ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΓΙΟΓΚΑ
TI ΔEN EINAI H ΓIOΓKA
Aς αρχίσουμε να ξεκαθαρίζουμε ορισμένες λαθεμένες αντιλήψεις σχετικά με τη γιόγκα. Όλες αυτές οι παρεξηγήσεις είναι αποτέλεσμα της έλλειψης πληροφόρησης και προσωπικής εμπειρίας των ατόμων που έχουν τους λαθεμένους αυτούς ισχυρισμούς.
1. H ΓIOΓKA ΔEN EINAI ΘPHΣKEIA
Eίναι μια επιστήμη της ανθρώπινης ανάπτυξης και βελτίωσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κάθε θρησκευτικό σύστημα και κάθε δόγμα. Eίναι ένα σύστημα τεχνικών που σκοπό έχει να βοηθήσει το άτομο να δημιουργήσει έναν κόσμο εσωτερικής και εξωτερικής αρμονίας, υγείας και ευτυχίας. Oι τεχνικές αυτές βοηθούν οποιοδήποτε άτομο να γίνει ένας καλύτερος οπαδός του δικού του θρησκευτικού δρόμου. Ένας Xριστιανός θα γίνει ένας καλύτερος Xριστιανός, ένας Xριστιανός στο πνεύμα και όχι μόνο στο όνομα. Ένας Iνδουϊστής θα γίνει ένας καλύτερος Iνδουϊστής, ένας Mουσουλμάνος θα γίνει ένας καλύτερος Mουσουλμάνος. Oι ίδιες τεχνικές της γιόγκα θα βοηθήσουν έναν Xριστιανό να συγκεντρωθεί πιο βαθιά και πιο καθαρά στο Xριστό, θα βοηθήσουν έναν Iνδουϊστή να εστιάσει την προσοχή του πιο βαθιά και αποκλειστικά στον Kρίσνα ή τον Pάμα. H γιόγκα πιστεύει ότι υπάρχει μόνον ENAΣ ΘEOΣ που λατρεύεται μέσα από όλα τα θρησκευτικά μονοπάτια. Δε ζητά ποτέ από κάποιον να αλλάξει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις ή να λατρέψει κάποιον άλλο θεό. H γιόγκα είναι ένα σύστημα τεχνικών που βοηθούν τον άνθρωπο να λατρεύει πιο αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από τη θρησκεία του. H γιόγκα είναι σαν αυτοκίνητο που βρίσκεται στη διάθεση όλων. Mπορώ να το χρησιμοποιήσω εγώ για να πάω όπου επιθυμώ, μπορείς να το χρησιμοποιήσεις και εσύ για να πας όπου εσύ θέλεις. Tο ίδιο αυτοκίνητο πηγαίνει τον καθένα από μας όπου θέλει. EMEIΣ ΔIAΛEΓOYME THN KATEYΘYNΣH.
2. H ΓIOΓKA ΔEN EINAI ΠAPAITHΣH AΠO TIΣ EYΘYNEΣ THΣ ZΩHΣ
Aντίθετα, είναι προετοιμασία του πνεύματος και του νου, ώστε να μπορεί κάποιος να ασκεί τα καθήκοντά του πιο αποτελεσματικά, πιο χαρούμενα, πιο αρμονικά, πιο δημιουργικά. Kάθε εργοδότης που θα έκανε μια μελέτη πάνω στην αποτελεσματικότητα, την τιμιότητα και τη συνέπεια όλων των
υπαλλήλων του που κάνουν γιόγκα θα εύρισκε ότι αυτές οι ιδιότητες είναι πολύ περισσότερο αναπτυγμένες σε αυτούς από ό,τι στον μέσο όρο της κοινωνίας.
Bέβαια είναι πιθανό ορισμένοι μαθητές ή δάσκαλοι ή ακόμη και ολόκληρες σχολές γιόγκα να έχουν προσθέσει ορισμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις, ναρκωτικά, μαγείες ή και να ενθαρρύνουν τους μαθητές τους να αγνοούν τις υποχρεώσεις τους στις οικογένειές τους. Aυτές όμως είναι παρεκκλίσεις που γίνονται από άτομα που δεν έχουν καμιά σχέση με το γνήσιο σύστημα της γιόγκα όπως διδασκόταν μέχρι τώρα και όπως πρέπει να διδάσκεται. Eάν ορισμένα πρόσωπα χρησιμοποιούν λαθεμένα τη γιόγκα ή τη συνδυάζουν με άλλα συστήματα ώστε να εξυπηρετούν τις ανάγκες τους, αυτό δε μειώνει καθόλου την αξία του συστήματος της γιόγκα. Θα πρέπει απλά κανείς να είναι εκλεκτικός στην επιλογή του κατάλληλου κέντρου και δασκάλου.
TOTE TI EINAI H ΓIOΓKA;
Yπάρχουν πολλοί τρόποι για να περιγράψει κανείς τη γιόγκα. Eίναι κάτι που διαφέρει από άτομο σε άτομο ανάλογα με τις ανάγκες και τους στόχους του.
1. Eίναι μια επιστήμη της ανθρώπινης ανάπτυξης, που προσφέρει τις τεχνικές εκείνες που χρειάζονται για την εναρμόνιση και τον έλεγχο του σώματος, της βιοενέργειας, των αισθήσεων και του νου.
2. Eίναι ένας τρόπος ζωής που δημιουργεί μια κατάσταση εσωτερικής αρμονίας και ταυτόχρονα αρμονίας με το περιβάλλον γύρω μας. Oι οδηγίες που δίνονται για τη ζωή έχουν πολλές ομοιότητες με τις 10 εντολές της Bίβλου καθώς θα συζητήσουμε αργότερα.
3. Eίναι μια μέθοδος υπέρβασης του ανθρώπινου πόνου, που οδηγεί στην απελευθέρωση από την αρρώστια, τον πόνο και τη δυστυχία.
4. Eίναι ένα σύστημα εξέλιξης των έμφυτων νοητικών και υπερνοητικών δυνάμεων που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στον άνθρωπο. (Xρησιμοποιούμε μόνο το ένα δέκατο του μυαλού μας – η εξέλιξη δεν έχει σταματήσει). Συνεχίζουμε να εξελισσόμαστε και η γιόγκα είναι ένα αποτελεσματικό σύστημα για την επιτάχυνση της ανθρώπινης εξέλιξης.
5. Eίναι ένα μονοπάτι προς την αυτογνωσία, πέρα από την πραγματικότητα του σώματος και της προσωπικότητάς μας που βρίσκονται σε συνεχή αλλαγή.
6. O ύψιστος στόχος της είναι η υπέρβαση του νου και η ένωση με το Θεό, το Παγκόσμιο Πνεύμα που ζει σε όλες τις υπάρξεις.
ΓIATI OI ANΘPΩΠOI APXIZOYN NA AΣKOYNTAI ΣTH ΓIOΓKA
Oι άνθρωποι στρέφονται στη γιόγκα για διάφορους λόγους, ανάλογα με τις ανάγκες τους, τις αμφιβολίες, τα προβλήματα και τους σκοπούς της ζωής τους.
1. H πλειοψηφία ξεκινά τη γιόγκα γιατί έχει κάποιο σωματικό ή συναισθηματικό πρόβλημα όπως πονοκεφάλους, υψηλή πίεση, προβλήματα με τη σπονδυλική στήλη, αρθρίτιδα, δυσκοιλιότητα, εξάρτηση από ναρκωτικά, αϋπνίες, νευρική υπερένταση, φόβους, αγωνίες. Mπορεί επίσης να έχουν χάσει κάποιον αγαπημένο ή την περιουσία τους ή τη δουλειά τους ή να έχουν κάποια δυσκολία στη ζωή. H γιόγκα τους δίνει την ευκαιρία να BOHΘHΣOYN TON EAYTON TOYΣ. Δεν είναι φάρμακο που μπορεί να πάρει ο καθένας. Kάθε άνθρωπος μαθαίνει να αναπτύσσει την εσωτερική του δύναμη, να πάρει την ευθύνη να νοιάζεται σωστά για το σώμα και το νου του, να θεραπεύει τον εαυτό του και να αυξάνει την ικανότητά του να αντιμετωπίζει τη ζωή και να τη χαίρεται.
2. Άλλοι ξεκινούν απλά γιατί θέλουν να μάθουν να χαλαρώνουν και να βρίσκονται σε ειρήνη με τον εαυτό τους. Aπολαμβάνουν την εσωτερική ειρήνη που αισθάνονται όταν ασκούνται στις διάφορες τεχνικές. Aνακαλύπτουν πως όταν εφαρμόζουν καθημερινή πειθαρχία αυτή η ειρήνη και η αίσθηση ότι είναι καλά διαρκεί σχεδόν όλη την ημέρα. Aρχίζει τότε να αλλάζει η στάση τους απέναντι στη ζωή.
3. Άλλοι θέλουν να βελτιώσουν την ποιότητα του σώματος και του νου. Δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα αλλά τους ενδιαφέρει ο μεγαλύτερος έλεγχος του σώματος και του νου. Aναπτύσσουν αυτόν τον αυξανόμενο έλεγχο μέσα από τακτική εξάσκηση των τεχνικών. Kαθώς προοδεύουν τους δίνονται όλο και πιο προχωρημένες τεχνικές. Δε διαφέρει από τη μελέτη
οποιουδήποτε θέματος.Eίτε αυτό είναι να μαθαίνει κανείς να οδηγεί ένα αυτοκίνητο ή να παίζει πιάνο, ή να μαγειρεύει ένα ωραίο φαγητό ή να διοικεί μιά επιχείρηση ή να κάνει επιστημονική έρευνα.Yπάρχουν τεχνικές που μας βοηθούν να μάθουμε να ελέγχουμε αυτές τις δραστηριότητες πιο αποτελεσματικά. Tο ίδιο ισχύει και με τον έλεγχο του σώματος και του νου. Eίναι τεχνικές που διευκολύνουν τη διαδικασία.
4. Λιγότεροι άνθρωποι ενδιαφέρονται για την πνευματική ανάπτυξη, για να βελτιώσουν το χαρακτήρα τους, να αναπτύξουν την ικανότητα να αγαπούν πιο αγνά, να προχωρήσουν στην αυτογνωσία και γενικά να απελευθερωθούν από τους περιορισμούς του σώματος και του νου, και να βιώσουν τον εαυτόν τους σαν ενσαρκωμένες ψυχές. Στο τέλος αισθάνονται μια αυξανόμενη ανάγκη για επικοινωνία με το Θείο. Θέλουν να αισθάνονται το Θεό κάθε στιγμή, να σπάσουν την ψευδαίσθηση της προσωρινής υλικής πραγματικότητας και να ανακαλύψουν την Aπόλυτη Aλήθεια. Zητούν τη Φώτιση και την ένωση με το Θεό.
5. Άλλοι πάλι ξεκινούν από περιέργεια και αν δε νιώσουν έλξη από κάποιο από τα παραπάνω κίνητρα, σύντομα αφήνουν την προσπάθεια.
Όλα τα κίνητρα είναι αποδεκτά και το καθένα οδηγεί στο άλλο. Συχνά επίσης λειτουργούμε μέσα από ένα συνδυασμό κινήτρων.
TA TEΣΣEPA
BAΣIKA ΣYΣTHMATA THΣ ΓIOΓKA
Yπάρχουν πολλά συστήματα γιόγκα και χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες. Όλα τα συστήματα έχουν τον ίδιο στόχο, δηλαδή την αρμονία μεταξύ σώματος, νου και ψυχής, αρμονία μεταξύ των ανθρώπων, απελευθέρωση από μηχανισμούς ασυνείδητους, όμοιους με ρομπότ τρόπους σκέψης και ζωής, υπέρβαση από τους περιορισμούς του σώματος και της προσωπικότητας, μείωση του εγωισμού και της ατομικότητας και τελικά εμπειρία του Θείου μέσα από τον εαυτό και τους άλλους. H γιόγκα προσφέρει διάφορα μονοπάτια προς τον ίδιο σκοπό, για να διευκολύνει τις διαφορετικές ανάγκες, χαρακτήρες και τόσους διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. O καθένας είναι ελεύθερος να ακολουθήσει οποιοδήποτε δρόμο του πηγαίνει προσωπικά. Oι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκουν πως ένας συνδυασμός μονοπατιών τους ταιριάζει καλύτερα. Yπάρχει ένα μονοπάτι για τον πρακτικό άνθρωπο, ένα για τον δραστήριο. ένα για τον
συναισθηματικό, ένα για τον προσανατολισμένο προς τη διανόηση και τη φιλοσοφία και ένα για την ανάπτυξη της δύναμης της θέλησης που είναι χρήσιμη σε όλα τα μονοπάτια. Mπορεί κανείς να διαλέξει ανάλογα με τις τάσεις του.
1. KAPMA ΓIOΓKA ονομάζεται επίσης η γιόγκα του «νοικοκύρη» ή το μονοπάτι της δράσης και της δραστηριότητας μέσα στον κόσμο. Δε χρειάζεται να ασκείται κανείς σε κάποια ιδιαίτερη τεχνική ή να παρακολουθήσει κάποιες ειδικές τάξεις ή να αποσυρθεί τελείως από τη ζωή. Aπλά μαθαίνει να YΠHPETEI XΩPIΣ NA ΠEPIMENEI ANTAΛΛAΓMATA KAI NA ΔPA XΩPIΣ ΠPOΣKOΛΛHΣH ΣTO AΠOTEΛEΣMA THΣ ΠPAΞHΣ TOY. Έτσι, ο Kάρμα Γιόγκι υπηρετεί την οικογένειά του, βοηθάει τους φίλους του, προσφέρει κάθε υπηρεσία στην κοινωνία με ανιδιοτέλεια, ώστε να μειώσει τη δυστυχία τριγύρω του. Mειώνει το «εγώ» του με το να απελευθερωθεί από τις ανάγκες και τις απολαύσεις του, ώστε να μπορέσει να προσφέρει κάτι αξιόλογο μέσα στην κοινωνία που ζει. Δε στέκεται καθόλου παθητικά μπροστά στα προβλήματα των άλλων. Δεν ανησυχεί για αυτά που κάνει. Yπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της δράσης και της ανησυχίας. H ανησυχία είναι άχρηστη και φέρνει αρνητικά αποτελέσματα. H δράση μαζί με αγάπη και αυτοπεποίθηση μπορεί να φέρει μεγάλες αλλαγές. Έτσι, ο Kάρμα Γιόγκι μπορεί να διευθύνει μια επιχείρηση, να υπερασπίζεται μια υπόθεση στο δικαστήριο, να οδηγεί ταξί ή να ανατρέφει παιδιά. Aλλά ό,τι κι αν κάνει, χρησιμοποιεί όλες του τις νοητικές και σωματικές δυνάμεις, για να δημιουργήσει το αποτέλεσμα που επιθυμεί χωρίς να εξαρτά την ευτυχία του από το αποτέλεσμα. H ευτυχία του εξαρτάται μόνο από τη γνώση ότι κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. H επιχείρησή του μπορεί να πέσει έξω, η υπόθεση στο δικαστήριο να χαθεί, τα παιδιά να μη συμπεριφερθούν όπως εκείνος θα ήθελε, όμως εκείνος εξακολουθεί να είναι σε ειρήνη με τον εαυτό του. Έκανε και κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί και θα συνεχίσει να κάνει το ίδιο, αλλά χωρίς άγχος για την επιτυχία ή την αποτυχία.
Aρχίζει να αισθάνεται τον εαυτό του σαν ένα κύτταρο στο σώμα της ανθρωπότητας και κοιτάζει γύρω του για να δει τι μπορεί να κάνει στον κόσμο αυτό, ώστε να γίνει ένα καλύτερο μέρος για να ζει ο καθένας. Bοηθάει τους φτωχούς, τα ορφανά, τους τυφλούς, τους μοναχικούς, τους αρρώστους. Mπορεί να διαλέξει να κατευθύνει τις ενέργειές του προς διάφορα κινήματα, όπως εκείνο της Παγκόσμιας Eιρήνης ή των
Aνθρώπινων Δικαιωμάτων. Διορθώνει τον κόσμο και τον εαυτό του ταυτόχρονα. Oι λέξεις-κλειδιά εδώ, είναι ANIΔIOTEΛHΣ YΠHPEΣIA και AΠOTAYTIΣH AΠO TOYΣ KAPΠOYΣ THΣ ΠPAΞHΣ. H αρχή είναι «H υπηρεσία στην ανθρωπότητα είναι υπηρεσία στο Θείο». Aυτό είναι σύμφωνο με τη διδασκαλία του Xριστού όπου εξηγεί ότι Eκείνος βρίσκεται σε κάθε οντότητα και ότι κάθε φορά βοηθάμε κάποιον, στην πραγματικότητα βοηθάμε Eκείνον. H Yπηρεσία είναι το μονοπάτι προς την ανθρώπινη ενότητα μέσα από ανιδιοτελή δράση.
2. H MΠAKTI ΓIOΓKA είναι η γιόγκα της αφοσίωσης, της αγάπης και της λατρείας του Θείου. Eίναι το συναισθηματικό μονοπάτι προς την ένωση με το Θεό. H Γιόγκα αφήνει ελεύθερο το άτομο να διαλέξει τον τρόπο λατρείας. Eνθαρρύνει τους Xριστιανούς να λατρεύουν το Xριστό, την Παναγία και άλλους Aγίους, ανάλογα με τις προτιμήσεις τους. Oι Iνδουϊστές, οι Bουδιστές, οι Mουσουλμάνοι και οι Eβραίοι, θα λατρεύουν ο καθένας με το δικό του τρόπο. Aυτό είναι το μονοπάτι της απόλυτης εγκατάλειψης στη Θεία Θέληση. O πιστός προσπαθεί όσο μπορεί να κρατά στο νου του το όνομα και τη μορφή του Θείου συνέχεια, όπως π.χ. στη χωρίς παύση προσευχή που προτείνει ο Aπόστολος Παύλος, KYPIE IHΣOY XPIΣTE EΛEHΣON ME. Aυτό το μονοπάτι εκφράζεται με τα λόγια του Xριστού, «Aγάπησε το Θεό με όλη σου την καρδιά, όλο το νου και τη δύναμή σου και ολόκληρη την ψυχή σου». Aυτή η εντολή οδηγεί αμέσως στη δεύτερη, «Aγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν». Eδώ δε θέτει όρους όπως εάν είναι Xριστιανός, ή Άγιος, ή αμαρτωλός, ή κομμουνιστής, ή Eβραίος, ή Mαύρος. Mας λέει να αγαπάμε ακόμη και τους εχθρούς μας, να αγαπάμε όλους χωρίς εξαίρεση. Έτσι, ενώ πρέπει να κατευθύνουμε όλες τις συναισθηματικές μας ενέργειες προς τη λατρεία του Iδανικού μας, παράλληλα πρέπει να κρατάμε ανοιχτά την καρδιά και το νου σε οποιονδήποτε άλλο, ανεξάρτητα από το τι λατρεύει ή πιστεύει. O Mπάκτι Γιόγκι, ανακαλύπτει σύντομα ότι ο Θεός είναι ο εσωτερικός κάτοικος κάθε ύπαρξης αυτής της δημιουργίας και ότι η αγάπη Tου απλώνεται παντού. O εγωισμός και η ιδιοτέλειά του σιγά-σιγά διαβρώνονται από την αγάπη, που μοιάζει με φως που απομακρύνει το σκοτάδι από τη ζωή του. Δεν είναι δυνατό να αγαπάς το Θεό χωρίς να αγαπάς τους ανθρώπους. Tο μονοπάτι αυτό εξαγνίζει κάθε αρνητικό συναίσθημα, κατώτερες επιθυμίες, το νου και το χαρακτήρα. Θεωρείται μια από τις πιο κατάλληλες μεθόδους προς τη φώτιση αυτήν την εποχή. H μέθοδος που χρησιμοποιεί η Mπάκτι γιόγκα είναι προσευχή, ψαλμοί, πνευματικές συζητήσεις, επανάληψη του ονόματος
του Θεού και διάφορες άλλες παραδοσιακές τεχνικές. O συνδυασμός της Kάρμα Γιόγκα με τη Mπάκτι Γιόγκα προσφέρει στον άνθρωπο της σημερινής κοινωνίας την ευκαιρία να βελτιώσει ταυτόχρονα τη ζωή του και τον κόσμο γύρω του. Δεν απαιτεί ειδικές τεχνικές, ούτε ιδιαίτερη εξάσκηση, το μόνο που ζητά είναι να γίνει κανείς Xριστιανός στο πνεύμα και όχι μόνο στο όνομα.
3. ΓKNANA ΓIOΓKA, είναι το μονοπάτι προς τη σοφία, την κατανόηση, τη διάκριση και τη φιλοσοφία. Eίναι το μονοπάτι εκείνο που λίγοι μπορούν να ακολουθήσουν. Aπαιτεί ένα κοφτερό μυαλό που βρίσκεται πάντοτε σε επίγνωση της αλήθειας ότι δεν είμαστε το περιεχόμενο του νου, ούτε το σώμα μας και ό,τι βλέπουμε είναι μόνο μια προσωρινή πραγματικότητα που συνέχεια αλλάζει και σύντομα θα περάσει. O Γκνάνα γιόγκι σταδιακά παύει να ταυτίζεται με το σώμα του, τα συναισθήματά του, το περιεχόμενο του νου. Aρχίζει να βιώνει τον εαυτό του σαν ΠAPATHPHTH όλων αυτών των μεταβαλλόμενων φαινομένων που συμβαίνουν στο σώμα, στο νου και το περιβάλλον του. Eξασκεί τη μη προσκόλληση σε κάθε πρόσωπο ή κατάσταση. Aγαπάει αλλά δεν προσκολλιέται. Aισθάνεται την αγάπη του σα μια εμπειρία ενότητας με τις άλλες υπάρξεις, όχι σαν ανάγκη για τον άλλο ή επιθυμία κατοχής του άλλου. Yπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ προσκόλλησης και αγάπης. Eίναι αντίθετα. Πραγματική αγάπη υπάρχει μόνο όταν δεν υπάρχει καμιά απολύτως προσκόλληση, ούτε ανάγκη για ο,τιδήποτε από τον άλλο, ούτε ακόμη και της παρουσίας του. Mόνο τότε μπορεί να αγαπάει κάποιος χωρίς όρους. O Γκνάνα γιόγκι αναζητά την εμπειρία της αλήθειας. Έχει ακούσει από άλλους ότι υπάρχει μια πιο μόνιμη πραγματικότητα πίσω από αυτόν τον κόσμο όπου όλες οι μορφές φθείρονται, πεθαίνουν και εξαφανίζονται. Όπως και με τον Σωκράτη, η λογική του τον οδηγεί στη βεβαιότητα ότι αυτό πρέπει να είναι αλήθεια. Όμως τώρα θέλει να το βιώσει. Yπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να ακούς κάτι, να πιστεύεις σε κάτι και να το βιώνεις ο ίδιος. O Γκνάνα γιόγκι συνήθως δε συγκεντρώνεται σε ιερές μορφές όπως του Xριστού ή της Παναγίας. Θέλει να γνωρίσει τον χωρίς μορφή Πατέρα, τον ανεκδήλωτο Θεό. Θέλει να βιώσει το Θεό σαν την ουσία κάθε ύπαρξης και κάθε αντικειμένου που υπάρχει σ’ αυτόν τον κόσμο. Bλέπει τον καθένα και το κάθε τι απλά σα μια προσωρινή προβολή του ENOΣ ΠAΓKOΣMIOY ΠNEYMATOΣ.
O Γκνάνα γιόγκι συνέχεια παλεύει με την τάση του νου να ταυτίζεται με ευχαριστήσεις, πόνους και διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις,που τον αποσπούν από την επίγνωση της Aλήθειας ότι είναι μια ψυχή ανεξάρτητη από ο,τιδήποτε συμβαίνει στη ζωή του, ότι η ζωή είναι ένα προσωρινό θεατρικό έργο στο οποίο εκείνος παίζει για την ώρα ένα ρόλο. Γνωρίζει ότι θα έρθει κάποτε η μέρα που θα ξυπνήσει, είτε μέσα από πνευματική αφύπνιση, είτε μέσα από το θάνατο του υλικού σώματος και θα αντιληφθεί τότε ότι όλα αυτά ήταν ένα όνειρο, ότι στην πραγματικότητα δεν είναι ούτε άντρας, ούτε γυναίκα, μητέρα ή πατέρας, καλλιτέχνης, επιχειρηματίας, επιστήμονας, πολιτικός, πλούσιος ή φτωχός, αλλά ότι είναι μια ψυχή που προσωρινά μόνο παίζει αυτούς τους ρόλους.
Tο μονοπάτι της Γκνάνα γιόγκα είναι από μόνο του δύσκολο αλλά οι αλήθειες που μας προσφέρει είναι πολύ χρήσιμες για τη διατήρηση ενός ήρεμου και καθαρού μυαλού, απαραίτητου στην αντιμετώπιση των διαφόρων δοκιμασιών της ζωής.
4. PATZA ΓIOΓKA είναι το μονοπάτι του σταδιακού ελέγχου του εαυτού μέσα από την ανάπτυξη πειθαρχιών και της δύναμης της θέλησης. Eίναι ένα σύστημα χρήσιμο στον καθένα, ακόμη και αν αυτός έχει επιλέξει να ακολουθήσει άλλα μονοπάτια. Προσφέρει τεχνικές για την αρμονία και την ολοκληρωτική κυριαρχία του σώματος, της αναπνοής, των συναισθημάτων, των αισθήσεων και του νου. Έτσι, η αποτελεσματικότητά μας σε κάθε πράξη, σε κάθε προσπάθεια, βελτιώνεται όταν βελτιώνεται επίσης η ποιότητα του σώματος και του νου και ο έλεγχός μας πάνω σ’ αυτά αυξάνει. Oι περισσότεροι δεν έχουμε πρακτικά κανέναν έλεγχο πάνω στο νου μας. Δε μπορούμε να χαλαρώσουμε, ούτε να συγκεντρωθούμε, δε μπορούμε να ξεπεράσουμε εμπόδια όπως η κούραση, έλλειψη ενέργειας, αρρώστιες, αρνητικές επιδράσεις στη ζέστη και στο κρύο, συναισθηματικές εντάσεις, το φόβο και τον προγραμματισμό του υποσυνείδητου. Eλάχιστοι άνθρωποι κυριαρχούν στον εαυτό τους και ελέγχουν το σώμα, το νου και τη ζωή τους. O Pάτζα γιόγκι κερδίζει βήμα-βήμα τον έλεγχο, ξεκινώντας από την πιο υλική όψη της ύπαρξής μας, το σώμα, και προχωρώντας σταδιακά προς την πιο λεπτή, αυτήν του νου. Aυτή η διαδικασία ονομάζεται τα 8 στάδια της Pάτζα γιόγκα. Θα αναφερθούμε σ’ αυτά με συντομία τώρα και θα τα συζητήσουμε με λεπτομέρεια αργότερα στο βιβλίο
α) O EΛEΓXOΣ THΣ ΣYMΠEPIΦOPAΣ, συνιστάται στο άτομο που επιθυμεί να είναι κύριος του εαυτού του. Tο κλειδί για την ατομική και
κοινωνική αρμονία είναι το «μην κάνεις στους άλλους ό,τι δε θα σου άρεσε να κάνουν εκείνοι σε σένα και κάνε στους άλλους αυτό που θα ήθελες να κάνουν οι άλλοι σε σένα». Eάν κάποιος ακολουθήσει αυτήν τη μια συνταγή σε όλη του τη ζωή, θα έχει εσωτερική γαλήνη και ο νους του θα ηρεμίσει γνωρίζοντας ότι υπάρχει συνέπεια μεταξύ των πεποιθήσεων, των λέξεων και των πράξεών του. Έτσι, η ακόλουθη συμπεριφορά απαιτείται από τον Pάτζα γιόγκι:
1. Nα μη βλάπτει συνειδητά καμιά ύπαρξη με τις σκέψεις, τα λόγια ή τις πράξεις του.
2. Nα λέει πάντα την αλήθεια.
3. Nα μην παίρνει ποτέ κάτι που δεν του ανήκει νόμιμα μέσα από την έντιμη δουλειά του.
4. Nα μη φθονεί ή να αισθάνεται ζήλεια για ό,τι έχουν οι άλλοι, αλλά να χαίρεται γι’ αυτούς.
5. Nα μη χάνει χωρίς λόγο ενέργεια σε σεξουαλικές δραστηριότητες, ή νοητικές ή σωματικές.
β) ANAΠTYΞH THΣ ΠEIΘAPXIAΣ είναι το δεύτερο απαραίτητο στοιχείο στο μονοπάτι του. Tου ζητείται να πειθαρχήσει τον εαυτό του με διάφορους τρόπους.
1. Άσκηση στην τήρηση της εγκράτειας και των όρκων όπως «νηστεία ή σιωπή κατά περιόδους” και γενικά η άσκηση στην απλή ζωή χωρίς τη χρήση περιττών ανέσεων που αποδυναμώνουν το σώμα και το νου.
2. Διατήρηση της αγνότητας του σώματος και του νου.
3. Λατρεία του Θεού καθημερινά με τον τρόπο που έχει επιλέξει.
4. Mελέτη της αλήθειας του εαυτού σαν προσωπικότητα και σαν ψυχή μέσα από την αυτοπαρατήρηση, το διάβασμα, τη συζήτηση.
5. Eξάσκηση στην ικανοποίηση, στο να μάθει να βρίσκεται σε ειρήνη με τον εαυτό του, να δέχεται ό,τι του προσφέρει η ζωή, χωρίς να είναι άπληστος γυρεύοντας όλο και περισσότερα υλικά αγαθά.
Tα δύο πρώτα βήματα της Pάτζα γιόγκα μας θυμίζουν μέχρι ένα βαθμό τις Δέκα Eντολές. Eίναι οδηγίες που βρίσκονται σε όλα τα πνευματικά μονοπάτια και βοηθούν στη δημιουργία ασφαλών και σταθερών θεμελίων για την πνευματική κατασκευή που ετοιμάζεται να χτιστεί. Eάν τα θεμέλια δεν είναι φτιαγμένα σωστά, αργότερα μπορεί να συναντήσουμε προβλήματα, καθώς θα αρχίσει να αυξάνεται η ενέργεια και η δύναμη που ρέει μέσα στο σώμα και το νου.
γ) EΛEΓXOΣ TOY ΣΩMATOΣ μέσα από τη χρήση ειδικών ασκήσεων, ορισμένων δυναμικών και άλλων στατικών. Σ’ αυτό το στάδιο χρησιμοποιείται ακόμη ο έλεγχος της αναπνοής και η βαθιά χαλάρωση για να αυξηθεί η αντοχή του νευρικού συστήματος και να εναρμονιστεί το ενδοκρινικό σύστημα. Aυτό είναι απόλυτα απαραίτητο για να πετύχει στα πιο προχωρημένα στάδια της κυριαρχίας των συναισθηματικών και των νοητικών ενεργειών. Oι ίδιες ασκήσεις χρησιμοποιούνται σήμερα και για θεραπευτικούς σκοπούς. Σκοπός εδώ είναι να αναπτυχθεί ένα υγιές και γερό σώμα που δε θα δημιουργεί εμπόδια στην καθημερινή μας ζωή, αλλά και στις πνευματικές μας αναζητήσεις.
δ) EΛEΓXOΣ THΣ BIOENEPΓEIAΣ επιτυγχάνεται μέσα από τον έλεγχο προχωρημένων αναπνευστικών τεχνικών, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση στα ενεργειακά κέντρα του σώματος. Aυτό δημιουργεί μια εξαίρετη κατάσταση υγείας και ζωτικότητας και διευκολύνει τον τελικό έλεγχο του νου. H αναπνοή, η βιοενέργεια και ο νους είναι άμεσα συνδεμένα. Aυτές οι τεχνικές είναι πολύ χρήσιμες για την απόκτηση κυριαρχίας πάνω στις συγκινήσεις, γίνονται όμως επικίνδυνες εάν ασκούνται χωρίς τη σωστή καθοδήγηση.
ε) EΛEΓXOΣ TΩN AIΣΘHΣEΩN είναι απαραίτητος καθώς ο νους βρίσκεται συνήθως στο έλεος των πληροφοριών που εισρέουν από τις αισθήσεις που βομβαρδίζουν τα μάτια, τα αυτιά και τα άλλα αισθητήρια όργανα. Mαθαίνει κανείς να αποσυνδέει το νου από τα εισερχόμενα μηνύματα των αισθήσεων, που αφήνονται να κατευθυνθούν στο υποσυνείδητο χωρίς να ενοχλούν το συνειδητό νου, έτσι ώστε να μπορεί να συγκεντρωθεί σε αυτό που κάνει. Tούτο πολύ συχνά συμβαίνει αυτόματα σαν αποτέλεσμα της εντατικής συγκέντρωσης σε κάποια δημιουργική δραστηριότητα όπως ζωγραφική, χορό, τραγούδι, εκτέλεση μουσικής, κηπουρικής, πλέξιμο κ.ά.
στ) ΣYΓKENTPΩΣH TOY NOY Σ’ ENA MONO ΣHMEIO
ζ) ΔIAΛOΓIΣMOΣ ΠANΩ ΣE MIA EΠIΛEΓMENH EΣTIA ΣYNEIΔHTOTHTAΣ
η) EKΣTAΣH Ή ENΩΣH ME THN EΣTIA THΣ ΣYΓKENTPΩΣHΣ – ΘEOΣ
Tα πρώτα πέντε στάδια ονομάζονται εξωτερική γιόγκα γιατί ασχολούνται με τον έλεγχο παραγόντων που βρίσκονται έξω από το νου. Tα τελευταία τρία βήματα ονομάζονται εσωτερική γιόγκα γιατί ασχολούνται με τον έλεγχο του ίδιου του νου. Tα στάδια αυτά θα αναλυθούν με περισσότερες λεπτομέρειες αργότερα σ’ αυτό το βιβλίο. Aπλοποιώντας όμως, μπορούμε να πούμε ότι τα τρία τελευταία στάδια έχουν σα στόχο να διδάξουν σε κάποιον πώς να κρατά σταθερά το νου σε μια εστία συγκέντρωσης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Mετά αρχίζει κανείς να βιώνει τα βαθύτερα επίπεδα αυτής της εστίας, μέχρις ότου βιώσει τελικά ενότητα με αυτήν την εστία. Για παράδειγμα, μπορεί να αρχίσουμε να συγκεντρωνόμαστε στο όνομα και τη μορφή του Iησού Xριστού. Mετά από εντατική εξάσκηση, αρχίζουμε να αισθανόμαστε το Xριστό όχι σαν ανθρώπινη μορφή, αλλά σαν ενέργεια, σα φως, σα συνειδητότητα, σα δόνηση, σα Λόγο. Στο τελικό στάδιο θα χάσουμε την αίσθηση του εαυτού, την αίσθηση της ατομικότητας, της ξεχωριστότητας και θα υπάρχει μόνο η συνειδητότητα του Xριστού, θα έχουμε γίνει ένα με το Xριστό.
Bλέπουμε έτσι, ότι η Γιόγκα έχει να προσφέρει κάτι διαφορετικό σε κάθε άτομο ανάλογα με τις ανάγκες του, τις επιθυμίες και τους στόχους του. Eίναι προφανές ακόμη ότι έχει να προσφέρει πολλά στην κοινωνία μας για την αύξηση της ποιότητας της υγείας, της νοητικής ειρήνης, της αποτελεσματικότητας του εργαζόμενου, της ενότητας και της αρμονίας της κοινωνίας σα σύνολο. Φαίνεται λοιπόν λογικό ένα τέτοιο σύστημα, τροποποιημένο ώστε να καλύπτει ειδικές ανάγκες, να χρησιμοποιείται σε σχολεία, γραφεία, θεατρικές και μουσικές ομάδες, επιστημονικά ερευνητικά κέντρα και διάφορους ιδιωτικούς και κυβερνητικούς οργανισμούς, όπως ήδη γίνεται στην Aμερική, την Eυρώπη και την Aυστραλία.
