Καταστάσεις στις Οποίες Χάνουμε την Αγάπη μας
με τον Ρόμπερτ Ηλία Νατζέμυ
Θα μπορέσουμε να αγαπάμε τους άλλους πιο ολοκληρωμένα και σταθερά, όταν μπορέσουμε να απελευθερωθούμε από το λαβύρινθο των δυσάρεστων συναισθημάτων και εσωτερικών συγκρούσεων που εμποδίζουν την αγάπη μας. Βασικά, αυτό σημαίνει μεταμόρφωση του φόβου.
Χρησιμοποιούμε τη λέξη «αγάπη» για να περιγράψουμε πολλές μορφές έλξης που αποτελούν διαφορετικές καταστάσεις του νου. Όταν λέμε ότι αγαπάμε κάποιον ή κάτι, ουσιαστικά εννοούμε ότι νιώθουμε καλά όταν είμαστε σε επαφή μ’ αυτό το ον ή το πράγμα. Υπάρχει μια ευχάριστη κατάσταση που μας επιτρέπει να νιώθουμε ασφάλεια, πληρότητα, ευτυχία και εσωτερική γαλήνη.
Εντούτοις, η σύνδεσή μας μ’ αυτό το ον μπορεί να είναι σε διάφορα επίπεδα. Μόνο λίγα από αυτά μπορούν να θεωρηθούν αληθινή αγάπη. Τα πιο πολλά είναι στην πραγματικότητα αγάπη μαζί με ανάγκη και προσκόλληση. Είναι «ένα είδος παζαρέματος της αγάπης», όπου αγαπάμε κάποιον όσο μας δίνει αυτό που θέλουμε και χρειαζόμαστε απ’ αυτόν. Όταν πάψει να μας το δίνει, ή εμποδίζει την ικανοποίησή μας, παύουμε να τον αγαπάμε και γεμίζουμε πόνο, πίκρα, ζήλια και θυμό – όλα αυτά γεννιούνται από το φόβο.
Το πρώτο βήμα είναι να συνειδητοποιήσουμε πότε χάνουμε τα αισθήματά μας αγάπης και ενότητας με τους άλλους. Το ερωτηματολόγιο που ακολουθεί θα μας βοηθήσει:
Σε ποιες περιπτώσεις χάνουμε την αγάπη και την ενότητα; Μπορεί να νιώθουμε οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συναισθήματα: φόβο, αρνητικότητα, ξεχωριστότητα, δυσφορία, αντιπάθεια, άγχος, ανησυχία, θυμό, μίσος, επιφυλακτικότητα, πίκρα, ζήλια, μνησικακία, απογοήτευση, απόρριψη του εαυτού μας ή του άλλου, κατωτερότητα, ανωτερότητα, ή οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα που μας απομακρύνει από τους άλλους.
Μετά από κάθε περίπτωση σημειώνουμε τα συναισθήματα που ίσως νιώθουμε.
- Όταν οι άλλοι είναι διαφορετικοί, ανήκουν σε άλλη ομάδα ή σε κάποιες ομαδοποιήσεις όπως:
α. Παράξενη εμφάνιση
β. Διαφορετικό πολιτικό κόμμα
γ. Διαφορετική θρησκεία
δ. Διαφορετική κοινωνικοοικονομική ομάδα
ε. Διαφορετικό μορφωτικό ή διανοητικό επίπεδο
στ. Διαφορετική χώρα
ζ. Διαφορετική φυλή
- Όταν οι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί μου. Όταν πιστεύουν ή εκφράζουν διαφορετικές γνώμες ή απορρίπτουν τις δικές μου.
- Όταν κριτικάρουν εμένα ή πρόσωπα ή ομάδες, που είναι σημαντικές για μένα.
- Όταν δεν με κατανοούν.
- Όταν εμποδίζουν εμένα ή πρόσωπα σημαντικά για μένα να ικανοποιήσουμε σημαντικές ανάγκες, δηλαδή φαγητό, στέγη, σεξ, εργασία, ύπνο, χρήματα, διακοπές, διαλογισμό, την αποδοχή και την εκτίμηση από τους άλλους.
- Όταν δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες μου ή δεν λειτουργούν όπως θα ήθελα (ιδιαίτερα παιδιά, σύζυγοι, συγγενείς και γονείς).
- Όταν δεν με σέβονται.
- Όταν πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι.
- Όταν νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα.
- Όταν μου δίνουν συμβουλές που δεν ζήτησα.
- Όταν προσπαθούν να με ελέγξουν και να με καταπιέσουν.
- Όταν χρησιμοποιούν εμένα ή άλλους.
- Όταν λένε ψέματα και κουτσομπολεύουν.
- Όταν παίζουν το ρόλο του θύματος και θέλουν προσοχή, κλαίγοντας, παραπονούμενοι, κριτικάροντας κλπ.
- Όταν δεν φροντίζουν τον εαυτό τους.
- Όταν είναι αδύναμοι και εξαρτημένοι.
- Όταν δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους.
- Όταν κάνουν λάθη.
- Όταν δεν είναι συνεπείς στο λόγο τους ή στα ραντεβού τους.
- Όταν είναι τεμπέληδες.
- Όταν συμπεριφέρονται με εγωιστικό τρόπο, αδιαφορώντας για τις ανάγκες των άλλων.
- Όταν είναι ψυχροί και αναίσθητοι.
- Όταν αγνοούν τις ανάγκες μου.
- Όταν έχουν περισσότερα από μένα, ή έχουν κάτι που ζηλεύω.
- Όταν ο ερωτικός μου σύντροφος με απατά.
- Όταν βλάπτουν εμένα ή πρόσωπα σημαντικά για μένα, σωματικά ή συναισθηματικά.
- Όταν έχουν κακές προθέσεις και ποταπά κίνητρα.
Άλλοι λόγοι.
Μπορεί να θέλετε να κάνετε έναν κατάλογο των καταστάσεων και συμπεριφορών που διεγείρουν τα αρνητικά σας συναισθήματα και σας κάνουν να κλείνεστε ή να γίνεστε αμυντικοί ή επιθετικοί.
| Άτομα |
Καταστάσεις ή συμπεριφορές |
Συναισθήματα |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
Οι Πεποιθήσεις και οι Ανάγκες που Εμποδίζουν την Αγάπη μας
Έχοντας επίγνωση των καταστάσεων, στις οποίες χάνουμε την αγάπη μας, είμαστε έτοιμοι να βρούμε το γιατί. Η απάντηση βρίσκεται στις πεποιθήσεις και τα συναισθήματά μας και ιδιαίτερα στους φόβους μας. Χάνουμε την αγάπη μας, όταν φοβόμαστε. Φοβόμαστε, όταν πιστεύουμε ότι κινδυνεύουμε εμείς ή κάποιος σημαντικός για μας.
Για καθεμιά από τις παραπάνω καταστάσεις, όπου χάνουμε την αγάπη μας, χρειάζεται να βρούμε τα ακόλουθα:
- Τι πιστεύω που με κάνει να χάνω την αγάπη και την ενότητά μου μ’ αυτό το άτομο, όταν συμπεριφέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο;
- Τι πιστεύω ή φοβάμαι, που με κάνει να κλείνομαι και να μπαίνω σε άμυνα;
- Ποιες ανάγκες μου είμαι προγραμματισμένος να πιστεύω ότι κινδυνεύουν σ’ αυτές τις καταστάσεις ή όταν κάποιος φέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο;
- Πώς μπορώ να αντιληφθώ αυτό (τον εαυτό μου, τους άλλους, την κατάσταση και τη ζωή) με διαφορετικά τρόπο, ώστε να διατηρώ τα αισθήματα αγάπης και ενότητας με τον εαυτό μου και τους άλλους;
- Ποιες μεθόδους μπορώ να εφαρμόσω για να απελευθερωθώ από αυτές τις μηχανικές αμυντικές αντιδράσεις που παρεμβαίνουν στην έμφυτη αγάπη μου για τον εαυτό μου και τους άλλους; (Θα το συζητήσουμε σε επόμενα κεφάλαια.)
Στις ερωτήσεις 2 και 3, οι φόβοι μας συνήθως έχουν να κάνουν με τις βασικές μας ανάγκες – ασφάλεια, ικανοποίηση, επιβεβαίωση, έλεγχο, δικαιοσύνη και ελευθερία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, χάνουμε την αγάπη μας όταν ερμηνεύουμε ότι η συμπεριφορά των άλλων βάζει κατά κάποιον τρόπο σε κίνδυνο αυτές τις ανάγκες μας.
Ίσως κάποιες απαντήσεις στις προηγούμενες ερωτήσεις μάς βοηθήσουν να καταλάβουμε τις πεποιθήσεις που εμποδίζουν την αγάπη μας σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Οι βασικοί λόγοι, που χάνει κάποιος την αγάπη του, μπορεί να διαφέρουν από τις δοθείσες απαντήσεις. Σε μερικές περιπτώσεις, αναφέρονται οι ανάγκες, που μπορεί να έχουμε προγραμματιστεί να πιστεύουμε ότι κινδυνεύουν. Αυτά που ακολουθούν είναι μόνον κάποιες πιθανότητες.
Σημείωση: το να πιστεύουμε ότι κάποια ανάγκη μας κινδυνεύει δεν σημαίνει ότι πραγματικά είναι σε κίνδυνο. Από πνευματική άποψη οι ανάγκες μας δεν μπορούν ποτέ να είναι σε κίνδυνο, επειδή στην πραγματικότητα έχουμε πάντοτε ασφάλεια, αξία και ελευθερία. Όλα αυτά αποτελούν τη βασική εσωτερική μας φύση.
*******
Αγαπώντας αυτούς που είναι διαφορετικοί
- Όταν οι άλλοι είναι διαφορετικοί, ανήκουν σε άλλη ομάδα ή σε συγκεκριμένες ομαδοποιήσεις.
Διδασκόμαστε από την κοινωνία, τη θρησκεία και τα πολιτικά κόμματα να φοβόμαστε και να δυσπιστούμε σε ό,τι είναι διαφορετικό από μας. Μας έχουν πει ότι το διαφορετικό είναι λάθος και επικίνδυνο. Μας έχουν προγραμματίσει να πιστεύουμε ότι μπορεί να υπάρχει μόνο ένα σωστό ή λάθος. Επομένως, αν υπάρχει μια πιθανότητα οι άλλοι, που είναι διαφορετικοί, να είναι σωστοί, τότε εμείς μπορεί να είμαστε λάθος – άρα δεν αξίζουμε και δεν είμαστε ασφαλείς.
Μπορεί να πιστεύουμε ότι είμαστε ασφαλείς μόνο όταν ανήκουμε σε μια ομάδα. Όσοι δεν ανήκουν στην ομάδα μου δεν είναι καλοί και σωστοί και δεν θα έπρεπε να τους αγαπώ.
Βασικά, φοβόμαστε ό,τι διαφέρει. Αυτό μπορεί να είναι ένα άτομο, μια άλλη φυλή, θρησκεία, πολιτικό κόμμα, χώρα, οικονομική επαγγελματική ή κοινωνική τάξη. Είναι ευκολότερο να αγαπάμε αυτούς με τους οποίους νιώθουμε ασφάλεια. Νιώθουμε ασφάλεια με ό,τι είναι οικείο και παρόμοιο με μας. Μας επιβεβαιώνει, επειδή αποδεικνύει ότι είμαστε «σωστοί».
Για να απελευθερωθούμε από αυτό το εμπόδιο της αγάπης, χρειάζεται να αναπτύξουμε εσωτερική αίσθηση ασφάλειας. Μπορούμε να νιώθουμε ασφάλεια όταν συνειδητοποιήσουμε ότι αυτά τα άλλα όντα είναι στην πραγματικότητα μοναδικές εκφράσεις της μιας θεϊκής συνειδητότητας, η οποία εκφράζει τον εαυτό της σαν όλα τα όντα – συμπεριλαμβάνοντας κι εμάς τους ίδιους. Όλοι οι άλλοι είναι αδελφές ψυχές στη διαδικασία της εξέλιξης. Μοιράζονται μαζί μας τις ίδιες ανάγκες, φόβους και προγραμματισμούς. Μαθαίνουν κι αυτοί από τις εμπειρίες τους.
Όλες οι ψυχές είναι έκφραση της μιας θεϊκής συνειδητότητας. (Θα το επαναλαμβάνω ξανά και ξανά.) Η ψυχή παίρνει μια προσωρινή μορφή με σκοπό τη μάθηση, την εξέλιξη, τη δημιουργία και την υπηρεσία. Μπορεί να επιλέξει ένα σώμα από την Αμερική, Ελλάδα, Ρωσία, Τουρκία, Αγγλία, Αυστραλία, Αραβία, Ισραήλ ή Παλαιστίνη. Μπορεί να επιλέξει έναν νου Χριστιανό, Μουσουλμάνο, Εβραίο, Ινδουιστή, Βουδιστή ή άθεο. Μπορεί προσωρινά να εκφραστεί μέσα από ένα αρσενικό ή θηλυκό σώμα. Μπορεί να προχωρήσει μέσα από πλούτο ή φτώχια. Μπορεί να διδαχτεί μέσα από το ρόλο του προϊστάμενου ή του υφιστάμενου, του γραμματέα, του τεχνικού, του εργάτη, του αγρότη, του αστυνομικού, του δικαστή ή ακόμη και το ρόλο του εγκληματία.
Η ψυχή δεν είναι καμιά από αυτές τις προσωρινές ιδιότητες. Η πρόκλησή μας στη ζωή είναι να δούμε πέρα απ’ αυτές τις τεχνητές ετικέτες και να αντιληφθούμε το θεϊκό ον στον καθένα, ανεξάρτητα από όλους τους παράγοντες που μας ξεχωρίζουν.
Χρειάζεται να διευρύνουμε τον κύκλο της ενότητας μας. Μερικοί άνθρωποι έχουν έναν πολύ μικρό κύκλο ταυτότητας. Νιώθουν κοντά και νοιάζονται για πολύ λίγους ανθρώπους. Κάποιοι από μας δεν συμπεριλαμβάνουμε ούτε τον εαυτό μας στον κύκλο της αγάπης μας. Δεν αγαπάμε τον εαυτό μας και δεν νοιαζόμαστε ούτε και κάνουμε το καλύτερο γι’ αυτόν. Άλλοι ταυτίζονται με τον εαυτό τους και με κανέναν άλλον. Δεν νιώθουν κοντά σε κανέναν άλλον. Οι περισσότεροι από μας ταυτιζόμαστε και νιώθουμε άνετα με την οικογένειά μας και για τους υπόλοιπους λέμε «οι άλλοι».
Λίγοι έχουν διευρύνει τον κύκλο των ενδιαφερόντων και της ενότητας προς όλους τους συγγενείς τους και ίσως τους φίλους τους και κάποιους συναδέλφους. Ακόμη λιγότεροι νιώθουν ενότητα με όλους αυτούς που ανήκουν στην ίδια θρησκεία, εθνικότητα, πολιτικό κόμμα ή ίσως αθλητική ομάδα.
Ο τελικός σκοπός μας είναι να διευρύνουμε τον κύκλο της ενότητας για να συμπεριλάβει όλα τα όντα, ανεξάρτητα από θρησκεία, εθνικότητα, φυλή, πολιτικό κόμμα κλπ. και ίσως ακόμη και τα ζώα, τα φυτά και τα έντομα. Αυτός είναι ο σκοπός της ενσάρκωσής μας στη ζωή.
Η πρόκληση της αγάπης είναι να διευρύνουμε τον κύκλο της ενότητας, ταύτισης και αγάπης ώστε να συμπεριλάβει όλα τα όντα. Μόνο ο φόβος και η άγνοια μας εμποδίζουν.
*******
Αγαπώντας Αυτούς που Διαφωνούν, μας Κρίνουν ή δεν μας Κατανοούν
- 2. Όταν οι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί μου. Όταν πιστεύουν ή εκφράζουν διαφορετικές γνώμες ή απορρίπτουν τις δικές μου.
- 3. Όταν κριτικάρουν εμένα ή πρόσωπα ή ομάδες, που είναι σημαντικές για μένα.
- Όταν δεν με κατανοούν.
Ας ξεκινήσουμε από το τελευταίο θέμα.
Μπορεί να δυσκολευόμαστε να αγαπάμε αυτούς που δεν μας κατανοούν, επειδή μας ελέγχουν οι ακόλουθες πεποιθήσεις:
α. Αν ήμουν καλός άνθρωπος, θα με κατανοούσαν.
β. Χρειάζομαι να με κατανοούν για να νιώθω ασφαλής, σίγουρος και ότι με αγαπούν.
γ. Είμαι ασφαλής μόνον όταν οι άλλοι με αποδέχονται και με κατανοούν.
δ. Οι άνθρωποι με κατανοούν όταν συμφωνούν μαζί μου.
Σημείωση: Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στην κατανόηση, τη συμφωνία, το ενδιαφέρον και τη συμμόρφωση. Έχει ενδιαφέρον, όταν οι άνθρωποι λένε, «δεν με καταλαβαίνεις», συνήθως εννοούν «δεν συμφωνείς μαζί μου, δεν νοιάζεσαι για τις ανάγκες μου, δεν κάνεις αυτό που θέλω να κάνεις.» Αυτές είναι εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες. Άλλο είναι να κατανοώ αυτό που λέει ή χρειάζεται κάποιος. Άλλο είναι να συμφωνώ με αυτόν και διαφορετικό να μπορώ, να ενδιαφέρομαι αρκετά ή να θέλω ή να επιλέγω να του δώσω ή να κάνω αυτό που θέλει.
Έτσι, συνήθως, χάνουμε την αγάπη μας, όχι επειδή ο άλλος δεν μας καταλαβαίνει, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι δεν συμφωνεί, δεν ενδιαφέρεται ή δεν είναι πρόθυμος ή ικανός να μας δώσει αυτό που θέλουμε. Όπως ακριβώς θέλουμε να μας αγαπούν όταν δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τους άλλους ή να συμμορφωθούμε με τις ανάγκες τους, έτσι και οι άλλοι χρειάζονται να τους αγαπάμε όταν δεν μπορούν να συμβιβαστούν με τις πεποιθήσεις ή τις ανάγκες μας.
Έχουμε την τάση να νιώθουμε απειλή και να χάνουμε την αγάπη μας, όταν οι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί μας ή κρίνουν ή απορρίπτουν εμάς ή την αγαπημένη μας οικογένεια, έθνος, θρησκεία ή άλλη ομαδοποίηση. Πιστεύουμε ότι η αξία μας εξαρτάται από το τι πιστεύουν οι άλλοι για μας ή για την ομάδα με την οποία ταυτιζόμαστε. Και νιώθουμε την ανάγκη να προστατεύσουμε την αξία μας από τη διαφορετική γνώμη ή την κριτική των άλλων.
Χρειαζόμαστε την επιδοκιμασία τους για να νιώθουμε ότι αξίζουμε και μπαίνουμε στην άμυνα, περνάμε ακόμη και στην επίθεση, όταν νιώθουμε να «απειλείται» η αξία μας. Αυτό είναι αυξημένο όταν είμαστε προγραμματισμένοι να πιστεύουμε ότι μπορεί να υπάρχει μόνον ένα σωστό και όλες οι άλλες αντιλήψεις και συστήματα είναι λάθος. Φοβόμαστε ότι, αν οι άλλοι είναι σωστοί, τότε εμείς πρέπει να είμαστε λάθος.
Επηρεαζόμαστε από διάφορες γνώμες και κριτικές σε βαθμό που να αμφιβάλουμε για τον εαυτό μας και τους άλλους με τους οποίους ταυτιζόμαστε. Είναι ενδιαφέρον ότι ο φανατισμός γεννήθηκε από την αυτοαμφισβήτηση. Όταν είμαστε σίγουροι γι’ αυτά που πιστεύουμε, δεν απειλούμαστε από την κριτική ή από διαφορετικές αντιλήψεις. Δεν χρειαζόμαστε να αποδείξουμε τίποτα στους άλλους. Δεν χρειάζεται να απαντήσουμε στους άλλους. Απαντάμε μόνο στη συνείδησή μας. Όταν είμαστε σε αρμονία με τον εαυτό μας και τις εσωτερικές μας αξίες, νιώθουμε ασφαλείς με το να είμαστε διαφορετικοί, ακόμη κι αν μας απορρίπτουν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν νοιαζόμαστε για τους άλλους, τις ανάγκες τους, τα συναισθήματα ή τις πεποιθήσεις τους. Τους αγαπάμε και ενδιαφερόμαστε γι’ αυτούς, τους ακούμε, εκτιμούμε ό,τι μας λένε, επειδή μπορεί να έχουν δίκιο και μπορεί να έχουμε πολλά να κερδίσουμε προσέχοντας τους. Στην πραγματικότητα, οι άλλοι είναι το ίδιο το θείο που μας μιλάει τη δεδομένη στιγμή. Το ερώτημα είναι αν το μάθημά μας βρίσκεται στο να τους ακούσουμε και να αλλάξουμε κάτι στον εαυτό μας, τις πεποιθήσεις ή τον τρόπο ζωής μας, ή στο να συνεχίσουμε να τους αγαπάμε, ενώ ακολουθούμε την εσωτερική μας φωνή, που είναι διαφορετική από τη δική τους.
Μπορούμε να το πετύχουμε πολύ πιο εύκολα, όταν νιώθουμε ασφαλείς μέσα μας, ακόμη κι αν είμαστε διαφορετικοί από τους άλλους και να μην χρειαζόμαστε την επιδοκιμασία τους. Όταν φοβόμαστε ότι θα χάσουμε την αγάπη των άλλων όντας διαφορετικοί, μην έχοντας την επιδοκιμασία τους ή μην προσέχοντας τις υποδείξεις τους, αναπτύσσουμε μια άχρηστη εσωτερική αρνητικότητα – ίσως για να προστατευτούμε από το φανταστικό κίνδυνο της ασυμφωνίας ή της κριτικής.
Αν νιώθουμε σίγουροι μέσα μας, θα τους ακούσουμε και με μαλακό και τρυφερό τρόπο θα τους εξηγήσουμε ότι είμαστε ευγνώμονες και σεβόμαστε τα σχόλιά τους και τις αντιλήψεις τους και ότι θα αναλογιστούμε ό,τι μας είπαν, αλλά ότι τελικά θα πρέπει να ζήσουμε με τις δικές μας εσωτερικές αξίες και πεποιθήσεις.
Μπορούμε να συμφωνήσουμε να έχουμε διαφωνίες και να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, ακόμη κι όταν δεν συμφωνούμε. Να απαλλαγούμε από τη συμφωνία σαν προϋπόθεση της αγάπης.
Η ικανότητά μας να το κατορθώσουμε εξαρτάται από το βαθμό που εμείς οι ίδιοι είμαστε απαλλαγμένοι από την ανάγκη να κρίνουμε ή να διαφωνούμε με τους άλλους – ίσως για να «προστατεύσουμε» την αξία μας, την ασφάλειά μας, την ανάγκη ελέγχου ή την ελευθερία μας. Σε κάποιες περιπτώσεις ίσως χρειαστεί να συνειδητοποιήσουμε ότι μια ομαδοποίηση, με την οποία έχουμε ταυτιστεί (η εκκλησία μας, η κυβέρνηση ή άλλες ομαδοποιήσεις), μπορεί να μην λειτουργεί καλά και να έλκει δικαιολογημένη κριτική.
Σημείωση: Όταν λέμε να απαλλαγούμε από την ανάγκη επιδοκιμασίας από τους άλλους και να ακολουθήσουμε τη δική μας συνείδηση, δεν σημαίνει ότι πιστεύουμε ότι είμαστε τέλειοι, ανώτεροι ή αλάνθαστοι ή ότι δεν έχουμε σημεία που χρειάζεται να βελτιωθούν. Απλά σημαίνει ότι κατανοούμε πως όλα τα όντα βρίσκονται σε μια διαδικασία εξέλιξης και ότι αξίζουμε την αγάπη ακόμη κι όταν κάνουμε λάθη και δεν είμαστε τέλειοι. Δεν σημαίνει ότι σταματάμε την προσπάθεια βελτίωσης της συμπεριφοράς μας, των επιλογών και των πράξεών μας. Συνεχίζουμε να παρατηρούμε και να βελτιώνουμε τον εαυτό μας, ενώ συγχρόνως συνειδητοποιούμε ότι εμείς και όλοι οι άλλοι αξίζουμε την αγάπη και το σεβασμό όπως είμαστε στην παρούσα φάση της εξέλιξής μας.
Η εφαρμογή αυτής της φιλοσοφίας απαιτεί να κάνουμε το ίδιο στους άλλους και να τους αγαπάμε και να τους σεβόμαστε με τα λάθη και τις αδυναμίες τους σ’ αυτό το στάδιο της εξελικτικής τους πορείας. Όταν μπορούμε να το κάνουμε, θα μας είναι ευκολότερο να νιώθουμε άνετα και τρυφερά ακόμη και απέναντι σε κριτική και διαφορετικές γνώμες.
*******
Αγαπώντας αυτούς που μας εμποδίζουν να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας
- Όταν εμποδίζουν εμένα ή πρόσωπα σημαντικά για μένα να ικανοποιήσουμε σημαντικές ανάγκες, δηλαδή φαγητό, στέγη, σεξ, εργασία, ύπνο, χρήματα, διακοπές, διαλογισμό, την αποδοχή και την εκτίμηση από τους άλλους.
Δεν είναι εύκολο για τους περισσότερους από μας να αγαπάμε αυτούς που ηθελημένα ή ακόμη και αθέλητα εμποδίζουν εμάς ή τους αγαπημένους μας να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας. Είναι φυσικό να νιώθουμε απογοήτευση, πίκρα και θυμό.
Οι βασικές μας ανάγκες είναι:
- Να είμαστε ασφαλείς και προστατευμένοι από φυσικούς κινδύνους στο παρόν και στο μέλλον.
- Να απολαμβάνουμε τις ηδονές των αισθήσεων.
- Να είμαστε αποδεκτοί από τους άλλους – να αποτελούμε μέρος κάποιας ομάδας.
- Να μας σέβονται και να μας θαυμάζουν – να είμαστε κάτι ιδιαίτερο μέσα στην ομάδα.
- Να έχουμε δύναμη (έλεγχο) στο περιβάλλον μας – να είμαστε αφεντικά.
- Να αγαπάμε και να μας αγαπούν.
- Να δημιουργούμε, να παράγουμε.
- Να αναπτυσσόμαστε, να μαθαίνουμε και να κατανοούμε. Να ωριμάζουμε σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης.
- Να βιώνουμε ενότητα με όλους.
Ο πόνος που νιώθουμε όταν δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας είναι το αποτέλεσμα της προσκόλλησής μας σ’ αυτές τις ανάγκες. Κάθε εθισμός είναι πηγή πόνου. Πιστεύουμε ότι πρέπει να έχουμε συγκεκριμένα άτομα, αντικείμενα, απολαύσεις ή καταστάσεις για να αισθανόμαστε αξία, ευτυχία, ασφάλεια και ελευθερία. Η πηγή του πόνου μας και του θυμού μας είναι ο εθισμός μας σε ό,τι πιστεύουμε πως «πρέπει» να έχουμε.
Χάνουμε τη γαλήνη και την αγάπη μας στο βαθμό που εξαρτιόμαστε από τη συγκεκριμένη ανάγκη. Αν απελευθερωθούμε από την προσκόλληση, τότε δεν θα χάνουμε την αγάπη μας. Αν δεν χρειαζόμαστε αποδοχή ή ασφάλεια από τους άλλους, δεν θα χάνουμε την αγάπη μας γι’ αυτούς, όταν αποτελούν «εμπόδια».
Δεν προτείνουμε απαλλαγή από την αποδοχή, την ασφάλεια ή την ελευθερία, αλλά μάλλον από την ανάγκη να τα εισπράξουμε από κάτι έξω από τον εαυτό μας. Χρειαζόμαστε αποδοχή και ασφάλεια και ελευθερία, όταν δεν τα έχουμε. Δεν χρειαζόμαστε ό,τι έχουμε ήδη και δεν μπορούμε να έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε – εφόσον το χρειαζόμαστε, γιατί η ανάγκη βασίζεται στην απουσία. Η αίσθηση της ανάγκης είναι το αντίθετο του να το έχω.
Αυτό που προτείνουμε είναι να καλλιεργήσουμε μέσα μας την αίσθηση της αποδοχής, της ασφάλειας και της ελευθερίας, βασισμένη στην ίδια μας την ύπαρξη και όχι σε ό,τι μπορούμε να πάρουμε από έξω. Όταν δεν αμφιβάλουμε για την αξία, την ασφάλεια και την ελευθερία μας, τότε τα έχουμε και δεν χρειαζόμαστε κάποια συγκεκριμένη συμπεριφορά από τους άλλους για να νιώθουμε καλά. Και μπορούμε να τους αγαπάμε ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά τους.
Εντούτοις, υπάρχουν φορές που το μάθημά μας είναι να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί, πιο διεκδικητικοί στην ικανοποίηση των αναγκών μας. Αυτό θα συζητηθεί.
Όπως θα θυμάστε από το κεφάλαιο για τη δημιουργία της πραγματικότητάς μας, το γεγονός ότι οι άλλοι μπορεί να παρουσιάζονται σαν εμπόδια στην ικανοποίηση των αναγκών μας είναι απλά μια δοκιμασία, που εμείς οι ίδιοι σαν ψυχές έχουμε επιλέξει για να δημιουργήσουμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε εσωτερικές αρετές και πνευματικές ποιότητες. Όμως, έχουμε ελεύθερη βούληση και μπορούμε να επιλέξουμε να μην μάθουμε και να παραμείνουμε με την πίκρα, τα συναισθήματα αδικίας και το θυμό ή το μίσος. Η αγάπη είναι μια επιλογή.
Η αντίληψη ότι οι άλλοι κατά καιρούς εμφανίζονται σαν εμπόδια της ευτυχίας μας ή σαν αιτίες του πόνου μας βασίζεται στην ψευδαίσθηση ότι οι άλλοι μπορούν να δημιουργήσουν την πραγματικότητά μας και έχουν τη δύναμη να ενεργούν έξω από τους συμπαντικούς νόμους.
Όπως έχει γράψει ο Απόστολος Παύλος, «ούτε μια τρίχα του κεφαλιού δεν μπορεί να κινηθεί, χωρίς να το επιτρέψει ο Θεός.»
Κάθε γεγονός, ευχάριστο και δυσάρεστο, συμβαίνει λόγω των παρακάτω αιτιών:
- Το επιτρέπει το σύμπαν.
- Είναι το φυσικό αποτέλεσμα των προηγούμενων επιλογών μας, των τωρινών μας σκέψεων και των μαθημάτων που έχουμε επιλέξει να μάθουμε αυτή τη στιγμή.
- Αυτό εξυπηρετεί κατά κάποιον τρόπο τη διαδικασία εξέλιξής μας.
- Εμείς το έλκουμε και έχουμε κάτι να μάθουμε και να κερδίσουμε αντιμετωπίζοντας το.
Πιθανά μαθήματα της ψυχής
Ακολουθούν μερικά από τα πιθανά μαθήματα, που έχουμε επιλέξει σε επίπεδο ψυχής να μάθουμε, όταν δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας.
- Ίσως χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι οι άλλοι δεν μας εμποδίζουν εσκεμμένα, αλλά απλά ζουν τη ζωή τους σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες, προγραμματισμούς, φόβους ή προβλήματα. Δεν έχουν πρόθεση να μας εμποδίσουν ή να μας βλάψουν.
- Ίσως να έχουμε αποφασίσει σαν ψυχές ότι είναι ώρα να απελευθερωθούμε από την προσκόλλησή μας στη συγκεκριμένη ανάγκη, όπως για αποδοχή, ασφάλεια ή ελευθερία μέσα από κάποια συγκεκριμένη συμπεριφορά ή κατάσταση. Το μάθημά μας μπορεί να είναι να μετατρέψουμε την προσκόλληση σε προτίμηση, ώστε να μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι ακόμη κι όταν δεν μπορούμε να την ικανοποιήσουμε.
Σημείωση για προσκολλήσεις και προτιμήσεις: Μια προτίμηση μάς επιτρέπει να είμαστε ευτυχισμένοι όταν έχουμε αυτό που προτιμούμε, αλλά να μην βιώνουμε πόνο όταν δεν το έχουμε. Ένας εθισμός δημιουργεί πόνο όταν δεν έχουμε αυτό στο οποίο είμαστε εθισμένοι. Στην πραγματικότητα, όταν έχουμε έναν εθισμό σε κάποιον ή σε κάτι, σπάνια μπορούμε αληθινά να το απολαύσουμε, επειδή ζούμε με το φόβο της απώλειάς του. Όταν φοβόμαστε μήπως χάσουμε αυτό που αγαπάμε, ουσιαστικά ποτέ δεν το απολαμβάνουμε. Νιώθουμε άγχος ότι μπορεί να μην μπορέσουμε να αποκτήσουμε ή να κρατήσουμε αυτό στο οποίο είμαστε εθισμένοι, νιώθουμε ζήλια γι’ αυτούς που έχουν ήδη αυτό που θέλουμε και, φυσικά, θυμό και μίσος γι’ αυτούς που μας «εμποδίζουν».
Επομένως, το μάθημά μας μπορεί να είναι να απαλλαγούμε από την προσκόλληση που μας στερεί την αγάπη γι’ αυτούς που φαίνεται ότι μπορεί να μας εμποδίζουν. Ίσως χρειάζεται να αναρωτηθούμε ποιο είναι σημαντικότερο η προσκόλληση ή το να αγαπάμε αυτό το άτομο. Βέβαια, το να αγαπάμε κάποιον δεν σημαίνει ότι δεν θα του ζητήσουμε αυτό που έχουμε ανάγκη για να είμαστε ευτυχισμένοι.
- Ίσως χρειάζεται να μάθουμε να έχουμε περισσότερο αυτοσεβασμό και αυτοπεποίθηση και να επικοινωνούμε δυναμικά και σταθερά με τους γύρω μας σε ό,τι αφορά στις ανάγκες μας και στο πόσο αξίζουμε να τις σέβονται. Το μάθημα είναι πιο αποτελεσματική επικοινωνία.
Σ’ αυτήν την περίπτωση χρειάζεται να αποφύγουμε τις παγίδες της αναποτελεσματικής επικοινωνίας:
α. πλήρης έλλειψη επικοινωνίας.
β. απειλές, κριτική, κατηγορίες.
γ. ρόλος του θύματος – εγώ ο καημένος.
Χρειάζεται να μάθουμε να εκφράζουμε καθαρά:
α. Ανάγκες.
β. Γιατί οι άλλοι είναι σημαντικοί για μας.
γ. Πώς νιώθουμε όταν δεν είναι σεβαστές οι ανάγκες μας.
δ. Ποια πρακτικά προβλήματα δημιουργούνται όταν δεν ικανοποιούνται οι ανάγκες μας. (Χάσιμο χρόνου, χρημάτων, ενέργειας, ηρεμίας κλπ.)
Περισσότερα για την αποτελεσματική επικοινωνία στο:
www.HolisticHarmony.com/archives/imessages/
- Ίσως εκπέμπουμε υποσυνείδητες πεποιθήσεις ή φόβους που εμποδίζουν τις ανάγκες μας να ικανοποιηθούν. Μερικές μπορεί να είναι:
α. Δεν αξίζω να το έχω.
β. Δεν μου αξίζει η ευτυχία.
γ. Αν αποκτήσω αυτό που θέλω, μπορεί να χάσω κάτι άλλο σημαντικό, όπως ελευθερία, αξία, ασφάλεια κλπ.
Τότε οι άλλοι καθρεφτίζουν τα δικά μας υποσυνείδητα εμπόδια και συμπεριφέρονται με τρόπους που εμποδίζουν την ικανοποίηση των αναγκών μας. Σ’ αυτήν την περίπτωση, χρειάζεται να απελευθερωθούμε από τις αυτοπεριοριστικές υποσυνείδητες πεποιθήσεις.
- Ίσως το πρόβλημα να είναι η δική μας συμπεριφορά, που προκαλεί τους άλλους να μας φέρονται μ’ αυτόν τον τρόπο.
Αν δεν τους σεβόμαστε, μπορεί να μην μας σέβονται.
Αν αγνοούμε τις ανάγκες τους, μπορεί να κάνουν το ίδιο.
Αν παίζουμε το ρόλο του ανώτερου, του τρομοκράτη, του ανακριτή, του απόμακρου, του παιδιού ή του θύματος, μπορεί να προκαλούμε τους άλλους να συμπεριφέρονται με τον ίδιο ή τον αντίθετο τρόπο.
Αν δεν σεβόμαστε τον εαυτό μας ή τις ανάγκες μας, οι άλλοι δεν θα μας σεβαστούν.
Έτσι, μπορεί να χρειάζεται να αλλάξουμε τη δική μας συμπεριφορά προς τον εαυτό μας και τους άλλους, για να δημιουργήσουμε την ατμόσφαιρα που θα τους επιτρέψει να σεβαστούν τις ανάγκες μας.
Εν κατακλείδι, μπορούμε να αγαπάμε τους άλλους όταν φαίνεται να είναι εμπόδια στην ικανοποίηση των αναγκών μας, αν εμείς:
- Κατανοούμε ότι οι άλλοι κάνουν μόνον ό,τι το σύμπαν τους επιτρέπει να κάνουν.
- Κατανοούμε ότι η ζωή μάς δίνει αυτήν την εμπειρία για να μάθουμε και να εξελιχθούμε.
- Μαθαίνουμε το μάθημά μας.
- Αγαπάμε και συγχωρούμε τους άλλους.
*******
Αγαπώντας αυτούς που δεν φέρονται όπως θα θέλαμε
- Όταν δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες μου ή δεν λειτουργούν όπως θα ήθελα (ιδιαίτερα παιδιά, σύζυγοι, συγγενείς και γονείς).
Η ανασφάλεια μάς δημιουργεί την ανάγκη να ζουν οι άλλοι τη ζωή τους σύμφωνα με τις δικές μας πεποιθήσεις και αξίες. Όταν δεν το κάνουν, νιώθουμε ότι απειλούμαστε επειδή οι πεποιθήσεις μας είναι η βάση της ασφάλειάς μας. Αυτό είναι ακόμη πιο έντονο σε σχέση με την άμεση οικογένεια και ιδιαίτερα με τα παιδιά μας, για τα οποία νιώθουμε υπεύθυνοι.
Μερικοί από μας χάνουμε τα αισθήματα αγάπης και ενότητας προς τα μέλη της οικογένειάς μας, όταν δεν συμφωνούμε με τον τρόπο ζωής τους, το σύντροφό τους, την επαγγελματική επιλογή τους, τις ερωτικές τους προτιμήσεις, τη χρήση ουσιών, τη θρησκεία τους ή ακόμη και τις πολιτικές πεποιθήσεις τους.
Η πρόκληση εδώ είναι να νιώθουμε αρκετά ασφαλείς μέσα μας, ώστε να μπορούμε να αγαπάμε όλους, ανεξάρτητα από αυτές τις προσωπικές επιλογές.
Αυτό είναι ακόμη πιο δύσκολο όταν νιώθουμε υπεύθυνοι για την πραγματικότητά τους, την ευτυχία και την επιτυχία τους – όπως τα αντιλαμβανόμαστε όλα αυτά. Αισθανόμαστε ότι αποτύχαμε και χάνουμε το αίσθημα αξίας και ασφάλειας, επειδή δεν έχουμε πετύχει να κάνουμε τους άλλους όπως πιστεύουμε ότι «θα έπρεπε να είναι». Είναι ντροπή να χάνουμε την αγάπη μας για τους άλλους επειδή δεν κινούνται προς μια διαφορετική κατεύθυνση και δεν μπορούμε να τους ελέγξουμε.
Νιώθουμε ανασφαλείς όταν δεν μπορούμε να ελέγξουμε τους άλλους. Είναι κι αυτό μια δοκιμασία – να είμαστε ικανοί να αγαπάμε και να αποδεχόμαστε αυτούς που δεν μπορούμε να ελέγχουμε και να τους επιτρέπουμε να ακολουθούν την εσωτερική τους καθοδήγηση – ακόμη κι όταν φαίνεται να κινούνται σε επικίνδυνες ή λανθασμένες κατευθύνσεις.
Κάθε ον είναι μια απόλυτα μοναδική έκφραση του θείου. Οι άλλοι μπορεί να έχουν επιλέξει να βρουν ευτυχία και εξέλιξη με τρόπους, που εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε. Μπορεί ακόμη να χρειάζεται να περάσουν μέσα από διάφορα βιώματα για να ανακαλύψουν από προσωπική εμπειρία πού δεν υπάρχει η ευτυχία τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εκφράζουμε τις δικές μας πεποιθήσεις, συναισθήματα και ανάγκες. Το κάνουμε με σεβασμό στον εαυτό μας και τους άλλους, ενώ διατηρούμε το αίσθημα της αγάπης και της αλήθειας ότι η ζωή τους είναι δική τους ευθύνη και δεν μπορούμε να τη δημιουργήσουμε γι’ αυτούς.
Αυτό το πρόβλημα υπερτονίζεται όταν φοβόμαστε ότι οι επιλογές τους μπορεί να επιφέρουν ντροπή και απόρριψή μας στα μάτια της κοινωνίας. Ίσως χρειαζόμαστε να μοιάζουν στους άλλους, λόγω της προσωπικής μας ανάγκης να είμαστε αποδεκτοί από τον κοινωνικό μας περίγυρο. Πολλά παιδιά έχουν νιώσει ότι οι γονείς τους έδωσαν περισσότερη σημασία σ’ αυτό που πιστεύουν οι άλλοι, παρά στις προσωπικές ανάγκες των παιδιών τους. Όταν συμβαίνει αυτό, νιώθουν ότι δεν τα αγαπούν. Φυσικά και ο γονιός νιώθει ότι δεν τον αγαπούν, γιατί πιστεύει ότι αν το παιδί τον αγαπούσε θα ήταν όπως αυτός χρειάζεται να είναι ώστε να τον αποδέχονται οι άλλοι. Βέβαια, ο γονιός μπορεί να μην το εκφράζει μ’ αυτόν τον τρόπο, αλλά με όρους του «σωστού και του λάθους».
Επομένως, το να αγαπάμε αυτούς που δεν ζουν όπως εμείς πιστεύουμε ότι θα έπρεπε είναι μια ευκαιρία να απελευθερωθούμε από τρία βασικά εμπόδια στη διαδικασία εξέλιξης και στην προσωπική μας ελευθερία.
- Την πεποίθηση ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι γι’ αυτό που κάνουν και δημιουργούν οι άλλοι.
- Το φόβο για το τι σκέφτονται οι άλλοι για μας και την οικογένειά μας.
- Την ανάγκη οι άλλοι να επιβεβαιώσουν το σύστημα πεποιθήσεών μας με το να το κάνουν τρόπο ζωής.
Όταν είμαστε αρκετά ασφαλείς μέσα μας, θα είμαστε ικανοί να αγαπάμε τους άλλους ανεξάρτητα από το αν ζουν σύμφωνα με το δικό μας σύστημα πεποιθήσεων.
Σημείωση: Το να αγαπάμε τους άλλους δεν μας εμποδίζει να αποφασίσουμε ότι δεν μπορούμε να ζούμε ή να συνεργαζόμαστε μαζί τους. Αν οι άλλοι επιλέγουν τρόπους ζωής που θεωρούμε ανήθικους ή βλαβερούς ή ότι θα μας πονέσουν, έχουμε κάθε δικαίωμα να επιλέξουμε να μην τους συναναστρεφόμαστε ή να μην συνεργαζόμαστε μαζί τους. Μπορούμε να τους αγαπάμε και να ευχόμαστε να είναι καλά και ευτυχισμένοι και να τους συντρέχουμε όταν χρειάζονται τη βοήθειά μας.
*******
Αγαπώντας αυτούς που δεν μας σέβονται
- Όταν δεν με σέβονται.
Έχουμε ανάγκη να μας σέβονται οι άλλοι, όταν πιστεύουμε ότι:
α. Αν οι άλλοι δεν με σέβονται, δεν είμαι ασφαλής και δεν αξίζω.
β. Δεν μπορώ να είμαι ευτυχισμένος, αν οι άλλοι δεν με σέβονται και δεν με αγαπούν.
Έχουμε ταυτίσει την αξία και την ασφάλειά μας με το σεβασμό των άλλων για μας. Θα είμαστε ικανοί να αγαπάμε τους άλλους, που δεν μας φέρονται με σεβασμό, όταν θα έχουμε αρκετό εσωτερικό αυτοσεβασμό και δεν θα χρειαζόμαστε το δικό τους.
Συχνά είναι λάθος να πιστεύουμε ότι οι άλλοι δεν μας σέβονται. Ερμηνεύουμε ότι δεν μας σέβονται επειδή καπνίζουν ενώ τους έχουμε ζητήσει να μην το κάνουν, επειδή αργούν στα ραντεβού τους, επειδή δεν κρατούν τις συμφωνίες τους, επειδή κάνουν θόρυβο όταν θέλουμε να ξεκουραστούμε. Αν και ερμηνεύουμε αυτή τη συμπεριφορά σαν έλλειψη σεβασμού, είναι οι παρορμήσεις, οι φόβοι και οι ανάγκες τους που τους εμποδίζουν να φερθούν διαφορετικά. Τις περισσότερες φορές δεν έχουν την πρόθεση να είναι ασεβείς και δεν έχουν επίγνωση ότι εμείς ερμηνεύουμε τη συμπεριφορά τους μ’ αυτόν τον τρόπο.
Μπορούμε να το πάρουμε προσωπικά ή απλά να κατανοήσουμε την αδυναμία τους, και να αντιληφθούμε ότι είναι θέμα έλλειψης εσωτερικής δύναμης και όχι έλλειψης σεβασμού προς εμάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα έπρεπε να αποδεχτούμε αυτήν τη συμπεριφορά. Χρειάζεται και πάλι να έχουμε διάκριση ανάμεσα στο άτομο και τη συμπεριφορά του. Μπορούμε να συνεχίσουμε να αγαπάμε τον άλλον, ενώ του ξεκαθαρίζουμε ότι χρειαζόμαστε και θέλουμε να έχουμε τη συμπεριφορά που αξίζουμε. Μπορεί να χρειαστεί κατά καιρούς να εφαρμόσουμε κάποιο είδος φυσικής ή λογικής συνέπειας, όταν έχουμε εκφραστεί πολλές φορές αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Έχουμε το δικαίωμα να διακόψουμε την επαφή με αυτούς που δεν μπορούν να συμπεριφέρονται με δικαιοσύνη και σεβασμό. Και όλο αυτό μπορεί να γίνεται, ενώ συνεχίζουμε να τους αγαπάμε, να εκφράζουμε την αγάπη μας και να τους ευχόμαστε το καλύτερο, ακόμη και να τους βοηθάμε όταν είναι απαραίτητο.
Σημείωση: Μπορεί να καθρεφτίζουν τη δική μας έλλειψη σεβασμού.
Αν εμείς οι ίδιοι δεν σεβόμαστε τον εαυτό μας ή τους άλλους, τότε μπορεί οι άλλοι να το αντανακλούν πίσω σε μας. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, χρειάζεται να εξετάσουμε αν η έλλειψη σεβασμού, που αντιλαμβανόμαστε, είναι:
- Μια προβολή των πεποιθήσεών μας, όπου αντιλαμβανόμαστε έλλειψη σεβασμού όταν στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Χρειάζεται να απελευθερωθούμε από την πεποίθηση και την προσδοκία – του σεβασμού των άλλων.
- Μια αντανάκλαση της δικής μας έλλειψης αυτοσεβασμού. Χρειάζεται να εμπνεύσουμε στους άλλους το σεβασμό, σεβόμενοι τον εαυτό μας.
- Ένα καθρέφτισμα της δικής μας έλλειψης σεβασμού προς τους άλλους. Χρειάζεται να σεβόμαστε περισσότερο τους άλλους.
*******
Αγαπώντας αυτούς που πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι ή ότι ξέρουν περισσότερα
- Όταν πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι.
- Όταν νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα.
- Όταν μου δίνουν συμβουλές που δεν ζήτησα.
Θα μας ενοχλεί περισσότερο μια τέτοια συμπεριφορά, αν πιστεύουμε ότι:
α. Αν οι άλλοι είναι ανώτεροι, τότε εγώ είμαι κατώτερος.
β. Χάνω την αξία μου, όταν οι άλλοι νομίζουν ότι είναι ανώτεροι.
γ. Πρέπει να προστατεύσω την αξία μου από αυτούς που νομίζουν ότι είναι ανώτεροι από μένα.
δ. Η ασφάλεια και η αξία μου εξαρτώνται από το αν είμαι ανώτερος από τους άλλους.
ε. Χάνω την αξία μου, όταν οι άλλοι μου δίνουν συμβουλές.
στ. Αξίζω λιγότερο, όταν οι άλλοι ξέρουν περισσότερα από μένα.
ζ. Η αξία μου βασίζεται στο πόσα γνωρίζω σε σύγκριση με τους άλλους.
η. Η αξία μου μετριέται με το πώς συγκρίνομαι με τους άλλους.
θ. Οι άλλοι θέλουν να με ελέγχουν με τις συμβουλές τους.
ι. Όταν με συμβουλεύουν είναι σαν να μου λένε ότι είμαι λάθος ή ηλίθιος.
Είναι προφανές ότι χάνουμε τα αισθήματα αγάπης και ενότητας σε τέτοιες περιπτώσεις, επειδή δεν είμαστε σίγουροι για την αξία μας και νιώθουμε ταπεινωμένοι ή ανάξιοι όταν οι άλλοι πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι ή γνωρίζουν περισσότερα. Ακόμη κι όταν γνωρίζουν περισσότερα για κάποιο ειδικό αντικείμενο, αυτό δεν τους κάνει ανώτερους ή εμάς κατώτερους. Η προσωπική μας αξία σαν εκφράσεις του θείου αφορά την ύπαρξή μας και όχι την εμφάνιση, τις γνώσεις, τις ικανότητες, τα αποτελέσματα, τον πλούτο ή το τι πιστεύουν οι άλλοι ή το πώς συμπεριφέρονται.
Η συναναστροφή με ανθρώπους που θεωρούν ότι είναι ανώτεροι ή θέλουν να λένε στους άλλους τι να κάνουν είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να απελευθερωθούμε από τέτοιες ψευδαισθήσεις και να βιώσουμε την αξία μας ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις ή τη συμπεριφορά των άλλων. Όταν μπορέσουμε να το κάνουμε, θα είμαστε ικανοί να τους αγαπάμε ακόμη κι όταν έχουν την ανάγκη να αυτοεπιβεβαιωθούν ή προσπαθούν να μας ελέγξουν παίζοντας αυτούς τους ρόλους. Μπορούμε να τους βλέπουμε σαν παιδιά που χρειάζονται να νιώθουν σπουδαία και να τους αγαπάμε ακόμη κι όταν δεν αισθανόμαστε την ανάγκη να τους ανταγωνιστούμε ή να κάνουμε αυτό που μας ζητούν.
Αν ένα μικρό παιδί συμπεριφερόταν με τρόπο σαν να προσπαθούσε να φανεί ανώτερο ή να μας πει τι να κάνουμε, θα το βρίσκαμε διασκεδαστικό και θα παίζαμε, χωρίς να νιώθουμε την ανάγκη να υπακούσουμε. Αυτό εδώ είναι το δεύτερο σημαντικό κλειδί – να είμαστε ικανοί να νιώθουμε άνετα μη κάνοντας αυτό που μας λένε οι άλλοι, όταν αισθανόμαστε ότι δεν συμβαδίζει με την εσωτερική μας καθοδήγηση και τις πραγματικές αξίες ή ανάγκες μας. Συχνά χάνουμε την αγάπη μας όταν οι άλλοι μας δίνουν συμβουλές, επειδή δεν νιώθουμε άνετα να μην τις ακολουθήσουμε. Έχουμε συχνά την ανάγκη να δημιουργήσουμε αρνητικά συναισθήματα, ώστε να νιώθουμε πιο άνετα μη κάνοντας αυτό που θέλουν. Δεν χρειαζόμαστε αυτά τα αρνητικά συναισθήματα, αν κατανοήσουμε ότι έχουμε κάθε δικαίωμα να μας αγαπούν οι άλλοι, όταν επιλέγουμε να ακούμε την εσωτερική μας φωνή παρά τη δική τους συμβουλή.
Μπορούμε να το κάνουμε όταν εμείς οι ίδιοι είμαστε ικανοί να αγαπάμε αυτούς που δεν ακολουθούν τις συμβουλές μας και επιλέγουν να ακολουθούν τις δικές τους ανάγκες και αξίες. Αν μπορούμε να αγαπάμε τους άλλους σ’ αυτή την περίπτωση, τότε μπορούμε να νιώθουμε ελεύθεροι να εξηγήσουμε στους άλλους φυσικά και με αγάπη ότι είμαστε ευγνώμονες για τις υποδείξεις τους και ότι θα ακολουθήσουμε τη δική μας εσωτερική καθοδήγηση σ’ αυτό το θέμα. Δεν χρειάζεται να θυμώσουμε για να νιώσουμε ελεύθεροι. Είμαστε ελεύθεροι να διαφωνούμε με αγάπη.
Τα κλειδιά για να αγαπάμε αυτούς που πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι ή ότι τα ξέρουν όλα ή που μας συμβουλεύουν είναι ότι:
- Η αξία μας βασίζεται στην εσώτερη θεϊκή μας φύση και είναι σταθερή και αδιαπραγμάτευτη και δεν μπορεί να συγκριθεί με κανενός άλλου.
- Είμαστε καλοί και αξιαγάπητοι ακόμη κι όταν δεν μπορούμε ή δεν επιλέγουμε να ακολουθήσουμε τις κατευθύνσεις ή τις συμβουλές των άλλων.
- Αυτά τα άτομα έχουν συνήθως ανάγκη επιβεβαίωσης και αγάπης – να τους βλέπουμε και να τους αγαπάμε σαν μικρά παιδιά.
- Η ζωή μάς δίνει σε κάθε περίπτωση ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε για να μάθουμε το επόμενο μάθημα ζωής – σ’ αυτήν την περίπτωση μπορούμε να μάθουμε να νιώθουμε αρκετά ασφαλείς μέσα μας για να αγαπάμε αυτά τα άτομα.
*******
Αγαπώντας αυτούς που θέλουν να μας καταπιέζουν και να μας ελέγχουν
- Όταν προσπαθούν να με ελέγξουν και να με καταπιέσουν.
- Όταν χρησιμοποιούν εμένα ή άλλους.
Χάνουμε την αγάπη μας γι’ αυτούς που θέλουν να μας ελέγξουν, να μας καταπιέσουν ή να μας χρησιμοποιήσουν, όταν πιστεύουμε ότι:
α. Οι άλλοι θέλουν να με ελέγχουν.
β. Πρέπει να κάνω αυτό που θέλουν οι άλλοι για να έχω την αγάπη τους και να νιώθω ασφαλής.
γ. Κινδυνεύω αν δεν κάνω αυτό που θέλουν οι άλλοι.
δ. Δεν μπορώ να αγαπώ κάποιον που δεν κάνει αυτό που θέλω και επομένως οι άλλοι δεν θα με αγαπάνε αν δεν κάνω αυτό που θέλουν.
ε. Είμαι το θύμα.
στ. Δεν θα είμαι καλός άνθρωπος αν πω όχι.
ζ. Είμαι αδύναμος και δεν μπορώ να προστατεύσω τον εαυτό μου.
η. Πρέπει να προστατεύσω την ελευθερία μου από τους άλλους – μην κάνοντας αυτό που θέλουν ή ζητούν.
Καταρχήν μπορεί να μην είναι αλήθεια ότι οι άλλοι προσπαθούν να με ελέγξουν ή να με καταπιέσουν. Αυτό μπορεί να είναι μια υποκειμενική προβολή από το παρελθόν μας, με την οποία παρερμηνεύουμε τα κίνητρά τους. Μπορεί απλά να ζουν τη δική τους ζωή και να προσπαθούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους. Μπορεί όχι μόνον να μην θέλουν να μας ελέγξουν, αλλά να νιώσουν έκπληκτοι αν τους πούμε ότι πιστέψαμε πως το ήθελαν.
Συχνά νιώθουμε καταπιεσμένοι λόγω της ανικανότητάς μας να εκφράσουμε τις δικές μας ανάγκες και συναισθήματα. Τότε οι άλλοι δεν έχουν ιδέα για το πώς αισθανόμαστε, επειδή δεν τους αφήνουμε να το γνωρίσουν. Σ’ αυτήν την περίπτωση, το πρόβλημα μπορεί εύκολα να λυθεί με αποτελεσματική επικοινωνία, όπου εκφράζουμε το τι θα θέλαμε και το τι δεν θα θέλαμε να γίνει.
Ίσως ακόμη κάποιοι να θέλουν να κάνουμε κάτι, επειδή επιθυμούν να μας βοηθήσουν και πιστεύουν ότι θα ήταν καλό για μας. Το απώτερο κίνητρό τους είναι να μας βοηθήσουν.
Ακόμη κι όταν οι άλλοι θέλουν να μας ελέγχουν, δεν μπορούν να μας αναγκάσουν να κάνουμε κάτι που δεν θέλουμε, εκτός κι αν χρειαζόμαστε κάτι απ’ αυτούς. Μπορεί να χρειαζόμαστε την επιδοκιμασία τους, την αγάπη τους, χρήματα ή τη δουλειά μας, ή ίσως ακόμη και τη ζωή μας, αν βρίσκεται στα χέρια τους. Έτσι τελικά παζαρεύουμε την ελευθερία μας έναντι αυτού που χρειαζόμαστε από αυτούς. Μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι μόνον όταν είμαστε αρκετά ασφαλείς μέσα μας για να κάνουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε ανεξάρτητα από τις συνέπειες. Σ’ αυτήν την περίπτωση, το μάθημά μας μπορεί να είναι να έχουμε εσωτερική δύναμη να κάνουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε με αγάπη και χωρίς φόβο ή αρνητικά συναισθήματα προς τους άλλους.
Σε άλλες περιπτώσεις, ίσως να χρειάζεται να μάθουμε να απαλλαγούμε τελικά από τις ανάγκες μας και να συμμορφωθούμε με τις επιθυμίες των άλλων, με αγάπη και χωρίς αίσθημα θυσίας. Το μάθημά μας μπορεί να είναι να απαλλαγούμε από το φόβο να μας ελέγχουν και να προσφέρουμε με αγάπη αυτό που οι άλλοι χρειάζονται από μας.
Φοβόμαστε μήπως χάσουμε την αγάπη των άλλων, όταν εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε ικανοί να τους αγαπάμε αν δεν κάνουν αυτό που θέλουμε απ’ αυτούς. Αν είμαστε ανίκανοι να τους αγαπάμε όταν λένε όχι, τότε δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι θα μας αγαπάνε αν δεν συμμορφωνόμαστε με τις επιθυμίες τους.
Μπορούμε να αγαπάμε αυτούς που προσπαθούν να μας καταπιέσουν όταν κατανοήσουμε ότι:
- Αυτή η κατάσταση μάς έχει δοθεί σαν ευκαιρία για εξέλιξη.
- Δεν μπορεί κανείς να μας καταπιέσει εκτός κι αν χρειαζόμαστε κάτι απ’ αυτόν.
- Το μάθημά μας μπορεί να είναι να μάθουμε να λέμε όχι με αγάπη.
- Είμαστε ασφαλείς και αξιαγάπητοι ακόμη κι όταν επιλέγουμε να μην κάνουμε αυτό που θέλουν οι άλλοι.
- Μπορεί να χρειάζεται να μάθουμε να κάνουμε με αγάπη αυτό που χρειάζονται οι άλλοι.
*******
Αγαπώντας αυτούς που κουτσομπολεύουν ή λένε ψέματα σε μας ή για μας
- Όταν λένε ψέματα και κουτσομπολεύουν.
Εδώ υπάρχουν διάφορες πιθανότητες.
- Λένε ψέματα που δεν είναι για μας. Μπορεί να είναι για τον εαυτό τους, άλλους, γεγονότα κλπ.
- Λένε ψέματα στους άλλους για μας.
- Κουτσομπολεύουν άλλους.
- Κουτσομπολεύουν εμάς.
Αυτή είναι άλλη μια πνευματική πρόκληση – να αγαπάμε αυτούς που συμπεριφέρονται μ’ αυτόν τον τρόπο.
Κάθε φορά που βιώνουμε αρνητικά συναισθήματα που επισκιάζουν την έμφυτη αγάπη μας, χρειάζεται να θέσουμε στον εαυτό μας την ερώτηση, «από τι κινδυνεύω εδώ;» Τι είναι αυτό που φοβόμαστε όταν οι άλλοι συμπεριφέρονται με τέτοιο τρόπο;
Μερικοί προγραμματισμοί είναι:
- Δεν είμαι ασφαλής όταν οι άλλοι μου λένε ψέματα. Δεν υπάρχει τρόπος να κατανοήσω ή να ελέγξω αυτό που συμβαίνει και δεν μπορώ να ξέρω τι να κάνω.
- Δεν αξίζω όταν οι άλλοι μου λένε ψέματα.
- Μπορεί να με απορρίψουν και μπορεί να χάσω τον αυτοσεβασμό μου, όταν οι άλλοι με κουτσομπολεύουν και λένε σε τρίτους μυστικά για την προσωπική μου ζωή.
- Αν κάποιοι λένε ψέματα για μένα, οι άλλοι θα με απορρίψουν και θα χάσω την αγάπη τους.
Βασικά νιώθουμε να απειλείται η ασφάλεια και η αξία μας – κυρίως εξαιτίας του τι θα πιστέψουν οι άλλοι για μας.
Σ’ αυτήν την περίπτωση, για να είμαστε ικανοί να αγαπάμε, χρειάζεται για άλλη μια φορά να ξεκινήσουμε με το αξίωμα ότι αυτό που μας συμβαίνει είναι για κάποιο λόγο και ότι, αν πάρουμε αυτό το μάθημα, θα έχουμε πνευματικά οφέλη.
Πολλά μπορούμε να κερδίσουμε από τα ακόλουθα μαθήματα:
- Η ζωή μού δίνει ακριβώς αυτό που χρειάζομαι για να απελευθερωθώ από τους φόβους και τους προγραμματισμούς που περιορίζουν την ευτυχία μου και την εικόνα μου για τον εαυτό μου.
- Η αξία μου είναι εντελώς ανεξάρτητη από τη γνώμη των άλλων για μένα.
- Αξίζω ακόμη κι όταν οι άλλοι λένε ψέματα σε μένα ή για μένα.
- Οι άνθρωποι ψεύδονται όταν φοβούνται την αλήθεια. Πρέπει να έχουν κάποιο σοβαρό πρόβλημα για να ψεύδονται.
- Οι άνθρωποι κουτσομπολεύουν όταν αμφισβητούν τη δική τους αξία και όταν χρειάζονται επιβεβαίωση και προσοχή. Έχουν ανάγκη βοήθειας.
- Έχω κάθε δικαίωμα να αντιμετωπίζω με αγάπη και σταθερότητα καθέναν που ψεύδεται και κουτσομπολεύει εμένα ή άλλους, απαιτώντας απ’ αυτόν να σταματήσει αυτήν τη συμπεριφορά.
- Δεν χρειάζεται να θυμώνω ή να κακιώνω μ’ αυτούς που, από φόβο, αυτοαμφισβήτηση και ανάγκη, συμπεριφέρονται με ανήθικους και άδικους τρόπους. Μπορώ να τους αντιμετωπίσω εξίσου δυναμικά με αγάπη, επικοινωνώντας με τον ανώτερο εαυτό τους.
- Τίποτα δεν μπορεί να συμβεί που δεν είναι καλό για τη διαδικασία εξέλιξής μου.
- Έχω την εσωτερική δύναμη να διαχειριστώ και να ξεπεράσω κάθε γεγονός ή κατάσταση που μπορεί να προκύψει.
Αν μπορούμε να πιστέψουμε τα παραπάνω, τότε μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τους ψεύτες με αγάπη, συνδεόμενοι με τη δική τους αίσθηση δικαίου, εξηγώντας γιατί είναι τόσο σημαντικό για μας, τους άλλους κι αυτούς τους ίδιους να λένε μόνο αλήθεια για όλα και να μην αναφέρουν ποτέ για κάποιον, ο οποίος δεν είναι παρών, κάτι που δεν θα το έλεγαν μπροστά του.
Μπορούμε να κατανοήσουμε ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν σοβαρά προβλήματα και χρειάζονται βοήθεια και αγάπη. Μπορούμε να τους αγαπάμε και να τους βοηθάμε, ενώ συγχρόνως τους αντιμετωπίζουμε, όποτε απαιτείται, αν δεν είναι ειλικρινείς ή πέφτουν στην παγίδα του κουτσομπολιού.
Σε ακραίες περιπτώσεις, όταν η συμπεριφορά του άλλου γίνεται οδυνηρή ή καταστροφική για μας ή άλλους, έχουμε πάντα τη δυνατότητα να διακόψουμε κάθε επαφή μ’ αυτό το άτομο, ενώ συνεχίζουμε να το αγαπάμε, να προσευχόμαστε γι’ αυτό και να του στέλνουμε καθημερινά φως, ελπίζοντας να αφυπνιστεί και να απελευθερωθεί από το πρόβλημά του.
*******
Αγαπώντας όσους είναι αδύναμοι, δεν φροντίζουν τον εαυτό τους
ή παίζουν το ρόλο του θύματος
- Όταν παίζουν το ρόλο του θύματος και θέλουν προσοχή, κλαίγοντας, παραπονούμενοι, κριτικάροντας κλπ.
- Όταν δεν φροντίζουν τον εαυτό τους.
- Όταν είναι αδύναμοι και εξαρτημένοι.
Εδώ έχουμε διάφορα ερεθίσματα.
Ανάλογα με το ερέθισμα, μπορεί να παγιδευτούμε από τις ακόλουθες πεποιθήσεις:
- Είμαι υπεύθυνος για την υγεία, ευτυχία και ευημερία των άλλων.
- Δεν αξίζω αν οι άλλοι δεν είναι καλά, ευτυχισμένοι και ικανοποιημένοι.
- Δεν έχω δικαίωμα να είμαι ευτυχισμένος, αν οι άλλοι δεν είναι.
- Όταν οι άλλοι εξαρτώνται από μένα, αξίζω περισσότερο και η ζωή μου έχει νόημα.
- Όταν οι άλλοι είναι αδύναμοι ή δεν φροντίζουν τον εαυτό τους, πρέπει εγώ να φροντίσω γι’ αυτούς και τις ευθύνες τους.
- Ο χρόνος και η ενέργειά μου κινδυνεύουν από αδύναμους και ανεύθυνους ανθρώπους.
Για να αγαπάμε αυτούς που παίζουν το ρόλο του θύματος, χρειάζεται να θυμόμαστε ότι αυτό είναι δική τους επιλογή και δική τους δημιουργία. Δεν είμαστε εμείς υπεύθυνοι για τη δική τους πραγματικότητα. Θα τους βοηθάμε όσο μπορούμε με αγάπη – όχι με αίσθηση υποχρέωσης ή με την ψευδαίσθηση ότι είμαστε υπεύθυνοι για την υγεία, ευτυχία ή ικανοποίησή τους.
Όταν έχουμε να κάνουμε με τέτοια άτομα, έχουμε δύο πιθανά μαθήματα:
- Να μπορούμε να τους αγαπάμε και να τους βοηθάμε με αγάπη.
- Να μάθουμε να λέμε «όχι» με αγάπη.
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, συχνά χάνουμε την αγάπη μας γιατί νιώθουμε άβολα να λέμε «όχι» με αγάπη. Αυτό συμβαίνει επειδή φοβόμαστε ότι δεν θα είμαστε «καλοί» ή ότι θα χάσουμε την αγάπη και την αποδοχή των άλλων, αν το κάνουμε. Προτιμούμε να βρεθούμε σε μια αρνητική κατάσταση και να νιώσουμε θυμό ή μίσος παρά να εξηγήσουμε στους άλλους ότι, παρόλο που τους αγαπάμε και θέλουμε να είναι καλά και ευτυχισμένοι, δεν μπορούμε ή επιλέγουμε να μην κάνουμε αυτό που μας ζητούν.
Κάποιοι από αυτούς που παίζουν αυτούς τους ρόλους, στην πραγματικότητα, δεν μας ζητούν βοήθεια. Εμείς είμαστε εγκλωβισμένοι στο ρόλο του γονιού, του σωτήρα ή του δυνατού και δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε κάποιον κοντινό μας να μην είναι καλά. Μας ενοχλεί. Είναι δικό μας πρόβλημα και θυμώνουμε επειδή δεν μπορούμε να αντέξουμε κάποιος, για τον οποίο «αισθανόμαστε υπεύθυνοι», να μην είναι καλά.
Χρειάζεται να απελευθερωθούμε από την ψευδαίσθηση ότι εμείς δημιουργούμε ή είμαστε υπεύθυνοι για την πραγματικότητά τους. Μερικές φορές κάποιοι άνθρωποι δεν θέλουν λύση στο πρόβλημά τους, αλλά απλά κάποιον να τους ακούσει και να τους κατανοήσει, χωρίς στην πραγματικότητα να λύσει το πρόβλημα.
Η δοκιμασία μας εδώ είναι να είμαστε ικανοί να αγαπάμε και να νιώθουμε άνετα με τους άλλους ακόμη κι όταν επιλέγουν να δημιουργούν μια αρνητική πραγματικότητα για τον εαυτό τους.
Μια άλλη δοκιμασία είναι να είμαστε ικανοί να αγαπάμε αυτούς που είναι αδύναμοι και δεν κάνουν τίποτα για να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Συχνά δεν αποδεχόμαστε την αδυναμία στους άλλους όταν δεν μπορούμε να την αποδεχτούμε στον εαυτό μας. Η αδυναμία τους μας θυμίζει τη δική μας και νιώθουμε άβολα. Όταν αποδεχτούμε τη δική μας αδυναμία, είναι ευκολότερο να αποδεχτούμε και των άλλων.
Σε κάθε περίπτωση που χάνουμε την αγάπη μας, χρειάζεται να ρωτήσουμε ποιος είναι ο κίνδυνος που υπάρχει εδώ. Τι έχουμε να χάσουμε, αν ο άλλος δεν νιώθει καλά, δείχνει αδυναμία ή δεν φροντίζει τον εαυτό του. Με ποιο τρόπο πιστεύουμε ότι αυτό είναι επικίνδυνο για την αξία, ασφάλεια, ελευθερία ή ευτυχία μας.
*******
Αγαπώντας αυτούς που τεμπελιάζουν, κάνουν λάθη, δεν είναι υπεύθυνοι
ή δεν είναι συνεπείς στο λόγο τους ή στα ραντεβού τους
- Όταν δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους.
- Όταν κάνουν λάθη.
- Όταν δεν είναι συνεπείς στο λόγο τους ή στα ραντεβού τους.
- Όταν είναι τεμπέληδες.
Εδώ χρειάζεται να ρωτήσουμε την ίδια βασική ερώτηση. Ποιος είναι ο κίνδυνος για μένα εδώ; Τι χάνω όταν οι άλλοι τεμπελιάζουν, κάνουν λάθη ή δεν είναι υπεύθυνοι;
Κάποιοι μπορεί να απαντήσουν ότι χρειάζεται να κάνουν περισσότερα για να επανορθώσουν τη δουλειά ή την έλλειψη υπευθυνότητας των άλλων. Άλλοι μπορεί να απαντήσουν ότι, όταν οι ίδιοι είναι ευσυνείδητοι και οι άλλοι τεμπελιάζουν και δεν κάνουν την εργασία που τους αναλογεί, νιώθουν ηλίθιοι και ότι τους εκμεταλλεύονται. Κινδυνεύει η αξία τους. Σε παρόμοιες περιπτώσεις μπορεί να νιώσουμε επίσης και αδικία. Άλλοι μπορεί να νιώθουν ζήλια επειδή είναι περιορισμένοι από τη συνείδησή τους και συγκεκριμένους προγραμματισμούς και δεν μπορούν να επιτρέψουν στον εαυτό τους να μην εργαστεί ή να μην εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους, ακόμη κι όταν είναι άρρωστοι ή πολύ κουρασμένοι. Θυμώνουν μ’ αυτούς που εύκολα επιτρέπουν στον εαυτό τους να μην εργάζεται ή να μην είναι υπεύθυνος, γιατί αισθάνονται απογοητευμένοι από την ίδια την ανικανότητά τους να σεβαστούν τις δικές τους ανάγκες.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να χρειάζεται να μάθουμε να επικοινωνούμε και να διαπραγματευόμαστε πιο αποτελεσματικά για το δίκιο και γι’ αυτό που χρειαζόμαστε από τον άλλον. Το να αγαπάμε τους άλλους δεν σημαίνει να τους επιτρέπουμε να αμελούν τις υποχρεώσεις τους. Σημαίνει το αντίθετο – επειδή τους αγαπάμε, νιώθουμε υποχρεωμένοι αν τους ενθαρρύνουμε να λειτουργούν από υψηλότερα και όχι από χαμηλά επίπεδα συνειδητότητας.
Φυσικά, υπάρχουν κάποιες φορές που οι άλλοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους λόγω σωματικών ή συναισθηματικών προβλημάτων. Χρειάζεται να έχουμε κατανόηση και να τους βοηθάμε – δίνοντας τους τον απαραίτητο χρόνο για να συνέλθουν, πριν να τους ζητήσουμε να αναλάβουν το φορτίο τους.
Παρατηρούμε και πάλι ότι η αγάπη απαιτεί να νιώθουμε άνετα με το να είμαστε ανοικτοί και ειλικρινείς με τους άλλους σε σχέση με το τι πραγματικά αισθανόμαστε και χρειαζόμαστε απ’ αυτούς. Αυτό σημαίνει να ξεπεράσουμε το φόβο ότι θα μας απορρίψουν και ότι θα χάσουμε την αγάπη των άλλων.
Το να αγαπάμε σημαίνει να ξεπεράσουμε όλους τους φόβους – μαζί και το φόβο της απόρριψης.
*******
Αγαπώντας αυτούς που φέρονται εγωιστικά ή είναι ψυχροί και αναίσθητοι
- Όταν συμπεριφέρονται με εγωιστικό τρόπο, αδιαφορώντας για τις ανάγκες των άλλων.
- Όταν είναι ψυχροί και αναίσθητοι.
Γιατί χάνουμε την αγάπη μας όταν οι άλλοι φέρονται εγωιστικά; Ποιος είναι ο κίνδυνος για μας; Μπορεί να απαντήσουμε ότι είναι φυσικό να μην αγαπάμε έναν εγωιστή. Αλλά από τι κινδυνεύουμε εδώ; Χάνουμε αξία, ασφάλεια, ελευθερία, έλεγχο ή ικανοποίηση; Ίσως να μας δυσαρεστεί ο δικός μας εγωισμός που καθρεφτίζεται στη συμπεριφορά των άλλων;
Αν οι άλλοι ήταν πέντε χρονών, θα μας δυσαρεστούσε και θα μας πρόσβαλε η εγωιστική συμπεριφορά τους; Ή θα συνεχίζαμε να τους αγαπάμε, ενώ θα τους εξηγούσαμε ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ευχάριστη και ότι θα προτιμούσαμε να μην φέρονται έτσι; Μπορεί να τους αγνοούσαμε επειδή δεν ξέρουν καλύτερα. Θα νιώθαμε κίνδυνο; Τότε γιατί αισθανόμαστε κίνδυνο από έναν εγωιστή ενήλικο; Τι κίνδυνος υπάρχει για μας από έναν ενήλικο που δεν υπάρχει από ένα παιδί;
Η πιθανή απάντηση είναι, «όχι, δεν υπάρχει κίνδυνος από ένα εγωιστή ενήλικο». Είναι πιο πιθανό να χάνουμε την αγάπη μας για τους εγωιστές, επειδή τους θεωρούμε «κακούς» και επειδή μας θυμίζουν τη δική μας εγωιστική πλευρά.
Όταν οι άλλοι είναι εγωιστές και ψυχροί και δεν νοιάζονται, θα μπορούσαμε να τους αγαπάμε εφόσον συνειδητοποιήσουμε ότι αυτή η συμπεριφορά είναι αποτέλεσμα του φόβου τους, του πόνου τους και του εσωτερικού τους κενού. Δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένοι μέσα τους για να φέρονται μ’ αυτόν τον τρόπο. Είναι μόνοι και δεν νιώθουν αγάπη και ενότητα με τους γύρω τους.
Χρειάζονται την κατανόηση και την αγάπη μας – όχι την απόρριψη και το μίσος μας. Χρειάζεται να τους δούμε σαν παιδιά που έχουν ανάγκη αγάπης και κατανόησης. Έλκουμε από τους άλλους αυτό που βλέπουμε μέσα τους.
Σ’ αυτήν την περίπτωση, το ζητούμενο είναι να συνδεθούμε με τη θεϊκή συνειδητότητα πίσω από τον απόμακρο και πονεμένο νου τους και να τους αγαπάμε ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά τους. Το ζητούμενο είναι να ξεπεράσουμε την προσωπικότητά μας και να συνδεθούμε με τη δική μας ψυχή για να αντιληφθούμε τη δική τους ψυχή και να τους αγαπάμε όπως είναι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τους ζητάμε να ενδιαφέρονται περισσότερο για τους άλλους και να προσπαθούν να νοιάζονται και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Μπορούμε να νιώθουμε άνετα ζητώντας το, όταν δεν τους απορρίπτουμε αλλά θέλουμε ειλικρινά να τους βοηθήσουμε να νιώσουν καλύτερα.
*******
Αγαπώντας αυτούς που αγνοούν ή δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας
- Όταν αγνοούν τις ανάγκες μου.
Γιατί θα έπρεπε οι άλλοι να ανταποκρίνονται ή να ικανοποιούν τις ανάγκες μας; Γιατί να αποτελεί αυτό προϋπόθεση για να τους αγαπάμε; Γιατί να αποτελεί αυτό προϋπόθεση για να νιώθουμε ότι μας αγαπάνε; Εμείς είμαστε ικανοί να ικανοποιούμε και να ανταποκρινόμαστε στις δικές τους ανάγκες; Όταν δεν μπορούμε ή δεν επιλέγουμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες τους, είναι επειδή δεν τους αγαπάμε ή επειδή μας εμποδίζουν οι δικές μας ανάγκες, φόβοι ή διάφορα εσωτερικά εμπόδια;
Ίσως μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτήν την προϋπόθεση για να αγαπάμε και να επιλέξουμε να τους αγαπάμε ακόμη κι όταν δεν μπορούν ή επιλέγουν να μην ικανοποιούν τις ανάγκες μας. Αυτό θα ήταν ένα πολύ υψηλότερο επίπεδο αγάπης. Αγάπη χωρίς ικανοποίηση των αναγκών μας για ασφάλεια, αξία, ελευθερία, ευχαρίστηση κλπ. Αγάπη απλά για την αγάπη.
Το να αγαπάμε κάποιον που δεν ικανοποιεί τις ανάγκες μας είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να αναπτύξουμε ανιδιοτελή αγάπη. Αυτή είναι η πρόκλησή μας εδώ.
Συχνά πιστεύουμε ότι οι άλλοι δεν μας αγαπάνε, όταν δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας. Όμως, είναι πολύ πιθανό ότι μας αγαπάνε αλλά δεν μπορούν να ανταποκριθούν λόγω των δικών τους διαφορετικών αναγκών, αξιών και αντιλήψεων ή επειδή ελέγχονται από διάφορες προσκολλήσεις. Αν κοιτάξουμε μέσα μας, θα ανακαλύψουμε ότι δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε όλες τις ανάγκες των αγαπημένων μας, παρόλο που τους αγαπάμε.
Έχουμε και πάλι κάθε δικαίωμα να εκφράζουμε αποτελεσματικά και να διαπραγματευόμαστε αυτά που χρειαζόμαστε από αυτά τα άτομα. Αλλά αυτό μπορεί να γίνεται χωρίς εκβιασμούς ότι δεν θα τους αγαπάμε αν δεν ανταποκριθούν. Είναι πιο πιθανό να ανταποκριθούν όταν νιώθουν ότι η αγάπη μας είναι ανεξάρτητη από τις πράξεις τους.
*******
Αγαπώντας αυτούς που έχουν περισσότερα ή έχουν αυτά που εμείς θέλουμε
- Όταν έχουν περισσότερα από μένα, ή έχουν κάτι που ζηλεύω.
Μερικοί από μας έχουμε την τάση να ζηλεύουμε και αυτό απορροφά την αγάπη και την ευτυχία μας. Μπορεί να μας προκαλέσει τόσο πόνο, που να ευχόμαστε κακό και αποτυχία σ’ αυτούς που ζηλεύουμε. Η αγάπη δεν μπορεί να επιβιώσει σε τέτοιο περιβάλλον.
Όποιος αγαπά, απολαμβάνει την ευτυχία και την επιτυχία των άλλων. Η δοκιμασία μας εδώ είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι ο καθένας μας έχει ακριβώς αυτό που χρειάζεται για να είναι ευτυχισμένος και να ωριμάσει συναισθηματικά και πνευματικά. Αν νιώθουμε ότι θα θέλαμε κάτι περισσότερο, τότε έχουμε κάθε δικαίωμα να γίνουμε πιο δυναμικοί για να το δημιουργήσουμε.
Δεν χρειάζεται να έχουμε αρνητικά συναισθήματα και αρνητικές σκέψεις γι’ αυτούς που έχουν ήδη αυτό που θέλουμε. Μπορούμε απλά να εστιάσουμε τις ενέργειές μας στη δημιουργία αυτού που επιθυμούμε. Δεν χρειάζεται να πάρουμε αυτό που ανήκει σε άλλους, αλλά απλά να δημιουργήσουμε το δικό μας.
Μπορούμε να απελευθερωθούμε από τη ζήλια, όταν συνειδητοποιήσουμε ότι:
- Είμαστε απόλυτα αγαπητοί και ασφαλείς όπως είμαστε.
- Είμαστε ακριβώς αυτό που χρειάζεται να είμαστε σ’ αυτή τη στιγμή της διαδικασίας εξέλιξης (Ας αποδεχτούμε τον εαυτό μας όπως είναι, καθώς συνεχίζουμε να βελτιώνουμε το σώμα, το νου και τη ζωή μας.).
- Η ζωή μας, ο σύντροφός μας, η οικογένειά μας, η εργασία μας, ο χώρος μας κλπ. είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε αυτή τη στιγμή για την εξέλιξή μας. Ας αποδεχτούμε αυτά που έχουμε, καθώς συνεχίζουμε να δημιουργούμε αυτά που θέλουμε.
- Όλοι οι άλλοι – ακόμη κι αυτοί που ζηλεύουμε – είναι αδελφές ψυχές στην πορεία της εξέλιξης και είμαστε όλοι εκφράσεις της μίας θεϊκής συνειδητότητας. Στο κέντρο μας είμαστε όλοι ένα.
*******
Αγαπώντας τον ερωτικό μας σύντροφο που μας απατά
- Όταν ο ερωτικός μου σύντροφος με απατά.
Αυτό είναι δύσκολο για πολλούς ανθρώπους. Μερικοί, όμως, είναι ικανοί να ξαναβρούν την αγάπη ακόμη κι αν επιλέξουν να μην συνεχίσουν τη σχέση. Αυτό είναι μια δοκιμασία για τα εσώτερα συναισθήματά μας αξίας και ασφάλειας. Και ελέγχει επίσης πόσο πραγματικά πιστεύουμε στις πνευματικές αλήθειες όσον αφορά στη δημιουργία της πραγματικότητάς μας και στη φύση της αληθινής αγάπης.
Τα κύρια εμπόδια της αγάπης προς τον σύντροφο που μας απατά ή μας αφήνει για κάποιον άλλον είναι οι ακόλουθες πεποιθήσεις.
- Η αξία μας έχει κατά κάποιον τρόπο ελαττωθεί. (Αυτό δεν είναι αλήθεια. Η αξία μας δεν αυξομειώνεται επειδή κάποιος επιλέγει να μας αγαπά αποκλειστικά ή όχι.)
- Αξίζουμε μόνον αν υπάρχει τουλάχιστον ένα άτομο που μας αγαπά αποκλειστικά και δεν αγαπά κανέναν άλλον με τον ίδιο τρόπο.
- Είμαστε λιγότερο ασφαλείς χωρίς ερωτικό σύντροφο.
- Μας έχουν αδικήσει.
- Δεν θα βρούμε ποτέ κανέναν να μας αγαπήσει μ’ αυτόν τον τρόπο.
- Θα είμαστε μόνοι και δυστυχισμένοι.
- Θα υποφέρουμε με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις μελλοντικές σχέσεις μας.
- Δεν αξίζουμε την αγάπη ή δεν είμαστε τυχεροί στην αγάπη.
Αυτή είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να απελευθερωθούμε από όλες τις ψευδαισθήσεις γύρω απ’ αυτό το θέμα, που προκαλούν πόνο, και να συνδεθούμε με τις ακόλουθες αλήθειες.
- Καθετί που μας συμβαίνει είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε για να μάθουμε το επόμενο μάθημά μας.
- Η αξία μας βασίζεται στον πνευματικό εαυτό μας και όχι στη συμπεριφορά των άλλων απέναντι μας, ή στο αν μας προτιμούν από τους άλλους ή όχι. Η αξία μας δεν αυξομειώνεται. Είναι αμετάβλητη.
- Η αληθινή αγάπη επιθυμεί να είναι ο άλλος ευτυχισμένος με όποιον τρόπο κι αν καθοδηγείται (τουλάχιστον προσωρινά) να βρει την ευτυχία. Αν αγαπώ πραγματικά το σύντροφό μου κι αυτός βρίσκει την ευτυχία αλλού, τότε θα έπρεπε να χαίρομαι γι’ αυτόν. (Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να μοιραζόμαστε το σύντροφό μας – απλά να τον αφήσουμε με αγάπη και τις καλύτερες ευχές – αντί να νιώθουμε θυμό, μίσος κλπ.)
- Αξίζουμε αγνή αγάπη ακριβώς όπως είμαστε και, εφόσον αυτό είναι ωφέλιμο για την εξέλιξή μας, θα την έχουμε σύντομα.
- Επιλέγω να συγχωρώ και να αγαπώ. Αυτό είναι το καλύτερο για μένα και τους άλλους.
Έχουμε αφιερώσει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο θέμα της αντιμετώπισης της ερωτικής απογοήτευσης. Αν αυτό το θέμα σας αφορά, μπορεί να θέλετε να το κοιτάξετε τώρα.
*******
Αγαπώντας αυτούς που μας βλάπτουν ή έχουν κακές προθέσεις και ποταπά κίνητρα
- Όταν βλάπτουν εμένα, ή πρόσωπα σημαντικά για μένα, σωματικά ή συναισθηματικά.
- Όταν έχουν κακές προθέσεις και ποταπά κίνητρα.
Η ύψιστη δοκιμασία στον πνευματικό δρόμο είναι να μπορούμε να συγχωρούμε και να αγαπάμε αυτούς που μας βλάπτουν. Ο Ιησούς έδωσε το παράδειγμα πάνω στο σταυρό, ζητώντας από τον Πατέρα Του να συγχωρήσει αυτούς που Τον σταύρωσαν επειδή «δεν γνωρίζουν τι κάνουν». Είχε επίγνωση δύο σημαντικών αληθειών.
- Δεν μπορούσαν να Του κάνουν κάτι που δεν θα επέτρεπαν οι συμπαντικοί νόμοι για κάποιον υψηλότερο λόγο που αφορούσε είτε τον ίδιο ή την ανθρωπότητα.
- Οι άνθρωποι μπορούν να βλάψουν τους άλλους μόνον όταν ελέγχονται από την άγνοια και το φόβο τους.
Η απάντηση στο να αγαπάμε αυτούς που μας βλάπτουν ή θέλουν να μας βλάψουν βρίσκεται στο κεφάλαιο Πώς Δημιουργούμε την Πραγματικότητά μας. Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι τίποτα δεν μπορεί να μας συμβεί που δεν είναι ωφέλιμο για την εξέλιξή μας. Αν έχετε αρνητικά συναισθήματα επειδή κάποιος έκανε κάτι σε σας ή στους αγαπημένους σας, προτείνω να ξαναδιαβάσετε αυτό το κεφάλαιο.
Χάνουμε την αγάπη μας, όταν πιστεύουμε ότι οι άλλοι είναι οι δημιουργοί της δικής μας πραγματικότητας ή φταίνε για ό,τι μας συμβαίνει. Το αισθανόμαστε αυτό ιδιαίτερα όταν είμαστε προγραμματισμένοι να πιστεύουμε ότι κινδυνεύουμε και ότι οι άλλοι θέλουν να μας βλάψουν.
Τελικά είναι απίθανο να υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ξοδεύουν ώρες στη σκέψη να μας βλάψουν. Τις περισσότερες φορές πληγωνόμαστε από ανθρώπους που απλά ελέγχονται από τις ανάγκες, τις προσκολλήσεις, τους φόβους και τους προγραμματισμούς τους – που δεν έχουν ανάγκη ή επιθυμία να μας βλάψουν. Ελέγχονται από τις δικές τους ανάγκες. Θέλουν να καπνίζουν, να πίνουν, να παίρνουν ναρκωτικά, να ανεβαίνουν στην επαγγελματική τους κλίμακα, να αποφεύγουν την εργασία ή την προσπάθεια, να ληστεύουν ένα σπίτι ή ένα αυτοκίνητο, επειδή εξαναγκάζονται από τις εσωτερικές πιέσεις που δεν μπορούν να ελέγξουν. Δεν κάνουν αυτές τις ενέργειες για να βλάψουν ειδικά εμάς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έπρεπε να τους σταματήσουμε με όλα τα ηθικά και νομικά μέσα. Έχουμε υποχρέωση προς τον εαυτό μας, την κοινωνία κι αυτούς τους ίδιους. Η αγάπη και η συγχώρεση δεν επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν και να συμπεριφέρονται ανήθικα και άδικα. Το να αγαπάμε και να συγχωρούμε απλά σημαίνει να κάνουμε μια πολύ σημαντική διάκριση ανάμεσα στο άτομο και τις πράξεις του. Αγαπάμε και συγχωρούμε ενώ συγχρόνως ζητούμε με σταθερότητα δίκαιη και όχι καταστροφική συμπεριφορά.
Σημείωση: Η διαφορά ανάμεσα στο άτομο και τις πράξεις του. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό σημείο. Όλοι μας είμαστε ψυχές – αθάνατες εκφράσεις της θεϊκής συνειδητότητας. Όταν εκφραζόμαστε στο υλικό επίπεδο, χάνουμε την επίγνωση της θεϊκής μας φύσης και ταυτιζόμαστε με το προσωρινό μας σώμα και νου. Τότε βιώνουμε φόβο, πόνο, ενοχή, ξεχωριστότητα και κίνδυνο. Τότε γινόμαστε ικανοί για εγωιστικές πράξεις, όπου κάνουμε στους άλλους ό,τι δεν θα θέλαμε να μας κάνουν. Αυτό μπορούμε να το κάνουμε μόνον όταν νιώθουμε ξεχωριστά και όχι ενωμένοι με τους άλλους.
Αυτοί που μας βλάπτουν είναι εκφράσεις του θείου, που έχουν χάσει την επαφή με τον εσώτερο εαυτό τους και ενεργούν από άγνοια και φόβο. Είναι θύματα των προγραμματισμών και της άγνοιάς τους. Η δοκιμασία μας είναι να τους αγαπάμε καθώς, συγχρόνως, με σταθερότητα απαιτούμε να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Αγαπάμε και συγχωρούμε το ον πίσω από τη συμπεριφορά, ενώ το βοηθάμε να απελευθερωθεί από τη συμπεριφορά του.
Κατά περίπτωση, αυτό μπορεί να σημαίνει ακόμη και το να οδηγήσουμε αυτό το άτομο στο δικαστήριο ή να του επιτρέψουμε να μπει φυλακή, αν δεν μπορεί να ευθυγραμμιστεί με την εσωτερική του αλήθεια. Εξακολουθούμε να το αγαπάμε και να το βοηθάμε, ακόμη και να προσπαθούμε να το θεραπεύσουμε. Δεν έχουμε αρνητικά συναισθήματα, αλλά συνειδητοποιούμε ότι για το καλό όλων, ακόμη και το δικό του, χρειάζεται να το εμποδίσουμε να βλάψει άλλους ανθρώπους.
Ο καθένας μας είναι κατ’ ουσία θεϊκός, αλλά οι πράξεις μας δεν είναι. Χρειάζεται να βρεθεί μια ισορροπία, όπου συνεχίζουμε να αγαπάμε τους άλλους και τον εαυτό μας σαν θεϊκές εκφράσεις, ενώ προσπαθούμε να διορθώσουμε τη συμπεριφορά τη δική μας και των άλλων.
Όταν οι άλλοι έχουν πραγματικά κακές προθέσεις και θα ήθελαν να μας βλάψουν, είναι σημαντικό να θυμόμαστε αυτές τις αλήθειες:
- Η επιθυμία τους είναι αποτέλεσμα της άγνοιας και του φόβου τους. Πνευματικά, δεν γνωρίζουν τι κάνουν.
- Δεν μπορούν να το πετύχουν εκτός κι αν εμείς οι ίδιοι υποσυνείδητα ή πνευματικά το έχουμε επιλέξει για την εξέλιξή μας.
- Αυτό που πραγματικά είμαστε δεν κινδυνεύει ποτέ πραγματικά – είμαστε άφθαρτη συνειδητότητα, πνεύμα.
- Έχουμε να κερδίσουμε πολλά από την αντιμετώπιση μιας τέτοιας κατάστασης.
- Η αξία και η ασφάλειά μας είναι οι βάσεις του εσώτερου πνευματικού εαυτού μας και δεν σχετίζονται με ό,τι πιστεύουν ή κάνουν οι άλλοι.
- Έχουμε το δικαίωμα να αγαπάμε, αλλά σταθερά να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Δεν χρειάζεται να μισούμε για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας – μπορούμε να το κάνουμε με αγάπη – χρησιμοποιώντας κάθε απαραίτητο νομικό και ηθικό μέσο.
- Αυτοί οι άνθρωποι είναι στην πραγματικότητα οι μεγαλύτεροι δάσκαλοί μας και μας βοηθούν στον πνευματικό μας δρόμο.
Σημείωση: Δεν χρειάζεται να ψάχνουμε για ανθρώπους που μας βλάπτουν για να προχωρήσουμε πνευματικά. Ούτε χρειαζόμαστε προβλήματα ή πόνο για να εξελιχθούμε. Αλλά όταν αυτά προκύψουν στη ζωή μας, τότε καλούμαστε να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις καταστάσεις για να συνδεθούμε βαθύτερα με την αλήθεια μέσα μας.
Αυτή η αλήθεια είναι ότι:
- Εμείς και οι αγαπημένοι μας είμαστε αθάνατα άφθαρτα πνεύματα.
- Τίποτα δεν μπορεί να συμβεί σε μας και τους αγαπημένους μας που να μην είναι ακριβώς ό,τι χρειαζόμαστε για τη διαδικασία εξέλιξής μας.
- Εμείς και οι αγαπημένοι μας έχουμε την εσωτερική πνευματική δύναμη να αντιμετωπίσουμε και να ξεπεράσουμε κάθε γεγονός ή κατάσταση που προκύπτει. (Έχουμε την ελεύθερη βούληση να το κάνουμε ή όχι.) Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υποφέρουμε, αλλά ότι θα συνδεθούμε με τη δύναμη και την αλήθεια που θα μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε τον πόνο και να ξαναδημιουργήσουμε ζωή με ευτυχία, δημιουργικότητα και νόημα.
Μέθοδοι απελευθέρωσης
Αυτό το κεφάλαιο έχει εστιαστεί σε πεποιθήσεις και αντιλήψεις που χρειάζεται να αλλάξουν. Αυτό είναι σημαντικό. Όμως, αυτές οι πεποιθήσεις έχουν ρίζες σε ενεργειακά πρότυπα που δημιουργήθηκαν κατά την παιδική ηλικία και έχουν έκτοτε ενισχυθεί. Γι’ αυτόν το λόγο, θα χρειαστούμε άλλες τεχνικές που διαφοροποιούν τα ενεργειακά πεδία, τα οποία σχετίζονται με αυτές τις καταστάσεις και τα ερεθίσματα.
Καθώς προχωράτε σ’ αυτό το βιβλίο, θα βρείτε κεφάλαια με εξαιρετικά αποτελεσματικές μεθόδους μεταμόρφωσης της συναισθηματικής ενεργειακής μας κατάστασης σε περιπτώσεις που μέχρι τώρα μας έκαναν να υποφέρουμε και να κλείνουμε την καρδιά μας.
Συνιστούμε θερμά να τις μάθετε και να τις χρησιμοποιείτε καλά. Μερικές απ’ αυτές μπορείτε να τις πληροφορηθείτε από την ιστοσελίδα μας (http://www.armonikizoi.com/greek) μέσα από ακουστικούς φακέλους με προφορική καθοδήγηση εφαρμογής αυτών των μεθόδων, όπως και μέσα από τεχνικές καθοδηγούμενης χαλάρωσης και προβολής.
