Άλλοι Φόβοι

 Ελευθερώνοντας το Εσωτερικό Παιδί

Κεφάλαιο 9

 Από τον  Βιβλίο Η ΕΛΕΥΘΡΙΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ Ο ΕΑΥΤΟΣ ΣΟΥ, του Ρόμπερτ Ηλία Νατζέμυ

Σημείωση: Η εργασία που περιγράφεται σ’ αυτό το κεφάλαιο συνήθως απαιτεί

καθοδήγηση και υποστήριξη από άτομο πεπειραμένο σ’ αυτή τη διαδικασία.

Για αυτο δειτε ποτε γινεται το σεμιναριο αυτο στο:

https://www.armonikizoi.com/2011/3984

και στο

https://www.armonikizoi.com/2013/kalokairi2013

ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ 210 6818220, 210 6818151,  2299040314, 2299040316

Η συναισθηματική μας ζωή, και επομένως η ελευθερία και η ευτυχία μας, καθορίζονται από τα συναισθήματα, τις πεποιθήσεις και τις ανάγκες που δημιουργούνται από τις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας. Αυτό το μέρος του υποσυνειδήτου μας, το οποίο ακόμη αισθάνεται, σκέφτεται και συμπεριφέρεται με τους τρόπους που έμαθε σαν παιδί, μπορούμε να το ονομάσουμε «το εσωτερικό παιδί».

Έχουμε γίνει διχασμένες προσωπικότητες που λειτουργούν με δύο τρόπους σκέψης. Ο ένας είναι λογικός, ενώ ο άλλος αντιλαμβάνεται ακόμη τη ζωή με τα μάτια του παιδιού που ήμασταν κάποτε. Ενώ η μία υποπροσωπικότητα γνωρίζει ότι, σύμφωνα με τη λογική, δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε ή να αμφιβάλλουμε για τον εαυτό μας, η άλλη συνεχίζει να βιώνει άγχος, φόβο, ενοχή και αυτοαμφισβήτηση. Ενώ αντιληπτικά γνωρίζουμε ότι έχουμε την ικανότητα να αντιμετωπίσουμε τη ζωή, ένα μέρος του εαυτού μας εξακολουθεί να βιώνει φόβο, πόνο, ζήλια και θυμό.

 

Δεν μπορούμε να πραγματοποιήσουμε ελεύθερα την πραγματικότητα που επιθυμούμε, όσο είμαστε υποχείρια αυτού του υποσυνείδητου παιδικού προγραμματισμού που περιορίζει την αντίληψή μας για τον εαυτό μας, τους άλλους και τη ζωή. Ακολουθεί ένα παράδειγμα του πώς περιορίζουμε τον εαυτό μας με λανθασμένες αντιλήψεις από το παρελθόν.

 

Αυτοπεριοριζόμενοι ελέφαντες

 

Οι ελέφαντες που έχουν γεννηθεί σε αιχμαλωσία περιορίζονται από μια αλυσίδα, η οποία δένει το ένα τους πόδι σε ένα μεταλλικό πάσσαλο μπηγμένο στο χώμα. Αυτό τους εμποδίζει να περιφέρονται. Συνηθίζουν στο γεγονός ότι, όσο η αλυσίδα και ο πάσσαλος βρίσκονται δίπλα τους, είναι ανίκανοι να κινηθούν.

Καθώς μεγαλώνουν, ο νους τους προγραμματίζεται. Όταν βλέπουν τον πάσσαλο και την αλυσίδα, «πιστεύουν» και αποδέχονται ότι δεν θα μπορούν να κινηθούν. Περιορίζονται τόσο, ώστε, όταν οι ιδιοκτήτες τους τοποθετούν ένα σχοινί και μια ξύλινη σφήνα δίπλα τους, δεν κάνουν καμία προσπάθεια να απομακρυνθούν απ’ αυτά, επειδή «πιστεύουν» ότι δεν μπορούν.

Στην πραγματικότητα, όταν είναι ενήλικες, η δύναμή τους είναι τόσο μεγάλη που θα μπορούσαν εύκολα να τραβήξουν μια αλυσίδα κι έναν πάσσαλο οποιουδήποτε μεγέθους. Όμως, ο προγραμματισμός ή η «πεποίθησή» τους επιτρέπουν σ’ αυτό το μικρό σχοινί και την ξύλινη σφήνα να περιορίζουν την κίνησή τους.

Είμαστε όλοι μας σαν αυτούς τους ελέφαντες. Επιτρέπουμε στην αδυναμία, τους φόβους και την απόρριψη που βιώσαμε σαν παιδιά να μας προγραμματίσουν σε μια ζωή όπου επικρατούν η έλλειψη δύναμης, γαλήνης, αγάπης και ευτυχίας. Ελεγχόμαστε από τα λανθασμένα παιδικά συμπεράσματα που βγάλαμε για την ικανότητα, τη δύναμη και την αξία μας.

Μπορούμε να απομακρυνθούμε από αυτές τις «σφήνες» του αυτοπεριορισμού, αλλά πρέπει να επιλέξουμε να το κάνουμε και μετά να απελευθερώσουμε μεθοδικά τον εαυτό μας από αυτές τις λανθασμένες πεποιθήσεις. Ακολουθεί μια παραβολή που θα μας βοηθήσει να το κατανοήσουμε.

 

Το λιονταράκι

 

Ήταν κάποτε μια μεγάλη λέαινα που πήγε κυνήγι με το νεογέννητο λιονταράκι της. Καθώς επιτέθηκε και κυνηγούσε ένα κοπάδι πρόβατα, η λέαινα έκανε μια λάθος κίνηση, έπεσε στο γκρεμό και πέθανε.

Το λιονταράκι απόμεινε χωρίς μητέρα και μεγάλωσε ανάμεσα στα πρόβατα. Καθώς περνούσαν τα χρόνια, το λιονταράκι έγινε ένα μεγάλο λιοντάρι, αλλά συμπεριφερόταν αυτόματα σαν πρόβατο. Έτρωγε χορτάρι, βέλαζε και φοβόταν όλα τα άλλα ζώα, ακριβώς όπως τα πρόβατα.

Μια μέρα, ένα άλλο λιοντάρι επιτέθηκε στο κοπάδι και στο κυνήγι του σοκαρίστηκε στη θέα ενός μεγάλου λιονταριού που έτρεχε φοβισμένο να κρυφτεί μαζί με τα πρόβατα βελάζοντας «μπεε-μπεε».

Έπιασε το πρόβατο-λιοντάρι και ρώτησε, «Τι κάνεις; Γιατί ενεργείς μ’ αυτόν το γελοίο τρόπο; Γιατί εσύ, ένα μεγάλο δυνατό λιοντάρι, ενεργείς σαν ένα αδύναμο πρόβατο; Τι σου συνέβη; Θα έπρεπε να ντρέπεσαι.»

Το πρόβατο-λιοντάρι εξήγησε ότι ήταν πρόβατο και ότι το κοπάδι τού δίδαξε το φόβο και το βέλασμα και έτρεχε τρομαγμένο μακριά από τα δυνατά λιοντάρια.

Το λιοντάρι πήρε το πρόβατο-λιοντάρι κάτω στο ποτάμι και του ζήτησε να κοιτάξει στο καθρέφτισμα του προσώπου του. Εκείνο είδε ότι έμοιαζε με το λιοντάρι και όχι με τα πρόβατα. Τότε συνήλθε από την άγνοιά του και ανακάλυψε το εσωτερικό του θάρρος, τη δύναμη και το μεγαλείο, τα οποία αγνοούσε μέχρι τότε.

 

Είμαστε σαν τα πρόβατα-λιοντάρια. Το πρόβατο αντιπροσωπεύει την ανθρώπινη φύση μας, την προσωπικότητά μας, η οποία στενάζει, φοβάται, παραπονιέται και ανησυχεί. Το Λιοντάρι είναι η πνευματική όψη της ύπαρξής μας, που είναι η πηγή μεγάλης δύναμης, σοφίας, δημιουργικότητας, καλοσύνης και αγάπης.

 

Μέσα στην ιστορία έχουν εμφανιστεί μεγάλοι πνευματικοί δάσκαλοι με το ίδιο μήνυμα για τη «ΛΙΟΝΤΑΡΙΣΙΑ ΦΥΣΗ» μας, την άτρωτη πνευματική δύναμη και μεγαλοσύνη που πηγάζουν από μέσα μας. Όλα τα προβλήματά μας είναι απλώς το αποτέλεσμα της λανθασμένης μας ταυτότητας.

 

Ο μοναχικός ενήλικας

 

Έχουμε μάθει να καταπιέζουμε ό,τι φυσιολογικά καλό υπάρχει μέσα μας. Έχουμε μάθει να μην εμπιστευόμαστε τους άλλους και να τους ανταγωνιζόμαστε, αντί να συνεργαζόμαστε και να μοιραζόμαστε μαζί τους. Έχουμε μάθει να είμαστε νευρωτικοί και φοβισμένοι μπροστά σε νέα άτομα και καταστάσεις. Έχουμε χάσει την ικανότητα του ανοίγματος και της αγάπης, την οποία είχαμε όταν ήμασταν παιδιά. Έχουμε διδαχτεί ότι πρέπει να αγωνιζόμαστε για ό,τι χρειαζόμαστε ακόμη και εις βάρος των άλλων.

Παρόμοιες πεποιθήσεις έχουν φυτευτεί μέσα μας, σαν υποτιθέμενοι τρόποι να «είμαστε έξυπνοι», ή να «είμαστε επιτυχημένοι». Πολλοί από μας που έχουμε ακολουθήσει αυτή τη φιλοσοφία, έχουμε βρεθεί απομονωμένοι, αποξενωμένοι και μοναχικοί. Μπορεί να έχουμε όλα όσα η κοινωνία έχει προγραμματίσει το νου μας να πιστεύουμε σαν σημαντικά, αλλά έχουμε αγάπη, ελευθερία, υγεία, γαλήνη του νου, αυτογνωσία, αρμονικές σχέσεις ή ευτυχία;

Μια φυσική καταστροφή, όπως ατύχημα, φωτιά, σεισμός, πόλεμος ή ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου μπορούν να καταστρέψουν την ευτυχία μας στιγμιαία, όταν βασίζεται σε εξωτερικούς παράγοντες.

 

Γνωρίζοντας το εσωτερικό μας παιδί

 

Μπορεί να μην έχουμε συνειδητά επίγνωση ότι το εσωτερικό μας παιδί αισθάνεται τρωτό, μοναχικό, φοβισμένο, θυμωμένο ή πληγωμένο, όμως αυτά τα συναισθήματα είναι πολύ ορατά με τη μορφή του άγχους, των φόβων και των αμυντικών αντιδράσεων μας. Τα κρυμμένα συναισθήματά μας είναι επίσης αρκετά φανερά στα όνειρά μας, στο μυϊκό σφίξιμο και στις ψυχοσωματικές ασθένειες.

Από την άλλη, το εσωτερικό μας παιδί και άλλες όψεις του υποσυνειδήτου μας είναι μια πλούσια και άφθονη πηγή έμπνευσης, χαράς, δημιουργικότητας και αγάπης για τη ζωή.

Χρειάζεται να έρθουμε σε επαφή με το εσωτερικό μας παιδί και να μάθουμε να το αποδεχόμαστε και να το αγαπάμε όπως είναι, ενώ συγχρόνως το εκπαιδεύουμε ως προς την αλήθεια της θεϊκής φύσης του. Τότε μπορούμε να θεραπεύσουμε το εσωτερικό μας παιδί από τα τραύματα και τις παρανοήσεις του, ενώ συγχρόνως ξαναβρίσκουμε από αυτό την αθωότητά μας, τη χαρά και την εσωτερική σύνδεσή μας με τη ζωή.

Ανεξάρτητα από ποιες τεχνικές εφαρμόζουμε σε σχέση με το εσωτερικό παιδί, είναι ουσιαστικό να αναπτύξουμε μια σχέση μαζί του με καθημερινή επικοινωνία. Προτείνουμε την ακόλουθη τεχνική.

 

Καθημερινή επικοινωνία με το παιδί μέσα μας

 

1.  Κάθισε ή ξάπλωσε με τη σπονδυλική σου στήλη ίσια.

2. Χαλάρωσε όλο το σώμα και το νου με κάποια τεχνική χαλάρωσης ή συγκέντρωσης.

3. Τώρα οραματίσου το εσωτερικό παιδί και επικοινώνησε μαζί του. (Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία.)

α) Ρώτησε το πώς νιώθει.

β) Ρώτησε το αν έχει κάποιες ανάγκες που θα ήθελε να εκφράσει.

γ) Μίλησε του για τις δικές σου ανάγκες σαν ενήλικας.

4. Δώσε του θετική υποστήριξη. Το παιδί έχει ανάγκη να ακούσει για την αγάπη, την ασφάλεια και την αξία του.

5. Αγκάλιασε νοερά το παιδί και δώσε του τρυφερότητα και αγάπη.

α) Νιώσε (οραματίσου) το παιδί στην αγκαλιά σου και μετά

β) Ταυτίσου με το μικρό του σώμα, νιώσε τον εαυτό σου μέσα στην αγκαλιά και δέξου την αγάπη και την τρυφερότητα που σου προσφέρονται.

γ) Νιώσε ενότητα με το παιδί.

 

Αυτή η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί μόνη της όπως είναι ή σαν εισαγωγή σε κάθε διαλογισμό, χαλάρωση, προσευχή ή τεχνική θετικής προβολής. Όταν τη μάθουμε, μας παίρνει μόνο πέντε λεπτά.

 

Ανακαλύπτοντας το παρελθόν μας

 

Το πρώτο βήμα θα είναι να ανακαλύψουμε τα γεγονότα που ίσως έχουν προγραμματίσει το εσωτερικό μας παιδί να είναι υπερευαίσθητο σε καταστάσεις ή ερεθίσματα, για τα οποία τώρα αντικειμενικά αντιλαμβανόμαστε ότι δεν αξίζει να χάνουμε τη γαλήνη μας. Μελετώντας τον ακόλουθο κατάλογο πιθανών παιδικών εμπειριών, μπορεί να βρούμε κάποιες εμπειρίες που περιγράφονται ακριβώς όπως τις θυμόμαστε, ενώ κάποιες άλλες μπορεί να μας θυμίζουν δικές μας εμπειρίες που είναι κάπως διαφορετικές από αυτές που περιγράφονται. Μερικές μνήμες ή συσχετισμοί μπορεί να χρειαστούν λίγο χρόνο για να έρθουν. Ακόμη μπορεί να θυμηθούμε κάτι άλλο για το οποίο θα θέλαμε να κρατήσουμε μια σημείωση.

 

Ενθύμηση παιδικών εμπειριών

 

Σημείωση: Δεν αναζητούμε να παρασυρθούμε στο παρελθόν και να βρούμε αιτίες και δικαιολογίες να νιώθουμε δυστυχισμένοι ή θυμωμένοι με τους άλλους ή τον εαυτό μας για πιθανά λάθη. Η διαδικασία αυτή θα είναι πορεία προς την ελευθερία, μόνον αν προσεγγίσουμε αυτές τις αναμνήσεις με σκοπό να απελευθερωθούμε απ’ αυτές και να τις υπερβούμε με τη συγχώρεση του εαυτού μας και των άλλων.

 

Η συγχώρεση, όμως, πρέπει να είναι βιωματική και όχι διανοητική. Χρειάζεται να είναι κάτι που αισθανόμαστε και όχι κάτι που σκεφτόμαστε. Για να μπούμε στο χώρο της αληθινής συγχώρεσης, χρειάζεται να απελευθερώσουμε τον πόνο, την πίκρα, το πλήγωμα, το φόβο, την αδικία, τη ντροπή, την ενοχή και το θυμό που έχουν συσσωρευτεί σ’ αυτές τις αναμνήσεις. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος να το κάνουμε είναι μέσα από τις τεχνικές της Ενεργειακής Ψυχολογίας όπως το EFT, το TAT, το BSFF, το EMDR, η Μέθοδος Αυτοαποπρογραμματισμού, το Ακούγοντας την Καρδιά και το Ho’oponopono. Αν δεν γνωρίζετε αυτές τις τεχνικές, μπορείτε να πληροφορηθείτε γι’ αυτές στο κεφάλαιο αυτού του βιβλίου που αναφέρεται σ’ αυτό το θέμα ή με μεγαλύτερη λεπτομέρεια στο www.HolisticHarmony.com. (Επίσης στο βιβλίο μου Ενεργειακή Ψυχολογία.)

 

Αν δεν έχετε σκοπό να αφήσετε, να μεταμορφώσετε και να υπερβείτε όλες αυτές τις εμπειρίες του παρελθόντος, αλλά ψάχνετε για αιτίες να νιώσετε πλήγωμα, θυμό ή ενοχή, τότε είναι καλύτερα να μην προχωρήσετε.

 

Σε κάθε περίπτωση θα ωφεληθείτε εξετάζοντας ποιες πεποιθήσεις και λανθασμένα συμπεράσματα έχουν φυτευτεί μέσα στο εσωτερικό σας παιδί από αυτές τις εμπειρίες. Μ’ αυτόν τον τρόπο θα κατανοήσετε γιατί είστε ευαίσθητοι σε συγκεκριμένα γεγονότα, καταστάσεις και συμπεριφορές. Αυτή η γνώση, αν χρησιμοποιηθεί σωστά θα σας επιτρέψει μεγαλύτερη ελευθερία από τόσο περιοριστικές αντιδράσεις. Θα μπορείτε να θυμίζετε στον εαυτό σας ότι δεν είστε αυτό που αισθάνεστε και ότι τα συναισθήματα σας είναι προϊόν συγκεκριμένων γεγονότων του παρελθόντος, τα οποία έχουν προγραμματίσει το νου σας μ’ αυτόν τον τρόπο.

 

Το επόμενο βήμα θα είναι να θυμηθείτε ότι δεν είστε ο νους σας και οι σκέψεις του, αλλά η συνειδητότητα που τις παρατηρεί.

 

Αλλά και πάλι αυτό δεν πρέπει να γίνει μια παγίδα που θα μας παρασύρει σε αυτολύπηση, θυμό ή ενοχή. Απλά αδειάζουμε το ντουλάπι του υποσυνείδητου από παλιά άχρηστα ρούχα. Μόλις βγάλουμε τα ρούχα έξω, δεν ξαναρχίζουμε να τα φοράμε, αλλά τα πετάμε.

 

Κατάλογος παιδικών εμπειριών

 

Όπου οι ερωτήσεις αναφέρονται στους γονείς μας ή άλλα πρόσωπα στην παιδική μας ηλικία, πρέπει να σκεφθούμε όχι μόνο τους γονείς μας, αλλά και τους παππούδες μας, θετούς γονείς, θείους, θείες, αδέλφια, ξαδέλφια, δασκάλους και άλλους ανθρώπους στη ζωή μας σαν παιδί μέχρι και την ηλικία των 18 ετών.

 

Θυμηθείτε σε κάθε περίπτωση να ρωτάτε τον εαυτό σας ποιες πεποιθήσεις και παιδικά συμπεράσματα αναπτύχθηκαν σαν αποτέλεσμα αυτής της εμπειρίας.

 

1. Υπήρξε κάποιος (ή κάποιοι) που θύμωσε μαζί σου, σε μάλωσε, σε απέρριψε ή σε κατηγόρησε; Ποιος και πότε;

 

2. Υπήρξαν άνθρωποι στην οικογένεια ή στο περιβάλλον που μάλωναν μεταξύ τους ή απέρριπταν ή πλήγωναν ο ένας τον άλλον;  Ποιοι και πότε;

 

3.  Βίωσες ποτέ το συναίσθημα της εγκατάλειψης; Σε άφησαν ποτέ μόνο/η;  Ένιωσες ποτέ ότι οι άλλοι δεν σε καταλαβαίνουν ή ότι δεν υπάρχει συμπαράσταση; Πότε; Από ποιον; Πώς;

 

4.  Είχες ανάγκη για περισσότερη στοργή, τρυφερότητα ή εκδήλωση της αγάπης; Από ποιον και πότε (σε ποιες περιόδους);

 

5.  Υπήρξαν άνθρωποι στο περιβάλλον σου που ήταν συχνά άρρωστοι ή μιλούσαν συχνά για αρρώστια; Μήπως σου είπαν ότι εσύ ευθύνεσαι για την αρρώστια τους ή μήπως ένιωσες ενοχή για την αρρώστια τους; Ποιοι και πότε;

 

6.  Βίωσες το συναίσθημα της μείωσης και του εξευτελισμού μπροστά στους άλλους ή σε σχέση με τους άλλους; Σε ποιες περιπτώσεις;

 

7. Σε συγκρίνανε ποτέ με άλλους λέγοντας ότι είσαι λιγότερο ή περισσότερο ικανός/η ή άξιος/α από κάποιον άλλο; Με ποιον, σε ποιες περιπτώσεις και για ποιες ικανότητες ή χαρακτηριστικά;

 

8. Έχασες κάποιο αγαπημένο άτομο; Ποιον και πότε;

 

9. Σε πλησίασε κανένας ποτέ σεξουαλικά χωρίς τη συγκατάθεση σου; Ποιος, πότε και πώς ένιωσες;

 

10.  Άκουσες ποτέ τους γονείς σου ή άλλους να κάνουν έρωτα; Ποιους και πότε; Πώς ένιωσες και τι σκέφτηκες;

 

11.  Oι γονείς σου σού είπαν ποτέ ότι έμειναν μαζί μόνο για σένα και ότι αυτό ήταν μια μεγάλη θυσία γι’ αυτούς; Ή σου είπαν ποτέ ότι έχουν κουραστεί ή θυσιάσει πολλά για σένα και ότι δηλαδή τους είσαι υπόχρεος; Πότε; Για ποια θέματα; Τι ακριβώς τους χρωστάς;

 

12. Σου είπαν ότι φταις εσύ για τη δυστυχία, την αρρώστια, ή τα προβλήματα τους; Ποιος σε κατηγόρησε και για ποιο πράγμα συγκεκριμένα; Ποιο εννοούσαν ότι ήταν το λάθος σου; Τι σημαίνει αυτό για σένα; Σύμφωνα με αυτούς τι έπρεπε να κάνεις;

 

13.   Σου είπαν ποτέ ότι δεν θα καταφέρεις τίποτε στη ζωή σου, ότι είσαι τεμπέλης/α, ανίκανος/η ή ότι δεν είσαι έξυπνος/η;  Ποιος, πότε και για ποιο θέμα;

 

14.   Σε βρήκαν ποτέ να παίζεις με τα σεξουαλικά σου όργανα (μόνος ή με άλλους) και σε έκαναν να νιώσεις ενοχή; Ποιος; Πότε; Ποιο ήταν το μήνυμά τους;

 

15.   Σου έλεγαν συχνά για την ενοχή και την τιμωρία (από άνθρωπο, γονιό,  την αστυνομία ή το Θεό); Ποιος, πότε, για ποια θέματα και τι είδος τιμωρίας;

 

16.  Κάποιος δάσκαλος σε έκανε ποτέ να νιώσεις μειωμένος/η μπροστά στα άλλα παιδιά; Πότε; Πώς; Για ποιο θέμα;

 

17.   Στις παρέες σαν παιδί ένιωσες ποτέ απόρριψη ή μειονεκτικότητα;  Από ποιον και με ποια κριτήρια;

 

18.   Σου είπαν ποτέ ότι είσαι υπεύθυνος/η για τα άλλα αδέλφια σου ή για άλλους γενικά και πως ό,τι συμβαίνει σε αυτούς είναι δική σου ευθύνη; Ποιος; Για ποιον; Σχετικά με ποια θέματα ήσουν υπεύθυνος;

 

19.   Σε έκαναν να καταλάβεις με κάποιο τρόπο (αρνητικό ή θετικό) ότι για να αξίζει κάποιος (να είναι αποδεκτός/η και αγαπητός/η) θα πρέπει:

α. Nα είναι καλύτερος/η από τους άλλους;

β. Nα είναι πρώτος/η σε ό,τι κάνει;

γ. Nα είναι τέλειος/α, χωρίς λάθη;

δ. Nα είναι έξυπνος/η, εύστροφος/η;

ε. Nα είναι όμορφος/η;

στ. Nα έχει τέλεια τάξη και καθαριότητα στο σπίτι;

ζ. Nα έχει πολλές ερωτικές επιτυχίες;

n. Nα έχει οικονομική ή και κοινωνική επιτυχία;

θ. Nα έχει την αποδοχή όλων;

ι. Nα κάνει πολλά πράγματα; Να πετυχαίνει πολλά πράγματα;

ια. Nα ικανοποιεί πάντα τις ανάγκες των άλλων;  

ιβ. Nα μη λέει ποτέ «όχι» στους άλλους;

ιγ. Nα μην εκφράζει τις ανάγκες του;

 

20. Σε έκαναν να καταλάβεις με κάποιο τρόπο ότι είσαι ανίκανος/η να σκεφτείς, να πάρεις αποφάσεις ή να τα βγάλεις πέρα μόνος/η σου και ότι θα χρειάζεται πάντα να στηρίζεσαι πάνω στους άλλους; Ποιος σου πέρασε αυτό το μήνυμα; Για ποια θέματα είσαι, υποτίθεται, «ανίκανος» να πάρεις αποφάσεις ή να τα χειριστείς κατάλληλα;

 

21. Είχες ποτέ πρότυπα (γονείς, μεγάλα αδέλφια ή άλλους) που ήταν ή είναι ακόμη πολύ δυναμικοί και ικανοί και έτσι δημιουργήθηκε μέσα σου:

α. Η ανάγκη να τους μοιάζεις;

β. Η ανάγκη να αποδείξεις την αξία σου;

γ. Η απόγνωση, αυτοαπόρριψη, εγκατάλειψη της προσπάθειας, ίσως και αυτοκαταστροφικές τάσεις (πιθανώς υποσυνείδητα), επειδή πίστευες ότι δεν μπορούσες να αναμετρηθείς μαζί τους;

 

22. Υπήρξε κάποιος στο περιβάλλον σου με απρόβλεπτη, αλλοπρόσαλλη, νευρική, ακόμη και σχιζοφρενική συμπεριφορά (ίσως αλκοολικός ή και ναρκομανής), ώστε να μην ξέρεις τι να περιμένεις από αυτόν τον άνθρωπο; Υπήρξε βία (σωματική ή ψυχολογική); Από ποιον και πώς ήταν αυτή η εμπειρία;

 

23. Βίωσες ποτέ απόρριψη ή ντροπή για έναν από τους γονείς σου; Για ποιον και γιατί;

 

24.  Ανακάλυψες ποτέ ότι ένας από τους γονείς σου είχε απατήσει τον άλλον ερωτικά με μια άλλη σχέση; Ποιος και υπό ποιες συνθήκες; Πώς ένιωσες γι αυτό;

 

25.  Σου μιλούσαν για τον «τιμωρό Θεό» ή για το «διάβολο»;

 

26. Ένιωσες ότι άλλα σου είπαν και άλλα έκαναν, ότι δεν υπήρξε συνέπεια στα λόγια τους, ότι είχαν διπλά κριτήρια – ένα για τον εαυτό τους και ένα άλλο για τους άλλους – ή ότι ήταν υποκριτές, ψεύτικοι, όχι αληθινοί; Ποιοι και πότε; Για ποια θέματα;

 

27. Πάνω σε τι βασιζόταν η ασφάλεια των γονιών σου;

α) Στα χρήματα;

β) Στη γνώμη των άλλων;

γ) Στη μόρφωση;

δ) Στην προσωπική δύναμη;

ε) Στην ενότητα της οικογένειας;

στ) Στην περιουσία;

ζ) Στο σύντροφο;

η) Σε άλλα;

 

 28. Ήσουν ένα χαϊδεμένο παιδί που είχε ό,τι ήθελε και δεν του χάλαγαν ποτέ χατίρι;  Αν ναι, τι επίδραση είχε αυτό πάνω σου;

 

29. Σου καταπίεσαν την ελευθερία της κίνησης σου και της έκφρασής σου; Σε ανάγκαζαν να κάνεις πράγματα που δεν ήθελες (μελέτη, επισκέψεις, ντύσιμο). Σου απαγόρεψαν να κάνεις πράγματα που ήθελες;  Τι σε ανάγκαζαν ή σου απαγόρευαν να κάνεις;

 

30.(Για γυναίκες). Σε έκαναν να καταλάβεις με κάποιο τρόπο ότι αφού είσαι κορίτσι:

α. Αξίζεις λιγότερο;

β. Δεν είσαι ασφαλής χωρίς άντρα;

γ. Tο σεξ είναι βρώμικο (αμαρτία);

δ. Για να είσαι κοινωνικά αποδεκτή πρέπει να παντρευτείς;

ε. Είσαι λιγότερο ικανή από τους άντρες;

στ. H μόνη αποστολή σου είναι να υπηρετείς τους άλλους;

ζ. Δεν πρέπει να εκφράζεις τις ανάγκες, τα συναισθήματα, τη γνώμη σου;

η. Πρέπει να υποτάσσεσαι στον άνδρα σου;

θ. Πρέπει να είσαι όμορφη για να είσαι αποδεκτή;

ι. Πρέπει να συναγωνίζεσαι τους άνδρες;

ια. Δεν πρέπει ποτέ να εμπιστεύεσαι τους άνδρες;

ιβ. Οι άνδρες σε θέλουν μόνο για το σεξ;

ιγ. Κινδυνεύεις να καταπιεστείς από τους άνδρες;

 

31. (Για άνδρες). Σε έκαναν να καταλάβεις με κάποιο τρόπο ότι αφού είσαι αγόρι:

α. Πρέπει να είσαι δυνατός;

β. Πρέπει να είσαι ανώτερος, ικανότερος, δυνατότερος, εξυπνότερος από τη γυναίκα σου;

γ. H αξία σου μετριέται με τις ερωτικές σου επιτυχίες;

δ. Η αξία σου μετριέται με την επαγγελματική σου επιτυχία (χρήματα, θέση, κλπ.);

ε. Πρέπει να συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους άντρες;

στ. Κινδυνεύεις να σε ελέγχουν οι γυναίκες;

 

Ο δικός σου κατάλογος

 

Έχοντας σημειώσει τις αναφερόμενες πιο πάνω πιθανές παιδικές εμπειρίες που μπορεί να έχουν προγραμματίσει το υποσυνείδητό σου να αντιδρά με ανεπιθύμητους τρόπους (φόβο, πλήγωμα, ντροπή, ενοχή, θυμό, πόνο) σε συγκεκριμένες συμπεριφορές, γεγονότα και καταστάσεις, το επόμενο βήμα είναι να προσθέσεις οποιεσδήποτε άλλες εμπειρίες που δεν υπάρχουν εδώ.

 

Τώρα αποφάσισε από ποιες από αυτές τις εμπειρίες του παρελθόντος θα ήθελες να απελευθερωθείς πρώτα. Θα συνεχίσεις την εργασία με τις άλλες, αφού αποφορτίσεις και μεταμορφώσεις τις πρώτες. Είναι πιο αποτελεσματικό να εργάζεσαι με μία εμπειρία τη φορά.

 

Πολλοί χάνονται και δεν έχουν επιτυχία, επειδή βάζουν όλα τα προβλήματά τους μαζί και μπερδεύονται και αποτυγχάνουν να απελευθερωθούν. Ίσως παραπονιέστε ότι είναι τόσα πολλά, ότι θα πάρει χρόνια για να απελευθερωθείτε εργαζόμενοι μ’ αυτά ένα- ένα.

 

Υπάρχουν δύο απαντήσεις σ’ αυτό. Πρώτα απ’ όλα, τα χρόνια δεν είναι μεγάλο διάστημα. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν απελευθερώνονται ποτέ και εκείνοι που ακολουθούν ψυχοθεραπεία συχνά τούς παίρνει πολλά χρόνια για να απελευθερωθούν. Η εμπειρία μου είναι ότι, αν ξεκινήσετε να κάνετε αυτήν την εργασία (καλύτερα με έναν πεπειραμένο οδηγό), μπορείτε με την ενεργειακή ψυχολογία να αποφορτίσετε τις περισσότερες μεμονωμένες εμπειρίες (ίσως όχι όλες) σε μερικές μέρες ή σε μερικές βδομάδες.

 

Μερικές εμπειρίες μπορεί να πάρουν περισσότερο χρόνο να αποφορτιστούν – το κυριότερο εμπόδιο είναι η δική μας εσωτερική αντίσταση στο να αφήσουμε τον πόνο, τη μνησικακία, το θυμό ή την ενοχή. Οι τεχνικές δουλεύουν, όταν θέλουμε να δουλέψουν. Εάν έχουμε ταυτιστεί με τον πόνο ή το θυμό μας ή ακόμη και με την ενοχή και τα κουβαλάμε σαν παράσημα πολέμου, για τα οποία είμαστε περήφανοι ή νιώθουμε ότι η αξία μας εξαρτάται από αυτά, τότε απλά δεν θέλουμε να τα αφήσουμε. Αυτό είναι το βασικό μας εμπόδιο, ο φόβος της ευτυχίας και ο φόβος της πραγματικής ελευθερίας.

 

Η δεύτερη απάντηση είναι ότι, όταν εργαζόμαστε πάνω σε μια συγκεκριμένη εμπειρία η οποία είναι ακόμη φορτισμένη υποσυνείδητα με φόβο, θυμό, πλήγωμα ή ενοχή και διαλύουμε αυτές τις συναισθηματικές ενέργειες με κάποια μορφή ενεργειακής ψυχολογίας, τότε μειώνεται η ενέργεια από αυτά τα συναισθήματα σε όλες τις άλλες παρόμοιες εμπειρίες του παρελθόντος.

 

Όταν έχουμε εργαστεί με περίπου το 20% από αυτές τις μεμονωμένες εμπειρίες, οι υπόλοιπες απλά χάνουν τη δύναμή τους και δεν χρειάζεται τελικά να εργαστούμε μαζί τους ειδικά. Επομένως, είναι σημαντικό να επιλέξετε τώρα ένα συγκεκριμένο γεγονός από το παρελθόν, από το οποίο θα θέλατε να απελευθερωθείτε.

 

Μετά μπορείτε να εφαρμόσετε τη μέθοδο ενεργειακής ψυχολογίας που προτιμάτε ή να κάνετε πρώτα την ακόλουθη ανάλυση της συγκεκριμένης εμπειρίας και μετά να εφαρμόσετε τις τεχνικές που προτιμάτε.

 

Γεγονότα, καταστάσεις και εμπειρίες

 

Είναι σημαντικό για την εσωτερική μας εργασία να ξεκαθαρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε ένα γεγονός, μια κατάσταση και μια εμπειρία. Ένα γεγονός είναι κάτι που συμβαίνει και το έχουμε αντιληφθεί. Μια κατάσταση είναι μια σειρά γεγονότων. Μια εμπειρία είναι το πώς εσωτερικεύουμε το γεγονός ή την κατάσταση. Τρία παιδιά στην ίδια οικογένεια μπορεί να είναι μάρτυρες του ίδιου γεγονότος ή κατάστασης και να έχουν τρεις εντελώς διαφορετικές εμπειρίες, επειδή ερμηνεύουν και επομένως εσωτερικεύουν το γεγονός με διαφορετικούς τρόπους, που εξαρτώνται από τις έμφυτες τάσεις και το χαρακτήρα τους.

 

Δεν είναι αυτό που συμβαίνει που προκαλεί τα συναισθήματα και τα συμπεράσματά μας, αλλά μάλλον η παιδική (και η τωρινή) ερμηνεία μας γι’ αυτό που συνέβη, η οποία γίνεται εμπειρία μας και επομένως «παρελθόν» μας. Καθένα από αυτά τα τρία παιδιά, ενώ βιώνουν το ίδιο γεγονός, θα έχουν διαφορετική εμπειρία, άρα και διαφορετικό «παρελθόν».

 

Στην πραγματικότητα, το παρελθόν δεν υπάρχει. Είναι ανύπαρκτο. Δεν βρίσκεται πουθενά. Ούτε και το μέλλον. Μόνο το παρόν υπάρχει. Αυτό που ονομάζουμε παρελθόν είναι μόνο η προσωπική υποκειμενική ερμηνεία μας για ένα περασμένο γεγονός που δεν υφίσταται πια. Μπορούμε να επιτρέψουμε σ’ αυτήν την ερμηνεία (όχι το γεγονός) να ελέγχει τις υποσυνείδητες αντιδράσεις μας ή μπορούμε να την κοιτάξουμε και να την αφήσουμε να φύγει.

 

Με τον ίδιο τρόπο, όταν μεταβάλλουμε την ερμηνεία ενός περασμένου γεγονότος, η εμπειρία μας από αυτό το γεγονός αλλάζει και το ίδιο αλλάζει και το «παρελθόν» μας. Όταν η εμπειρία του παρελθόντος αλλάζει, τότε μεταμορφώνονται οι πεποιθήσεις και τα αντίστοιχα συναισθήματα και αντιδράσεις μέσα στο παρόν. Όταν μεταβάλλουμε την αντίληψή μας για το ίδιο γεγονός, στην πραγματικότητα αλλάζουμε κυριολεκτικά το παρελθόν μας, καθώς το παρελθόν δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ερμηνεία.

 

Αυτό είναι το σημείο της δύναμής μας – η τωρινή ικανότητά μας να αλλάξουμε τα συμπεράσματά μας για το παρελθόν, ώστε να βιώσουμε το παρελθόν και το παρόν διαφορετικά.

 

Σημείωση: Όπως αναφέραμε, μια κατάσταση είναι μια σειρά γεγονότων. Όταν θέλουμε να εργαστούμε με καταστάσεις, είναι καλύτερα να κάνουμε έναν κατάλογο των γεγονότων που σχηματίζουν αυτήν την κατάσταση, ώστε να μπορέσουμε να εργαστούμε πιο συγκεκριμένα με ένα ορισμένο γεγονός μέσα σ’ αυτήν την κατάσταση, επειδή η κατάσταση μπορεί να είναι γενική και η εργασία μαζί της μπορεί να μη μας δώσει την ίδια επιτυχία όπως αν εργαστούμε με μια σειρά συγκεκριμένων γεγονότων.

 

Δεν αναζητούμε να αλλάξουμε τα γεγονότα, εκτός κι αν συνειδητοποιούμε ότι η αντίληψή μας γι’ αυτά ήταν στρεβλωμένη και λανθασμένη. Αλλάζουμε την αντίληψή μας και τα συμπεράσματά μας σε σχέση με αυτά. Αλλάζουμε την εμπειρία μας.

 

Παραδείγματα λανθασμένων παιδικών συμπερασμάτων

 

Σαν παιδιά, μέχρι μια ορισμένη ηλικία, είναι φυσιολογικό να συμπεραίνουμε ότι οι ενήλικες της ζωής μας πρέπει να είναι σωστοί και, επομένως, όταν δεν παίρνουμε ό,τι χρειαζόμαστε απ’ αυτούς, τότε πρέπει να είμαστε εμείς λάθος και όχι αυτοί. Τα δύο βασικά συμπεράσματα είναι ότι:

 

1. Αυτό που βιώνουμε είναι αυτό που αξίζουμε.
2. Αυτό που βιώνουμε είναι αυτό που μπορούμε να προσδοκούμε στη ζωή.

 

Αυτά τα δύο λανθασμένα συμπεράσματα παράγουν στη συνέχεια μερικές γενικές κατηγορίες συμπερασμάτων:

1. Κινδυνεύω. Δεν είμαι ασφαλής.
2. Δεν αξίζω την αγάπη και το σεβασμό.
3. Δεν ξέρω να σκέφτομαι και να παίρνω αποφάσεις.
4. Δεν είμαι ικανός/η να τα καταφέρω στη ζωή.
5. Είμαι υπεύθυνος/η για τα συναισθήματα των άλλων και για ό,τι τους συμβαίνει.
6. Οι άλλοι είναι υπεύθυνοι για ό,τι μου συμβαίνει και για ό,τι αισθάνομαι.

 

Αυτές οι βασικές κατηγορίες μπορούν να οδηγήσουν σε έναν μεγάλο αριθμό συγκεκριμένων συμπερασμάτων. Έτσι, όταν οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι θείοι, οι παππούδες και άλλοι μάς κριτικάρουν, μας απορρίπτουν, μας κακοποιούν, μας αγνοούν, μας εγκαταλείπουν ή απλά δεν μας δίνουν την αγάπη και την προσοχή που χρειαζόμαστε, ή ακόμη κι όταν είναι άρρωστοι ή πεθαίνουν, το παιδικό «λογικό» συμπέρασμα είναι:

1. Αυτό είναι που μου αξίζει.
2. Είναι δικό μου λάθος.
3. Όταν οι άνθρωποι θυμώνουν μαζί μου, είναι δικό μου λάθος.
4. Όταν οι άνθρωποι θυμώνουν μαζί μου, κινδυνεύω.
5. Είμαι λάθος.
6. Αν κάποιος με αφήσει, είναι επειδή εγώ φταίω.
7. Αυτό είναι ό,τι μπορώ να προσδοκώ από τη ζωή μου.
8. Όταν οι άλλοι είναι άρρωστοι, εγώ φταίω.
9. Δεν είμαι αξιαγάπητος/η όπως είμαι.
10. Πρέπει να είμαι σαν τους άλλους για να είμαι αξιαγάπητος/η.
11. Πρέπει να έχω την αγάπη και την αποδοχή των άλλων για να είμαι ασφαλής.
12. Δεν είμαι καλός άνθρωπος.
13. Δεν αξίζω και δεν θα έχω αγάπη στη ζωή μου.
14. Οι άνθρωποι που με αγαπούν θα με πληγώσουν.
15. Οι άνθρωποι που αγαπώ θα με εγκαταλείψουν.
16. Είμαι πιο ασφαλής, όταν δεν ανοίγομαι στους άλλους.
17. Είμαι πιο ασφαλής, όταν δεν λέω την αλήθεια.
18. Είμαι πιο ασφαλής, όταν κρύβω τα πραγματικά μου συναισθήματα από τους άλλους.
19. Δεν αξίζω να είμαι ευτυχισμένος/η.
20. Είμαι υπεύθυνος για ό,τι αισθάνονται οι άλλοι.
21. Οι άλλοι είναι υπεύθυνοι για ό,τι αισθάνομαι.
22. Πρέπει να ___________ για να με αποδέχονται και να με αγαπούν οι άλλοι.
23. Πρέπει να είμαι καλύτερος/η από τους άλλους για να αξίζω την αγάπη και το σεβασμό.
24. Δεν ξέρω τι να κάνω με τη ζωή μου. Χρειάζομαι να μου πουν οι άλλοι τι να κάνω.
25. Δεν είμαι ασφαλής σ’ αυτόν τον κόσμο. Κινδυνεύω από τους ανθρώπους.
26. Δεν είμαι ικανός/η να επιβιώσω μόνος μου. Χρειάζομαι άλλους να με στηρίζουν και να με φροντίζουν.
27. Είμαι βρώμικος/η και αδιάντροπος/η επειδή έχω σεξουαλικές επιθυμίες.
28. Το σεξ είναι αμαρτία.
29. Πρέπει να κάνω αυτό που θέλουν οι γονείς μου και οι άλλοι για να είμαι καλός άνθρωπος και για να με αποδέχονται και να με αγαπούν.
30. Δεν είμαι ικανός/η και ποτέ δεν θα πετύχω.
31. Πρέπει να είμαι όμορφος/η και ελκυστικός/η στο αντίθετο φύλο για να αξίζω.
32. Δεν μπορώ να εμπιστευτώ το/τη σύντροφό μου – θα χάσει τελικά το ενδιαφέρον του/της για μένα και θα βρει κάποιον άλλην/άλλον.
33. Ο Θεός δεν με αγαπάει εκτός κι αν είμαι τέλειος.
34. Είμαι ασφαλής μόνο αν έχω πολλά χρήματα.
35. Οι άνθρωποι θέλουν να καταπιέσουν την ελευθερία μου. Πρέπει να αγωνιστώ για να την προστατεύσω.
36. Σαν γυναίκα χρειάζεται να είμαι ίση με τους άνδρες.
37. Σαν γυναίκα χρειάζομαι τον άνδρα μου να είναι δυνατότερος και ικανότερος από μένα.
38. Σαν άνδρας πρέπει να είμαι ικανότερος και πιο επιτυχημένος από τη γυναίκα μου και από όλες τις γυναίκες.
39. Η αξία μου εξαρτάται από τη γνώμη των άλλων για μένα, από το τι λένε για μένα και από το πώς μου συμπεριφέρονται.

Και πολλά, πολλά, πολλά άλλα.

 

Αυτά είναι μερικά από τα εκατοντάδες λανθασμένα συμπεράσματα που έχουν προγραμματιστεί μέσα στο εσωτερικό μας παιδί, επειδή δεν μπορούσαμε να κατανοήσουμε την αλήθεια για το ποιοι είμαστε, ώστε να μπορούμε να εξηγήσουμε τα γεγονότα με διαφορετικό τρόπο. Είμαι σίγουρος ότι μπορείτε να προσθέσετε περισσότερα. Επιλέξτε από τον κατάλογο αυτά που πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρχουν στο υποσυνείδητό σας και προσθέστε όποια άλλα μπορείτε να σκεφτείτε.

 

Ανακαλύπτοντας εναλλακτικές αντιλήψεις – Δημιουργώντας νέες πραγματικότητες

 

Βασικά η πραγματικότητα όπως τη φανταζόμαστε δεν υπάρχει. Δημιουργούμε τη δική μας προσωπική, υποκειμενική πραγματικότητα μέσα από τις αντιλήψεις και τις ερμηνείες μας για το τι έχει συμβεί και για το τι συμβαίνει και επίσης για το τι θα μπορούσε να συμβεί. Αυτό είναι που ονομάζουμε πραγματικότητα – είναι ολοκληρωτικά υποκειμενική και μπορούμε να την αλλάξουμε μεταβάλλοντας την αντίληψή μας για το τι συνέβη, συμβαίνει ή θα μπορούσε να συμβεί.

 

Για κάθε ένα από τα λανθασμένα συμπεράσματά μας χρειάζεται να βρούμε νέους πιο φωτισμένους τρόπους αντίληψης των ίδιων γεγονότων, ώστε να μπορούμε να δημιουργήσουμε μια νέα αναβαθμισμένη εμπειρία του ίδιου γεγονότος ή κατάστασης. Ποιες είναι αυτές οι πιθανές εναλλακτικές πεποιθήσεις;

 

1. Αξίζω και πάντα άξιζα την αποδοχή, το σεβασμό και την αγάπη, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν την έμφυτη ομορφιά και καλοσύνη μου.
2. Όταν οι άλλοι δεν μπορούσαν να μου δείξουν την αγάπη και το σεβασμό, που αξίζω και πάντα άξιζα, είναι απλά επειδή εκείνοι υπέφεραν και ήταν δυστυχισμένοι εκείνες τις στιγμές.
3. Όταν κάποιος  είναι θυμωμένος, επιθετικός, με κατηγορεί ή ακόμη και με πληγώνει, είναι επειδή αυτός φοβάται και υποφέρει μέσα του.
4. Όλοι – ακόμη και οι ενήλικες των παιδικών μας χρόνων – έκαναν το καλύτερο που μπορούσαν κάθε στιγμή, με την ερμηνεία των δικών τους παιδικών εμπειριών που είχαν σαν αποτέλεσμα φόβους, προγραμματισμούς, πόνο, θυμό και ενοχή.
5. Η αξία μου είναι αμετάβλητο γεγονός που δεν μπορεί ποτέ να αυξηθεί ή να μειωθεί από τα λόγια, τις πράξεις ή τα προβλήματα των άλλων.
6. Στην πραγματικότητα ήμουν πάντοτε ασφαλής σε κάθε περίσταση – η απόδειξη είναι ότι βρίσκομαι εδώ σήμερα.
7. Σαν ψυχή, πριν από την ενσάρκωση, είχα επιλέξει όλα τα γεγονότα της παιδικής ηλικίας μου, επειδή για κάποιο λόγο (ίσως μια μέρα τον καταλάβω) μού προσφέρουν το τέλειο ερέθισμα για τα μαθήματα και την εξέλιξη που έχω επιλέξει γι’ αυτήν τη ζωή.
8. Οτιδήποτε μπορεί να έχουν κάνει οι άνθρωποι, που με πλήγωσε, ήταν πάντοτε λόγω της άγνοιας τους για τη δική τους και τη δική μου αληθινή φύση.
9. Είμαι μια έκφραση της θεϊκής συνειδητότητας και αυτό το σώμα και ο νους είναι τα προσωρινά οχήματα έκφρασής μου στη γη. Η αξία μου και η ασφάλειά μου δεν εξαρτώνται με κανένα τρόπο από αυτά τα προσωρινά οχήματα έκφρασης.
10. Όλοι οι ενήλικες της παιδικής μου ηλικίας, ακόμη κι εκείνοι που έπαιξαν το ρόλο των γονιών μου (βιολογικών ή όχι), είναι απλά αδελφές ψυχές στη διαδικασία της εξέλιξης, με τις οποίες έχουμε συμφωνήσει να παίξουμε αυτούς τους ρόλους βάσει ενός πνευματικού συμβολαίου.
11. Αυτές οι ψυχές που έχω επιλέξει δεν είναι καθόλου τέλειες και βρίσκονται επίσης σε διαδικασία μάθησης. Μαθαίνουμε μαζί εδώ στον υλικό κόσμο. Δεν μπορώ να περιμένω από αυτές να είναι καλύτερες από όσο τους επιτρέπουν οι προγραμματισμοί τους.
12. Οφείλω αγάπη, φροντίδα και σεβασμό στους γονείς μου, αλλά δεν θα ζήσω τη ζωή μου σύμφωνα με τις δικές τους πεποιθήσεις, όταν αυτές συγκρούονται με τις βαθύτερες αξίες μου. Τους σέβομαι και τους αγαπώ, αλλά ζω τη ζωή μου σύμφωνα με τις δικές μου αξίες.
13. Δεν ήμουν ποτέ υπεύθυνος για την πραγματικότητα των άλλων. Ο καθένας δημιουργεί τη δική του πραγματικότητα.
14. Παρόμοια, οι άλλοι δεν ήταν ποτέ υπεύθυνοι για τη δική μου πραγματικότητα.
15. Είμαι ασφαλής σε κάθε περίπτωση και πάντοτε ήμουν ασφαλής στο παρελθόν, ακόμη κι όταν φοβόμουν.
16. Αξίζω την αγάπη και την αποδοχή, ακόμη κι όταν κάνω λάθη, τα οποία είναι μέρος της εξελικτικής μου πορείας.
17. Αξίζω την αγάπη και το σεβασμό, ακόμη κι όταν δεν κάνω αυτό που θέλουν οι άλλοι. (Φυσικά χρειάζεται να τους αγαπώ κι εγώ, όταν εκείνοι δεν κάνουν αυτό που θέλω εγώ.)
18. Είμαι ασφαλής μέσα στην αγάπη. Η αγάπη είναι η μεγαλύτερη ισχύς μου.
19. Αξίζω και πάντοτε άξιζα να με αγαπούν χωρίς όρους, ανεξάρτητα από την ικανότητα των άλλων να μ’ αγαπούν.
20. Είμαι και πάντοτε ήμουν ασφαλής και αξιαγάπητος/η, ακόμη κι όταν ήμουν διαφορετικός/η από τους άλλους ή δεν μπορούσα να ανταποκριθώ στις ανάγκες ή τις απαιτήσεις τους.
21. Είμαι και πάντοτε ήμουν ασφαλής και αξιαγάπητος/η, ακόμη κι όταν οι άλλοι ήταν άρρωστοι, δυστυχισμένοι, υπέφεραν, έκριναν, κακοποιούσαν, απέρριπταν, κατηγορούσαν, απειλούσαν, θύμωναν και μισούσαν.
22. Είμαστε όλοι θεϊκά μοναδικοί και δεν υπήρξε ποτέ, ούτε και τώρα υπάρχει, κανένας λόγος να συγκρίνω τον εαυτό μου με οποιαδήποτε άλλη αδελφή ψυχή στη διαδικασία της εξέλιξης.
23. Ήταν και είναι πάντοτε απόλυτα φυσικό και αγνό να βιώνω και να εκφράζω τη δοσμένη από το Θεό σεξουαλικότητά μου.
24. Ανεξάρτητα από την ικανότητα των άλλων να αντιληφθούν την εξυπνάδα και την ικανότητά μου, είμαι σαν όλες τις άλλες ψυχές απόλυτα ικανός να δημιουργήσω τη ζωή που με ικανοποιεί.
25. Ανεξάρτητα από τη σύγχυση της κοινωνίας και ίσως και του κλήρου πάνω σ’ αυτό το σημείο, ο Θεός πάντοτε αγαπούσε εμένα (και όλους τους άλλους) όπως ήμουν κάθε στιγμή στο παρελθόν – ό,τι κι αν έκανα ή δεν έκανα. Και ακόμη μ’ αγαπάει ακριβώς όπως είμαι σήμερα.
26. Παρόλο που μπορεί να έχω μάθει στο παρελθόν να ταυτίζω τα χρήματα με την ασφάλεια και την αξία, ήμουν πάντοτε και είμαι και σήμερα ασφαλής και αξίζω, ανεξάρτητα από την οικονομική μου κατάσταση.
27. Δεν είμαι πια παιδί. Είμαι ενήλικας και μπορώ να δημιουργήσω την πραγματικότητα που επιλέγω.
28. Τα γεγονότα του παρελθόντος δεν υπάρχουν. Δεν έχουν δύναμη πάνω μου πια, εκτός από τη δύναμη που εγώ τους δίνω. Επιλέγω να αποδέχομαι οτιδήποτε συνέβη, να αγαπώ τον εαυτό μου, να αγαπώ τους άλλους και να αφήνω «αυτό που έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει».
29. Είμαι και πάντοτε ήμουν ελεύθερος/η. Σε στιγμές που ένιωσα καταπιεσμένος, η αλήθεια ήταν και είναι ότι αντάλλαξα την ελευθερία μου για ασφάλεια, αποδοχή ή αγάπη. Ήταν μια ελεύθερη επιλογή. Αν τώρα επιθυμώ να κάνω διαφορετικές επιλογές, είμαι ελεύθερος/η να τις κάνω.

 

Μπορείτε να προσθέσετε εκατοντάδες εναλλακτικές αντιλήψεις ανάλογα με τη συγκεκριμένη εμπειρία που θέλετε να μεταμορφώσετε. Θυμηθείτε ότι δεν αναζητούμε να καταπιέσουμε αυτό που νιώθουμε ή να καλύψουμε το γεγονός. Θέλουμε να εστιαστούμε σ’ αυτό, ακριβώς όπως «θυμόμαστε» ότι συνέβη, αλλά τώρα να ερμηνεύσουμε διαφορετικά τη σημασία που έχει για μας, τους άλλους και τη ζωή.

 

Σβήστε προηγούμενες εγγραφές

 

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι, όταν μεταβάλλουμε την αντίληψη του παρελθόντος, χρειάζεται να είμαστε πολύ προσεκτικοί να μην καλύψουμε ή καταπιέσουμε συναισθήματα ή ενέργειες. Αυτό θα οδηγούσε σε μια κατάσταση όπου αυτά τα καταπιεσμένα συναισθήματα ή ενεργειακά πεδία θα εργάζονταν υποσυνείδητα για να υπονομεύσουν τη ψυχοσωματική μας υγεία, ακόμη και τη νοητική μας κατάσταση και συμπεριφορά. Δεν θα ήμασταν ελεύθεροι.

 

Αυτή δεν είναι μια φιλοσοφική ή διανοητική άσκηση, αλλά μάλλον μια βιωματική. Χρειάζεται πρώτα να απομακρύνουμε τη συναισθηματική φόρτιση μέσα από έκφραση, συναισθηματική απελευθέρωση και ενεργειακή ψυχολογία, πριν να αρχίσουμε να μεταβάλλουμε την αντίληψή μας για ό,τι συνέβη. Αλλιώς θα ήταν σαν να ηχογραφούμε ένα νέο τραγούδι σε μια παλιά κασέτα χωρίς να σβήσουμε το προηγούμενο τραγούδι. Όταν παίζουμε την κασέτα, θα ακούγονται και τα δύο τραγούδια, το παλιό και το νέο. Σ’ αυτήν την περίπτωση θα βιώνουμε τα παλιά μας συναισθήματα μαζί με την προσπάθειά μας να πιστέψουμε τις νέες μας αντιλήψεις.

 

Χρειάζεται να σβήσουμε την κασέτα πρώτα και μετά να ηχογραφήσουμε το νέο τραγούδι. Χρειάζεται πρώτα να απομακρύνουμε την παλιά συναισθηματική ενέργεια που σχετίζεται με κάθε γεγονός, πριν προχωρήσουμε στην επανερμηνεία του. Αυτό μπορεί να γίνει με EFT, BSFF, TAT, EMDR και Μέθοδο Αυτοαποπρογραμματισμού. Μερικές από αυτές τις τεχνικές, όπως το TAT, EMDR και το EFT με Επιλογές, εμπεριέχουν την εγκατάσταση της νέας αντίληψης εφόσον η παλιά συναισθηματική φόρτιση έχει απομακρυνθεί ή μειωθεί σοβαρά. Προσέξτε αυτήν την επεξήγηση.

 

Ξαναζώντας το γεγονός

 

Σε γενικές γραμμές αυτό που θέλουμε είναι να ξαναζήσουμε το γεγονός, ενώ έχουμε στο νου μας ότι ήμασταν πάντοτε ασφαλείς και άξιοι της αγάπης και του σεβασμού ανεξάρτητα από το τι συνέβαινε και από το αν οι άλλοι ήταν σε συναισθηματική κατάσταση να μας φερθούν όπως αξίζαμε. Απλά τώρα συνειδητοποιούμε ότι είμαστε καλές, άξιες, αξιαγάπητες υπάρξεις – ακόμη κι αν ήμασταν άδικοι ή κάναμε λάθος – (δεν λέμε ότι ήμασταν τέλειοι). Όλα τα όντα όλων των εποχών είναι εκφράσεις του Θεού. Κανένα ον δεν είναι ποτέ ανάξιο της αγάπης και του σεβασμού. Όλα τα όντα είναι θεϊκά. Κάνουμε λάθη και χρειάζεται να τα αναγνωρίσουμε και να τα διορθώσουμε. Αλλά κι εμείς και οι άλλοι είμαστε πάντοτε άξιοι της αγάπης και του σεβασμού, παρόλα τα λάθη που μπορεί να κάνουμε.

 

Όταν ήμασταν παιδιά, πιθανόν να ήμασταν αγνοί και καλόκαρδοι και προφανώς δεν επιθυμούσαμε το κακό κανενός. Οι περισσότερες περιπτώσεις, όπου βιώσαμε απόρριψη και κακοποίηση, ήταν επειδή οι ενήλικες είχαν τα δικά τους προβλήματα, τους δικούς τους φόβους και προσκολλήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι η λύση είναι να τους κατηγορήσουμε, να τους απορρίψουμε και να τους μισήσουμε. Αυτό δεν θα δώσει λύση σε τίποτα.

 

Πριν γεννηθούμε, έχουμε κάνει μαζί τους «συμφωνίες ψυχής» ότι θα ενεργήσουμε με αυτούς τους τρόπους για την πνευματική μας αφύπνιση. Δεν φταίμε εμείς. Δεν φταίνε αυτοί. Κανείς δεν φταίει. Όλα συμβαίνουν όπως θα έπρεπε να συμβούν. Κατανοήσαμε σαν ψυχές πριν από την ενσάρκωσή μας ότι αυτό θα εξυπηρετούσε την αμοιβαία εξέλιξή μας.

 

Τώρα είναι η στιγμή της ελευθερίας. Μπορούμε τώρα να μεταβάλλουμε τις αντιλήψεις μας και να κατανοήσουμε ότι στην πραγματικότητα είμαστε ασφαλείς, άξιοι, ικανοί, καλοί και ελεύθεροι να ζήσουμε τη ζωή μας με τρόπο που μας ικανοποιεί. Μπορούμε τώρα να απελευθερωθούμε από αυτές τις λανθασμένες πεποιθήσεις και τα επακόλουθα συναισθήματα, και να ζήσουμε ένα νέο παρόν βασισμένο σε ένα «νέο παρελθόν» που έχουμε μόλις δημιουργήσει μεταβάλλοντας την αντίληψη για τον εαυτό μας, για τους άλλους και για οτιδήποτε μπορεί να έχει «συμβεί», αλλά δεν υπάρχει πια.

 

Έχουμε ελεύθερη βούληση. Κανείς δεν μπορεί ούτε και θα μπορέσει ποτέ να μας αναγκάσει να συγχωρήσουμε τους άλλους ή τον εαυτό μας και να απελευθερωθούμε από την πίκρα, τον πόνο, το θυμό και την ενοχή. Αν επιλέγουμε να κρατιόμαστε στο παρελθόν, αυτή είναι μια δική μας, όχι πολύ σοφή, επιλογή και θα υποστούμε τις συνέπειές της. Τα μέσα για να απελευθερωθούμε είναι εδώ σ’ αυτό το βιβλίο. Απλά χρειάζεται να επιλέξουμε την ελευθερία αντί για τη σκλαβιά του παρελθόντος.

 

Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αποτελεσματικά μέσα από όλες τις μορφές ενεργειακής ψυχολογίας, αλλά κυρίως μέσα από το ΤΑΤ και το Ho’oponopono.

 

Με το ΤΑΤ, η εναλλακτική μας αντίληψη του παρελθόντος πιθανόν να περιλαμβάνει ότι βιώνουμε την ασφάλεια και την αξία μας ανεξάρτητα από το τι μπορεί να συμβαίνει ή από το τι μπορεί να κάνουν οι άλλοι. Θα βιώσουμε ότι οι άλλοι είναι αδελφές ψυχές που προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο μέσα στην ίδια διαδικασία εξέλιξης όπου έχουμε εμπλακεί. Ότι εκείνοι έκαναν ό,τι μπορούσαν ανάλογα με το «παρελθόν», τους φόβους, τους προγραμματισμούς τους κλπ., καθώς και τα «συμβόλαια ψυχής» που είχαμε συμφωνήσει πριν να έρθουμε στο φυσικό βασίλειο. Θα βιώσουμε τα ίδια γεγονότα μέσα από το πρίσμα ότι η ζωή μάς έδωσε ακριβώς ό,τι χρειαζόμασταν για τη διαδικασία εξέλιξής μας. Ίσως ακόμη να μπορέσουμε να σκεφτούμε όλα τα μαθήματα που μάθαμε και τους τρόπους που έχουμε γίνει δυνατότεροι και καλύτεροι άνθρωποι εξαιτίας αυτών των γεγονότων και καταστάσεων.

 

Έχοντας στο νου το γεγονός του παρελθόντος, θα θυμηθούμε ότι είμαστε αιώνια θεϊκή συνειδητότητα και ότι η ασφάλεια και η αξία μας είναι επίσης αιώνιες και αμετάβλητες. Καθώς ξαναζούμε αυτά τα γεγονότα, θα αισθανθούμε κατανόηση, συμπόνια, συγχώρεση και αγάπη για τον εαυτό μας και όλες τις αδελφές ψυχές που συμμετείχαν σ’ εκείνα τα «δράματα» μαζί μας.

 

Με το Ho’oponopono, θα μάθουμε να συγχωρούμε, αγαπάμε και ευλογούμε όλους, ενώ ζητάμε συγχώρεση για το ρόλο που μπορεί να έχουμε παίξει σ’ εκείνα τα γεγονότα και να εκφράζουμε την αγάπη μας προς τους άλλους και τον εαυτό μας. Θα μάθουμε να ευχαριστούμε το Θεό που τώρα απομακρύνει όλες τις όψεις του εαυτού μας, οι οποίες μπορεί να συνεισφέρουν ή να έλκουν παρόμοιες πραγματικότητες.

 

Θα απελευθερωθούμε από όλες τις εσωτερικές αιτίες και τις συνέπειες εκείνων των γεγονότων πάνω στις σχέσεις μας με το σώμα, τον εαυτό μας, τους άλλους (του ίδιου ή του αντίθετου φύλου), τους ανθρώπους στην εξουσία, με τα χρήματα, το σεξ, το επάγγελμά μας, ακόμη και με την πνευματική μας ζωή.

 

Για να ξεκινήσετε αυτή τη διαδικασία, προτείνω να έρθετε σε επαφή με έναν πεπειραμένο οδηγό. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, τότε ελάτε σε επαφή μαζί μας μέσω της ιστοσελίδας μας για περισσότερες πληροφορίες για το πώς μπορείτε να προχωρήσετε.

(www.HolisticHarmony.com or www.HolisticHarmony.com/greek)

 

Μόλις κάνετε έναν κατάλογο των συγκεκριμένων γεγονότων, τα οποία θα θέλατε να αποφορτίσετε συναισθηματικά, τότε μπορεί να θέλετε να απαντήσετε τα ακόλουθα ερωτηματολόγια για μεγαλύτερη διευκρίνιση κάθε θέματος.

 

Ανάλυση των δυσάρεστων παιδικών εμπειριών

 

Οι ακόλουθες ερωτήσεις θα διευκολύνουν την κατανόηση και έκφρασή σας σχετικά με μια συγκεκριμένη εμπειρία.

 

1. Περίγραψε μια εμπειρία ή μια γενική κατάσταση που ήταν δυσάρεστη, που σε έκανε να νιώσεις φόβο, λύπη, ενοχή, απόρριψη, κίνδυνο, αδικία, ζήλια ή κάποιο άλλο δυσάρεστο συναίσθημα.

2. Ποια ακριβώς συναισθήματα είχες τότε σαν παιδί;

3. Ποιες σκέψεις ή συμπεράσματα δημιουργήθηκαν μέσα σου σαν παιδί, λόγω αυτής της εμπειρίας ή αυτής της κατάστασης;

4. Mε ποιους τρόπους αντιδρούσες τότε σαν παιδί;

5. Ποια επίδραση είχε αυτή η εμπειρία επάνω σου αργότερα στη ζωή σου ή ακόμη και σήμερα;

6. Aν μπορούσες τότε να είσαι απόλυτα ανοιχτός και ειλικρινής τι θα έλεγες στους γονείς σου, τους δασκάλους, το Θεό ή σε άλλους που έπαιξαν ρόλο (ή ήταν μαζί σου) σ’ αυτό το γεγονός ή σ’ αυτήν την κατάσταση, σχετικά με το:

α) Tι ένιωσες;

β) Ποιες ήταν οι ανάγκες και οι επιθυμίες σου;

γ) Tι θα ήθελες να κάνουν ή να μην κάνουν;

(Γράψε τις απαντήσεις σου στο δεύτερο πρόσωπο, σαν να μιλάς σ’ αυτούς ή τους γράφεις ένα γράμμα.)

 

Όταν τελειώσετε με μια εμπειρία ή κατάσταση, προχωρήστε σε μια άλλη και σε μια άλλη, απαντώντας τις ίδιες ερωτήσεις. Μετά, μπορείτε να προχωρήσετε σε διάφορες μορφές έκφρασης ή απλά να εφαρμόσετε κάποιες από τις μεθόδους της ενεργειακής ψυχολογίας για την συγκεκριμένη εμπειρία και τα συναισθήματα. Μπορείτε να προσπαθήσετε να εκφραστείτε και μετά να εφαρμόσετε τις τεχνικές.

 

Εκφράζοντας τα συναισθήματα της παιδικής ηλικίας

 

Αφού έχουμε έρθει σε επαφή με κάποια από τα ανέκφραστα συναισθήματα, ανάγκες και πεποιθήσεις της παιδικής ηλικίας, το επόμενο στάδιο είναι να τα εκφράσουμε και να τα απελευθερώσουμε χωρίς, φυσικά, να πληγώσουμε τους άλλους. Ακολουθούν μερικοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να το κάνουμε.

 

1. Γράψε γράμματα στους ανθρώπους που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στις δυσάρεστες και ευχάριστες εμπειρίες των παιδικών σου χρόνων (γονείς, δασκάλους, θείους, θείες, αδέλφια, παππούδες, γιαγιάδες και άλλους). Προφανώς δεν θα στείλουμε αυτά τα γράμματα. Απλά χρειάζεται να τα γράψουμε, για να αναγνωρίσουμε και να εκφράσουμε ό,τι κρύβεται μέσα μας.

α) Επικοινώνησε τελείως ανοιχτά και ειλικρινά.

β) Πρόσθεσε καινούργιες σκέψεις και συναισθήματα κάθε μέρα.

γ) Δεν χρειάζεται να είναι σε χρονολογική σειρά.

δ) Έκφρασε πώς ένιωσες τότε σ’ αυτήν τη μικρή ηλικία (όχι όπως τα βλέπεις ή τα δικαιολογείς τώρα).

ε) Εκτόνωσε και έκφρασε τα αρνητικά (και θετικά) συναισθήματά σου.

στ)Έκφρασε τις ανάγκες, τα συναισθήματα, τις επιθυμίες και τις σκέψεις που είχες τότε.

ζ) Θα θέλεις επίσης να εκφράσεις τα θετικά σου συναισθήματα, την αγάπη και την ευγνωμοσύνη σου.

 

2. Διάβασε τα γράμματα σε κάποιον που είναι έμπειρος στην ενεργητική ακρόαση και το ψυχόδραμα. 

α) Aν βρίσκεις ότι το διάβασμα προκαλεί δυνατά συναισθήματα, πάρε χρόνο για να εκτονώσεις και να απελευθερώσεις τα συναισθήματα αυτά πριν συνεχίσεις να διαβάζεις. Μπορείς τότε να εφαρμόσεις μια τεχνική συναισθηματικής απελευθέρωσης όπως κλάμα, φωνή, χτύπημα ενός μαξιλαριού ή άλλη μέθοδο. Μην κρατάς αυτά τα συναισθήματα μέσα σου.

β) Μπορεί να χρειάζεται να διαβάσεις αυτά τα γράμματα και άλλες φορές, μέχρι να μειωθεί η συναισθηματική φόρτιση. Μπορείς να τα διαβάσεις όσες φορές είναι απαραίτητο, μέχρι να μπορείς να το κάνεις χωρίς να ταράζεσαι με το περιεχόμενό τους.

 

3. Ακολουθεί ένα πιο λεπτομερές ερωτηματολόγιο που θα βοηθήσει στο ξεκαθάρισμα και την έκφραση του τι ακριβώς νιώθαμε, χρειαζόμασταν ή πιστεύαμε σαν παιδιά. Είναι καλύτερα να γράψουμε με το αντίθετο χέρι από αυτό που γράφουμε συνήθως. Μ’ αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να συνδεθούμε πιο εύκολα με την αδυναμία, τη δυσκολία, την τρωτότητα που βιώσαμε σ’ εκείνα τα παιδικά χρόνια. Και ακόμη διεγείρει την αντίθετη πλευρά του εγκεφάλου, φέρνοντας περισσότερες μνήμες στην επιφάνεια.

 

Μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτή τη διαδικασία απελευθέρωσης επιλέγοντας κάθε φορά από τον κατάλογό μας την επόμενη εμπειρία, από την οποία θέλουμε να απελευθερωθούμε. Η διαδικασία είναι:

1. Θυμόμαστε εμπειρίες που μπορεί να μας έχουν επηρεάσει.
2. Κατανοούμε ότι μπορεί να έχουμε προγραμματιστεί.
3. Ανακαλύπτουμε τις όψεις, με τις οποίες μπορεί να λειτουργεί σήμερα εκείνος ο προγραμματισμός.
4. Εκφράζουμε τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας.
5. Εφαρμόζουμε τις τεχνικές της Ενεργειακής Ψυχολογίας για να απελευθερωθούμε από συσσωρευμένα συναισθήματα.
6. Κατανοούμε, συγχωρούμε και αγαπάμε τους άλλους και τον εαυτό μας.

 

Οι ακόλουθες ερωτήσεις μπορεί να μας ωφελήσουν. Έχουν σχεδιαστεί για να μας βοηθήσουν να θυμηθούμε, ξεκαθαρίσουμε και εκφράσουμε λεπτομέρειες, σχετικές με εμπειρίες όπου πληγωθήκαμε από τους άλλους.

 

Ερωτήσεις που βοηθούν στην έκφραση των συναισθημάτων μας σαν παιδιά

 

Οραματιζόμαστε ότι ένα άτομο, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στις παιδικές μας εμπειρίες, θέτει αυτές τις ερωτήσεις. Απαντάμε τις ερωτήσεις ξεχωριστά για κάθε άτομο, με το οποίο θέλουμε να επικοινωνήσουμε.

Δεν έχει σημασία αν η ψυχή, στην οποία γράφουμε, έχει φύγει από το φυσικό της σώμα. Δεν έχει σημασία αν ο άλλος μπορεί να κατανοήσει απόλυτα αυτά που γράφουμε. Δεν τα γράφουμε για να τα δώσουμε σε κανέναν. Τα γράφουμε για να ανακαλύψουμε, κατανοήσουμε και εκφράσουμε τον εαυτό μας πιο βαθιά.

 

Είναι για το συμφέρον μας να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ειλικρινείς στις απαντήσεις από το εσωτερικό μας παιδί. Αν υπάρχουν θέματα για τα οποία το εσωτερικό μας παιδί αισθάνεται διαφορετικά από αυτό που αισθανόμαστε σήμερα, μπορούμε αν θέλουμε να εκφράσουμε και τις δύο πλευρές, αλλά είναι καλύτερα να δώσουμε την ευκαιρία στο εσωτερικό μας παιδί να εκφραστεί.

 

Αυτές είναι οι ερωτήσεις που μας θέτει αυτό το άτομο:

 

1. 1.             Πες μου, όταν ήσουν παιδί, μήπως έκανα κάτι που σε τάραξε, σε πλήγωσε ή σε έκανε να νιώσεις φόβο, απόρριψη, ντροπή, αδικία, πίκρα, απογοήτευση, ενοχή, θυμό ή κάποιο άλλο αρνητικό συναίσθημα;
2. 2.            Σε παρακαλώ, πες μου για κάθε περίπτωση, κατάσταση ή συμπεριφορά ξεχωριστά. Δώσε μου λεπτομέρειες:

α) Τι ακριβώς έκανα ή δεν έκανα;

β) Πώς ένιωσες;

γ) Τι σκέφτηκες τότε;

δ) Τι συμπεράσματα έβγαλες για τον εαυτό σου;

ε) Τι συμπεράσματα έβγαλες για μένα;

1. 3.             Ένιωσες ότι είχα μεγάλες προσδοκίες από σένα, ότι ήθελα να είσαι κάτι ιδιαίτερο; Σε παρακαλώ, εξήγησε μου ακριβώς πώς πίστευες ότι ήθελα να είσαι σωματικά, νοητικά, συναισθηματικά, κοινωνικά, πνευματικά κλπ. Ίσως, επειδή σε παίνεσα ή σε απέρριψα για κάποια πράγματα, να πίστεψες ότι σε αποδεχόμουν και σε αγαπούσα μόνο αν διέπρεπες σ’ αυτούς τους τομείς;

α) Πώς ένιωθες γι’ αυτό;

β) Τι σκεφτόσουν τότε;

γ) Τι συμπεράσματα έβγαλες για την αξία σου και την αγάπη γενικά;

1. 4.            Ποια άλλα συναισθήματα θα ήθελες να μου εκφράσεις;
2. 5.             Τι χρειαζόσουν από μένα τότε και δεν σου το έδινα αρκετά;
3. 6.            Τι θα ήθελες να κάνω που δεν έκανα;
4. 7.             Τι θα προτιμούσες να μην κάνω που έκανα;
5. 8.            Ένιωσες ποτέ ενοχή, ντροπή ή αυτοαπόρριψη σαν παιδί;

α) Πότε και για ποιο λόγο; Τι έκανες, είπες ή σκέφτηκες;

β) Τι πίστευες που σε έκανε να νιώθεις ενοχή;

γ) Μήπως με κάποιο τρόπο εγώ σε έκανα να νιώσεις ντροπή σ’ εκείνες τις περιπτώσεις; Πώς;

δ) Μήπως υπήρχαν και άλλοι που σε έκαναν να νιώσεις ενοχή; Ποιος και για ποιο πράγμα;

ε) Τι θα ήθελες να πεις σε μένα ή στους άλλους σχετικά μ’ εκείνες τις περιπτώσεις;

1. 9.            Τι θα μπορούσα να κάνω τώρα, για να σε βοηθήσω να νιώσεις καλύτερα;
2. 10.         Τι θα μπορούσες να κάνεις εσύ τώρα για να νιώσεις καλύτερα;

 

Οι παραπάνω ερωτήσεις μάς βοηθούν να ξεκαθαρίσουμε τι χρειάζεται να εκφράσουμε και να απελευθερώσουμε. Οι υπόλοιπες ερωτήσεις έχουν να κάνουν με τη διαδικασία μεταμόρφωσης και είναι καλύτερα να παραμερισθούν μέχρι να νιώσουμε έτοιμοι να αποδεχτούμε αυτό που συνέβη και να συνεχίσουμε με μια καθαρή κατάσταση. Θα τις αναφέρουμε εδώ, αλλά θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν όταν θα είμαστε έτοιμοι.

 

Ερωτήσεις που βοηθούν στη μεταμόρφωση:

 

1. 11.          Ποιες σκεπτομορφές (συμπεράσματα, πεποιθήσεις) δημιουργήθηκαν μέσα σου λόγω εκείνων των εμπειριών;
2. 12.         Ποιες απ’ αυτές τις σκεπτομορφές (συμπεράσματα, πεποιθήσεις) έχεις ξεπεράσει εντελώς και ποιες είναι ακόμη ζωντανές μέσα σου, ακόμη και σε μικρό βαθμό;
3. 13.          Ποια νομίζεις ότι ήταν η εσωτερική μου κατάσταση, που με έκανε να φερθώ με τον τρόπο που φέρθηκα τότε; (Θυμήσου ότι οραματιζόμαστε να μας ρωτάει εκείνο το άτομο που μπορεί να μας πλήγωσε με τη συμπεριφορά του.)
4. 14.         Ποια νομίζεις ότι ήταν τα κίνητρα, οι ανάγκες, οι φόβοι, τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις που με έκαναν να φερθώ όπως φέρθηκα;
5. 15.          Αν είναι αληθινή η πνευματική αλήθεια ότι «η ζωή μάς δίνει ακριβώς ό,τι χρειαζόμαστε σαν ψυχές στην εξέλιξη για να εξελιχθούμε και να αναπτύξουμε πνευματικά χαρίσματα», ποια θα μπορούσαν να είναι τα μαθήματα ή τα χαρίσματα με τα οποία επέλεξες σαν ψυχή να εργαστείς εδώ;
6. 16.         Τι χρειάζεται να μάθεις εδώ για να είσαι ευτυχισμένος/η;
7. 17.          Ποιες πεποιθήσεις χρειάζεται να αλλάξεις για να απελευθερωθείς από τις λανθασμένες πεποιθήσεις του παρελθόντος;
8. 18.         Τι χρειάζεται να κάνεις ή να πιστεύεις για να με συγχωρήσεις και να απελευθερωθείς από την παρουσία μου στο υποσυνείδητό σου;
9. 19.         Τι χρειάζεται να κάνεις ή να πιστεύεις για να συγχωρήσεις τον εαυτό σου και να απολαύσεις την αγνότητα και καλοσύνη σου;
10. 20.        Τι αλλαγές θέλεις να κάνεις στον τρόπο ζωής σου για να βρεις αρμονία και δύναμη; Πώς και πότε θα κάνεις αυτές τις αλλαγές;

 

Αφού απαντήσουμε τις ερωτήσεις στο παραπάνω ερωτηματολόγιο, είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε οποιαδήποτε μέθοδο απελευθέρωσης και μεταμόρφωσης της συγκεκριμένης εμπειρίας.

 

Πρόσθετη βοήθεια στην έρευνα της παιδικής ηλικίας

 

Εκτός από την πιο πάνω εργασία, μπορούμε να εφαρμόσουμε επίσης κάποιες από τις ακόλουθες μεθόδους:

 

1. 1.             Με τη βοήθεια εκπαιδευμένου επαγγελματία, μπορούμε να αναβιώσουμε μνήμες από το παρελθόν μέσα από «αναδρομές» στην παιδική ηλικία. Τέτοιες αναδρομές γίνονται σε κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης, όπου ο νους μπορεί να εστιαστεί πιο βαθιά στα γεγονότα που θέλουμε να θυμηθούμε και να εργαστούμε μαζί τους. Υπάρχουν τρία είδη αναδρομών:

α. Εξερευνητικές αναδρομές, όπου απλά ψάχνουμε να ανακαλύψουμε τι μπορεί να συνέβη που μας δημιουργεί συγκεκριμένη ευαισθησία ή μπλοκάρισμα στη ζωή μας σήμερα.

β. Απελευθερωτικές αναδρομές, όπου ενθαρρυνόμαστε να εκφράσουμε συναισθήματα με διάφορους τρόπους με ή χωρίς λόγια, για να επιτρέψουμε σ’ αυτά τα μπλοκαρισμένα συναισθήματα και ενέργειες να ρέουν και να αποφορτιστούν.

γ. Μεταμορφωτικές αναδρομές, με τις οποίες ξαναζούμε τα γεγονότα, αλλά μεταβάλλουμε την αντίληψη για τον εαυτό μας, τους άλλους και τη ζωή, όπως αναφέρθηκε νωρίτερα σ’ αυτό το κεφάλαιο.

Αυτή είναι μια προσέγγιση που θα πρέπει να γίνεται μόνο με έναν πεπειραμένο οδηγό.

 

1. 2.            Γράφοντας την ιστορία των παιδικών χρόνων μπορούμε να δυναμώσουμε την επαφή με τις λεπτομέρειες του παρελθόντος. Μπορεί να γραφτεί στο πρώτο πρόσωπο, αλλά είναι ακόμη καλύτερα να γραφτεί στο τρίτο πρόσωπο, σαν να καταγράφουμε τη ζωή ενός άλλου ατόμου ή σαν η ψυχή να θυμάται τα γεγονότα του νου και του σώματος. Αυτό μας κάνει πιο αντικειμενικούς και ειλικρινείς στις παρατηρήσεις μας. Θα ανακαλύψουμε πρότυπα συμπεριφοράς που επαναλαμβάνονται. Θα βρούμε εμπειρίες που έχουν σημαδέψει το υποσυνείδητο, δημιουργώντας τους συναισθηματικούς μηχανισμούς μας.

Αυτή η ιστορία της ζωής μας δεν χρειάζεται να γραφτεί με χρονολογική σειρά. Μπορούμε να προσθέτουμε κάθε μέρα ό,τι θυμόμαστε με οποιαδήποτε σειρά.

Το πρώτο σχόλιο που κάνουν πολλοί άνθρωποι είναι, «Δεν θυμάμαι τίποτα πριν από την ηλικία των δέκα. Πώς θα το κάνω αυτό;» Αυτό δεν είναι πρόβλημα. Καθώς αρχίζουμε να γράφουμε, το υποσυνείδητο θα αφυπνιστεί και οι αναμνήσεις θα αρχίσουν να βγαίνουν. Όσο περισσότερο γράφουμε, τόσες περισσότερες αναμνήσεις θα ενεργοποιηθούν.

Θα βοηθήσει αν τοποθετήσουμε παλιές φωτογραφίες μπροστά μας, καθώς γράφουμε, όπως και το να ρωτήσουμε τους γονείς, τους παππούδες, τους θείους, τις θείες και τα μεγαλύτερα αδέλφια, τι μπορούν να θυμηθούν. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να αποδεχτούμε τη δική τους ερμηνεία για το παρελθόν, αλλά τα λόγια τους μπορεί να πυροδοτήσουν άλλες αναμνήσεις.

Θα έχουμε καλύτερα αποτελέσματα αν αφιερώσουμε τουλάχιστον είκοσι λεπτά τη μέρα σ’ αυτή τη διαδικασία για τουλάχιστον τρεις μήνες.

 

Βασική βοήθεια στο γράψιμο της ιστορίας των παιδικών χρόνων είναι:

α. Προσθέτουμε κάθε μέρα ό,τι θυμόμαστε.

β. Δεν χρειάζεται να είναι με χρονολογική σειρά.

γ. Μπορούμε να γράφουμε στο τρίτο ή στο πρώτο πρόσωπο.

δ. Ρωτάμε τους άλλους (γονείς, θείους, θείες, αδέλφια, παππούδες) τι θυμούνται.

ε. Κοιτάζουμε παλιές φωτογραφίες.

 

Σημείωση: Χρειάζεται μεγάλη προσοχή για να αποφύγουμε την παγίδα να ζήσουμε το παρελθόν. Το παρελθόν δεν υπάρχει. Είναι μόνο μια ερμηνεία που κρατάμε στο νου μας. Όταν την αφήσουμε, παύει να υπάρχει. Παρόμοιες ασκήσεις όπως ερωτηματολόγια, αναδρομές και καταγραφή του «παρελθόντος» χρησιμεύουν για να μας κάνουν να κατανοήσουμε την ουσία από την οποία δημιουργείται ο ιστός των ψευδαισθήσεών μας. Αναζητούμε τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται οι ψευδαισθήσεις μας για να τις αφήσουμε και όχι για να βυθιστούμε σ’ αυτές ενισχύοντας την ιδέα ότι ήμασταν ή είμαστε τα θύματα ή ότι είμαστε ένοχοι.

 

Τίποτα από το παρελθόν δεν μπορεί να μας κάνει θύματα ή ενόχους. Το παρελθόν δεν υπάρχει. Φέρνουμε την ερμηνεία του παρελθόντος στην επιφάνεια, ώστε να μπορέσουμε να συγχωρήσουμε τους άλλους και τον εαυτό μας για την άγνοιά μας και να προχωρήσουμε στη δημιουργία περισσότερης ομορφιάς.

 

1. 3.             Ερωτηματολόγιο για να γνωριστούμε με το εσωτερικό μας παιδί

Η απάντηση αυτών των ερωτήσεων θα βοηθήσει στην έρευνά μας για τα μηνύματα που μπορεί να πήραμε στα παιδικά μας χρόνια. Συμπληρώστε τις ακόλουθες προτάσεις με τουλάχιστον τρεις απαντήσεις για την καθεμία. Επίσης, προσπαθήστε να θυμηθείτε ακριβώς τι συνέβαινε που σας έκανε να φθάσετε σ’ αυτά τα συμπεράσματα.

α. Σαν παιδί, άκουγα ότι τα πιο σημαντικά λάθη μου ήταν…….

β. Σαν παιδί, ένιωθα ενοχή για…….

γ. Κάποια από τα μηνύματα που πήρα για το Θεό ήταν…….

δ. Κάποια από τα μηνύματα που πήρα για το σεξ ήταν…….

ε. Κάποια από τα μηνύματα που πήρα για τα χρήματα ήταν…….

στ. Ένιωθα απόρριψη όταν…….

ζ. Ένιωθα φόβο όταν…….

η. Ένιωθα ντροπή ή κατωτερότητα όταν…….

θ. Ένιωθα εγκατάλειψη όταν…….

ι. Ένιωθα σιγουριά και ασφάλεια όταν…….

ια. Ένιωθα ότι με αποδέχονται και με αγαπούν όταν…….

ιβ. Ένιωθα ελευθερία όταν…….

ιγ. Ένιωθα ευγνωμοσύνη όταν…….

ιδ. Ένιωθα ευτυχία όταν…….

 

1. 4.            Ένα βαθύτερο ερωτηματολόγιο σε σχέση με τις πεποιθήσεις μας

 

Το ακόλουθο ερωτηματολόγιο μάς δίνει συμπληρωματικές πληροφορίες σε σχέση με τους προγραμματισμούς που αναπτύξαμε τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Απαντήστε όσο πιο ειλικρινά μπορείτε, δίνοντας αρκετό χρόνο για να έρθετε σε επαφή με τα διαφορετικά μέρη της προσωπικότητάς σας. Μην εκπλαγείτε από ανάγκες, επιθυμίες, πεποιθήσεις και συναισθήματα που φαίνονται να είναι αντίθετα ή να συγκρούονται. Αυτό είναι αρκετά κοινό και φυσιολογικό για ένα άτομο στη διαδικασία της εξέλιξης, το οποίο περνάει μέσα από αλλαγές αξιών, πεποιθήσεων και αναγκών.

 

Δώστε τρεις ή περισσότερες απαντήσεις σε κάθε ερώτηση.

 

Α. Η βάση των συναισθημάτων μας για την ασφάλεια

 

1. 1.    Τα τρία θετικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά που εκτιμώ περισσότερο είναι…….
2. 2.   Τα τρία αρνητικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά που βρίσκω πιο απαράδεκτα είναι…….
3. 3.    Αγαπώ και αποδέχομαι τον εαυτό μου περισσότερο όταν…….
4. 4.   Νιώθω ενοχή όταν…….
5. 5.    Έχω αρνητικά συναισθήματα όταν…….
6. 6.   Νιώθω ευτυχία όταν…….
7. 7.    Νιώθω ανασφάλεια όταν…….
8. 8.   Νιώθω ασφάλεια όταν…….
9. 9.   Δεν πιστεύω ότι μπορώ…….
10. 10.                  Αν το σπίτι μου πιάσει φωτιά και μπορώ να σώσω μόνο τρία αντικείμενα (μαζί με ανθρώπους ή ζώα), αυτά θα είναι…….

11. Οι τρεις δυνατότεροι φόβοι μου είναι…….

 

Β. Πώς αντιλαμβάνομαι τους άλλους και πώς πιστεύω ότι με αντιλαμβάνονται

1. 12.                  Πώς πιστεύω ότι με αντιλαμβάνεται ο/η σύζυγος ή ο/η σύντροφος μου. (Ή ο/η προηγούμενος/η σύζυγος ή σύντροφος. Ή όλοι οι σύζυγοι και σύντροφοι που είχα μέχρι τώρα.)

13. Τρία θετικά χαρακτηριστικά του/της συζύγου (συντρόφου) μου είναι…….

1. 14.                  Τρία αρνητικά χαρακτηριστικά του/της συζύγου (συντρόφου) μου είναι…….

15. Πώς πιστεύω ότι με αντιλαμβάνονται οι γονείς μου…….

1. 16.                  Οι γονείς μου μού έλεγαν πάντοτε ότι είμαι ανίκανος/η να…….

17. Η κριτική που άκουγα πολύ συχνά από τους γονείς μου ήταν…….

1. 18.                  Τρεις θετικές ιδιότητες του πατέρα μου ήταν/είναι…….
2. 19.                  Τρεις αρνητικές ιδιότητες του πατέρα μου ήταν/είναι…….
3. 20.                 Τρεις θετικές ιδιότητες της μητέρας μου ήταν/είναι…….
4. 21.                  Τρεις αρνητικές ιδιότητες της μητέρας μου ήταν/είναι…….
5. 22.                 Έτσι θυμάμαι τη σχέση των γονιών μου μέχρι την ηλικία των 21 χρόνων μου…….
6. 23.                  Βρίσκω δύσκολο να συγχωρήσω τους άλλους για…….

 

Γ. Πώς βλέπω τον εαυτό μου

1. 24.                 Νιώθω αδύναμος/η και ευάλωτος/η όταν…….
2. 25.                  Η κριτική που ακούω πολύ συχνά από τους γύρω μου είναι…….
3. 26.                 Τρία θετικά χαρακτηριστικά μου είναι…….
4. 27.                  Τρεις αδυναμίες ή ελαττώματά μου είναι…….
5. 28.                 Το βρίσκω δύσκολο να συγχωρήσω τον εαυτό μου για…….
6. 29.                 Νιώθω ανίκανος/η να…….
7. 30.                  Εύχομαι να μπορούσα να…….

31. Φαντάζομαι το Θεό να είναι…….

1. 32.                  Αισθάνομαι το Θεό στη ζωή μου όταν……. και σαν…….
2. 33.                  Ο σκοπός της ζωής μου είναι…….

 

1. 34.                  Τώρα οραματίσου ότι γράφεις σε έναν πολύ καλό φίλο, τον οποίο έχεις να δεις από το Δημοτικό, και θέλεις να του περιγράψεις τον εαυτό σου. Πώς θα το έκανες;

 

Θετικά μηνύματα για το εσωτερικό μας παιδί

 

Σε κάποιο σημείο της διαδικασίας θεραπείας του εσωτερικού μας παιδιού θα θέλουμε να επικοινωνήσουμε απευθείας με αυτό το μέρος του υποσυνειδήτου μας. Ακολουθεί ένας κατάλογος πιθανών μηνυμάτων για το εσωτερικό μας παιδί, τα οποία μπορούν να μας δυναμώσουν εσωτερικά όταν:

α. Τα γράφουμε σε ένα γράμμα προς το εσωτερικό παιδί.

β. Τα γνωστοποιούμε στο εσωτερικό παιδί ενώ είμαστε σε μεταμορφωτική αναδρομή.

γ. Τα επαναλαμβάνουμε σε καθημερινή επικοινωνία με το εσωτερικό παιδί.

δ. Κάνουμε ένα CD χαλάρωσης με αυτά τα μηνύματα.

 

Αφού διαβάσετε τα ακόλουθα πιθανά μηνύματα προς το εσωτερικό παιδί, σας παρακαλώ, να κλείσετε το βιβλίο, να ξεχάσετε αυτά που λέγονται εδώ και να γράψετε ένα προσωπικό γράμμα αγάπης στο δικό σας εσωτερικό παιδί, εκφράζοντας οτιδήποτε νιώθετε ότι χρειάζεται να ακούσει από σας για να αισθάνεται ασφάλεια, αξία, ελευθερία και ευτυχία.

 

1. Σε αγαπώ και σε δέχομαι ακριβώς όπως είσαι.

 

2. Σε εκτιμώ και σε σέβομαι.

 

3. Νιώθω στοργή και τρυφερότητα για σένα.

 

1. 4.     Είσαι ελεύθερος(η) να κάνεις ό,τι σε ευχαριστεί, αρκεί να μη βλάπτεις κανέναν.

 

5. Είσαι ικανός(η) και δυνατός(η).

 

6. Υπάρχει μια απεριόριστη πνευματική δύναμη μέσα σου που σε προστατεύει από αρρώστιες, τραύματα και κινδύνους.

 

7. Το σώμα σου είναι υγιές, δυνατό και ανθεκτικό στην αρρώστια.

 

8. Υπάρχει ένα θεϊκό σχέδιο που σου φέρνει μόνο αυτό που είναι χρήσιμο για την εξέλιξή σου.

 

9. Εσύ διάλεξες τους γονείς σου και τα γεγονότα των παιδικών σου χρόνων κι έτσι δημιούργησες τις τέλειες συνθήκες για την εξέλιξή σου.

 

10. Υπάρχει μέσα σου μια θεϊκή δύναμη που σε κατευθύνει.

 

11. Υπάρχει μέσα σου μια γνώση και μια πάνσοφη φωνή που σε οδηγεί πάντα σωστά στη ζωή σου. Ακολούθησε την.

 

12. Έχεις το δικαίωμα και την ευθύνη να εκφράζεις την εσωτερική σου δύναμη και ομορφιά δημιουργικά.

 

13. Αξίζεις την αγάπη και το σεβασμό όλων, ανεξάρτητα από την εμφάνισή σου, την κοινωνική σου θέση, το επάγγελμά σου, τις γνώσεις σου, τα επιτεύγματά σου και το τι νομίζουν οι άλλοι για σένα.

 

14. Αξίζεις το ίδιο με κάθε άλλη ψυχή, ούτε λιγότερο, ούτε και περισσότερο.

 

15. Δεν μπορεί κανένας άλλος να δημιουργήσει ή να έχει την ευθύνη για τη δική σου ευτυχία, υγεία ή επιτυχία.

 

16. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις ή να είσαι υπεύθυνος(η) για την ευτυχία, την υγεία ή την επιτυχία των άλλων.

 

17. Είσαι μια αιώνια θεϊκή συνειδητότητα, στη διαδικασία εξέλιξης της ικανότητάς σου να εκφράζεις την ομορφιά που υπάρχει μέσα σου.

 

18. Όλα είναι ο Θεός. Δεν υπάρχει κάποιος ή κάτι που δεν είναι έκφραση της μιας οικουμενικής συνειδητότητας (του Θεού), ούτε εσύ.

 

19. Δεν χρειάζεται να ζεις τη ζωή σου σύμφωνα με τις πεποιθήσεις ή τις προσδοκίες των γονιών σου ή άλλων. Να τους αγαπάς, να τους σέβεσαι και να τους βοηθάς, αλλά ζήσε σύμφωνα με τις δικές σου αρχές, ανάγκες και πεποιθήσεις.

 

20. Οι «γονείς» σου είναι αιώνιες ψυχές στη διαδικασία της εξέλιξης, που τις διάλεξες να παίξουν αυτούς τους ρόλους σ’ αυτήν την ενσάρκωση. O μόνος αληθινός γονιός σου είναι ο Θεός.

 

21. Έχεις την ίδια αξία, σοφία, δύναμη και δικαιώματα που έχουν οι αιώνιες ψυχές που έπαιξαν το ρόλο των γονιών σου.

 

22. Ό,τι κι αν έκανε κάποιος για να σε βλάψει ήταν από άγνοια ή φόβο.

 

23. Οι γονείς σου ήταν κάποτε παιδιά που προγραμματίστηκαν από τους δικούς τους γονείς.

 

Αφού θεραπεύσουμε το εσωτερικό παιδί με αυτές τις αλήθειες, είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε τη διαδικασία της συγχώρεσης, που είναι η αληθινή απελευθέρωσή μας από το παρελθόν. Αν, όταν εργάζεστε με την παιδική ηλικία, συνειδητοποιήσετε ότι χρειάζεται να συγχωρήσετε άλλους ή τον εαυτό σας, ανατρέξτε στα κεφάλαια για τη συγχώρεση στα βιβλία του ίδιου συγγραφέα Η Αγάπη Είναι Επιλογή και Σχέσεις Συνειδητής Αγάπης.