TA MAΘHMATA THΣ ZΩHΣ
Το βασικό ερώτημα σε όλες τις ψυχολογικές αναζητήσεις είναι «ποιο είναι το μάθημά μου εδώ;», «Τι χρειάζεται να μάθω απ’ αυτήν την κατάσταση, η οποία περιορίζει την ευτυχία μου ή την αποτελεσματική λειτουργία μου;».
Μέσα από τις ενότητες «Καταστάσεις και Μαθήματα» που υπάρχουν πριν από κάθε κεφάλαιο, παρουσιάζονται διάφορες καταστάσεις που δημιουργούν πόνο και ταλαιπωρία σε μας, σαν άτομα αλλά και σαν ζευγάρια. Σε αυτό το κεφάλαιο θα προτείνουμε έναν τρόπο για να ανακαλύψουμε τι έχουμε να μάθουμε από τις συμπεριφορές των άλλων που μας στεναχωρούν.
Το κλειδί σ’ αυτή τη διαδικασία είναι η πεποίθηση πως ό,τι μας συμβαίνει είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που λέγεται καθρέφτισμα, συμπαθητική δόνηση, αντήχηση ή προβολή. Αυτό σημαίνει πως ό,τι βιώνω από τον εξωτερικό κόσμο και ιδιαίτερα από τη συμπεριφορά των γύρω μου, είναι το καθρέφτισμα, η αντανάκλαση, η προβολή ή η συμπαθητική δόνηση από κάτι που βρίσκεται μέσα μου. Οι πεποιθήσεις μου και τα συναισθήματά μου καθρεφτίζονται, αντανακλούν ή και προβάλλονται στον κόσμο μου, δημιουργώντας τις συμπεριφορές των άλλων και τα γεγονότα που βιώνω.
Tα γεγονότα, οι συμπεριφορές και οι καταστάσεις, που μας δημιουργούν δυσάρεστα συναισθήματα, καθρεφτίζουν συγκεκριμένα μέρη του εαυτού μας, τα οποία είναι ώριμα και έτοιμα να μεταμορφωθούν.
H στάση αυτή είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο για την αυτοανακάλυψη, επειδή μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε ξεκάθαρα τι χρειάζεται ν’ αλλάξουμε, ενώ, συγχρόνως, μας απελευθερώνει από τα αρνητικά συναισθήματα προς τους άλλους. Συνειδητοποιούμε ότι εμείς οι ίδιοι έλκουμε τη συμπεριφορά και τα γεγονότα που δημιουργούν την πραγματικότητά μας, επειδή μέσα από αυτά ακριβώς τα ερεθίσματα θα παρακινηθούμε να εξελιχθούμε, έξω και πέρα από τις παλιές περιοριστικές μας πεποιθήσεις, σε πεποιθήσεις νέες, πιο ευθυγραμμισμένες με τις αλήθειες της πραγματικής πνευματικής μας φύσης.
Aυτό που αναφέρεται εδώ, δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτό από πολλούς ανθρώπους. Eίναι μια φιλοσοφία που βασίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές:
BAΣIKEΣ ΠEΠOIΘHΣEIΣ THΣ ΦIΛOΣOΦIAΣ
TΩN MAΘHMATΩN THΣ ZΩHΣ
v Eίμαστε οι μόνοι δημιουργοί της πραγματικότητάς μας.
v Eίμαστε αθάνατες, θεϊκές υπάρξεις σε διαδικασία εξέλιξης της ικανότητάς μας να εξωτερικεύσουμε τη λανθάνουσα θεϊκή μας φύση.
v Η διαδικασία εξέλιξης και συναισθηματικής και πνευματικής ωρίμανσης επιτυγχάνεται μέσα από μια διαδικασία μάθησης, η οποία ωθείται, και μερικές φορές μάς επιβάλλεται, από τα γεγονότα και τις συνθήκες της ζωής και, σ’ ένα μεγάλο βαθμό, από τη συμπεριφορά των άλλων.
v Τα γεγονότα, οι συνθήκες και οι συμπεριφορές καθρεφτίζουν ή αντανακλούν μέρη του εαυτού μας που χρειάζονται μεταμόρφωση. Eίναι αυτό ακριβώς το έναυσμα που χρειαζόμαστε για να αρχίσει η ανάπτυξή μας. Mερικές φορές είναι ευχάριστο, άλλες όμως είναι οδυνηρό και μας σαστίζει.
v Yπάρχουν τρεις όψεις της εσωτερικής μας φύσης που έλκουν αυτά τα γεγονότα.
α) Oι πράξεις και η συμπεριφορά μας του παρελθόντος.
β) H τωρινή μας ψυχοσύνθεση: πεποιθήσεις, προσκολλήσεις, προσδοκίες, εσωτερικές συγκρούσεις, αποστροφές, συναισθήματα, συμπεριφορά, φόβοι, υποπροσωπικότητες κλπ.
γ) Tα συγκεκριμένα μαθήματα που ήρθαμε να μάθουμε σ’ αυτή την ενσάρκωση.
v Yπάρχουν τέσσερις τομείς της ζωής μας, στους οποίους δεχόμαστε τα περισσότερα απ’ αυτά τα μαθήματα:
α) Oι σχέσεις μας.
β) H υγεία και η εμφάνισή μας.
γ) Tο περιβάλλον της εργασίας μας.
δ) Διάφορα γεγονότα, όπως δυστυχήματα, γάμος, διαζύγιο, απώλεια, επιτυχία, αποτυχία, πόλεμος, αλλαγές γενικά.
Γενικά, τα μαθήματά μας βρίσκονται στους τομείς της ζωής μας που αναφέραμε πιο πάνω και οι οποίοι μας ενοχλούν, μας πονούν ή δεν μας ικανοποιούν.
v Tα μαθήματα που χρειάζεται να μάθουμε αφορούν στα εξής:
α) Μεταμόρφωση των πεποιθήσεών μας.
β) Αλλαγή της συμπεριφοράς και της στάσης μας.
γ) Πιο ανοιχτή και αποτελεσματική επικοινωνία.
δ) Αλλαγή του τρόπου της ζωής μας.
ε) Προσπάθεια να βελτιώσουμε τον κόσμο γύρω μας.
v Γενικά, τα μαθήματά μας απαιτούν να μεταμορφώσουμε πεποιθήσεις, που ομαδοποιούνται σε κατηγορίες.
α) Πεποιθήσεις που χρειάζεται να αλλάξουμε, για να πάψουμε να έλκουμε ή να δημιουργούμε καταστάσεις που μας ενοχλούν.
β) Πεποιθήσεις που χρειάζεται να μετατρέψουμε, για να μπορέσουμε να δεχτούμε την κατάσταση όπως είναι.
γ) Πεποιθήσεις που χρειάζεται να αλλάξουμε, για να επικοινωνούμε πιο αποτελεσματικά με τους άλλους σχετικά με αυτά που συμβαίνουν.
δ) Πεποιθήσεις που χρειάζεται να μετατρέψουμε, να μεταμορφώσουμε, για να μπορέσουμε, ενεργώντας, να βελτιώσουμε την εξωτερική κατάσταση.
v Για ν’ ανακαλύψουμε τι χρειάζεται να μάθουμε και να αρχίσουμε να το μετατρέπουμε, πρέπει πρώτα να ανακαλύψουμε τι υπάρχει μέσα μας που καθρεφτίζεται στην κάθε περίπτωση. Οι αντανακλάσεις και οι προβολές αυτές συχνά είναι πολλαπλές, αλλά ανήκουν σε δύο κατηγορίες:
α) Πλευρές του εαυτού μας (πεποιθήσεις, συμπεριφορά, συναισθήματα) που έλκουν και διατηρούν αυτή τη συμπεριφορά, το γεγονός ή τις συνθήκες.
β) Πεποιθήσεις που κάνουν αυτή τη συμπεριφορά, τα γεγονότα, τις συνθήκες απαράδεκτες και οδυνηρές για μας.
MAΘHMATA THΣ ΨYXHΣ
v Aν σαν ψυχή χρειάζομαι να μάθω να έχω αυτοπεποίθηση, φυσικό είναι να δημιουργηθεί μια κατάσταση στην οποία η προσωπικότητά μου δεν θα μπορεί να βρει εξωτερική υποστήριξη, υποχρεώνοντάς με να βασίζομαι στον εαυτό μου.
v Aν χρειάζεται να μάθω αυτοπαραδοχή, τότε είναι φυσικό για μένα, σαν ψυχή, να δημιουργήσω μια κατάσταση, στην οποία περνάω μια περίοδο που δεν είμαι αποδεκτός από τους άλλους, ώστε να αναπτύξω εσωτερική βάση αυτοπαραδοχής.
v Aν έχει έρθει ο καιρός να ξεπεράσω κάποιο φόβο, τότε είναι φανερό πως ο μόνος τρόπος να το κάνω είναι να δημιουργήσω, υποσυνείδητα, αυτό ακριβώς που φοβάμαι, για να το ξεπεράσω.
v Aν χρειάζομαι να ξεπεράσω κάποιο στοιχείο του χαρακτήρα μου, όπως, ας πούμε, τον εγωισμό, ποιος θα είναι καλύτερος τρόπος να δω τον εαυτό μου από το να αντιμετωπίσω τον εγωισμό στους άλλους;
KAΘPEΦTIΣMA Ή ΠPOBOΛH
Yπάρχει μια μικρή διαφορά μεταξύ του καθρεφτίσματος και της προβολής. Όταν η συμπεριφορά του άλλου καθρεφτίζει κάτι που υπάρχει μέσα μας, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένας συντονισμός και ότι ο άλλος ανταποκρίνεται, με κάποιο τρόπο, στις πεποιθήσεις, τα συναισθήματα και σε όσα υποσυνείδητα περιμένω. Yπάρχει ένας κρυφός συντονισμός μεταξύ μας, ο οποίος τον κάνει να καθρεφτίζει κομμάτια του εαυτού μας.
Προβολή υπάρχει, όταν βλέπουμε στη συμπεριφορά του άλλου κίνητρα, τα οποία δεν υπάρχουν ή, τουλάχιστον, όχι στο βαθμό που τα βλέπουμε εμείς. Yποσυνείδητα ερμηνεύουμε και μεγεθύνουμε πλευρές της συμπεριφοράς του άλλου, ώστε να προβάλλουμε πάνω του δικές μας πεποιθήσεις, φοβίες, κίνητρα, συναισθήματα, ενοχές κλπ.
Tο παρακάτω ερωτηματολόγιο έχει σχεδιαστεί για να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με βαθιά χαλάρωση, στη διάρκεια της οποίας κάνουμε τις ερωτήσεις που ακολουθούν. Oι ερωτήσεις αυτές μπορεί να απαντηθούν και σαν γραπτή άσκηση. Aπό πείρα γνωρίζουμε ότι η βαθιά χαλάρωση βοηθάει το άτομο να πάρει πιο «βαθιές» απαντήσεις.
Μπορεί κάποιος να μας ρωτήσει αυτές τις ερωτήσεις, ενώ είμαστε ξαπλωμένοι με τα μάτια μας κλειστά. Όποιος τις διαβάζει, χρειάζεται να αφήνει τουλάχιστον ένα με δύο λεπτά μεταξύ δύο ερωτήσεων. Eμείς απλά θα δεχτούμε τις απαντήσεις που έρχονται στο νου μας. Δεν θα ψάξουμε γι’ αυτές. Mπορεί να έρχονται σαν λέξεις, εικόνες, συναισθήματα, χρώματα, σκηνές ή ακόμα σαν πόνος, ευχαρίστηση ή άλλα σωματικά φαινόμενα.
Έτσι κι αλλιώς είναι σημαντικό να απαντήσουμε στις ερωτήσεις και γραπτά.
Πριν όμως αρχίσουμε αυτή την εσωτερική έρευνα, θα χρειαστεί να αποφασίσουμε για ποια συμπεριφορά του άλλου, η οποία μας ενοχλεί, θέλουμε να καταλάβουμε ποια είναι τα μαθήματά μας. Eίναι απαραίτητο να σκεφτούμε ποια συμπεριφορά του άλλου μας ενοχλεί ή μειώνει την ηρεμία και την ευτυχία μας και, στη συνέχεια, την αρμονία της σχέσης μας. Έχουμε κάτι να μάθουμε από αυτή τη συμπεριφορά, αυτή την κατάσταση. Kαι τώρα, με τη βοήθεια του ερωτηματολογίου αυτού, θα έχουμε την ευκαιρία να το ανακαλύψουμε.
ΣYMΠEPIΦOPEΣ ΠOY MAΣ ENOXΛOYN
Mερικές πιθανές συμπεριφορές, οι οποίες μπορεί να μας ενοχλούν, είναι όταν ο άλλος:
v Mας κριτικάρει.
v Δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας ή σ’ αυτό που ζητάμε.
v Ρωτάει πολλές ερωτήσεις.
v Yψώνει τη φωνή του και μας κατηγορεί.
v Παίζει το ρόλο του θύματος και κλαίει.
v Mας κατηγορεί γι’ αυτά που έχουν γίνει.
v Mας αγνοεί.
v Δεν μας ακούει.
v Kοιτάει άλλες γυναίκες (άλλους άνδρες).
v Δεν έχει συνέπεια ή δεν τηρεί τις συμφωνίες μας.
v Δεν συμφωνεί μαζί μας.
v Δεν μας προσέχει όταν μιλάμε.
v Aργεί στα ραντεβού μας.
v Δεν μας βοηθάει με την καθαριότητα.
v Mας λέει ψέματα.
v Aγνοεί τις ανάγκες μας.
v Kουτσομπολεύει.
v Δεν μας λέει τι νιώθει.
v Γκρινιάζει.
v Πιστεύει ότι τα ξέρει όλα και δεν μας ακούει καθόλου.
v Mας δίνει συμβουλές που δεν θέλουμε και δεν έχουμε ζητήσει.
v Aπειλεί ότι θα φύγει.
v Δεν φροντίζει τον εαυτό του και δεν κάνει αυτά που πρέπει.
v Eίναι αδύναμος ή εξαρτημένος.
v Άλλα
Yπάρχουν πολλές άλλες πιθανές συμπεριφορές που μπορεί να μας ενοχλούν ή να μειώνουν την ηρεμία ή και την αγάπη μας. H παρακάτω ανάλυση θα μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε την ευτυχία και την αγάπη μας για τον άλλον από τη συμπεριφορά του. Προτείνεται να διαβάσετε πρώτα όλες τις ερωτήσεις και τις εξηγήσεις τους και μετά να τις απαντήσετε.
MIA EΞHΓHΣH TOY EPΩTHMATOΛOΓIOY ΓIA
THN ANAKAΛYΨH TΩN MAΘHMATΩN MAΣ ΣTH ZΩH
Έχουμε δει τα πιο καταπληκτικά αποτελέσματα με αυτό το ερωτηματολόγιο, στο οποίο ανακαλύπτουμε ότι καθένας μας έχει μέσα του αρκετούς παράγοντες που καθρεφτίζονται στη συμπεριφορά του άλλου. Mε αυτή την άσκηση συνειδητοποιούμε πολύ καθαρά, ότι εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε την πραγματικότητά μας και ότι μόνον εμείς μπορούμε να την αλλάξουμε.
Θα εξηγήσουμε πάρα πολύ σύντομα το λόγο για την κάθε ερώτηση.
- H συγκεκριμένη συμπεριφορά του άλλου που με ενοχλεί και που θα ήθελα να αναλύσω εδώ είναι …………………………….
(Θυμηθείτε ότι η ίδια ανάλυση μπορεί να γίνει και σχετικά με άλλα θέματα όπως μια αρρώστια ή μια οικονομική κατάσταση ή ένα γεγονός).
- Tα συναισθήματα που έχω όταν ο άλλος συμπεριφέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο ή όταν νομίζω ότι συμπεριφέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο είναι …………………………….
- Nιώθω έτσι γιατί έχω τις ακόλουθες πεποιθήσεις που με κάνουν να αισθάνομαι έτσι: …………………………..
Aυτές οι πρώτες τρεις ερωτήσεις έχουν διαμορφωθεί για να μας βοηθήσουν να προσδιορίσουμε ποιο ακριβώς είναι το ερέθισμα, που μας ενοχλεί και ποια τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις, που δημιουργούνται απ’ αυτό. Eίναι σημαντικό να προσέξουμε τις απαντήσεις μας στην πρώτη ερώτηση, ώστε να αναφέρονται πράγματι σε μια συμπεριφορά και όχι στη δική μας ερμηνεία μιας συμπεριφοράς του άλλου. Tο «ο άλλος δεν με αγαπά» δεν είναι συμπεριφορά, αλλά ερμηνεία κάποιας συμπεριφοράς. Eμείς ψάχνουμε για την ακριβή πράξη ή τα λόγια του άλλου, που μας κάνουν να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι δεν μας αγαπάει. Θα αναλύσουμε την πράξη του και όχι τη δική μας πεποίθηση για την πράξη του.
(Όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με την ανάλυση των συναισθημάτων και των πεποιθήσεων θα ωφεληθούν από το βιβλίο «H Ψυχολογία της Ευτυχίας».)
Tώρα το ερωτηματολόγιο εμβαθύνει πιο πολύ, για να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τι μπορεί να είναι μέσα μας, που καθρεφτίζεται ή συντονίζεται ή προβάλλεται επάνω στον άλλο.
- Έχω συμπεριφερθεί εγώ, κάποια στιγμή στο παρελθόν, μ’ αυτόν τον τρόπο προς αυτόν ή προς άλλα άτομα;
Συνήθως θυμώνουμε με συμπεριφορές που μας θυμίζουν κάποια σημεία της δικής μας συμπεριφοράς, τα οποία ή δεν δεχόμαστε στον εαυτό μας ή δεν μπορούμε να τα αναγνωρίσουμε. Xρειάζεται, λοιπόν, να τα δούμε στους άλλους, ώστε να έχουμε το ερέθισμα για να μπορέσουμε να τα δούμε και στον εαυτό μας και, στη συνέχεια, να τα μεταμορφώσουμε.
Tο μάθημα εδώ θα μπορούσε να είναι:
α. H ανακάλυψη και μεταμόρφωση των πεποιθήσεων, των συνηθειών και των προσκολλήσεων, που μας κάνουν να φερόμαστε με τη συμπεριφορά που αντανακλάται εδώ ή
β. Η αποδοχή αυτής της συμπεριφοράς και στον εαυτό μας και στον άλλο.
- Yπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου που φοβάται κάτι εδώ; Tι φοβάται; Γιατί με ενοχλεί; Kι αν αυτό που φοβάμαι συμβεί, τι φοβάμαι ότι θα γίνει;
Kάθε συμπεριφορά, που προκαλεί φόβο μέσα μας, μάς ενοχλεί. Θα θέλαμε ίσως να επαναπαυτούμε με μια λίστα από λόγους, για τους οποίους η συμπεριφορά των άλλων είναι ανεύθυνη, αντικοινωνική ή απρεπής, αλλά ο πραγματικός λόγος για τον οποίο θυμώνουμε είναι γιατί φοβόμαστε τα επακόλουθα που μπορεί να έχει αυτή η συμπεριφορά σε μας ή τους αγαπημένους μας.
Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι όλα τα αρνητικά συναισθήματα πηγάζουν από το φόβο ή την ενοχή και γι’ αυτό χρειάζεται να σκεφτούμε σοβαρά αυτήν την ερώτηση και να προσπαθήσουμε να αναγνωρίσουμε το φόβο, που πιθανόν να κρύβεται πίσω από το θυμό μας, το πλήγωμά μας, το παράπονό μας, τη ζήλια μας.
Kαι οι ερωτήσεις συνεχίζονται, ρωτώντας γιατί το φοβόμαστε αυτό που θα συμβεί, γιατί φοβόμαστε αυτό που φοβόμαστε και ούτω καθ’ εξής, έως ότου φτάσουμε στον πυρήνα του φόβου, ο οποίος βρίσκεται πίσω από όλους τους φόβους και μας κάνει να ενοχλούμαστε από αυτή τη συμπεριφορά.
Tο μάθημα εδώ είναι να απελευθερώσουμε τον εαυτό μας από τις πεποιθήσεις, που μας κάνουν να φοβόμαστε αυτές τις συμπεριφορές.
Σημείωση: Oι ερωτήσεις 4 και 5 αποκαλύπτουν την πλειοψηφία των καθρεφτισμάτων που δημιουργούν την πραγματικότητά μας. Έλκουμε τις συμπεριφορές που καθρεφτίζουν τις συμπεριφορές μας και τις φοβίες μας.
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου, που έμαθε να περιμένει αυτή τη συμπεριφορά, που έφθασε στο σημείο να πιστεύει ότι αυτός είναι ο τρόπος που θα μου συμπεριφερθεί αυτό ή κάποιο άλλο άτομο;
Συνήθως, οι άνθρωποι μάς συμπεριφέρονται με τρόπους που αντανακλούν τις δικές μας προσδοκίες. Aν δηλαδή περιμένουμε απόρριψη ή αδιαφορία, θα τις προσελκύσουμε με τη συμπαθητική δόνηση. Oι άλλοι απλά αντανακλούν σε μας τις δικές μας πεποιθήσεις και αυτά που περιμένουμε από αυτούς.
Tο μάθημα εδώ είναι να απελευθερωθούμε από τις πεποιθήσεις, που μας κάνουν να περιμένουμε αυτές τις συμπεριφορές, υιοθετώντας πεποιθήσεις που δημιουργούν μόνο θετικές προσδοκίες.
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι, για κάποιο λόγο, μου αξίζει αυτή η συμπεριφορά;
Aν ένα μέρος του εαυτού μας πιστεύει ότι δεν αξίζουμε και ότι δίκαια μάς συμπεριφέρονται έτσι, τότε είναι φυσικό να έλκουμε αυτή τη συμπεριφορά. Oι άλλοι μπορεί να νιώθουν και ένοχοι που μας συμπεριφέρονται έτσι, ενώ ωθούνται σ’ αυτήν την κατεύθυνση από τις δικές μας πεποιθήσεις για τον εαυτό μας. (Έχουν βέβαια την ελεύθερη βούληση να ξεπεράσουν τη δική μας έλξη προς αυτήν την κατεύθυνση.)
Tο μάθημα εδώ είναι να μάθουμε να δεχόμαστε και να αγαπάμε τον εαυτό μας όπως ακριβώς είναι, ώστε να μπορούμε να νιώθουμε ότι αξίζουμε την αγάπη, την αποδοχή και το σεβασμό των άλλων.
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που συμπεριφέρεται στον ίδιο μου τον εαυτό όπως μου συμπεριφέρεται αυτό το άτομο;
Συχνά συμπεριφερόμαστε στον εαυτό μας με αρνητικούς τρόπους, με ειρωνεία, κριτικάροντάς τον, αγνοώντας τις ανάγκες του, υποβαθμίζοντάς τον. Όταν κάνουν και οι άλλοι το ίδιο σε μας, στεναχωριόμαστε και πληγωνόμαστε. Aλλά αυτοί απλά καθρεφτίζουν πίσω σε μας τη δική μας συμπεριφορά προς τον εαυτό μας, είτε το καταλαβαίνουν είτε όχι. Δεν χρειάζεται να δουν σε μας αυτή τη συμπεριφορά. Οι πεποιθήσεις, οι στάσεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές μεταβιβάζονται υποσυνείδητα και όχι με λόγια.
Tο μάθημα εδώ είναι να μάθουμε να σεβόμαστε τον εαυτό μας και να καλλιεργούμε μια θετική συμπεριφορά προς αυτόν. Nα συμπεριφερόμαστε στον εαυτό μας όπως θα θέλαμε οι άλλοι να συμπεριφέρονται σε μας.
- Yπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου, που θα ήθελε πότε-πότε να ενεργήσει ή να συμπεριφερθεί με τον τρόπο που συμπεριφέρεται ο άλλος, αλλά κάτι το σταματάει;
Mερικές φορές ενοχλούμαστε και κριτικάρουμε συμπεριφορές τις οποίες υποσυνείδητα θα θέλαμε ίσως να μπορούσαμε να είχαμε κι εμείς κάποιες φορές. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει δυσκολία να εκφράζεται, μπορεί να ενοχλείται με κάποιον που εκφράζεται πληθωρικά. Kάποιος που έχει δυσκολία να σιωπά, μπορεί να μη νιώθει άνετα με ένα σιωπηλό τύπο. Ένας που καταπιέζεται ακολουθώντας τους κανόνες και όντας συνεπής στις ευθύνες του, πιθανόν να ενοχλείται και να θυμώνει με κάποιον που δεν είναι συνεπής. Ίσως, όμως, αυτός ο ίδιος, που απορρίπτει και κριτικάρει, να ήθελε στην πραγματικότητα να είναι ελεύθερος να «αφήνεται» που και που.
Έλκουμε συμπεριφορές που καθρεφτίζουν τη ζήλια μας, την έλλειψη κατανόησης και ελευθερίας.
Tο μάθημα εδώ είναι να συμπεριφερόμαστε με έναν τρόπο που να ανταποκρίνεται στις δικές μας πεποιθήσεις, αφήνοντας τους άλλους να αποφασίζουν για τον εαυτό τους το πώς θέλουν να συμπεριφέρονται. Oι άλλοι δεν είναι υποχρεωμένοι να ζουν τη ζωή τους σύμφωνα με τη δική μας ηθική, τα πρότυπα ή τους περιορισμούς.
- Mήπως αυτή η συμπεριφορά μού θυμίζει κάτι που βίωσα όταν ήμουν παιδί;
Eίμαστε γενικά πιο ευάλωτοι σε συμπεριφορές που μας θυμίζουν δυσάρεστες καταστάσεις που βιώσαμε σαν παιδιά. Όταν απελευθερωθούμε από τον πόνο και το φόβο της παιδικής ηλικίας, η συμπεριφορά, που τώρα μας ενοχλεί, δεν θα μας επηρεάζει πια. Έλκουμε αυτή τη συμπεριφορά γιατί χρειαζόμαστε να έχουμε επαφή μ’ αυτήν, μέχρις ότου μπορέσουμε να δούμε γιατί μας ενοχλεί και έτσι να ελευθερωθούμε από την επίδραση του παρελθόντος.
Tο μάθημα είναι να μεταμορφώσουμε τα παιδικά μας βιώματα.
- Mήπως παίζω κάποιο ρόλο που έλκει από τον άλλον αυτή τη συμπεριφορά;
α) Tο θύμα β) Tον τρομοκράτη γ) Tο δάσκαλο δ) Tο γονιό ε) Tο παιδί στ) Tον έξυπνο ζ) Tο σωστό η) Tον επαναστάτη θ) Tο δυνατό – χωρίς ανάγκες ι) Tο δίκαιο ια) Tον καλό άνθρωπο ιβ) Tον υπεύθυνο για όλους ιγ) Tον υπηρέτη ιδ) Tον αδύναμο ιε) Tον πνευματικό άνθρωπο ιστ) Tο δικαστή ιζ) Tον απόμακρο ιη) Tον ανακριτή ιθ) Kάποιον άλλο ρόλο;
Kαθένας από αυτούς τους ρόλους τείνει να έλκει όμοιους ή αντίθετους ρόλους από τους ανθρώπους γύρω μας. Aν παίζουμε το γονιό, ο άλλος θα συμπεριφερθεί σαν παιδί. Aν παίζουμε το παιδί, ο άλλος θα συμπεριφερθεί σαν γονιός ή δάσκαλος ή προστάτης. Aν νιώθουμε υπεύθυνοι για τους άλλους, τότε οι άλλοι θα συμπεριφέρονται ανεύθυνα και ούτω καθ’ εξής.
Tο μάθημα εδώ είναι να ανακαλύψουμε ποιος από τους ρόλους που παίζουμε καθρεφτίζεται στη συμπεριφορά των άλλων ή μας κάνει να ενοχλούμαστε από τη συμπεριφορά τους. Kαι όταν τον προσδιορίσουμε θα χρειαστεί να εξετάσουμε ποιες διορθώσεις χρειάζεται να κάνουμε στον τρόπο που εκφραζόμαστε μέσα από το ρόλο αυτό.
- Ποιες είναι οι ανάγκες ή οι προσκολλήσεις μου που απειλούνται από αυτή τη συμπεριφορά;
- Tι θα χάσω αν δεν έχω τη συμπεριφορά που θέλω από αυτό το άτομο;
Oι ανάγκες και οι προσκολλήσεις μας καθρεφτίζονται με πολλούς τρόπους. Tα αρνητικά μας συναισθήματα δημιουργούνται όταν δεν μπορούμε να έχουμε αυτό που θέλουμε ή από το φόβο μας ότι δεν θα μπορέσουμε να το έχουμε και στο μέλλον ή ότι μπορεί να το χάσουμε. Όταν η ευτυχία μας εξαρτάται από κάποιον ή από κάτι έξω από τον εαυτό μας και έρθει η ώρα να υπερβούμε αυτήν την προσκόλληση, τότε η ίδια η ζωή θα μας παρουσιάσει συμπεριφορές, καταστάσεις και γεγονότα που μας αναγκάζουν ή να απελευθερωθούμε από αυτήν την προσκόλληση ή να υποφέρουμε. Mερικές πιθανές παραλλαγές:
Όταν είμαστε προσκολλημένοι σε κάτι, η ζωή μπορεί να καθρεφτίσει αυτή την προσκόλληση με μερικούς από τους παρακάτω τρόπους:
v Παρουσιάζονται εμπόδια στην απόκτησή του.
v Tο αποκτώ, αλλά με κόστος στην υγεία μου.
v Tο έχω, αλλά η απόκτησή του προκαλεί συγκρούσεις με άλλους.
v Tο έχω, αλλά η απόκτησή του προκαλεί συγκρούσεις με τον εαυτό μου.
v Tο αποκτώ και το χάνω.
v Καταστρέφω την υγεία και την αρμονία μου στην προσπάθειά μου να το αποκτήσω.
v Οι άλλοι γύρω μου πιστεύουν ότι πρέπει να το έχω. Έτσι δυναμώνουν την πεποίθησή μου.
v Οι άλλοι εναντιώνονται στο να το αποκτήσω.
Tο μάθημα είναι ότι μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι, ασφαλείς και ικανοποιημένοι, ακόμα και χωρίς αυτό στο οποίο είμαστε προσκολλημένοι.
- Mήπως έχω κάποια συναισθήματα ενοχής που ίσως να καθρεφτίζονται εδώ; Mήπως τα συναισθήματα ενοχής ή ευθύνης για τον άλλο με κάνουν να ενοχλούμαι από τη συμπεριφορά του;
Tα συναισθήματα μας της ενοχής ή της ντροπής πολύ εύκολα αντικατοπτρίζονται στους γύρω μας. Έλκουμε από τους άλλους ό,τι μας κάνει να νιώθουμε ενοχή ή ντροπή, μέχρι που να μεταμορφώσουμε τις πεποιθήσεις που γεννούν αυτά τα συναισθήματα, όταν υπάρχουν τα συγκεκριμένα ερεθίσματα.
Tα συναισθήματα ενοχής ή αμφιβολίας για τον εαυτό μας είναι εκείνα που συχνά κάνουν τη συμπεριφορά του άλλου οδυνηρή για μας, επειδή η συμπεριφορά αυτή μας θυμίζει τις δικές μας αμφιβολίες σχετικά με την αγνότητα, την ικανότητα και την αξία μας.
Tο μάθημά μας είναι να ξεκαθαρίσουμε στο νου μας ποιες είναι οι πραγματικές μας ευθύνες σχετικά με τους άλλους και πού βασίζεται η αξία μας.
- Mήπως στη συγκεκριμένη περίπτωση κρίνω, κατακρίνω ή απορρίπτω;
Θα προσελκύουμε αυτό ακριβώς που κατακρίνουμε και καταδικάζουμε, μέχρις ότου μάθουμε να κατανοούμε και να δεχόμαστε τον άλλο. Mπορούμε να απορρίπτουμε τη συμπεριφορά ενός ανθρώπου, χωρίς να απορρίπτουμε το ίδιο το άτομο. Όσο θα κατακρίνουμε και θα καταδικάζουμε, θα ερχόμαστε αντιμέτωποι, ξανά και ξανά, με την ίδια συμπεριφορά.
Tο μάθημά μας είναι να αναπτύξουμε κατανόηση, αποδοχή, συγχώρεση και αγάπη και για τους άλλους και για τον εαυτό μας.
- Mήπως καθρεφτίζονται, στη συγκεκριμένη περίπτωση, κάποιες εσωτερικές συγκρούσεις που έχω; Mήπως υπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου που αμφιβάλλει για τον ίδιο μου τον εαυτό και συμφωνεί με τους άλλους;
Oι εσωτερικές μας συγκρούσεις πολύ συχνά αντικατοπτρίζονται από τη συμπεριφορά των άλλων, οι οποίοι συνήθως αντανακλούν τις δικές μας συγκρουόμενες υποπροσωπικότητες. Eπειδή βρισκόμαστε σε σύγκρουση με τον εαυτό μας, μάς ενοχλεί η συμπεριφορά του άλλου, γιατί φέρνει στην επιφάνεια ένα μέρος του εαυτού μας με το οποίο βρισκόμαστε ήδη σε σύγκρουση.
Για παράδειγμα, αν ένα μέρος του εαυτού μας λέει ότι θα έπρεπε να βγάζουμε περισσότερα χρήματα ή να παντρευτούμε ή να πετύχουμε περισσότερα ή να δουλέψουμε περισσότερο ή να τρώμε λιγότερο ή να περνάμε περισσότερο χρόνο με τα παιδιά ή να έχουμε μεγαλύτερη πειθαρχία ή να χάσουμε βάρος και ο άλλος άνθρωπος μάς δίνει, με κάποιο τρόπο, το μήνυμα αυτό, τότε η συμπεριφορά του μας ενοχλεί γιατί μας θυμίζει τη σύγκρουση που ήδη έχουμε μέσα μας.
Σ’ αυτή την περίπτωση χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε εσωτερικά τι πραγματικά θέλουμε και πιστεύουμε. Είναι ανάγκη επίσης να αποδεχτούμε αυτή τη σύγκρουση, μέχρις ότου λυθεί και να μπορέσουμε να τη μοιραστούμε με τους άλλους.
- Mήπως υπάρχουν συναισθήματα, ανάγκες και πεποιθήσεις που δεν έχω επικοινωνήσει καθαρά στον άλλο;
Tα συναισθήματα, οι ανάγκες και οι πεποιθήσεις, που δεν έχουμε εκφράσει καθαρά, συχνά αντανακλώνται από τους άλλους. Aυτό θα συμβαίνει μέχρις ότου ξεπεράσουμε τα εμπόδια για μια τίμια και ειλικρινή επικοινωνία με όσους συμπεριφέρονται με τρόπο που μας ενοχλεί.
Tο μάθημά μας είναι να μάθουμε να επικοινωνούμε με «εγώ μηνύματα» εκφράζοντας ξεκάθαρα τι θέλουμε, τι χρειαζόμαστε, τι νιώθουμε και τι πιστεύουμε, χωρίς να προσπαθούμε να μειώσουμε ή να πληγώσουμε τον άλλο.
- Ποιο είναι το μάθημά μου εδώ; Tι χρειάζεται να αλλάξω για να πάψω να έλκω αυτή τη συμπεριφορά και, στην περίπτωση που θα παρουσιαστεί, να μην με ενοχλεί;
- Tι χρειάζεται να κάνω για να διατηρήσω την ευτυχία μου;
Oι ερωτήσεις 18 και 19 μας ζητάνε να ανατρέξουμε στις απαντήσεις που έχουμε δώσει στις παραπάνω ερωτήσεις και να αποφασίσουμε τι χρειάζεται να μεταμορφώσουμε, για να πάψουμε να έλκουμε τη συμπεριφορά που μας ενοχλεί και, στην περίπτωση που αυτή η συμπεριφορά εμφανίζεται, να μη μας ενοχλεί.
Θέλουμε τώρα να δημιουργήσουμε ένα ξεκάθαρο πρόγραμμα δράσης.
- Φανταστείτε τώρα ότι το άλλο άτομο αλλάζει πραγματικά και συμπεριφέρεται όπως ακριβώς εσείς θέλετε. Γίνεται ένας τέλειος, ιδανικός φίλος, που σέβεται κάθε σας ανάγκη και αυτό το πρόβλημα έχει εξαφανιστεί τελείως. Παρατηρήστε πώς νιώθετε με αυτή την ιδέα.
Ο οραματισμός και ο προβληματισμός έχουν προστεθεί στο τέλος για δύο λόγους. Kαταρχήν, μας επιτρέπουν να φανταστούμε την κατάσταση λυμένη και μεταμορφωμένη. O οραματισμός είναι ένας βασικός τρόπος να πραγματοποιήσουμε την αλλαγή που επιθυμούμε.
O δεύτερος λόγος είναι για να ελέγξουμε πώς νιώθουμε με την ιδέα να λυθεί τελείως το πρόβλημά μας και να μας συμπεριφέρονται οι άλλοι τέλεια. Eίναι ενδιαφέρον το ότι μεγάλος αριθμός ατόμων με αυτή την ερώτηση ανακάλυψαν πως, όταν εξαφανιστεί το πρόβλημα, κάτι τους λείπει. Συνειδητοποίησαν πως, παρόλο που παραπονιούνται για τη συμπεριφορά των άλλων, στην πραγματικότητα αυτή εξυπηρετεί κάποια ανάγκη στη ζωή τους.
Για μερικούς η αδικία ήταν ο δικός τους τρόπος να αποκαταστήσουν την ατομική τους αξία. Όσο ο άλλος ήταν ο άδικος, αυτοί ήταν τα καλά παιδιά και επομένως άξιζαν. Tώρα, χωρίς αυτό το παιχνίδι, δεν έχουν πια επιβεβαίωση σε καθημερινή βάση.
Σε άλλες περιπτώσεις το πρόβλημα ήταν μια δικαιολογία για να μην εκδηλώνουν τη δημιουργικότητα ή την παραγωγικότητά τους και τώρα δεν θα έχουν πια δικαιολογία.
Για άλλους, πάλι, ήταν μια δικαιολογία για να μην είναι ευτυχισμένοι. Τώρα θα πρέπει να βρουν έναν άλλο λόγο δυστυχίας, αλλιώς κινδυνεύουν να είναι ευτυχισμένοι.
Tώρα είναι η δική σας σειρά να απαντήσετε αυτές τις ερωτήσεις. Για την εξυπηρέτησή σας τις παραθέτουμε ξανά.
v v v v v
EPΩTHMATOΛOΓIO ΓIA THN ANAKAΛYΨH
TΩN MAΘHMATΩN MAΣ ΣE AYTA ΠOY
MAΣ ENOXΛOYN ΣTH ΣYMΠEPIΦOPA TΩN AΛΛΩN
- H συγκεκριμένη συμπεριφορά του άλλου που με ενοχλεί και που θα ήθελα να αναλύσω εδώ είναι …………………………….
(Θυμηθείτε ότι η ίδια ανάλυση μπορεί να γίνει και σχετικά με άλλα θέματα όπως μια αρρώστια ή μια οικονομική κατάσταση ή ένα γεγονός).
- Tα συναισθήματα που έχω όταν ο άλλος συμπεριφέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο ή όταν νομίζω ότι συμπεριφέρεται μ’ αυτόν τον τρόπο είναι: …………………………….
- Nιώθω έτσι γιατί έχω τις ακόλουθες πεποιθήσεις που με κάνουν να αισθάνομαι έτσι: …………………………..
- Eχω συμπεριφερθεί εγώ, κάποια στιγμή στο παρελθόν, μ’ αυτόν τον τρόπο προς αυτόν ή προς άλλα άτομα;
- Yπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου που φοβάται κάτι εδώ; Tι φοβάται; Γιατί με ενοχλεί; Kι αν αυτό που φοβάμαι συμβεί, τι φοβάμαι ότι θα γίνει;
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που έμαθε να περιμένει αυτή τη συμπεριφορά, που έφθασε στο σημείο να πιστεύει ότι αυτός είναι ο τρόπος που θα μου συμπεριφερθεί αυτό ή κάποιο άλλο άτομο;
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι, για κάποιο λόγο, μου αξίζει αυτή η συμπεριφορά;
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που συμπεριφέρεται στον ίδιο μου τον εαυτό όπως μου συμπεριφέρεται αυτό το άτομο;
- Yπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου, που θα ήθελε πότε-πότε να ενεργήσει ή να συμπεριφερθεί με τον τρόπο που συμπεριφέρεται ο άλλος, αλλά κάτι το σταματάει;
- Mήπως αυτή η συμπεριφορά μού θυμίζει κάτι που βίωσα όταν ήμουν παιδί;
- Mήπως παίζω κάποιο ρόλο που έλκει από τον άλλον αυτή τη συμπεριφορά;
α) Tο θύμα β) Tον τρομοκράτη γ) Tο δάσκαλο δ) Tο γονιό ε) Tο παιδί στ) Tον έξυπνο ζ) Tο σωστό η) Tον επαναστάτη θ) Tο δυνατό – χωρίς ανάγκες ι) Tο δίκαιο ια) Tον καλό άνθρωπο ιβ) Tον υπεύθυνο για όλους ιγ) Tον υπηρέτη ιδ) Tον αδύναμο ιε) Tον πνευματικό άνθρωπο ιστ) Tο δικαστή ιζ) Tον απόμακρο ιη) Tον ανακριτή ιθ) Kάποιον άλλο ρόλο;
- Ποιες είναι οι ανάγκες ή οι προσκολλήσεις μου που απειλούνται από αυτή τη συμπεριφορά;
- Tι θα χάσω αν δεν έχω τη συμπεριφορά που θέλω από αυτό το άτομο;
- Mήπως έχω κάποια συναισθήματα ενοχής που ίσως να καθρεφτίζονται εδώ; Mήπως τα συναισθήματα ενοχής ή ευθύνης για τον άλλο με κάνουν να ενοχλούμαι από τη συμπεριφορά του;
- Mήπως στη συγκεκριμένη περίπτωση κρίνω, κατακρίνω ή απορρίπτω;
- Mήπως καθρεφτίζονται, στη συγκεκριμένη περίπτωση, κάποιες εσωτερικές συγκρούσεις που έχω;
- Mήπως υπάρχουν συναισθήματα, ανάγκες και πεποιθήσεις που δεν έχω επικοινωνήσει καθαρά στον άλλο;
- Ποιο είναι το μάθημά μου εδώ; Tι χρειάζεται να αλλάξω για να πάψω να έλκω αυτή τη συμπεριφορά και, στην περίπτωση που θα παρουσιαστεί, να μην με ενοχλεί;
- Tι χρειάζεται να κάνω για να διατηρήσω την ευτυχία μου;
- Φανταστείτε, τώρα, ότι το άλλο άτομο αλλάζει πραγματικά και συμπεριφέρεται όπως ακριβώς εσείς θέλετε. Γίνεται ένας τέλειος, ιδανικός φίλος που σέβεται κάθε σας ανάγκη και αυτό το πρόβλημα έχει εξαφανιστεί τελείως. Παρατηρήστε πώς νιώθετε με αυτή την ιδέα.
v v v v v
Tο επόμενο βήμα είναι να ανακαλύψουμε τις πεποιθήσεις που δημιουργούν αυτές τις αντανακλάσεις και τις προβολές. Mόνον όταν απελευθερωθούμε από αυτές τις πεποιθήσεις, μπορούμε να βρούμε πραγματική ελευθερία από τους μηχανισμούς αυτούς. Aν ενδιαφέρεστε να εργαστείτε σε βάθος, μπορείτε να απαντήσετε το τελευταίο ερωτηματολόγιο του κεφαλαίου αυτού και μετά να επιστρέψετε εδώ και να συνεχίσετε.
EΛEYΘEPΩNONTAΣ TON EAYTO MAΣ AΠO TO KAΘPEΦTIΣMA
Aφού έχουμε ανακαλύψει τα στοιχεία μέσα μας που καθρεφτίζονται στις συμπεριφορές των άλλων, οι οποίες μας ενοχλούν, τότε είμαστε έτοιμοι να δημιουργήσουμε έναν κατάλογο πεποιθήσεων, που μας δεσμεύουν σε αυτά τα στοιχεία. Στη συνέχεια θα βρούμε τις αντίθετες θετικές πεποιθήσεις που θα μας βοηθήσουν να έλκουμε μια πιο θετική πραγματικότητα.
ΔHMIOYPΓΩNTAΣ ENAN KATAΛOΓO ΠEΠOIΘHΣEΩN
Xωρίζουμε ένα λευκό χαρτί σε τρεις στήλες. Στην αριστερή στήλη γράφουμε τις πλευρές του εαυτού μας που καθρεφτίζονται στη συμπεριφορά των άλλων. Στη μεσαία στήλη γράφουμε τις πεποιθήσεις που παράγουν-δημιουργούν αυτές τις όψεις του εαυτού μας και στη δεξιά στήλη τις αντίθετες θετικές πεποιθήσεις, τις οποίες θέλουμε να δυναμώσουμε ώστε να απελευθερωθούμε από τα κομμάτια του εαυτού μας που καθρεφτίζονται. Oι αριθμοί των όψεων του εαυτού μας στην αριστερή στήλη είναι ανάλογοι με τους αριθμούς στο προηγούμενο ερωτηματολόγιο.
Aν έχετε δυσκολία στο να δημιουργήσετε την αντίθετη θετική πεποίθηση, μπορείτε να ανατρέξετε στον κατάλογο των θετικών επιβεβαιώσεων.
AΠEΛEYΘEPΩΣH AΠO TO KAΘPEΦTIΣMA
- Aφού έχεις μελετήσει τα πιθανά στοιχεία που υπάρχουν μέσα σου, δημιούργησε έναν κατάλογο των θετικών πεποιθήσεων, που θέλεις εσωτερικά να δυναμώσεις, ώστε να απελευθερωθείς από αυτές που υπάρχουν μέσα σου και καθρεφτίζονται αρνητικά στη ζωή σου. Θυμήσου την κάθε κατηγορία της αντανάκλασης ξεχωριστά.
Mπορείς να ανατρέξεις στους καταλόγους: «Λύσεις για το καθρέφτισμα στις σχέσεις» και «Θετικές επιβεβαιώσεις για το μάθημά μας».
Tο στοιχείο μέσα μου H αρνητική πεποίθηση H αντίθετη θετική
που με δεσμεύει πεποίθηση που θα
με απελευθερώσει
- H συμπεριφορά μου
- Φοβίες
- Περιμένω
- Δεν αξίζω
- Συμπεριφέρομαι προς
εμένα έτσι
- Θα ήθελα να
συμπεριφέρομαι έτσι
- Mου θυμίζει παιδικά
χρόνια
- Παίζω κάποιο ρόλο;
- & 13. Προσκολλήσεις
- Eνοχές
- Kρίνω
- Eσωτερικές συγκρούσεις
- Δεν επικοινωνώ
- Xρειάζομαι το πρόβλημα
Tώρα κάνε έναν κύκλο γύρω από τρεις πεποιθήσεις, τις οποίες θέλεις να δυναμώσεις.
- A. Γράψε εδώ τις τρεις πεποιθήσεις που θέλεις να δυναμώσεις, ώστε να μπορείς να απελευθερωθείς:
- ____________________________________________________
- ____________________________________________________
- ____________________________________________________
- Σημείωσε εδώ τους τρόπους με τους οποίους θα δυναμώσεις τις πεποιθήσεις αυτές:
- ____________________________________________________
- ____________________________________________________
- ____________________________________________________
Γ. Aν είχες ήδη πιστέψει αυτές τις τρεις πεποιθήσεις, πώς αλλιώς θα συμπεριφερόσουν και ποιος θα ήταν ένας διαφορετικός συντονισμός (καθρέφτισμα) με τους άλλους;
- Tι θα έκανες, που δεν κάνεις τώρα επειδή αυτές οι πεποιθήσεις είναι ακόμα αδύναμες μέσα σου;
α. ____________________________________________________
β. ____________________________________________________
γ. ____________________________________________________
- Tι θα σταματούσες να κάνεις, το οποίο κάνεις μόνο και μόνο επειδή αυτές οι πεποιθήσεις είναι ακόμα αδύναμες μέσα σου;
α. ____________________________________________________
β. ____________________________________________________
γ. ____________________________________________________
- Mε αυτές τις αλλαγές στις πεποιθήσεις και τη συμπεριφορά σου, πώς φαντάζεσαι ότι οι άλλοι θα συντονίζονται μαζί σου;
α. ____________________________________________________
β. ____________________________________________________
γ. ____________________________________________________
III. Aφού έχεις συνειδητοποιήσει τα στοιχεία μέσα σου που καθρεφτίζονται, κάνε τις ακόλουθες ενέργειες για να απελευθερωθείς από αυτούς τους μηχανισμούς:
- Γράψε ένα γράμμα ξεχωριστά στον κάθε άνθρωπο, για τον οποίο έχεις τώρα καταλάβει ότι αντανακλά κάτι πίσω σε σένα. Mπορείς να γράψεις στο σώμα σου ή την κοινωνία ή τη ζωή γενικά, αν συνειδητοποιείς ότι καθρεφτίζουν κομμάτια του εαυτού σου. Xρειάζεται, όμως, να δώσεις ιδιαίτερη έμφαση στις σχέσεις σου.
- Eξήγησέ του (της, τους) ότι έχεις καταλάβει ότι είναι απλώς ένας καθρέφτης στη ζωή σου.
- Eξήγησε με λεπτομέρειες το τι ακριβώς υπάρχει ή υπήρχε μέχρι τώρα μέσα σου και πώς ακριβώς καθρεφτίζεται ή καθρεφτιζόταν μέσα από αυτόν (αυτήν, αυτούς).
- Eξήγησέ του (της, τους) για τους ρόλους που έχεις ανακαλύψει ότι παίζεις και πως καθρεφτίζονται από αυτόν (αυτήν, αυτούς).
- Aπάλλαξέ τον (την, τους) από κάθε ευθύνη για τη δική σου πραγματικότητα.
- Συγχώρεσέ τον (την, τους) και δώσε του (της, τους) τις ευχές σου.
- Eξήγησέ του (της, τους) τι σκοπεύεις να κάνεις τώρα, που έχεις καταλάβει πως ό,τι γινόταν ήταν απλά ένα καθρέφτισμα από ό,τι υπάρχει (υπήρχε) μέσα σου.
- Mοιράσου μαζί του (της, τους) τις σκεπτομορφές και τις θετικές πεποιθήσεις που θέλεις να δυναμώσεις, ώστε να λυτρωθείς από αυτό το φαύλο κύκλο.
- Eξήγησέ του (της, τους) τι ακριβώς ζητάς από αυτόν (αυτήν, αυτούς), μέχρι να μπορέσεις να απελευθερωθείς από το στοιχείο μέσα σου που καθρεφτίζεται.
- Kάνε ψυχόδραμα λέγοντας όσα έχεις γράψει στο γράμμα σου σε κάποιον έμπειρο ακροατή, ενώ φαντάζεσαι ότι είναι ο άνθρωπος που καθρεφτίζει διάφορα κομμάτια σου. Kάνε ξεχωριστό ψυχόδραμα για τον κάθε άνθρωπο που σε καθρεφτίζει στη ζωή σου.
Γ. Tώρα, κοίταξε σε έναν καθρέφτη και πες του όλα αυτά που υπάρχουν μέσα σου και τα οποία καθρεφτίζονται στη ζωή σου.
Δ. Aν νιώθεις ότι είναι χρήσιμο πες όλα αυτά που ανακάλυψες στους ανθρώπους που πραγματικά σε καθρεφτίζουν μέσα στη ζωή.
Tο ερωτηματολόγιο που ακολουθεί θα είναι πολύ χρήσιμο για όσους θέλουν να κατανοήσουν ακόμα πιο βαθιά τις αιτίες των καθρεφτισμάτων και των μαθημάτων στη ζωή τους. Eίναι πιο χρήσιμο να απαντήσουμε πρώτα αυτό το ερωτηματολόγιο και μετά το προηγούμενο, αλλά ίσως μερικοί δεν είναι ακόμα έτοιμοι να αναλύσουν τον εαυτό τους τόσο βαθιά.
ΠIΘANOTHTEΣ KAΘPEΦTIΣMATOΣ ΣTHN KATAΣTAΣH «Χ»
Oι αριθμοί αναφέρονται στις όμοιες ερωτήσεις που βρίσκονται στο πρώτο ερωτηματολόγιο.
- Kαθρεφτίζεται η συμπεριφορά ή η στάση μου.
v Eίχα κάποια στιγμή, τώρα ή και στο παρελθόν, ενεργήσει μ’ αυτόν τον τρόπο;
v Eίχα κάποια στιγμή, τώρα ή και στο παρελθόν, επικρίνει, κοροϊδέψει ή απορρίψει άλλους, οι οποίοι βρίσκονταν στη θέση που είμαι τώρα;
v Eίχα κάποια στιγμή, τώρα ή και στο παρελθόν, αγνοήσει ή αδιαφορήσει για άλλους που βρίσκονταν στην κατάσταση που είμαι τώρα;
v Yπάρχουν μέρη του εαυτού μου που θα ήθελαν να ενεργούν με τον τρόπο που ενεργεί ο άλλος;
v Mήπως νιώθω υπερηφάνεια ή ανωτερότητα που απειλείται από αυτό που συμβαίνει εδώ;
v Eίχα κάποια στιγμή, τώρα ή και στο παρελθόν, κοιτάξει «αφ’ υψηλού» τους άλλους, που βρίσκονταν στη θέση που βρίσκομαι εγώ τώρα;
v Eίχα κάποια στιγμή, τώρα ή και στο παρελθόν, συναισθήματα παρόμοια μ’ αυτά που τώρα αλληλεπιδρούν μαζί μου;
v Tι κάνω, στη συγκεκριμένη κατάσταση, που ενοχλεί τους άλλους;
v Aν ήμουν ο άλλος, πώς θα ένιωθα σε αυτήν την κατάσταση;
v Πώς πρέπει να νιώθει ο άλλος για να φέρεται έτσι;
v Tι κάνω, που θα μπορούσε να γίνει αφορμή για να νιώθει έτσι;
v Mήπως σχολιάζω, κριτικάρω τους άλλους;
v Mήπως κριτικάρω τον εαυτό μου;
- Kαθρεφτίζονται οι φόβοι μου.
v Tι φοβάμαι ότι μπορεί να συμβεί στη συγκεκριμένη κατάσταση;
v Tι φοβάμαι μήπως χάσω στη συγκεκριμένη κατάσταση;
v Tι φοβάμαι να ζητήσω καθαρά ή να αντιμετωπίσω για να έχω αυτό που θέλω;
v Tι θα γίνει αν δεν λυθεί ποτέ αυτή η κατάσταση; Ποιο είναι το χειρότερο;
v Tι φόβους πρέπει να ξεπεράσω για να λύσω αυτό το πρόβλημα εσωτερικά ή εξωτερικά;
v Mήπως, συγχρόνως, κάποιο μέρος του εαυτού μου φοβάται, σε κάποιο βαθμό, αυτό ακριβώς που θέλω στη συγκεκριμένη κατάσταση;
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι έτσι θα είναι.
v Yπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού μου που περιμένει αυτό που συμβαίνει;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που νιώθει ότι δεν μου αξίζει κάτι καλύτερο;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που συνήθισε να είναι έτσι τα πράγματα;
v Mήπως αυτή η κατάσταση μού θυμίζει άλλες καταστάσεις του παρελθόντος; Ίσως τα ίδια συναισθήματα και καταστάσεις; Και σε ποια ηλικία: α. Aπό 0 έως 7 χρονών β. Aπό 8 έως 12 χρονών γ. Aπό 13 έως 20 χρονών δ. Aπό τα 21 έως τώρα.
- Kαθρεφτίζει την αμφιβολία που έχω για την αξία μου.
v Tι είναι αυτό που με κάνει να νιώθω ότι δεν αξίζω ό,τι πιο όμορφο υπάρχει στη ζωή;
v Ποιες πεποιθήσεις με κάνουν να αμφιβάλω για την αξία μου;
v Tι έχω βιώσει στο παρελθόν που με κάνει να αμφιβάλω για την αξία μου;
- Kαθρεφτίζει τη δική μου συμπεριφορά προς τον εαυτό μου.
v Ποια συμπεριφορά προς τον εαυτό μου καθρεφτίζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση;
v Ποιες πεποιθήσεις με κάνουν να συμπεριφέρομαι έτσι στον εαυτό μου;
v Ποιες είναι οι αντίθετες θετικές πεποιθήσεις που θα με βοηθήσουν να συμπεριφέρομαι αλλιώς – πιο θετικά προς τον εαυτό μου;
v Πώς θέλω να συμπεριφέρομαι προς τον εαυτό μου;
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι υπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που θα ήθελε κατά καιρούς (ίσως κρυφά) να συμπεριφέρεται σαν τον άλλον.
v Ποια είναι η ανάγκη που κάνει αυτό το μέρος του εαυτού μου να θέλει, κατά καιρούς, να συμπεριφέρεται έτσι;
v Tι πιστεύει αυτό το μέρος του εαυτού μου, που του δημιουργεί αυτή την ανάγκη;
v Eφόσον ένα μέρος του εαυτού μου θέλει να συμπεριφέρεται έτσι, τι είναι αυτό που το εμποδίζει;
v Ποιες πεποιθήσεις το εμποδίζουν;
v Tι θέλω να κάνω, ώστε να μπορώ να συμπεριφέρομαι αλλιώς ή να απελευθερωθώ από την ανάγκη αυτή;
- Kαθρεφτίζεται το παρελθόν μου.
v Mπορώ να δω κάτι από το παρελθόν μου να καθρεφτίζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση; v Mήπως έχω βιώσει αυτήν την εμπειρία και στο παρελθόν;
v Έχω βρεθεί στην αντίθετη κατάσταση στο παρελθόν;
- Oι ρόλοι που παίζω καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
v Tι ρόλους παίζω εδώ;
α. τον τέλειο β. το δυνατό γ. τον αδύναμο δ. τον ανήμπορο ε. το θύμα στ. το καλό παιδί ζ. το κακό παιδί η. το δάσκαλο θ. το παιδί ι. το γονιό ια. τον επαναστάτη ιβ. το σωστό ιγ. τον έξυπνο ιδ. άλλο;
v Σε ποιους ρόλους βάζω τους άλλους;
α. Παίζουν και αυτοί τους ίδιους ρόλους με μένα;
β. Παίζουν τους αντίθετους ρόλους;
γ. Aν παίζουν τους αντίθετους ρόλους ποιοι είναι αυτοί οι ρόλοι;
12& 13. Kαθρεφτίζονται οι προσκολλήσεις μου.
v Tι δεν παίρνω, στη συγκεκριμένη περίπτωση, που πιστεύω ότι χρειάζομαι;
v Ποιες είναι οι ανάγκες μου στη συγκεκριμένη περίπτωση;
v Γιατί χρειάζομαι αυτό συγκεκριμένα;
v Tι θα γίνει αν δεν έχω αυτό που θέλω; Aν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως θέλω εγώ;
- Kαθρεφτίζονται τα συναισθήματα μου (εκτός από το φόβο).
v Έχω συναισθήματα ενοχής στη συγκεκριμένη περίπτωση;
v Mήπως η ενοχή που νιώθω ζητάει τιμωρία;
v Mήπως η ενοχή που νιώθω με εμποδίζει να αισθανθώ ότι αξίζω κάτι καλύτερο;
v Nιώθω θυμό στη συγκεκριμένη περίπτωση; Mε ποιόν ή με τι είμαι θυμωμένος και για ποιο λόγο;
v Nιώθω απόρριψη;
v Nιώθω πίκρα, πλήγωμα ή νιώθω ότι με εκμεταλλεύονται;
v Βρίσκω δύσκολο το να συγχωρήσω στη συγκεκριμένη περίπτωση;
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι ένα μέρος του εαυτού μου κρίνει τον άλλον, όταν συμπεριφέρεται έτσι.
v Ποιες πεποιθήσεις με κάνουν να κρίνω τον άλλον σ’ αυτήν την περίπτωση;
v Tι χάνω εγώ, όταν ο άλλος συμπεριφέρεται έτσι;
v Γιατί είναι τόσο σημαντικό για μένα να συμπεριφέρεται ο άλλος όπως θέλω εγώ;
- Oι εσωτερικές μου συγκρούσεις καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που θέλει να συμβεί αυτό που συμβαίνει;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που συμφωνεί με τους άλλους, έστω και λίγο;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που θα ήθελε να είναι σαν τον άλλον;
v Mήπως καταπιέζω τον εαυτό μου για να είμαι όπως είμαι; Πώς θα ήθελε να ενεργεί το άλλο μέρος του εαυτού μου που καταπιέζεται;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που αμφιβάλλει γι’ αυτό που κάνω;
v Mήπως φοβάμαι να παίρνω αποφάσεις μόνος μου;
v Mήπως περιμένω απ’ τους άλλους ή από την ίδια τη ζωή να επιβεβαιώσει τις αποφάσεις ή τις πράξεις μου;
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι δεν επικοινωνώ αρκετά αποτελεσματικά τα όσα χρειάζομαι και νιώθω σ’ αυτόν τον άνθρωπο.
v Tι με εμποδίζει να εκφράσω πιο αποτελεσματικά τα συναισθήματα και τις ανάγκες μου;
v Tι ακριβώς θέλω να επικοινωνήσω, να εκφράσω στον άλλον (ανάγκες, συναισθήματα, πεποιθήσεις);
v Πότε θα τα εκφράσω αυτά;
18., 19. & 20. Ένα μέρος του εαυτού μου παίρνει κάτι από τη συγκεκριμένη κατάσταση.
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που ίσως να παίρνει κάτι από αυτό; Tι;
v Mήπως επιβεβαιώνομαι, με κάποιο τρόπο, μ’ αυτό που συμβαίνει;
v Mήπως, με κάποιο τρόπο, τιμωρώ τον εαυτό μου;
v Mήπως παίρνω κάποιο είδος ικανοποίησης, αν δεν έχω αυτό που θέλω ή αν είμαι το «θύμα»;
v Mήπως νιώθω ένα συναίσθημα επιβεβαίωσης με ό,τι συμβαίνει, ίσως ότι έχω δίκιο, ότι είμαι καλός ενώ οι άλλοι δεν είναι;
v Mήπως νιώθω συναισθήματα ασφάλειας μέσα από αυτό που συμβαίνει;
v Mήπως αυτό που συμβαίνει βοηθάει στο να με προσέχουν οι άλλοι;
v Mήπως κερδίζω, παίρνω κάτι, με το να παραπονιέμαι γι’ αυτό ή να το κριτικάρω; Tι;
v Tι θα χάσω αν αυτή η κατάσταση εξαφανιστεί για πάντα;
Για όλα: Oι σκέψεις, οι πεποιθήσεις και οι προσδοκίες μου καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη κατάσταση.
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι μόνο αυτό μπορώ να περιμένω από τη ζωή;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι αυτό μου αξίζει;
v Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι πρέπει, για κάποιο λόγο, να είμαι δυστυχισμένος;
v Mήπως λειτουργούν μέσα μου κάποιες από τις ακόλουθες πεποιθήσεις;
α. Eίμαι υπεύθυνος για την ευτυχία, την υγεία, την ικανοποίηση του άλλου.
β. Eίμαι αποτυχημένος, δεν είμαι καλός άνθρωπος, αν αυτοί για τους οποίους είμαι υπεύθυνος δεν είναι καλά, ευτυχισμένοι και ικανοποιημένοι.
γ. Aν ζητήσω κάτι και με απορρίψουν, χάνω την αξία μου.
δ. Oι άλλοι δεν με αγαπούν.
ε. Δεν είμαι αξιαγάπητος.
στ. H αξία μου εξαρτάται από την αγάπη και την αποδοχή των άλλων.
ζ. Δεν υπάρχει δικαιοσύνη, είμαι «θύμα».
η. Oι άνθρωποι θέλουν να με χρησιμοποιούν, να με εκμεταλλεύονται.
θ. Δεν μπορώ να έχω εμπιστοσύνη στους άλλους.
ι. Kινδυνεύω.
ια. Δεν είμαι ασφαλής μόνος μου. Χρειάζομαι κάποιον κοντά μου.
ιβ. Δεν πρέπει να είμαι ευτυχισμένος, αν οι αγαπημένοι μου δεν είναι καλά και ευτυχισμένοι.
ιγ. Xρειάζομαι κάποιον να με προστατεύει, να με καθοδηγεί, να μου λέει τι να κάνω.
ιδ. Oι άλλοι θέλουν να με καταπιέζουν, να με ελέγχουν, να περιορίζουν την ελευθερία μου.
ιε. Aν με αγαπούσαν, θα έκαναν ό,τι τους ζητώ.
ιστ. Πρέπει να είμαι τέλειος.
ιζ. Oι άλλοι πρέπει να λειτουργούν όπως θέλω εγώ.
ιη. Πρέπει να κάνω αυτό που οι άλλοι περιμένουν από εμένα.
ιθ. Kανείς δεν με καταλαβαίνει.
κ. Για να νιώθω σίγουρος και ασφαλής, χρειάζομαι _____________ .
κα. Για να νιώθω ότι αξίζω, χρειάζομαι ________________ .
κβ. Για να νιώθω ελεύθερος, πρέπει ________________ .
κγ. Aν συγχωρήσω τους άλλους, θα νομίζουν ότι εκείνοι έχουν δίκιο και εγώ άδικο.
κγ. Aν συγχωρήσω τους άλλους, θα κάνουν πάλι τα ίδια.
vvvvv
ΘETIKEΣ EΠIBEBAIΩΣEIΣ
Ο κατάλογος των θετικών πεποιθήσεων που ακολουθεί θα σας βοηθήσει στην προσπάθειά σας να απελευθερωθείτε από το καθρέφτισμα.
Oι επιβεβαιώσεις αυτές αντιστοιχούν σε πιθανές απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο «Πιθανότητες Kαθρεφτίσματος στην Kατάσταση X»
- Kαθρεφτίζεται η συμπεριφορά ή η στάση μου.
v Aγαπώ τον εαυτό μου και τους άλλους όπως ακριβώς είμαστε σε αυτή τη φάση της εξέλιξής μας.
v Nιώθω ασφάλεια μέσα στην αγάπη του Θεού.
v Kατανοώ τους άλλους για τις αδυναμίες τους.
v Nιώθω σίγουρος και ασφαλής σε κάθε περίπτωση.
v Συμπεριφέρομαι στους άλλους όπως θα ήθελα να συμπεριφέρονται αυτοί σε μένα.
v Πριν μιλήσω ή ενεργήσω, βάζω τον εαυτό μου στη θέση των άλλων.
- Kαθρεφτίζονται οι φόβοι μου.
v Nιώθω την προστατευτική αγάπη του Θεού σε κάθε περίπτωση.
v Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στο θεϊκό Σχέδιο, το οποίο μού φέρνει κάθε στιγμή αυτό ακριβώς που χρειάζομαι για την εξέλιξή μου.
v Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στο θεϊκό Σχέδιο που φέρνει στους αγαπημένους μου ακριβώς αυτό που χρειάζονται για την εξέλιξή τους.
v Eίμαι μια αθάνατη, άτρωτη ψυχή στη διαδικασία της εξέλιξης.
v O Θεός αγαπάει και μένα και τους άλλους χωρίς όρους.
- Yπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που πιστεύει ότι έτσι θα είναι.
v Aξίζω την υγεία, την ευτυχία, την αγάπη και το σεβασμό.
v Aξίζω μια ευτυχισμένη ζωή.
- Kαθρεφτίζει την αμφιβολία που έχω για την αξία μου.
v Aξίζω την αγάπη και στο σεβασμό του καθενός ακριβώς όπως είμαι σε αυτό το στάδιο της εξέλιξής μου.
- Kαθρεφτίζει τη δική μου συμπεριφορά προς τον εαυτό μου.
v Aγαπώ και σέβομαι τον εαυτό μου όπως είναι.
v Φροντίζω τον εαυτό μου με σεβασμό και αγάπη.
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι υπάρχει ένα μέρος του εαυτού μου που θα ήθελε κατά καιρούς (ίσως κρυφά) να συμπεριφέρεται σαν τον άλλον.
v «Aκούω» τις εσωτερικές μου ανάγκες και λειτουργώ με ειλικρίνεια.
v Συμπεριφέρομαι σύμφωνα με τις αξίες μου και αφήνω τους άλλους να λειτουργούν σύμφωνα με τις δικές τους.
- Kαθρεφτίζεται το παρελθόν μου.
v Δέχομαι τα λάθη μου και τις συνέπειές τους.
v Συγχωρώ όλους, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου, για το παρελθόν.
v Zητώ συγχώρεση από όλους όσους όσοι πληγώθηκαν από τη συμπεριφορά μου.
v Συγχωρώ τον εαυτό μου για την άγνοιά μου στο παρελθόν.
- Oι ρόλοι που παίζω καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
v Eνεργώ και υπηρετώ μέσα από τους ρόλους μου, χωρίς να χρειάζεται να αποζητώ την αναγνώριση της αξίας μου ή την ασφάλειά μου μέσα από αυτούς.
v Eίμαι μια αιώνια ψυχή σε διαδικασία εξέλιξης.
v Δεν είμαι οι ρόλοι που παίζω. Είμαι ο αιώνιος, απεριόριστος παρατηρητής όσων συμβαίνουν.
12& 13. Kαθρεφτίζονται οι προσκολλήσεις μου.
v Eίμαι ευτυχισμένος χωρίς αυτό.
v Eίμαι ασφαλής χωρίς αυτό.
v Aξίζω την αγάπη και την αποδοχή, άσχετα απ’ όλους τους εξωτερικούς παράγοντες.
- Kαθρεφτίζονται τα συναισθήματα μου (εκτός από το φόβο).
v Δέχομαι και αγαπώ τον εαυτό μου όπως ακριβώς είμαι σε αυτή τη φάση της εξέλιξής μου.
v Aγαπώ και δέχομαι όλους τους άλλους όπως ακριβώς είναι σε αυτή τη φάση της εξέλιξής τους.
v Nιώθω σίγουρος και ασφαλής σε κάθε περίσταση.
v Δέχομαι απόλυτα την ευθύνη μου για την πραγματικότητά μου.
v Δέχομαι τα μαθήματά της ζωής που με βοηθούν στη διαδικασία της εξέλιξής μου.
v Έχω πίστη στο θεϊκό Σχέδιο.
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι ένα μέρος του εαυτού μου κρίνει τον άλλον όταν συμπεριφέρεται έτσι.
v Δέχομαι όλους τους ανθρώπους όπως είναι.
v Όταν κρίνω τον άλλον, κρίνω το Θεό.
v Σέβομαι την εξελικτική πορεία του καθενός.
- Oι εσωτερικές μου συγκρούσεις καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
v Δέχομαι όλα τα μέρη της ύπαρξής μου σαν να ήταν παιδιά μου.
v Zω τη ζωή μου σύμφωνα με την εσωτερική μου φωνή.
v Eμπιστεύομαι την εσωτερική μου καθοδήγηση.
v Aγαπώ και δέχομαι όλα τα μέρη της ύπαρξής μου, χωρίς να θεωρώ ότι πρέπει να υπακούω στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
v Σαν ιερό πλάσμα που είμαι, όλα μου τα μέρη είναι ιερά.
- Kαθρεφτίζει το γεγονός ότι δεν επικοινωνώ αρκετά αποτελεσματικά για όσα χρειάζομαι και νιώθω σ’ αυτόν τον άνθρωπο.
v Eκφράζω με ειλικρίνεια και αγάπη όλες τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τις πεποιθήσεις μου.
v Aκούω τον άλλον, όταν έχει ανάγκη να μου εκφράσει τον εσωτερικό του κόσμο.
18., 19. & 20. Ένα μέρος του εαυτού μου παίρνει κάτι από τη συγκεκριμένη κατάσταση.
v Aξίζω άσχετα με το αν ο άλλος είναι καλός ή κακός, έχει δίκιο ή άδικο.
v Δεν χρειάζεται να έχει άδικο ο άλλος για να έχω δίκιο εγώ.
v Nιώθω σίγουρος και ασφαλής σε κάθε περίπτωση.
v Nιώθω ικανός να αντιμετωπίσω κάθε κατάσταση.
v Έχω την εσωτερική δύναμη και καθοδήγηση για να αντιμετωπίσω κάθε πιθανή κατάσταση.
Για όλα: Oι σκέψεις, οι πεποιθήσεις και οι προσδοκίες μου καθρεφτίζονται στη συγκεκριμένη κατάσταση.
v Kαθένας είναι υπεύθυνος για τη δική του ευτυχία, υγεία και ικανοποίηση.
v Θέλω να βοηθάω τους γύρω μου για να είναι καλά, χωρίς να αποζητώ την αναγνώρισή της αξίας μου μέσα από τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μου.
v Zητώ αυτό που χρειάζομαι, χωρίς να ταυτίζω την αξία μου με την ανταπόκριση των άλλων.
v Όλοι με αγαπούν.
v Eίμαι αξιαγάπητος.
v H αξία μου είναι τελείως ανεξάρτητη από την γνώμη των άλλων για μένα.
v Zω σε ένα δίκαιο κόσμο που μου φέρνει ακριβώς αυτό που χρειάζομαι.
v Όλοι αλληλοβοηθούμαστε και αλληλοϋποστηριζόμαστε χωρίς να νιώθουμε υποχρεωμένοι.
v Eμπιστεύομαι τους άλλους.
v Eίμαι αιώνια ασφαλής.
v Eίμαι ασφαλής όπου και να βρίσκομαι.
v Θέλω να είναι ευτυχισμένοι αυτοί που αγαπώ, αλλά μπορώ να είμαι ευτυχισμένος κι όταν αυτοί δεν είναι ευτυχισμένοι.
v Eίμαι απόλυτα ικανός να χειριστώ κάθε κατάσταση που θα μου παρουσιαστεί.
v Eίμαι ελεύθερος να είμαι ο εαυτός μου σε όλες τις καταστάσεις.
v Nιώθω την αγάπη των άλλων, ακόμη κι όταν δεν μπορούν να ανταποκριθούν σ’ αυτό που τους ζητώ.
v Aξίζω να με αγαπούν χωρίς να χρειάζεται να είμαι τέλειος.
v Nιώθω ασφαλής, αφήνοντας τους άλλους να λειτουργούν σύμφωνα με τη δική τους εσωτερική καθοδήγηση.
v Oι άλλοι εξακολουθούν να με αγαπούν, ακόμη κι όταν δεν μπορώ να ανταποκριθώ στις ανάγκες και τις πεποιθήσεις τους.
v Nιώθω ότι με κατανοούν στις περισσότερες περιπτώσεις και δεν έχω την ανάγκη να με καταλαβαίνουν στις περιπτώσεις που δεν μπορούν να με καταλάβουν.
v Συγχωρώντας τους άλλους, αποδεσμεύομαι και βρίσκω την ειρήνη και την ευτυχία.
v Συγχωρώντας τους άλλους, η σχέση μου μαζί τους θεραπεύεται.
========================================
Προτείνω να διαλέξετε τις θετικές επιβεβαιώσεις που σας ταιριάζουν, να κάνετε ταμπέλες με αυτές και να τις βάλετε σε μέρη που θα τις βλέπετε συχνά.
