Πνευματική Αγάπη και Πνευματική Διάκριση
με τον Ρόμπερτ Ηλία Νατζέμυ
Υπάρχουν στιγμές που αντιμετωπίζουμε μια εσωτερική σύγκρουση σχετικά με το πώς θα έπρεπε να φερόμαστε στους αγαπημένους μας, όταν μας ζητούν να κάνουμε γι’ αυτούς πράγματα που συγκρούονται με το αίσθημά μας δικαιοσύνης, αξιών και ηθικής ή ίσως με τις ανάγκες μας για χρόνο, ενέργεια και χρήμα.
Για παράδειγμα, μπορεί να μας ζητούν:
- Να τους δώσουμε χρήματα.
- Να τους δανείσουμε χρήματα.
- Να κάνουμε κάτι που είναι δική τους ευθύνη.
- Να πούμε ένα ψέμα για να τους καλύψουμε.
- Να πάμε κάπου μαζί τους.
- Να αποφύγουμε κάποιον ή να κάνουμε συντροφιά σε κάποιον για ορισμένο λόγο.
- Να αγνοήσουμε κάποια διαδικασία, πρωτόκολλο ή νόμο.
- Να περάσουμε κάποιο διάστημα μαζί τους.
- Να κουτσομπολεύουμε κάποιον.
- Να ασχοληθούμε με δραστηριότητες που μας κάνουν να νιώθουμε άβολα.
- Να λύσουμε τα προβλήματά τους.
Από τη μια, αγαπάμε αυτό το άτομο και θέλουμε να εκφράσουμε την αγάπη μας διευκολύνοντας τις ανάγκες του και βοηθώντας το να είναι καλά και ευτυχισμένο. Από την άλλη, αυτό που μας ζητάει μπορεί να είναι σε σύγκρουση με τις δικές μας ανάγκες, προσκολλήσεις, φόβους, αξίες, ηθική ή αίσθημα δικαιοσύνης.
Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, χρειαζόμαστε «πνευματική αγάπη με πνευματική διάκριση». Χρειάζεται να εκτιμήσουμε αυτό που μας ζητάει να κάνουμε και να το περάσουμε από κάποια φίλτρα.
- Είναι αυτό που μας ζητούν να κάνουμε σύμφωνο με τη συνείδησή μας και τις ηθικές μας αξίες;
Αν ναι, προχωρήστε στις υπόλοιπες ερωτήσεις. Αν όχι, θα χρειαστεί να εξηγήσουμε στους άλλους ότι, ενώ τους αγαπάμε και θέλουμε να είναι ευτυχισμένοι, δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι που μας φέρνει σε σύγκρουση με τη συνείδησή μας. Να τους εκφράσουμε την ελπίδα μας πως μπορούν να καταλάβουν και ότι δεν θα θέλαμε ποτέ να τους ζητήσουμε να κάνουν για μας κάτι που θα τους έβαζε σε σύγκρουση με τη δική τους συνείδηση και πως θα θέλαμε να μας πουν αν αυτό συμβαίνει και πότε.
- Είναι αυτό που μας ζητούν να κάνουμε καλό γι’ αυτούς ή μπορεί να τους βλάψει;
Η απάντηση σ’ αυτήν την ερώτηση δεν είναι πάντα ξεκάθαρη. Αν μας ζητούν να πληρώσουμε για παράνομα ναρκωτικά ή να γίνουμε συνένοχοι σε κάποιο έγκλημα, η απάντηση μπορεί να είναι καθαρά «όχι». Αλλά αν θέλουν να τους δώσουμε σπίτι και χρήματα ενώ αρνούνται να εργαστούν και να αναλάβουν το δικό τους φορτίο ή παίρνουν ναρκωτικά ή πίνουν υπερβολικά, τότε μπορεί να μην είναι τόσο ξεκάθαρη.
Από τη μια πλευρά, μπορεί να τους βοηθάμε στηρίζοντας τους και δίνοντας τους χρόνο να νιώθουν ασφαλείς ενώ επεξεργάζονται τα προβλήματά τους. Από την άλλη, μπορεί να γίνουν εξαρτημένοι και να μην κάνουν τίποτα θετικό για τον εαυτό τους όσο τους καλύπτουμε οικονομικά και τελικά να μην νιώθουν την ανάγκη να αλλάξουν ή να εργαστούν. Αυτό είναι ένα δίλημμα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι περισσότεροι γονείς εθισμένων στα ναρκωτικά παιδιών, καθώς και οικογένειες σε σχέσεις συνεξάρτησης (ίσως με αλκοολικούς).
Μερικοί γονείς βιώνουν αυτό το δίλημμα με παιδιά που θα ήθελαν να είναι αιώνιοι φοιτητές ή αιώνιοι έφηβοι εξαρτώμενοι από τους γονείς τους. Κάποιοι μπορεί να βιώνουν αυτό το πρόβλημα με το σύντροφό τους σε εποχή κρίσης. Μπορεί να έχουμε παρόμοιο πρόβλημα με τους γονείς μας, όταν χάνουν την ενέργειά τους και νιώθουν την ανάγκη να εξαρτώνται από μας ή να τραβούν την προσοχή μας.
Τι κάνουμε; Τους εξυπηρετούμε χωρίς όρια; Θέτουμε όρια; Μήπως τους βλάπτουμε επιτρέποντας τους να στηρίζονται πάνω μας; Μήπως τους βλάπτουμε με το να μην τους βοηθάμε; Τι είναι αληθινή αγάπη σε τέτοια περίπτωση;
- Αν ήμασταν στη θέση των άλλων, τι θα θέλαμε πραγματικά να κάνουμε;
Κάποιοι μπορεί να απαντούσαν, «Θα ήθελα να μην ανταποκριθούν ώστε να αναγκαστώ να έρθω σε επαφή με την εσωτερική μου δύναμη και να προχωρήσω στη ζωή μου». Άλλοι μπορεί να απαντούσαν, «Θα ήθελα να ικανοποιήσουν τις ανάγκες μου για κάποιο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορέσω να στηθώ στα δικά μου πόδια». Λίγοι μπορεί να απαντούσαν, «Θα ήθελα να αναλάβουν οι άλλοι τη ζωή μου και να φροντίζουν για όλα, ενώ εγώ είμαι ελεύθερος να μην κάνω τίποτα και να μην έχω ευθύνες». Κάποιοι μπορεί να απαντούσαν, «Χρειάζομαι να νιώσω την αγάπη τους μέσα από την επιείκειά τους αυτή τη στιγμή και μετά θα προχωρήσω».
Έχω δει περιπτώσεις, στις οποίες γονείς λύνουν επανειλημμένα τα οικονομικά προβλήματα των ενηλίκων παιδιών τους, τους δίνουν το σπίτι τους κλπ., και εισπράττουν μόνον απόρριψη και συχνά μίσος από τα παιδιά. Ένας λόγος γι’ αυτό μπορεί να είναι ότι, όταν βοηθάμε κάποιον λύνοντας τα προβλήματά του, στην πραγματικότητα του λέμε (ή ο ίδιος λέει στον εαυτό του), «είσαι αδύναμος, ανίκανος και ανάξιος». Όταν κάνουμε κάτι για τους άλλους, που μπορούν να κάνουν οι ίδιοι, μπορεί τελικά να υπονομεύουμε την αίσθηση της αξίας και αυτοπεποίθησής τους και μπορεί να καταλήξουν να μας μισούν γι’ αυτό. Φυσικά, μπορεί να μας μισήσουν και για το ότι δεν τους βοηθήσαμε.
Σημείωση: Το θέμα εδώ δεν είναι το ερώτημα αν θα μας αγαπούν ή όχι, αλλά ποια είναι η πιο ωφέλιμη ανταπόκριση αγάπης από μας σ’ αυτήν την περίπτωση.
Οι ομάδες των δώδεκα βημάτων προτείνουν στα μέλη της οικογένειας αυτό που αποκαλούν «σκληρή αγάπη». Δείξτε αγάπη, αλλά μην παίζετε τα παιχνίδια τους. Μην τους καλύπτετε. Μην κάνετε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Να τους αγαπάτε, αλλά να μην στηρίζετε το πρόβλημά τους. Να τους αγαπάτε, αλλά να περιμένετε υπευθυνότητα. Να τους αγαπάτε, αλλά να εφαρμόζετε φυσικές και λογικές κυρώσεις όταν δεν είναι υπεύθυνοι. Να τους εκφράζετε την αγάπη σας τακτικά, ενώ είστε απόλυτα ειλικρινείς για τα συναισθήματα και τις ανάγκες σας.
Το ίδιο πρόβλημα προκύπτει μερικές φορές ανάμεσα σε άρρωστα ή ηλικιωμένα άτομα και αυτούς που τα φροντίζουν. Όταν φροντίζουμε κάποιον δεν είναι πάντα ξεκάθαρο για το πόση βοήθεια χρειάζεται πραγματικά και ποια όρια είναι καλά γι’ αυτόν και για μας. Μας έχει ζητηθεί να εκφράσουμε αγάπη με πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Κάποιοι φροντίζουν τους άλλους με εντελώς μηχανικό τρόπο χωρίς αγάπη. Χρειάζεται να βρεθεί μια ισορροπία. Αγάπη και υπηρεσία, ενώ είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας και τους άλλους γι’ αυτά που πραγματικά νιώθουμε ότι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτούς και γι’ αυτά που εκείνοι μπορούν να κάνουν για τον εαυτό τους.
- Τους έχω δώσει αρκετές ευκαιρίες; Έχω βοηθήσει αρκετές φορές, αλλά είδα ότι δεν παίρνουν την ευθύνη της ζωής τους; Μήπως νιώθω ότι χρειάζεται να τους δώσω περισσότερες ευκαιρίες;
Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι ότι δεν τίθεται θέμα αριθμών ή χρόνου, αλλά μάλλον μια αίσθηση του τι έχουμε δώσει. Σε κάποιο σημείο γίνεται ξεκάθαρο ότι έχουμε κάνει αρκετά και ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να τους αγαπάμε και να τους στηρίζουμε συναισθηματικά, χωρίς να λύνουμε τα προβλήματά τους ή να συμμορφωνόμαστε με τις ανάγκες τους. Αισθανόμαστε καθαρά ότι μπορούμε να τους βοηθήσουμε πολύ περισσότερο με το να τους επιτρέψουμε να γίνουν πιο αυτεξούσιοι. Μπορούμε να είμαστε πάντα εκεί προσφέροντας αγάπη και υποστήριξη, καθώς τώρα προσπαθούν να βρουν λύσεις στα προβλήματά τους.
Αυτή η ξεκάθαρη αίσθηση συνήθως προέρχεται από μια εκτίμηση της ισορροπίας ανάμεσα στο πόσες φορές και για πόση διάρκεια έχουμε βοηθήσει αυτό το άτομο και τι είδους προσπάθεια έχουμε αντιληφθεί εκ μέρους του.
Χρειάζεται να απελευθερωθούμε από το ρόλο του σωτήρα, του γονιού ή του υπεύθυνου. Σ’ αυτούς τους ρόλους χρειαζόμαστε να μας χρειάζεται ο άλλος. Μπορεί να παραπονιόμαστε ότι δεν κάνουν τίποτα και εξαρτώνται από μας, αλλά υποσυνείδητα τους χρειαζόμαστε να είναι έτσι. Όταν είμαστε απαραίτητοι στους άλλους, κερδίζουμε αξία, ασφάλεια, ακόμη και νόημα στη ζωή μας. Με τον τρόπο αυτόν έχουν πολλοί γονείς υπονομεύσει τα παιδιά τους.
Είναι ανάγκη να διακρίνουμε ανάμεσα στο να βοηθάμε επειδή αγαπάμε κάποιον και να βοηθάμε επειδή αυτό μας κάνει να νιώθουμε άξιοι ή σπουδαίοι ή δυνατοί. Το κάνουμε γι’ αυτόν ή για μας;
Μια άλλη παγίδα είναι να βοηθάμε τους άλλους σε πράγματα που μπορούν να κάνουν μόνοι τους επειδή νιώθουμε ένοχοι. Παίζουν με την ενοχή μας και μας ελέγχουν. Αυτό δεν είναι αγάπη. Είναι ενοχή. Τους βοηθάμε επειδή τους αγαπάμε και πιστεύουμε ότι θα ωφεληθούν απ’ ό,τι κάνουμε ή επειδή αισθανόμαστε ένοχοι και υπεύθυνοι για την πραγματικότητά τους; Σε σχέση με την ενοχή υπάρχει πολύς συναισθηματικός εκβιασμός.
- Βοηθάμε τους άλλους επειδή πιστεύουμε ότι δεν μπορούν να το κάνουν μόνοι τους ή επειδή φοβόμαστε ότι θα πάψουν να μας αγαπούν αν δεν το κάνουμε; Είναι αυτό αγάπη ή φόβος μήπως δεν μας αγαπούν; Αν ήμασταν σίγουροι ότι θα μας αγαπούσαν ακόμη κι αν δεν τους βοηθούσαμε, θα κάναμε αυτό που μας ζητούν;
- Το κάνουμε αυτό επειδή πιστεύουμε ότι είμαστε υπεύθυνοι για την πραγματικότητα των άλλων ή σαν έναν τρόπο να τους βοηθήσουμε να ξεκινήσουν; Λύνουμε τα προβλήματά τους ή τους βοηθάμε να τα λύσουν μόνοι τους; Τους δίνουμε ένα ψάρι ή τους μαθαίνουμε να ψαρεύουν; Μήπως πιστεύουμε ότι οι άλλοι είναι ανίκανοι, ανήμποροι να λύσουν τα προβλήματά τους; Η βοήθειά μας θα έπρεπε να είναι όπως στην περίπτωση κάποιου που το αυτοκίνητό του δεν ξεκινάει. Τον σπρώχνουμε μέχρι να ξεκινήσει η μηχανή και μετά τον αφήνουμε να συνεχίσει μόνος του. Δεν θα ήταν αποτελεσματικό γι’ αυτόν και για μας να συνεχίσουμε να τον σπρώχνουμε εφόσον έχει ξεκινήσει.
- Αντιλαμβάνομαι τους άλλους σαν ψυχές σε εξέλιξη; Αυτό που κάνω βοηθάει τον άλλον να γίνει συναισθηματικά και πνευματικά περισσότερο υπεύθυνος και ώριμος; Ή απλά επιτρέπω στην προσωπικότητα να γίνει πιο ανεύθυνη και εξαρτημένη;
Αυτό δεν είναι πάντα ξεκάθαρο. Οι άλλοι μπορεί τελικά να χρειάζονται φροντίδα για κάποιο χρονικό διάστημα και αυτό μπορεί να είναι ακριβώς ό,τι χρειαζόμαστε εμείς να κάνουμε με αγάπη για τη δική μας εξέλιξη. Όμως, συχνά, ξεπερνάμε τα υγιή για μας και γι’ αυτούς όρια.
Η προσωπικότητά μας αναζητά εξωτερική ασφάλεια και επιδοκιμασία. Σαν ψυχές βιώνουμε ήδη αξία και ασφάλεια. Αν παραχαϊδεύουμε τους άλλους, μπορεί να τους κάνουμε πιο αδύναμους και ακόμη περισσότερο εξαρτημένους από εξωτερικές λύσεις, εμποδίζοντας τη συναισθηματική και πνευματική ωριμότητά τους. Αλλά, αν τους εγκαταλείψουμε σε μια κρίσιμη στιγμή της ζωής τους, αυτή η εγκατάλειψη μπορεί προσωρινά να τους βλάψει.
- Έχουμε αρκετή πρόθεση, χρόνο, ενέργεια ή και χρήματα να κάνουμε ό,τι ζητούν από μας;
Ποιο είναι το μάθημά μας εδώ – να υπερβούμε τα όρια των προθέσεων, χρόνου, ενέργειας και χρημάτων και με αγάπη να δώσουμε περισσότερα από όσα μπορούμε να δώσουμε με ευκολία ή να είμαστε ικανοί να πούμε «όχι» με αγάπη.
Αυτό που κάνουμε συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να δημιουργούμε αρνητικά συναισθήματα και με κακία να κάνουμε αυτό που θέλουν ή να θυμώνουμε και να χάνουμε την αγάπη μας επειδή οι άλλοι ζητούν περισσότερα από αυτά που μπορούμε και θέλουμε να δώσουμε. Συχνά νιώθουμε την ανάγκη να θυμώνουμε και να κλείνουμε την καρδιά μας, επειδή αισθανόμαστε τόσο άβολα να πούμε όχι και είμαστε σίγουροι ότι θα χάσουμε την αγάπη των άλλων αν δώσουμε λιγότερα.
Χρειάζεται να θυμόμαστε ότι η αγάπη απαιτεί αλήθεια και ότι έχουμε κάθε δικαίωμα να μας αγαπούν όταν δεν μπορούμε να συμβιβαστούμε με τις ανάγκες ή τις απαιτήσεις των άλλων. Αν μπορούμε να αγαπούμε τους άλλους ακόμη και όταν δεν ικανοποιούν τις ανάγκες μας, τότε μπορούμε να νιώθουμε άνετα όταν εκφράζουμε με αγάπη την επιλογή μας να μην ανταποκριθούμε στις ανάγκες των άλλων. Όταν εκπέμπουμε αγάπη, θα υπάρχει αγάπη.
Χρειάζεται να καθορίσουμε ποιο είναι το μάθημά μας σε κάθε συγκεκριμένη στιγμή, εξετάζοντας πόσο σημαντικές είναι οι ανάγκες των άλλων, πόσο αληθινό είναι ότι δεν μπορούν να βρουν άλλες λύσεις και πόση ενέργεια, χρόνο, χρήμα και πρόθεση έχουμε για να ανταποκριθούμε τη δεδομένη στιγμή. Εφόσον κάνουμε αυτήν την εκτίμηση, ή κάνουμε με αγάπη αυτό που μας ζητούν και έτσι παίρνουμε ενέργεια από την αγάπη μας για να το κάνουμε, ή εξηγούμε με αγάπη ότι δεν μπορούμε ή επιλέγουμε να μην τους βοηθήσουμε προς το παρόν και τους λόγους της απόφασής μας.
- Μπορούμε να το κάνουμε με αγάπη; Ή θα το κάνουμε από ευθύνη ή από φόβο ότι δεν είμαστε καλοί ή από φόβο ότι θα χάσουμε την αγάπη τους ή από φόβο για το τι θα πουν οι άλλοι;
Αυτό είναι ένα ουσιαστικό ερώτημα. Αν απαντήσουμε «όχι δεν μπορώ να το κάνω με αγάπη και χαρά», ίσως είναι το μάθημά μας να είμαστε ικανοί να εξηγήσουμε με αγάπη στον άλλον ότι προτιμούμε να μην κάνουμε ό,τι μας ζήτησε και τους λόγους που δεν το κάνουμε.
Όμως, το μάθημά μας μπορεί να είναι ακριβώς το αντίθετο. Μπορεί να χρειάζεται να απαλλαγούμε από εσωτερικά εμπόδια που δεν μας αφήνουν να κάνουμε με αγάπη και χαρά ό,τι μας ζητείται.
Μπορεί να χρειάζεται να:
- Απελευθερωθούμε από προγραμματισμούς ότι μας καταπιέζουν, μας ελέγχουν, μας χρησιμοποιούν ή ότι μας φέρονται άδικα.
- Απαλλαγούμε από πίκρα ή θυμό προς αυτό το άτομο για παλιές πράξεις του.
- Αυξήσουμε τα επίπεδο ενέργειάς μας ώστε να μπορούμε να υπηρετούμε με χαρά.
- Απαλλαγούμε από προσκολλήσεις και εθισμούς σε ανέσεις ή κάποια συνήθεια που δεν μας αφήνει χρόνο ή ενέργεια να υπηρετήσουμε τους άλλους.
- Απαλλαγούμε από φόβους που αφορούν στα χρήματα, την ενέργεια και το χρόνο μας και να μπορούμε να βάλουμε τις ανάγκες του άλλου πάνω από τους φόβους μας.
- Συνειδητοποιήσουμε ότι το θείο μάς ζητά να υπερβούμε αυτή τη στιγμή τις προσωπικές μας ανάγκες και να βοηθήσουμε τον άλλον.
- Κάνουμε στους άλλους αυτό που θα θέλαμε να κάνουν εκείνοι σε μας, αν ήμασταν στην ίδια κατάσταση.
Μόνον εσείς μπορείτε να γνωρίζετε ποιο είναι το μάθημά σας.
Η αληθινή αγάπη περιλαμβάνει και τα δύο, να είμαστε ελεύθεροι να υπηρετούμε με αγάπη και χαρά και επίσης να μπορούμε να λέμε όχι με αγάπη.
Θέμα κινήτρων και συναισθημάτων
Ο βασικός παράγοντας, που θα μας οδηγήσει στην αποδοχή των πράξεων μας, είναι τα κίνητρα και τα συναισθήματα που έχουμε όταν δίνουμε ή δεν δίνουμε στον άλλον ό,τι μας ζητά. Η αγνότητα των συναισθημάτων μας θα έπρεπε να είναι ο οδηγός μας. Αν τα συναισθήματά μας μάς λένε ότι πιστεύουμε πως θα βοηθήσουμε τους άλλους συμβιβαζόμενοι με τις ανάγκες τους και ότι μπορούμε να το κάνουμε με αγάπη και χαρά, τότε αυτό είναι που χρειάζεται να κάνουμε αυτή τη στιγμή. Αυτό μπορεί να αλλάξει μετά από λίγο καιρό. Αν νιώθουμε ότι τελικά δεν βοηθάμε κανέναν και ότι δεν αισθανόμαστε πια αγάπη και χαρά, τότε είναι καιρός για αποτελεσματική επικοινωνία με αγάπη.
Έχουμε εξηγήσει κάποιες όψεις της αποτελεσματικής επικοινωνίας με αγάπη στο κεφάλαιο για τις ευθύνες και την αποτελεσματική επικοινωνία. Με συντομία, εξηγούμε ότι αγαπάμε τον άλλον και θέλουμε πάρα πολύ να τον δούμε ευτυχισμένο και ικανοποιημένο στη ζωή του, αλλά έχουμε καταλήξει ότι δίνοντας του ό,τι μας ζητά τελικά δεν τον βοηθάμε και ότι είμαστε πρόθυμοι να τον στηρίξουμε στη διαδικασία ανεύρεσης εσωτερικών λύσεων.
Αγαπώντας αυτούς που δεν φέρονται δίκαια ή ηθικά
Έχουμε καλύψει αυτό το θέμα στο κεφάλαιο για τις περιπτώσεις στις οποίες δυσκολευόμαστε να αγαπάμε. Βασικά χρειάζεται να καταλάβουμε ότι η πνευματική αγάπη με διάκριση είναι αγάπη μιας ψυχής για μια άλλη ψυχή, όπως ίσως θα αγαπούσε ένας πνευματικός οδηγός ή δάσκαλος έναν μαθητή ή πνευματικό αναζητητή. Σ’ αυτήν την περίπτωση αγαπάμε τους άλλους και θέλουμε την ύψιστη ευτυχία, ολοκλήρωση και αυτοπραγμάτωσή τους.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει και δεν μπορούμε να τους επιτρέψουμε να συμπεριφέρονται με τρόπους που τους απομακρύνουν από την αληθινή τους φύση. Φυσικά, κατανοούμε ότι όλοι έχουμε αδυναμίες και είμαστε σε διαδικασία εξέλιξης και είναι φυσικό για μας να κάνουμε λάθη. Δεν απορρίπτουμε τους άλλους. Συνεχίζουμε να τους αγαπάμε, ενώ ταυτόχρονα τους αντιμετωπίζουμε με περίσκεψη για ορισμένη συμπεριφορά τους.
Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να επηρεάζει εμάς, άλλους ή και τους ίδιους. Χρειάζεται να εκφράσουμε το ενδιαφέρον μας με αληθινό τρόπο. Θα χρειαστεί να εξηγήσουμε πώς η συμπεριφορά τους μάς επηρεάζει ή ότι φοβόμαστε πως μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα για τους ίδιους.
Δεν είναι πάντα εύκολο να βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στο να αφήσουμε κάτι να περάσει επειδή οι άλλοι είναι σε δύσκολη κατάσταση, και στο να τους αντιμετωπίσουμε με αγάπη. Υπάρχουν φορές, που θα εκτιμήσουμε ότι απλά χρειάζεται να κάνουμε υπομονή. Άλλες φορές, μπορεί να νιώσουμε ότι χρειάζεται για το δικό μας και για το δικό τους καλό να τους αντιμετωπίσουμε σ’ αυτό το θέμα.
Σημείωση: Αντιμετώπιση δεν σημαίνει απόρριψη ή επιθετικότητα. Σημαίνει να εξηγήσουμε σταθερά και με αγάπη πώς νιώθουμε, τι πιστεύουμε και χρειαζόμαστε, ζητώντας μετά από τους άλλους να συζητήσουμε τι μπορούν να κάνουν για να μας βοηθήσουν σ’ αυτήν την κατάσταση. Οι άνθρωποι συχνά συνδέουν την αντιμετώπιση ή τη διαπραγμάτευση με θυμό και σύγκρουση. Δεν χρειάζεται να συγκρουστούμε, όταν συγκρούονται οι ανάγκες μας. Δεν είμαστε οι ανάγκες μας. Μπορεί να έχουμε διαφορετικές ανάγκες, αλλά μπορεί να βρούμε τρόπους που τιμούν εμάς και τους άλλους, αναζητώντας λύσεις που ικανοποιούν όλους μας στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.
Η πνευματική αγάπη δεν φοβάται την επικοινωνία με τους άλλους σε περίπτωση που αισθανόμαστε ότι η συμπεριφορά τους δεν είναι ευθυγραμμισμένη με το ύψιστο καλό γι’ αυτούς, εμάς ή τρίτους. Από την άλλη, χρειάζεται να είμαστε πολύ προσεκτικοί ότι δεν προβάλλουμε απλά τις δικές μας υποκειμενικές πεποιθήσεις και το σύστημα αξιών μας πάνω στους άλλους. Πολλοί γονείς το κάνουν, συχνά χωρίς αγάπη, επειδή φοβούνται έννοιες και τρόπο ζωής που διαφέρουν από ό,τι έχουν συνηθίσει.
Όπως έχουμε ήδη εξηγήσει, οι ψυχές έχουν μοναδικούς τρόπους εξέλιξης, που μερικές φορές απαιτούν να περάσουν μέσα από δυσάρεστα, ακόμη και ανήθικα μονοπάτια για να φθάσουν στην αλήθεια. Έχουμε το δικαίωμα να εκφράσουμε τη γνώμη και τις προτιμήσεις μας, ακόμη και να σταματήσουμε τη σχέση με τον άλλον, ενώ ταυτόχρονα προσευχόμαστε γι’ αυτόν και του ευχόμαστε ευτυχία και ευημερία. Όμως, δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη ζωή του, όπως θα ήθελαν να κάνουν πολλοί από μας.
Έχουν γίνει πολλοί θρησκευτικοί και πολιτικοί πόλεμοι, σκοτωμοί και καταστροφές επειδή οι άνθρωποι πίστευαν ότι αυτοί είχαν την αλήθεια και όχι οι άλλοι. Αυτό δεν είναι αγάπη και δεν έχει τίποτα να κάνει με το Θεό, όπως θα ήθελαν αυτοί οι άνθρωποι να πιστέψουμε.
Αντιμετωπίζοντας αυτούς που υποφέρουν
Ίσως μια από τις πιο οδυνηρές εμπειρίες είναι να βλέπουμε ένα αγαπημένο μας πρόσωπο να υποφέρει και να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν λύσεις, που εκείνος αρνείται να δεχτεί. Μπορεί ακόμη να νιώσουμε απογοήτευση και θυμό επειδή η άρνησή του να βοηθήσει τον εαυτό του ή να αποδεχτεί λύσεις έχει αρνητικές επιπτώσεις σε μας.
Αυτό είναι άλλη μια δοκιμασία στον πνευματικό δρόμο. Μας δίνεται η ευκαιρία να αγαπάμε τους άλλους ακόμη κι όταν κάνουν επιλογές που μας βλάπτουν. Μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τους άλλους εκφράζοντας την αγάπη και τον πόνο μας, το φόβο και άλλα συναισθήματά μας, όπως και τη δική μας γνώμη για το τι θα μπορούσαν να κάνουν. Χρειάζεται να το κάνουμε με σεβασμό, χωρίς να χάνουμε την αγάπη μας.
Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε τη δική τους πραγματικότητα. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία της πραγματικότητάς του. Αυτό είναι νόμος του σύμπαντος. Αλλιώς, οι μεγάλοι δάσκαλοι και άγιοι θα είχαν απλά αλλάξει και φωτίσει τους μαθητές τους. Ούτε αυτοί ούτε εμείς μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα των άλλων. Μπορούμε μόνο να προτείνουμε τον τρόπο.
Θα τους κάναμε κακό αν λύναμε τα δικά τους προβλήματα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ιστορία ενός άνδρα που παρατηρούσε πώς μια πεταλούδα προσπαθούσε να απελευθερωθεί από το κουκούλι της. Από αγάπη, σκέφθηκε να βοηθήσει την πεταλούδα και άνοιξε με το μολύβι του μια τρύπα ώστε να μπορέσει να βγει πιο εύκολα. Η πεταλούδα βγήκε πραγματικά πιο εύκολα και έκανε μερικά βήματα αλλά δεν μπόρεσε ποτέ να πετάξει επειδή τα φτερά της δεν είχαν δύναμη.
Το γεγονός είναι ότι χωρίς αυτήν τη «βοήθεια» η πεταλούδα θα είχε κάνει μια μεγάλη προσπάθεια με τα φτερά της, η οποία θα είχε ωθήσει ζωτικούς χυμούς μέσα στα φτερά δίνοντας τους τη δύναμη να πετάξουν. Τώρα δεν θα έχουν ποτέ αυτή τη δύναμη.
Κι εμείς, μερικές φορές, το κάνουμε στους αγαπημένους μας και ιδιαίτερα στα παιδιά μας. Δεν θέλουμε να υποφέρουν και προσπαθούμε να λύσουμε τα προβλήματά τους, αποδυναμώνοντας έτσι τα «φτερά» της αξίας και της αυτοπεποίθησής τους για το υπόλοιπο της ζωής τους, εκτός και αν ασχοληθούν με εσωτερική εργασία.
Είναι γι’ αυτόν το λόγο που οι πνευματικοί δάσκαλοι δεν στεναχωριούνται όταν βλέπουν πνευματικούς αναζητητές να υποφέρουν. Ούτε και προσπαθούν λύσουν τα προβλήματά τους. Στην πραγματικότητα, μερικές φορές δημιουργούν ή αυξάνουν τις δυσκολίες τους, ακριβώς επειδή ξέρουν ότι μέσα από τις δυσκολίες θα αναπτυχθεί η εσωτερική δύναμη του αναζητητή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να κάνουμε τη ζωή δύσκολη στους αγαπημένους μας. Μπορούμε να τους αγαπάμε και να τους βοηθάμε όσο μπορούμε περισσότερο, αλλά να μην λύνουμε τα προβλήματά τους αντί γι’ αυτούς επειδή δεν αντέχουμε να τους βλέπουμε να υποφέρουν. Χρειάζεται να τους βλέπουμε όχι σαν παιδιά, σύντροφο, γονείς ή συγγενείς, αλλά σαν ψυχές στη διαδικασία της εξέλιξης που επιλέγουν σε κάποιο επίπεδο να μάθουν και να δυναμώσουν τον εσώτερο εαυτό τους. Φυσικά, και εμείς και αυτοί έχουμε την ελεύθερη βούληση να μάθουμε ή να μην μάθουμε από αυτές τις εμπειρίες.
Όταν αγαπάμε με πνευματική διάκριση, θα κατανοήσουμε τον πόνο των γύρω μας και θα έχουμε απεριόριστη συμπόνια, προσπαθώντας να τους προσφέρουμε ουσιαστική βοήθεια. Όμως, θα κατανοήσουμε επίσης ότι όλοι βιώνουν ακριβώς αυτό που χρειάζονται για την εξέλιξή τους. Και ακόμη, θα θυμόμαστε ότι όλα είναι προσωρινά και ο αληθινός εαυτός μας είναι πέρα από τα βάσανά μας.
Όταν βλέπουμε ένα παιδί να κλαίει επειδή έχασε την κούκλα ή το αυτοκινητάκι του, το κατανοούμε και το παρηγορούμε, αλλά δεν φοβόμαστε, γιατί γνωρίζουμε ότι η πραγματική ευτυχία δεν εξαρτάται από αυτά τα παιχνίδια. Στην πνευματική αγάπη συμβαίνει το ίδιο όταν βλέπουμε τους αγαπημένους μας να υποφέρουν. Τους παρηγορούμε, αλλά γνωρίζουμε ότι η ψυχή μέσα τους είναι εντάξει και έχει επιλέξει να περάσει μέσα από αυτή τη διαδικασία.
Πίστη και προσευχή για τους άλλους
Η πνευματική αγάπη λειτουργεί περισσότερο στο πνευματικό επίπεδο. Προσευχόμαστε για τους άλλους και οραματιζόμαστε ένα εσωτερικό θεϊκό φως να ρέει από το κέντρο της ύπαρξής τους προς το σώμα και το νου τους, θεραπεύοντας τους και δίνοντας τους δύναμη και εσωτερική καθοδήγηση. Σε συνδυασμό με τον καθημερινό οραματισμό μας, θα ήταν καλό να καλλιεργήσουμε ένα αίσθημα εμπιστοσύνης και πίστης στο πνεύμα που εκδηλώνεται στο φυσικό επίπεδο μέσα από αυτούς. Όταν αμφιβάλουμε για τη δύναμη και την καθοδήγησή τους, υπονομεύουμε τη δύναμή τους. Όταν πιστεύουμε στους άλλους, τους βοηθάμε να πιστέψουν στον εαυτό τους.
Αγάπη χωρίς όρους
Η αγάπη δεν έχει ποτέ όρους. Η αληθινή αγάπη δεν θέτει όρους για να αγαπάει. Μπορεί να εφαρμόζει συνθήκες αποδεκτής συμπεριφοράς σε σχέσεις όπως ο γάμος ή επιχειρήσεις. Μπορούμε να αγαπάμε ακόμη και εκείνους με τους οποίους δεν μπορούμε να έχουμε ή να συνεχίσουμε μια σχέση. Εξηγούμε ότι δεν μπορούμε να συνεχίσουμε τη σχέση και εξακολουθούμε να τους αγαπάμε και να τους ευχόμαστε ό,τι καλύτερο, βοηθώντας τους οποτεδήποτε το χρειάζονται.
Η αγάπη χωρίς όρους είναι οικουμενική – προς όλα τα όντα. Στην αρχή θα τη βιώσουμε προς συγκεκριμένα άτομα. Τα αγαπάμε χωρίς όρους. Δεν τους ζητάμε τίποτα. Σταδιακά, όμως, από τη φύση της αυτή η αγάπη θα επεκταθεί και προς άλλους – όχι σε σωματικό ή συναισθηματικό, αλλά σε πνευματικό επίπεδο σαν αδελφές ψυχές στη διαδικασία της εξέλιξης.
Τους αγαπάμε ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά, τις πεποιθήσεις, τις δραστηριότητές τους και από το τι μας προσφέρουν ή όχι. Βιώνουμε χαρά στην παρουσία και την ύπαρξή τους. Τους ευχόμαστε να είναι ευτυχισμένοι με όποιο τρόπο καθοδηγούνται από μέσα τους.
Για να αναπτύξουμε αγάπη χωρίς όρους θα χρειαστεί να:
- Απομακρύνουμε όλους τους φόβους, προσκολλήσεις και άλλα εμπόδια ώστε να μπορούμε να βιώσουμε την αγάπη μέσα μας.
- Απαλλαγούμε από την ενοχή και τα συναισθήματα απαξίας που εμποδίζουν την αγάπη μας.
- Συγχωρήσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους για το παρελθόν και να βιώσουμε αγάπη στο παρόν.
- Ζούμε στο τώρα – στην παρούσα στιγμή. Αυτή είναι ο μόνος χρόνος στον οποίο μπορεί να υπάρχει η αγάπη.
- Είμαστε αυτάρκεις. Να μην χρειαζόμαστε και απαιτούμε τίποτα από τους άλλους.
- Απαλλαγούμε από την ανάγκη να κρίνουμε ή να κριτικάρουμε και να επιτρέπουμε στους άλλους και τον εαυτό μας να είμαστε αυτοί που είμαστε.
- Μάθουμε να ακούμε τις ανάγκες και τις γνώμες των άλλων.
- Πιστεύουμε στη Θεϊκή δικαιοσύνη και τη σοφία του Σύμπαντος.
- Κατανοήσουμε ότι είμαστε όλοι δημιουργοί της δικής μας πραγματικότητας.
- Συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είμαστε το σώμα και ο νους μας.
- Θεωρούμε τον καθένα σαν το δάσκαλό μας και να αναζητούμε σ’ αυτόν τα μαθήματά μας.
- Βιώσουμε αγάπη για το Θεό και αγάπη από το Θεό.
- Δούμε όλους μας σαν ενσαρκώσεις της μιας οικουμενικής συνειδητότητας – Θεού ή όποιο άλλο όνομα αντιλαμβανόμαστε.
- Θεωρήσουμε όλους σαν παιδιά του Θεού – ο καθένας ένα έργο αγάπης.