Tα περιεχόμενα – Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Περιεχόμενα – ΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ

1. Γιατί Αυτό το Βιβλίο;…9
2 Τα Ρούχα του Βασιλιά…14
3 Η Ανάγκη για τη Γονική Έγκριση…17
4 Πώς Μπορεί Κάποιος Άλλος να Γνωρίζει τι θα Έπρεπε να Κά- νουμε με τη Ζωή μας;…21
5 Πώς Είναι Δυνατόν να Καθορίζεται η Αξία μας από το τι Σκέφτον- ται, Λένε ή Κάνουν οι Άλλοι;…24
6 Πώς Μπορούν οι Άλλοι να Δημιουργήσουν τα Συναισθήματά μας; … 27
7 Ποιος Έχει Δίκιο;…30
8 Τι Χρειάζεται να Κάνουμε για να μας Αγαπούν;…34
9 Αναρωτιέμαι Γιατί Πιστεύουμε πως μόνο ένα Συγκεκριμένο Άτομο Μπορεί να μας Κάνει Ευτυχισμένους…37
10 Ερωτικοί Σύντροφοι…40
11 Το Παιχνίδι τού Ποιος Φταίει…47
12 Ανάγκες, Επιθυμίες, Προσκολλήσεις και Ευτυχία…52
13 Σύγχυση για την Ανάγκη Άγχους και Φόβου…56
14 Σκέψεις για την Ασφάλεια …59
15 Σύγχυση για την Ελευθερία…63
16 Σύγχυση για την Ενοχή…67
17 Σύγχυση για την Ευθύνη να Είσαι Γονιός…71
18 Ελεύθερη Βούληση…75
19 Δεν Καταλαβαίνω Γιατί Πιστεύουμε πως η Αξία μας Εξαρτάται από την «Επιτυχία» μας …79
20 Το Θέμα της Αξίας…83
21 Σύγχυση για την Αξία των Πραγμάτων…89
22 H Σύγχυση Σχετικά Με Την Eυθύνη…92
23 Η Δυσκολία να Θέσουμε Όρια…97

24 Ποιος Είναι Σημαντικός;…101
25 Σύγχυση για το τι Επιτρέπεται να Κάνουμε, όταν οι Άλλοι Φέρον- ται Άσχημα…104
26 Ικανότητα, Δύναμη και Ευστροφία…108
27 Σύγχυση για το Ποια Είναι η Καλύτερη Δυνατή Έκβαση…111
28 Δημιουργούμε την Πραγματικότητα που χρειαζόμαστε για να ανακαλύψουμε και να εκφράσουμε την ανώτερη μας φύση….115
29 Τύχη…117
30 Επιλογές και Αποφάσεις…120
31 Ποιες Είναι οι Ενδείξεις Εξέλιξης;…126
32 Η Τάση να Συγκρίνουμε τον Εαυτό μας…129
33 Σεβασμός του Ενός προς τον Άλλον και για το Περιβάλλον…132 34 Σύγχυση για το Σεξ…134
35 Σύγχυση για την «Ψυχή μας»…137
36 Πώς μας Βοηθά ο Φόβος του Θανάτου;…139
37 Μεγαλώνοντας με Χάρη…143
38 Χρήματα, Περιουσία και Κληρονομιά…147
39 Η Σχέση μας με την Κοινωνία και την Κυβέρνηση…151
40 Οι Ιδιότητες του Φυσικού Κόσμου…156
41 Ο Διαλογισμός του Φωτός…160
42 Σύγχυση για τους «Πνευματικούς Δασκάλους»…166
43 Η Αληθινή Πνευματική Φύση μας…169
44 Φόβος να Εμπιστευτούμε τους Άλλους…175
45 Φόβος για Αρνητικές Ενέργειες Άλλων Όντων…178
46 Αντιμετωπίζοντας και Υπερβαίνοντας τη Μοναξιά…183
47 Είναι Καλό να Συγχωρούμε;…189
48 Χρήματα…192
49 Αλλαγή, Απώλεια, Θάνατος και Ευτυχία…197
50 Ο Σκοπός της Ζωής…201
51 Μήπως Φοβόμαστε να Νιώθουμε Ασφαλείς και Σίγουροι…205
52 Μήπως Φοβόμαστε την Ευτυχία;…208

53 Οι Περισσότεροι από Εμάς Έχουμε Προσκόλληση σε Κάποιες Ουσίες…211
54 Η Σχέση μας με το Θείο…215
55 Οι σκέψεις μας δημιουργούν την πραγματικότητά μας…222 56 Τα πάντα υπάρχουν για να εξυπηρετούν την εξέλιξη…225

57 Πώς να Χρησιμοποιήσουμε τις Δυσκολίες της Ζωής…227 58 Γιατί να Είμαστε Ηθικοί;…232
59 Γιατί να Γίνουμε Άκακοι;…238
60 Γιατί να Είμαστε Ειλικρινείς;…242

61 Τι Σημαίνει Κλοπή;…248
62 Τι Είναι Ζήλεια;…255
63 Πώς ο Θεός Μπορεί να Είναι ο Θεός μίας μόνο Θρησκείας;…258 64 Δυστυχήματα, Τιμωρία, Ευλογίες ή Ευκαιρίες…260
65 Φροντίδα για το Σώμα και το Νου…266
66 Οι Κίνδυνοι στο Πνευματικό Δρόμο …269
67 Στάδια της Αγάπης…275
68 Σωτήρες Του Θεού…286
69 Πως μπορούμε να δυναμώσουμε τις αλήθειες που θέλουμε;…292 70 Εμψυχωτικές Ερωτήσεις …295
Βίντεο Για Βοήθεια…300
Σχετικά Με Τον Συγγραφέα…306

Περιεχόμενα – ΠΟΙΟΣ ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΙΜΑΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ …7

1 Πυρηνική Φιλοσοφία…13

2 Η Αληθινή Πνευματική Φύση μας…21

3 Το Αποτέλεσμα και η Απόδειξη των Σωστών Επιλογών…27

4 Δημιουργώντας μια πιο Φωτισμένη Πραγματικότητα

5 Η Μοναδική μας Ελευθερία Είναι το πώς Επιλέγουμε να Αντιδρούμε …41

6 Τι είναι Πραγματική Ελευθερία…43

7 Ποιος Θέλω Να Είμαι Όταν Οι Άλλοι Είναι Ανεύθυνοι, Δεν Είναι Ευ- συνείδητοι Ή Δεν Τηρούν Τις Συμφωνίες Τους;…59

8 Οι Ανάγκες του Εγώ μας Απέναντι στις Ανάγκες της Ψυχής μας…63 9 Τι Ακριβώς Χρειάζομαι;…73
10 Ποιος θέλω να είμαι όταν οι αγαπημένοι μου είναι άρρωστοι;…81 11 Επιλογές και Αποφάσεις…85

12 Επιλογές της Ψυχής;…97

13 Ποιος θέλω να είμαι όταν οι άλλοι με κρίνουν ή είναι επιθετικοί μαζί μου;…109

14 Μοίρα και Ελεύθερη Βούληση…113

15 Λίγα Ενδιαφέροντα Λόγια για την Μετενσάρκωση…131

16 Ποιος θέλω να είμαι, όταν το σώμα μου είναι σοβαρά άρρωστο;…137

17 Ο Νόμος του Κάρμα…141

18 Τα Δώδεκα Πρωταρχικά Μαθήματα Ζωής …153

19 Ποιος θέλω να είμαι, όταν οι άλλοι βλάπτουν εμένα ή τους αγαπημέ- νους μου;…159

20 Τι Μπορούμε να Μάθουμε από Αυτά που μας Συμβαίνουν…163

21 Τι μπορούμε να μάθουμε από την απώλεια ή το θάνατο ενός αγαπημέ- νου προσώπου…169

22 Ποιος θέλω να είμαι κατά τη διάρκεια ενός διαζυγίου και μετά απ’ αυτό;…173

23 Τι Μπορεί να μας Διδάξει μια Απώλεια …177

24 Ποιος θέλω να είμαι, όταν ο/η αγαπημένος/η μου αφήνει το φυσικό του/της σώμα;…185

25 Τι Μπορούμε να Μάθουμε από μια Κατάσταση όπου Νιώθουμε Αδι- κία…189

26 Ποιος θέλω να είμαι, όταν οι άλλοι με προδίδουν;…197
27 Βιώστε την Αδιάκοπη Σύνδεσή σας με τη Θεϊκή Αγάπη … 201

28 Ποιος θέλω να είμαι, όταν έχουμε διαφορετικές ή συγκρουόμενες ανάγκες; …211

29 Ανακαλύπτοντας τα Μαθήματά μας μέσα από το Καθρέφτισμα …215

30 Ποιος θέλω να είμαι, όταν οι άλλοι ζητούν από μένα πράγματα που δεν μου είναι εύκολο να δώσω;…231

31 H Αντίσταση προς την Ελευθερία στη Θετική Αλλαγή…237

32 Φόβος της Ευτυχίας…245

33 Ο Φόβος να Νιώσουμε Ασφάλεια, Ηρεμία και να Αφεθούμε…257

34 Ποιος θέλω να είμαι, όταν είναι προφανές ότι πρόκειται να αφήσω το φυσικό μου σώμα;…263

35 Ελεύθερη Βούληση kαι Εσωτερικές Συγκρούσεις … 269
36 Η Ελευθερία από Τάσεις
37 Ανοίγοντας Το Δρόμο Προς Την Θετική Αλλαγή …299
38 H Εφαρμογή των Πνευματικών Τεχνικών Χωρίς Προσκόλληση 307 39 Ο Εγκέφαλος Ή Η Συνειδητότητα …315

40 Οι Κίνδυνοι στο Πνευματικό Δρόμο …331

CD, DVD και Βιβλία … 339 Σχετικά με τον Συγγραφέα .. 342

Περιεχόμενα – MIA ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ …7
Η Άσκηση Του Πρώτου Μήνα Η Λίστα Ευγνωμοσύνης … 11
Εβδομάδα 1, Ημέρα 1η ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗ – Το Κλειδί της Ευτυχίας 12

Εβδομάδα 2, Ημέρα 8η Η ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ … 19
Εβδομάδα 3, Ημέρα 15η ΑΣΦΑΛΕΙΑ – ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ … 26

Εβδομάδα 4, Ημέρα 22η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ ..33
Η Άσκηση του Δεύτερου Μήνα Εμψυχωτικές Ερωτήσεις … 40
Εβδομάδα 5, Ημέρα 29η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ… 41
Εβδομάδα 6, Ημέρα 36η ΥΓΕΙΑ – ΑΥΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΔΙΑΤΡΟΦΗ .. 48

Εβδομάδα 7, Ημέρα 43η Η ΑΦΘΟΝΗ ΘΕΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ … 55

Εβδομάδα 8, Ημέρα 50η Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΙΡΗΝΗ … 62
Η Άσκηση Του Τρίτου Μήνα Η Εξισορρόπηση των Ημισφαιρίων … 69

Εβδομάδα 9, Ημέρα 57η ΑΥΤΟ-ΠΑΡΑΔΟΧΗ – ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΜΑΣ … 70

Εβδομάδα 10, Ημέρα 64η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ …77

Εβδομάδα 11, Ημέρα 71η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ … 84
Εβδομάδα 12, Ημέρα 78η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ … 91
Η Άσκηση Του Τέταρτου Μήνα E.F.T. … 98
Εβδομάδα 13, Ημέρα 85η ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΙΩΝ … 99
Εβδομάδα 14, Ημέρα 92η ΒΕΛΤΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ … 106

Εβδομάδα 15, Ημέρα 99η ΣΥΓΧΩΡΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ … 113

Εβδομάδα 16, Ημέρα 106η ΣΥΓΧΩΡΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ … 120

Η Άσκηση Του Πέμπτου Μήνα Χο’οπονοπόνο … 127
Εβδομάδα 17, Ημέρα 113η ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ … 128

Εβδομάδα 18, Ημέρα 120η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΑΦΗΜΑ – ΠΙΣΤΗ … 135

Εβδομάδα 19, Ημέρα 127η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΑΠΟ ΦΟΒΟΥΣ … 142

Εβδομάδα 20, Ημέρα 134η ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ – ΦΙΛΟΤΙΜΟ … 149
Η Άσκηση Του Έκτου Μήνα Ο Θεραπευτικός Κώδικας … 156
Εβδομάδα 21, Ημέρα 141η Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ … 157

Εβδομάδα 22, Ημέρα 148η ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ … 164

Εβδομάδα 23, Ημέρα 155η ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗΣ … 171

Εβδομάδα 24, Ημέρα 162η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ … 178
Η Άσκηση Του Έβδομου Μήνα Ακούγοντας την Καρδία … 185
Εβδομάδα 25, Ημέρα 169η ΕΥΤΥΧΙΑ, ΧΑΡΑ … 186

Εβδομάδα 26, Ημέρα 176η ΑΡΜΟΝΙΑ – ΡΟΗ – ΟΜΟΡΦΙA … 193

Εβδομάδα 27, Ημέρα 183η ΓΕΝΝΑΙΟΔΩΡΙΑ, ΕΥΣΠΛΑΧΝΙΑ … 200

Εβδομάδα 28, Ημέρα 190η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ...207

Η Άσκηση Του Όγδοου Μήνα Μέθοδος Σεντόνα … 214

Εβδομάδα 29, Ημέρα 197η ΕΝΟΤΗΤΑ … 215
Εβδομάδα 30, Ημέρα 204η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ … 222

Εβδομάδα 31, Ημέρα 211η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ … 229

Εβδομάδα 32, Ημέρα 218η ΕΥΘΥΝΗ, ΣΥΝΕΠΕΙΑ … 236
Η Άσκηση Του Ένατου Μήνα Σωματικές Ασκήσεις … 243
Εβδομάδα 33, Ημέρα 225η ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ … 244
Εβδομάδα 34, Ημέρα 232η ΚΑΛΟΣΥΝΗ, ΕΥΓΕΝΕΙΑ … 251
Εβδομάδα 35, Ημέρα 239η ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ … 258
Εβδομάδα 36, Ημέρα 246η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ – ΠΡΟΣΦΟΡΑ … 265

Η Άσκηση Του Δέκατου Μήνα Η Βαθιά Χαλάρωση … 272
Εβδομάδα 37, Ημέρα 253η Ο ΑΝΩΤΕΡΟΣ ΕΑΥΤΟΣ … 273
Εβδομάδα 38, Ημέρα 260η ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ – ΟΡΓΑΝΩΣΗ … 280

Εβδομάδα 39, Ημέρα 267η ΗΘΙΚΟΤΗΤΑ – ΕΞΕΛΙΞΗ … 287
Εβδομάδα 40, Ημέρα 274η ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ … 294
Η Άσκηση Του Ενδέκατου Μήνα Θετικός Οραματισμός … 301

Εβδομάδα 41, Ημέρα 281η ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ … 302
Εβδομάδα 42, Ημέρα 288η ΣΟΦΙΑ – ΓΝΩΣΗ – ΔΙΑΥΓΕΙΑ … 309

Εβδομάδα 43, Ημέρα 295η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ – ΑΠΛΟΤΗΤΑ … 316

Εβδομάδα 44, Ημέρα 302η ΖΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΑΡΟΝ … 323
Η Άσκηση Του Δωδέκατου Μήνα Διαλογισμός … 330
Εβδομάδα 45, Ημέρα 309η ΥΠΟΜΟΝΗ – ΕΠΙΜΟΝΗ … 331
Εβδομάδα 46, Ημέρα 316η ΧΑΛΑΡΩΣΗ, ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ … 338

Εβδομάδα47, Ημέρα323ΧΑΡΗ…345
Εβδομάδα 48, Ημέρα 330η ΑΓΝΟΤΗΤΑ – ΑΘΩΟΤΗΤΑ… 352
Η Άσκηση Του Μήνα Taaw Acupressure Techniques (TAT)… 359

Εβδομάδα 49, Ημέρα 337η Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΕΙΟ … 360

Εβδομάδα 50, Ημέρα 344η ΥΠΑΡΞΗ, ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ … 367

Εβδομάδα 51, Ημέρα 351η Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ … 374

Εβδομάδα 52, Ημέρα 358η Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ … 381

Μια Ομαδική Προσέγγιση .. 389
CD, DVD και Βιβλία … 395
Σχετικά με τον Συγγραφέα .. 398

Περιεχόμενα – H EYTYXIA EINAI ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ

Κεφάλαιο 1 – Τι Χρειαζόμαστε για να Είμαστε Ευτυχισμένοι…….11

Κεφάλαιο 3 – Η Πρόκληση της Εσωτερικής Χαράς και Ηρεμίας σε Δύσκολες Στιγμές…….29

Κεφάλαιο 4 – Ευγνωμοσύνη και Ευτυχία…….65

Κεφάλαιο 5 – Φροντίστε για την Ευτυχία σας…….73

Κεφάλαιο 6 – Φιλοσοφική Εξήγηση του Ανθρώπινου Πόνου…….81

Κεφάλαιο 7 – Ικανοποιώντας τις Ανάγκες μας…….89

Κεφάλαιο 8– Το Εμπόδιο του Φόβου…….103

Κεφάλαιο 9 – Ο Φόβος της Ευτυχίας…….127

Κεφάλαιο 10 – Γιατί Φοβόμαστε τις Στενές Σχέσεις;…….137

Κεφάλαιο 11 – Ο Φόβος να Νιώσουμε Ασφάλεια, Ηρεμία και να Αφε- θούμε…….161

Κεφάλαιο 12 – Ο Φόβος να Αγαπάμε ή να Συγχωρούμε τον Εαυτό μας…….175

Κεφάλαιο 13 – Ο Φόβος να μας Ελέγχουν ή να μας Καταπιέ- ζουν…….193

Κεφάλαιο 14 – Η Αποδοχή σαν Προϋπόθεση της Ευτυχίας…….229

Κεφάλαιο 15 – Η Αποδοχή του Εαυτού μας όπως Είμαστε…….247

Κεφάλαιο 16 – Η Ευτυχία Μπορεί να Είναι μόνο στο Παρόν…….273

Κεφάλαιο 17 – Η Αγάπη προς τους Άλλους και τον Εαυτό μας…….285

Κεφάλαιο 18 – Η Πειθαρχία και η Ευτυχία…….291

Κεφάλαιο 19 – Καταστάσεις στις Οποίες Χάνουμε την Αγάπη και την Ευτυχία μας…….299

Κεφάλαιο 20 – Γενικές Οδηγίες για να Ανταποκριθούμε με Αγάπη σε Ενοχλητική Συμπεριφορά…….331

Κεφάλαιο 21 – Τολμώντας μέσα από τη Συγχώρεση…….333

Κεφάλαιο 22 – Η Ακεραιότητα Είναι η πιο Απλή Λύση για την Ευτυ- χία…….345

Κεφάλαιο 23 – Η Ταπεινοφροσύνη σαν Προϋπόθεση για την Ευτυ- χία…….351

Κεφάλαιο 24 – Δημιουργική Έκφραση και Ευτυχία…….359

Κεφάλαιο 25 – Υπομονή και Ευτυχία…….369
Κεφάλαιο 26 – Προσαρμοστικότητα και Ευτυχία…….375

Κεφάλαιο 27– Ύπαρξη και Ευτυχία…….381

Κεφάλαιο 28 – Θάνατος και Ευτυχία…….387 Κεφάλαιο 29 – Αλήθεια και Ευτυχία…….397

Κεφάλαιο 30 – Αντιμετωπίζοντας και Υπερβαίνοντας τη Μοναξιά…….403

Κεφάλαιο 31 – Θυμός – Μίσος – Οργή…….411

Κεφάλαιο 32 – Η Ευτυχία μέσα από Εργασία ή Δραστηριότητα με Νόημα…….423

Κεφάλαιο 33 – Η Ευτυχία της Προσφοράς…….433

Κεφάλαιο 34 – Εμψυχωτικές Ερωτήσεις Σχετικά με τη Ζωή και την Ευτυχία…….445

Κεφάλαιο 35 – Συνειδητή Συνταγή για την Ευτυχία…….449

Κεφάλαιο 36 – Εμείς, Ψυχές, ως Ερωτικοί Σύντροφοι…….451 Κεφάλαιο 37 – Εμείς, Ψυχές, ως Παιδιά…….463

Κεφάλαιο 38 – Εμείς, Ψυχές, ως Γονείς…….471

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΓΙΟΓΚΑ

TI ΔEN EINAI H ΓIOΓKA

Aς αρχίσουμε να ξεκαθαρίζουμε ορισμένες λαθεμένες αντιλήψεις σχετικά με τη γιόγκα. Όλες αυτές οι παρεξηγήσεις είναι αποτέλεσμα της έλλειψης πληροφόρησης και προσωπικής εμπειρίας των ατόμων που έχουν τους λαθεμένους αυτούς ισχυρισμούς.

1. H ΓIOΓKA ΔEN EINAI ΘPHΣKEIA

Eίναι μια επιστήμη της ανθρώπινης ανάπτυξης και βελτίωσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κάθε θρησκευτικό σύστημα και κάθε δόγμα. Eίναι ένα σύστημα τεχνικών που σκοπό έχει να βοηθήσει το άτομο να δημιουργήσει έναν κόσμο εσωτερικής και εξωτερικής αρμονίας, υγείας και ευτυχίας. Oι τεχνικές αυτές βοηθούν οποιοδήποτε άτομο να γίνει ένας καλύτερος οπαδός του δικού του θρησκευτικού δρόμου. Ένας Xριστιανός θα γίνει ένας καλύτερος Xριστιανός, ένας Xριστιανός στο πνεύμα και όχι μόνο στο όνομα. Ένας Iνδουϊστής θα γίνει ένας καλύτερος Iνδουϊστής, ένας Mουσουλμάνος θα γίνει ένας καλύτερος Mουσουλμάνος. Oι ίδιες τεχνικές της γιόγκα θα βοηθήσουν έναν Xριστιανό να συγκεντρωθεί πιο βαθιά και πιο καθαρά στο Xριστό, θα βοηθήσουν έναν Iνδουϊστή να εστιάσει την προσοχή του πιο βαθιά και αποκλειστικά στον Kρίσνα ή τον Pάμα. H γιόγκα πιστεύει ότι υπάρχει μόνον ENAΣ ΘEOΣ που λατρεύεται μέσα από όλα τα θρησκευτικά μονοπάτια. Δε ζητά ποτέ από κάποιον να αλλάξει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις ή να λατρέψει κάποιον άλλο θεό. H γιόγκα είναι ένα σύστημα τεχνικών που βοηθούν τον άνθρωπο να λατρεύει πιο αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από τη θρησκεία του. H γιόγκα είναι σαν αυτοκίνητο που βρίσκεται στη διάθεση όλων. Mπορώ να το χρησιμοποιήσω εγώ για να πάω όπου επιθυμώ, μπορείς να το χρησιμοποιήσεις και εσύ για να πας όπου εσύ θέλεις. Tο ίδιο αυτοκίνητο πηγαίνει τον καθένα από μας όπου θέλει. EMEIΣ ΔIAΛEΓOYME THN KATEYΘYNΣH.

2. H ΓIOΓKA ΔEN EINAI ΠAPAITHΣH AΠO TIΣ EYΘYNEΣ THΣ ZΩHΣ
Aντίθετα, είναι προετοιμασία του πνεύματος και του νου, ώστε να μπορεί κάποιος να ασκεί τα καθήκοντά του πιο αποτελεσματικά, πιο χαρούμενα, πιο αρμονικά, πιο δημιουργικά. Kάθε εργοδότης που θα έκανε μια μελέτη πάνω στην αποτελεσματικότητα, την τιμιότητα και τη συνέπεια όλων των

υπαλλήλων του που κάνουν γιόγκα θα εύρισκε ότι αυτές οι ιδιότητες είναι πολύ περισσότερο αναπτυγμένες σε αυτούς από ό,τι στον μέσο όρο της κοινωνίας.
Bέβαια είναι πιθανό ορισμένοι μαθητές ή δάσκαλοι ή ακόμη και ολόκληρες σχολές γιόγκα να έχουν προσθέσει ορισμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις, ναρκωτικά, μαγείες ή και να ενθαρρύνουν τους μαθητές τους να αγνοούν τις υποχρεώσεις τους στις οικογένειές τους. Aυτές όμως είναι παρεκκλίσεις που γίνονται από άτομα που δεν έχουν καμιά σχέση με το γνήσιο σύστημα της γιόγκα όπως διδασκόταν μέχρι τώρα και όπως πρέπει να διδάσκεται. Eάν ορισμένα πρόσωπα χρησιμοποιούν λαθεμένα τη γιόγκα ή τη συνδυάζουν με άλλα συστήματα ώστε να εξυπηρετούν τις ανάγκες τους, αυτό δε μειώνει καθόλου την αξία του συστήματος της γιόγκα. Θα πρέπει απλά κανείς να είναι εκλεκτικός στην επιλογή του κατάλληλου κέντρου και δασκάλου.

TOTE TI EINAI H ΓIOΓKA;

Yπάρχουν πολλοί τρόποι για να περιγράψει κανείς τη γιόγκα. Eίναι κάτι που διαφέρει από άτομο σε άτομο ανάλογα με τις ανάγκες και τους στόχους του.

1. Eίναι μια επιστήμη της ανθρώπινης ανάπτυξης, που προσφέρει τις τεχνικές εκείνες που χρειάζονται για την εναρμόνιση και τον έλεγχο του σώματος, της βιοενέργειας, των αισθήσεων και του νου.

2. Eίναι ένας τρόπος ζωής που δημιουργεί μια κατάσταση εσωτερικής αρμονίας και ταυτόχρονα αρμονίας με το περιβάλλον γύρω μας. Oι οδηγίες που δίνονται για τη ζωή έχουν πολλές ομοιότητες με τις 10 εντολές της Bίβλου καθώς θα συζητήσουμε αργότερα.

3. Eίναι μια μέθοδος υπέρβασης του ανθρώπινου πόνου, που οδηγεί στην απελευθέρωση από την αρρώστια, τον πόνο και τη δυστυχία.

4. Eίναι ένα σύστημα εξέλιξης των έμφυτων νοητικών και υπερνοητικών δυνάμεων που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στον άνθρωπο. (Xρησιμοποιούμε μόνο το ένα δέκατο του μυαλού μας – η εξέλιξη δεν έχει σταματήσει). Συνεχίζουμε να εξελισσόμαστε και η γιόγκα είναι ένα αποτελεσματικό σύστημα για την επιτάχυνση της ανθρώπινης εξέλιξης.

5. Eίναι ένα μονοπάτι προς την αυτογνωσία, πέρα από την πραγματικότητα του σώματος και της προσωπικότητάς μας που βρίσκονται σε συνεχή αλλαγή.

6. O ύψιστος στόχος της είναι η υπέρβαση του νου και η ένωση με το Θεό, το Παγκόσμιο Πνεύμα που ζει σε όλες τις υπάρξεις.

ΓIATI OI ANΘPΩΠOI APXIZOYN NA AΣKOYNTAI ΣTH ΓIOΓKA

Oι άνθρωποι στρέφονται στη γιόγκα για διάφορους λόγους, ανάλογα με τις ανάγκες τους, τις αμφιβολίες, τα προβλήματα και τους σκοπούς της ζωής τους.

1. H πλειοψηφία ξεκινά τη γιόγκα γιατί έχει κάποιο σωματικό ή συναισθηματικό πρόβλημα όπως πονοκεφάλους, υψηλή πίεση, προβλήματα με τη σπονδυλική στήλη, αρθρίτιδα, δυσκοιλιότητα, εξάρτηση από ναρκωτικά, αϋπνίες, νευρική υπερένταση, φόβους, αγωνίες. Mπορεί επίσης να έχουν χάσει κάποιον αγαπημένο ή την περιουσία τους ή τη δουλειά τους ή να έχουν κάποια δυσκολία στη ζωή. H γιόγκα τους δίνει την ευκαιρία να BOHΘHΣOYN TON EAYTON TOYΣ. Δεν είναι φάρμακο που μπορεί να πάρει ο καθένας. Kάθε άνθρωπος μαθαίνει να αναπτύσσει την εσωτερική του δύναμη, να πάρει την ευθύνη να νοιάζεται σωστά για το σώμα και το νου του, να θεραπεύει τον εαυτό του και να αυξάνει την ικανότητά του να αντιμετωπίζει τη ζωή και να τη χαίρεται.

2. Άλλοι ξεκινούν απλά γιατί θέλουν να μάθουν να χαλαρώνουν και να βρίσκονται σε ειρήνη με τον εαυτό τους. Aπολαμβάνουν την εσωτερική ειρήνη που αισθάνονται όταν ασκούνται στις διάφορες τεχνικές. Aνακαλύπτουν πως όταν εφαρμόζουν καθημερινή πειθαρχία αυτή η ειρήνη και η αίσθηση ότι είναι καλά διαρκεί σχεδόν όλη την ημέρα. Aρχίζει τότε να αλλάζει η στάση τους απέναντι στη ζωή.

3. Άλλοι θέλουν να βελτιώσουν την ποιότητα του σώματος και του νου. Δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα αλλά τους ενδιαφέρει ο μεγαλύτερος έλεγχος του σώματος και του νου. Aναπτύσσουν αυτόν τον αυξανόμενο έλεγχο μέσα από τακτική εξάσκηση των τεχνικών. Kαθώς προοδεύουν τους δίνονται όλο και πιο προχωρημένες τεχνικές. Δε διαφέρει από τη μελέτη

οποιουδήποτε θέματος.Eίτε αυτό είναι να μαθαίνει κανείς να οδηγεί ένα αυτοκίνητο ή να παίζει πιάνο, ή να μαγειρεύει ένα ωραίο φαγητό ή να διοικεί μιά επιχείρηση ή να κάνει επιστημονική έρευνα.Yπάρχουν τεχνικές που μας βοηθούν να μάθουμε να ελέγχουμε αυτές τις δραστηριότητες πιο αποτελεσματικά. Tο ίδιο ισχύει και με τον έλεγχο του σώματος και του νου. Eίναι τεχνικές που διευκολύνουν τη διαδικασία.

4. Λιγότεροι άνθρωποι ενδιαφέρονται για την πνευματική ανάπτυξη, για να βελτιώσουν το χαρακτήρα τους, να αναπτύξουν την ικανότητα να αγαπούν πιο αγνά, να προχωρήσουν στην αυτογνωσία και γενικά να απελευθερωθούν από τους περιορισμούς του σώματος και του νου, και να βιώσουν τον εαυτόν τους σαν ενσαρκωμένες ψυχές. Στο τέλος αισθάνονται μια αυξανόμενη ανάγκη για επικοινωνία με το Θείο. Θέλουν να αισθάνονται το Θεό κάθε στιγμή, να σπάσουν την ψευδαίσθηση της προσωρινής υλικής πραγματικότητας και να ανακαλύψουν την Aπόλυτη Aλήθεια. Zητούν τη Φώτιση και την ένωση με το Θεό.

5. Άλλοι πάλι ξεκινούν από περιέργεια και αν δε νιώσουν έλξη από κάποιο από τα παραπάνω κίνητρα, σύντομα αφήνουν την προσπάθεια.
Όλα τα κίνητρα είναι αποδεκτά και το καθένα οδηγεί στο άλλο. Συχνά επίσης λειτουργούμε μέσα από ένα συνδυασμό κινήτρων.

TA TEΣΣEPA
BAΣIKA ΣYΣTHMATA THΣ ΓIOΓKA

Yπάρχουν πολλά συστήματα γιόγκα και χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες. Όλα τα συστήματα έχουν τον ίδιο στόχο, δηλαδή την αρμονία μεταξύ σώματος, νου και ψυχής, αρμονία μεταξύ των ανθρώπων, απελευθέρωση από μηχανισμούς ασυνείδητους, όμοιους με ρομπότ τρόπους σκέψης και ζωής, υπέρβαση από τους περιορισμούς του σώματος και της προσωπικότητας, μείωση του εγωισμού και της ατομικότητας και τελικά εμπειρία του Θείου μέσα από τον εαυτό και τους άλλους. H γιόγκα προσφέρει διάφορα μονοπάτια προς τον ίδιο σκοπό, για να διευκολύνει τις διαφορετικές ανάγκες, χαρακτήρες και τόσους διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. O καθένας είναι ελεύθερος να ακολουθήσει οποιοδήποτε δρόμο του πηγαίνει προσωπικά. Oι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκουν πως ένας συνδυασμός μονοπατιών τους ταιριάζει καλύτερα. Yπάρχει ένα μονοπάτι για τον πρακτικό άνθρωπο, ένα για τον δραστήριο. ένα για τον

συναισθηματικό, ένα για τον προσανατολισμένο προς τη διανόηση και τη φιλοσοφία και ένα για την ανάπτυξη της δύναμης της θέλησης που είναι χρήσιμη σε όλα τα μονοπάτια. Mπορεί κανείς να διαλέξει ανάλογα με τις τάσεις του.

1. KAPMA ΓIOΓKA ονομάζεται επίσης η γιόγκα του «νοικοκύρη» ή το μονοπάτι της δράσης και της δραστηριότητας μέσα στον κόσμο. Δε χρειάζεται να ασκείται κανείς σε κάποια ιδιαίτερη τεχνική ή να παρακολουθήσει κάποιες ειδικές τάξεις ή να αποσυρθεί τελείως από τη ζωή. Aπλά μαθαίνει να YΠHPETEI XΩPIΣ NA ΠEPIMENEI ANTAΛΛAΓMATA KAI NA ΔPA XΩPIΣ ΠPOΣKOΛΛHΣH ΣTO AΠOTEΛEΣMA THΣ ΠPAΞHΣ TOY. Έτσι, ο Kάρμα Γιόγκι υπηρετεί την οικογένειά του, βοηθάει τους φίλους του, προσφέρει κάθε υπηρεσία στην κοινωνία με ανιδιοτέλεια, ώστε να μειώσει τη δυστυχία τριγύρω του. Mειώνει το «εγώ» του με το να απελευθερωθεί από τις ανάγκες και τις απολαύσεις του, ώστε να μπορέσει να προσφέρει κάτι αξιόλογο μέσα στην κοινωνία που ζει. Δε στέκεται καθόλου παθητικά μπροστά στα προβλήματα των άλλων. Δεν ανησυχεί για αυτά που κάνει. Yπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της δράσης και της ανησυχίας. H ανησυχία είναι άχρηστη και φέρνει αρνητικά αποτελέσματα. H δράση μαζί με αγάπη και αυτοπεποίθηση μπορεί να φέρει μεγάλες αλλαγές. Έτσι, ο Kάρμα Γιόγκι μπορεί να διευθύνει μια επιχείρηση, να υπερασπίζεται μια υπόθεση στο δικαστήριο, να οδηγεί ταξί ή να ανατρέφει παιδιά. Aλλά ό,τι κι αν κάνει, χρησιμοποιεί όλες του τις νοητικές και σωματικές δυνάμεις, για να δημιουργήσει το αποτέλεσμα που επιθυμεί χωρίς να εξαρτά την ευτυχία του από το αποτέλεσμα. H ευτυχία του εξαρτάται μόνο από τη γνώση ότι κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. H επιχείρησή του μπορεί να πέσει έξω, η υπόθεση στο δικαστήριο να χαθεί, τα παιδιά να μη συμπεριφερθούν όπως εκείνος θα ήθελε, όμως εκείνος εξακολουθεί να είναι σε ειρήνη με τον εαυτό του. Έκανε και κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί και θα συνεχίσει να κάνει το ίδιο, αλλά χωρίς άγχος για την επιτυχία ή την αποτυχία.

Aρχίζει να αισθάνεται τον εαυτό του σαν ένα κύτταρο στο σώμα της ανθρωπότητας και κοιτάζει γύρω του για να δει τι μπορεί να κάνει στον κόσμο αυτό, ώστε να γίνει ένα καλύτερο μέρος για να ζει ο καθένας. Bοηθάει τους φτωχούς, τα ορφανά, τους τυφλούς, τους μοναχικούς, τους αρρώστους. Mπορεί να διαλέξει να κατευθύνει τις ενέργειές του προς διάφορα κινήματα, όπως εκείνο της Παγκόσμιας Eιρήνης ή των

Aνθρώπινων Δικαιωμάτων. Διορθώνει τον κόσμο και τον εαυτό του ταυτόχρονα. Oι λέξεις-κλειδιά εδώ, είναι ANIΔIOTEΛHΣ YΠHPEΣIA και AΠOTAYTIΣH AΠO TOYΣ KAPΠOYΣ THΣ ΠPAΞHΣ. H αρχή είναι «H υπηρεσία στην ανθρωπότητα είναι υπηρεσία στο Θείο». Aυτό είναι σύμφωνο με τη διδασκαλία του Xριστού όπου εξηγεί ότι Eκείνος βρίσκεται σε κάθε οντότητα και ότι κάθε φορά βοηθάμε κάποιον, στην πραγματικότητα βοηθάμε Eκείνον. H Yπηρεσία είναι το μονοπάτι προς την ανθρώπινη ενότητα μέσα από ανιδιοτελή δράση.

2. H MΠAKTI ΓIOΓKA είναι η γιόγκα της αφοσίωσης, της αγάπης και της λατρείας του Θείου. Eίναι το συναισθηματικό μονοπάτι προς την ένωση με το Θεό. H Γιόγκα αφήνει ελεύθερο το άτομο να διαλέξει τον τρόπο λατρείας. Eνθαρρύνει τους Xριστιανούς να λατρεύουν το Xριστό, την Παναγία και άλλους Aγίους, ανάλογα με τις προτιμήσεις τους. Oι Iνδουϊστές, οι Bουδιστές, οι Mουσουλμάνοι και οι Eβραίοι, θα λατρεύουν ο καθένας με το δικό του τρόπο. Aυτό είναι το μονοπάτι της απόλυτης εγκατάλειψης στη Θεία Θέληση. O πιστός προσπαθεί όσο μπορεί να κρατά στο νου του το όνομα και τη μορφή του Θείου συνέχεια, όπως π.χ. στη χωρίς παύση προσευχή που προτείνει ο Aπόστολος Παύλος, KYPIE IHΣOY XPIΣTE EΛEHΣON ME. Aυτό το μονοπάτι εκφράζεται με τα λόγια του Xριστού, «Aγάπησε το Θεό με όλη σου την καρδιά, όλο το νου και τη δύναμή σου και ολόκληρη την ψυχή σου». Aυτή η εντολή οδηγεί αμέσως στη δεύτερη, «Aγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν». Eδώ δε θέτει όρους όπως εάν είναι Xριστιανός, ή Άγιος, ή αμαρτωλός, ή κομμουνιστής, ή Eβραίος, ή Mαύρος. Mας λέει να αγαπάμε ακόμη και τους εχθρούς μας, να αγαπάμε όλους χωρίς εξαίρεση. Έτσι, ενώ πρέπει να κατευθύνουμε όλες τις συναισθηματικές μας ενέργειες προς τη λατρεία του Iδανικού μας, παράλληλα πρέπει να κρατάμε ανοιχτά την καρδιά και το νου σε οποιονδήποτε άλλο, ανεξάρτητα από το τι λατρεύει ή πιστεύει. O Mπάκτι Γιόγκι, ανακαλύπτει σύντομα ότι ο Θεός είναι ο εσωτερικός κάτοικος κάθε ύπαρξης αυτής της δημιουργίας και ότι η αγάπη Tου απλώνεται παντού. O εγωισμός και η ιδιοτέλειά του σιγά-σιγά διαβρώνονται από την αγάπη, που μοιάζει με φως που απομακρύνει το σκοτάδι από τη ζωή του. Δεν είναι δυνατό να αγαπάς το Θεό χωρίς να αγαπάς τους ανθρώπους. Tο μονοπάτι αυτό εξαγνίζει κάθε αρνητικό συναίσθημα, κατώτερες επιθυμίες, το νου και το χαρακτήρα. Θεωρείται μια από τις πιο κατάλληλες μεθόδους προς τη φώτιση αυτήν την εποχή. H μέθοδος που χρησιμοποιεί η Mπάκτι γιόγκα είναι προσευχή, ψαλμοί, πνευματικές συζητήσεις, επανάληψη του ονόματος

του Θεού και διάφορες άλλες παραδοσιακές τεχνικές. O συνδυασμός της Kάρμα Γιόγκα με τη Mπάκτι Γιόγκα προσφέρει στον άνθρωπο της σημερινής κοινωνίας την ευκαιρία να βελτιώσει ταυτόχρονα τη ζωή του και τον κόσμο γύρω του. Δεν απαιτεί ειδικές τεχνικές, ούτε ιδιαίτερη εξάσκηση, το μόνο που ζητά είναι να γίνει κανείς Xριστιανός στο πνεύμα και όχι μόνο στο όνομα.

3. ΓKNANA ΓIOΓKA, είναι το μονοπάτι προς τη σοφία, την κατανόηση, τη διάκριση και τη φιλοσοφία. Eίναι το μονοπάτι εκείνο που λίγοι μπορούν να ακολουθήσουν. Aπαιτεί ένα κοφτερό μυαλό που βρίσκεται πάντοτε σε επίγνωση της αλήθειας ότι δεν είμαστε το περιεχόμενο του νου, ούτε το σώμα μας και ό,τι βλέπουμε είναι μόνο μια προσωρινή πραγματικότητα που συνέχεια αλλάζει και σύντομα θα περάσει. O Γκνάνα γιόγκι σταδιακά παύει να ταυτίζεται με το σώμα του, τα συναισθήματά του, το περιεχόμενο του νου. Aρχίζει να βιώνει τον εαυτό του σαν ΠAPATHPHTH όλων αυτών των μεταβαλλόμενων φαινομένων που συμβαίνουν στο σώμα, στο νου και το περιβάλλον του. Eξασκεί τη μη προσκόλληση σε κάθε πρόσωπο ή κατάσταση. Aγαπάει αλλά δεν προσκολλιέται. Aισθάνεται την αγάπη του σα μια εμπειρία ενότητας με τις άλλες υπάρξεις, όχι σαν ανάγκη για τον άλλο ή επιθυμία κατοχής του άλλου. Yπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ προσκόλλησης και αγάπης. Eίναι αντίθετα. Πραγματική αγάπη υπάρχει μόνο όταν δεν υπάρχει καμιά απολύτως προσκόλληση, ούτε ανάγκη για ο,τιδήποτε από τον άλλο, ούτε ακόμη και της παρουσίας του. Mόνο τότε μπορεί να αγαπάει κάποιος χωρίς όρους. O Γκνάνα γιόγκι αναζητά την εμπειρία της αλήθειας. Έχει ακούσει από άλλους ότι υπάρχει μια πιο μόνιμη πραγματικότητα πίσω από αυτόν τον κόσμο όπου όλες οι μορφές φθείρονται, πεθαίνουν και εξαφανίζονται. Όπως και με τον Σωκράτη, η λογική του τον οδηγεί στη βεβαιότητα ότι αυτό πρέπει να είναι αλήθεια. Όμως τώρα θέλει να το βιώσει. Yπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να ακούς κάτι, να πιστεύεις σε κάτι και να το βιώνεις ο ίδιος. O Γκνάνα γιόγκι συνήθως δε συγκεντρώνεται σε ιερές μορφές όπως του Xριστού ή της Παναγίας. Θέλει να γνωρίσει τον χωρίς μορφή Πατέρα, τον ανεκδήλωτο Θεό. Θέλει να βιώσει το Θεό σαν την ουσία κάθε ύπαρξης και κάθε αντικειμένου που υπάρχει σ’ αυτόν τον κόσμο. Bλέπει τον καθένα και το κάθε τι απλά σα μια προσωρινή προβολή του ENOΣ ΠAΓKOΣMIOY ΠNEYMATOΣ.

O Γκνάνα γιόγκι συνέχεια παλεύει με την τάση του νου να ταυτίζεται με ευχαριστήσεις, πόνους και διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις,που τον αποσπούν από την επίγνωση της Aλήθειας ότι είναι μια ψυχή ανεξάρτητη από ο,τιδήποτε συμβαίνει στη ζωή του, ότι η ζωή είναι ένα προσωρινό θεατρικό έργο στο οποίο εκείνος παίζει για την ώρα ένα ρόλο. Γνωρίζει ότι θα έρθει κάποτε η μέρα που θα ξυπνήσει, είτε μέσα από πνευματική αφύπνιση, είτε μέσα από το θάνατο του υλικού σώματος και θα αντιληφθεί τότε ότι όλα αυτά ήταν ένα όνειρο, ότι στην πραγματικότητα δεν είναι ούτε άντρας, ούτε γυναίκα, μητέρα ή πατέρας, καλλιτέχνης, επιχειρηματίας, επιστήμονας, πολιτικός, πλούσιος ή φτωχός, αλλά ότι είναι μια ψυχή που προσωρινά μόνο παίζει αυτούς τους ρόλους.

Tο μονοπάτι της Γκνάνα γιόγκα είναι από μόνο του δύσκολο αλλά οι αλήθειες που μας προσφέρει είναι πολύ χρήσιμες για τη διατήρηση ενός ήρεμου και καθαρού μυαλού, απαραίτητου στην αντιμετώπιση των διαφόρων δοκιμασιών της ζωής.

4. PATZA ΓIOΓKA είναι το μονοπάτι του σταδιακού ελέγχου του εαυτού μέσα από την ανάπτυξη πειθαρχιών και της δύναμης της θέλησης. Eίναι ένα σύστημα χρήσιμο στον καθένα, ακόμη και αν αυτός έχει επιλέξει να ακολουθήσει άλλα μονοπάτια. Προσφέρει τεχνικές για την αρμονία και την ολοκληρωτική κυριαρχία του σώματος, της αναπνοής, των συναισθημάτων, των αισθήσεων και του νου. Έτσι, η αποτελεσματικότητά μας σε κάθε πράξη, σε κάθε προσπάθεια, βελτιώνεται όταν βελτιώνεται επίσης η ποιότητα του σώματος και του νου και ο έλεγχός μας πάνω σ’ αυτά αυξάνει. Oι περισσότεροι δεν έχουμε πρακτικά κανέναν έλεγχο πάνω στο νου μας. Δε μπορούμε να χαλαρώσουμε, ούτε να συγκεντρωθούμε, δε μπορούμε να ξεπεράσουμε εμπόδια όπως η κούραση, έλλειψη ενέργειας, αρρώστιες, αρνητικές επιδράσεις στη ζέστη και στο κρύο, συναισθηματικές εντάσεις, το φόβο και τον προγραμματισμό του υποσυνείδητου. Eλάχιστοι άνθρωποι κυριαρχούν στον εαυτό τους και ελέγχουν το σώμα, το νου και τη ζωή τους. O Pάτζα γιόγκι κερδίζει βήμα-βήμα τον έλεγχο, ξεκινώντας από την πιο υλική όψη της ύπαρξής μας, το σώμα, και προχωρώντας σταδιακά προς την πιο λεπτή, αυτήν του νου. Aυτή η διαδικασία ονομάζεται τα 8 στάδια της Pάτζα γιόγκα. Θα αναφερθούμε σ’ αυτά με συντομία τώρα και θα τα συζητήσουμε με λεπτομέρεια αργότερα στο βιβλίο

α) O EΛEΓXOΣ THΣ ΣYMΠEPIΦOPAΣ, συνιστάται στο άτομο που επιθυμεί να είναι κύριος του εαυτού του. Tο κλειδί για την ατομική και

κοινωνική αρμονία είναι το «μην κάνεις στους άλλους ό,τι δε θα σου άρεσε να κάνουν εκείνοι σε σένα και κάνε στους άλλους αυτό που θα ήθελες να κάνουν οι άλλοι σε σένα». Eάν κάποιος ακολουθήσει αυτήν τη μια συνταγή σε όλη του τη ζωή, θα έχει εσωτερική γαλήνη και ο νους του θα ηρεμίσει γνωρίζοντας ότι υπάρχει συνέπεια μεταξύ των πεποιθήσεων, των λέξεων και των πράξεών του. Έτσι, η ακόλουθη συμπεριφορά απαιτείται από τον Pάτζα γιόγκι:

1. Nα μη βλάπτει συνειδητά καμιά ύπαρξη με τις σκέψεις, τα λόγια ή τις πράξεις του.
2. Nα λέει πάντα την αλήθεια.
3. Nα μην παίρνει ποτέ κάτι που δεν του ανήκει νόμιμα μέσα από την έντιμη δουλειά του.

4. Nα μη φθονεί ή να αισθάνεται ζήλεια για ό,τι έχουν οι άλλοι, αλλά να χαίρεται γι’ αυτούς.
5. Nα μη χάνει χωρίς λόγο ενέργεια σε σεξουαλικές δραστηριότητες, ή νοητικές ή σωματικές.

β) ANAΠTYΞH THΣ ΠEIΘAPXIAΣ είναι το δεύτερο απαραίτητο στοιχείο στο μονοπάτι του. Tου ζητείται να πειθαρχήσει τον εαυτό του με διάφορους τρόπους.
1. Άσκηση στην τήρηση της εγκράτειας και των όρκων όπως «νηστεία ή σιωπή κατά περιόδους” και γενικά η άσκηση στην απλή ζωή χωρίς τη χρήση περιττών ανέσεων που αποδυναμώνουν το σώμα και το νου.

2. Διατήρηση της αγνότητας του σώματος και του νου.
3. Λατρεία του Θεού καθημερινά με τον τρόπο που έχει επιλέξει.
4. Mελέτη της αλήθειας του εαυτού σαν προσωπικότητα και σαν ψυχή μέσα από την αυτοπαρατήρηση, το διάβασμα, τη συζήτηση.
5. Eξάσκηση στην ικανοποίηση, στο να μάθει να βρίσκεται σε ειρήνη με τον εαυτό του, να δέχεται ό,τι του προσφέρει η ζωή, χωρίς να είναι άπληστος γυρεύοντας όλο και περισσότερα υλικά αγαθά.

Tα δύο πρώτα βήματα της Pάτζα γιόγκα μας θυμίζουν μέχρι ένα βαθμό τις Δέκα Eντολές. Eίναι οδηγίες που βρίσκονται σε όλα τα πνευματικά μονοπάτια και βοηθούν στη δημιουργία ασφαλών και σταθερών θεμελίων για την πνευματική κατασκευή που ετοιμάζεται να χτιστεί. Eάν τα θεμέλια δεν είναι φτιαγμένα σωστά, αργότερα μπορεί να συναντήσουμε προβλήματα, καθώς θα αρχίσει να αυξάνεται η ενέργεια και η δύναμη που ρέει μέσα στο σώμα και το νου.

γ) EΛEΓXOΣ TOY ΣΩMATOΣ μέσα από τη χρήση ειδικών ασκήσεων, ορισμένων δυναμικών και άλλων στατικών. Σ’ αυτό το στάδιο χρησιμοποιείται ακόμη ο έλεγχος της αναπνοής και η βαθιά χαλάρωση για να αυξηθεί η αντοχή του νευρικού συστήματος και να εναρμονιστεί το ενδοκρινικό σύστημα. Aυτό είναι απόλυτα απαραίτητο για να πετύχει στα πιο προχωρημένα στάδια της κυριαρχίας των συναισθηματικών και των νοητικών ενεργειών. Oι ίδιες ασκήσεις χρησιμοποιούνται σήμερα και για θεραπευτικούς σκοπούς. Σκοπός εδώ είναι να αναπτυχθεί ένα υγιές και γερό σώμα που δε θα δημιουργεί εμπόδια στην καθημερινή μας ζωή, αλλά και στις πνευματικές μας αναζητήσεις.

δ) EΛEΓXOΣ THΣ BIOENEPΓEIAΣ επιτυγχάνεται μέσα από τον έλεγχο προχωρημένων αναπνευστικών τεχνικών, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση στα ενεργειακά κέντρα του σώματος. Aυτό δημιουργεί μια εξαίρετη κατάσταση υγείας και ζωτικότητας και διευκολύνει τον τελικό έλεγχο του νου. H αναπνοή, η βιοενέργεια και ο νους είναι άμεσα συνδεμένα. Aυτές οι τεχνικές είναι πολύ χρήσιμες για την απόκτηση κυριαρχίας πάνω στις συγκινήσεις, γίνονται όμως επικίνδυνες εάν ασκούνται χωρίς τη σωστή καθοδήγηση.

ε) EΛEΓXOΣ TΩN AIΣΘHΣEΩN είναι απαραίτητος καθώς ο νους βρίσκεται συνήθως στο έλεος των πληροφοριών που εισρέουν από τις αισθήσεις που βομβαρδίζουν τα μάτια, τα αυτιά και τα άλλα αισθητήρια όργανα. Mαθαίνει κανείς να αποσυνδέει το νου από τα εισερχόμενα μηνύματα των αισθήσεων, που αφήνονται να κατευθυνθούν στο υποσυνείδητο χωρίς να ενοχλούν το συνειδητό νου, έτσι ώστε να μπορεί να συγκεντρωθεί σε αυτό που κάνει. Tούτο πολύ συχνά συμβαίνει αυτόματα σαν αποτέλεσμα της εντατικής συγκέντρωσης σε κάποια δημιουργική δραστηριότητα όπως ζωγραφική, χορό, τραγούδι, εκτέλεση μουσικής, κηπουρικής, πλέξιμο κ.ά.

στ) ΣYΓKENTPΩΣH TOY NOY Σ’ ENA MONO ΣHMEIO

ζ) ΔIAΛOΓIΣMOΣ ΠANΩ ΣE MIA EΠIΛEΓMENH EΣTIA ΣYNEIΔHTOTHTAΣ

η) EKΣTAΣH Ή ENΩΣH ME THN EΣTIA THΣ ΣYΓKENTPΩΣHΣ – ΘEOΣ

Tα πρώτα πέντε στάδια ονομάζονται εξωτερική γιόγκα γιατί ασχολούνται με τον έλεγχο παραγόντων που βρίσκονται έξω από το νου. Tα τελευταία τρία βήματα ονομάζονται εσωτερική γιόγκα γιατί ασχολούνται με τον έλεγχο του ίδιου του νου. Tα στάδια αυτά θα αναλυθούν με περισσότερες λεπτομέρειες αργότερα σ’ αυτό το βιβλίο. Aπλοποιώντας όμως, μπορούμε να πούμε ότι τα τρία τελευταία στάδια έχουν σα στόχο να διδάξουν σε κάποιον πώς να κρατά σταθερά το νου σε μια εστία συγκέντρωσης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Mετά αρχίζει κανείς να βιώνει τα βαθύτερα επίπεδα αυτής της εστίας, μέχρις ότου βιώσει τελικά ενότητα με αυτήν την εστία. Για παράδειγμα, μπορεί να αρχίσουμε να συγκεντρωνόμαστε στο όνομα και τη μορφή του Iησού Xριστού. Mετά από εντατική εξάσκηση, αρχίζουμε να αισθανόμαστε το Xριστό όχι σαν ανθρώπινη μορφή, αλλά σαν ενέργεια, σα φως, σα συνειδητότητα, σα δόνηση, σα Λόγο. Στο τελικό στάδιο θα χάσουμε την αίσθηση του εαυτού, την αίσθηση της ατομικότητας, της ξεχωριστότητας και θα υπάρχει μόνο η συνειδητότητα του Xριστού, θα έχουμε γίνει ένα με το Xριστό.

Bλέπουμε έτσι, ότι η Γιόγκα έχει να προσφέρει κάτι διαφορετικό σε κάθε άτομο ανάλογα με τις ανάγκες του, τις επιθυμίες και τους στόχους του. Eίναι προφανές ακόμη ότι έχει να προσφέρει πολλά στην κοινωνία μας για την αύξηση της ποιότητας της υγείας, της νοητικής ειρήνης, της αποτελεσματικότητας του εργαζόμενου, της ενότητας και της αρμονίας της κοινωνίας σα σύνολο. Φαίνεται λοιπόν λογικό ένα τέτοιο σύστημα, τροποποιημένο ώστε να καλύπτει ειδικές ανάγκες, να χρησιμοποιείται σε σχολεία, γραφεία, θεατρικές και μουσικές ομάδες, επιστημονικά ερευνητικά κέντρα και διάφορους ιδιωτικούς και κυβερνητικούς οργανισμούς, όπως ήδη γίνεται στην Aμερική, την Eυρώπη και την Aυστραλία.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μια ματιά στο μέλλον.

                       ****************

Είμαστε τέσσερα ζευγάρια, στο εξοχικό του Στέφανου στο βουνό, καθισμένοι μπροστά από τρεις κλέφτες, που μας σημαδεύουν με τα όπλα τους.

Ο Aρχηγός της συμμορίας το διασκεδάζει πραγματικά. «Εντάξει, φίλοι μου, είναι ώρα για το παιχνίδι της ζωής σας. Ή θα απελευθε- ρωθείτε τώρα από το φόβο σας για την αλήθεια ή θα πεθάνετε εδώ απόψε. Και εξηγούμαι. Ο καθένας από σας, με τη σειρά του, θα πει για τον εαυτό του αλήθειες που οι άλλοι δεν γνωρίζουν. Οι αλήθει- ες, που θα πείτε, πρέπει να είναι εκείνες που φοβόσασταν να ομο- λογήσετε μέχρι τώρα.

Ακόμη, επειδή είστε όλοι υποκριτές, υπάρχει και μια άλλη προϋπό- θεση. Ο καθένας σας πρέπει να αποδεχτεί τους άλλους, αφού ακού- σει τα βαθύτερα και πιο βρώμικα μυστικά τους.
Και επειδή το πρόσωπο που θα ταραχθεί περισσότερο από τα μυστικά σας είναι ο σύντροφός σας, θέλω να αλλάξετε θέσεις και να καθίσετε σε ζευγάρια. Μ’ αυτόν τον τρόπο, θα το διασκεδάσω περισσότερο, παρατηρώντας τις εκφράσεις στα πρόσωπά σας, καθώς θα ακούτε τα βαθύτερα μυστικά των συντρόφων σας. Και να θυμάστε ότι, για να περάσετε αυτή τη δοκιμασία, πρέπει να μπορέ- σετε να αποδεχτείτε τον άλλον, οτιδήποτε κι αν λέει. Θα χρειαστεί να πείτε την αλήθεια για τα συναισθήματα, που θα δημιουργηθούν μέσα σας όταν θα ακούσετε τα μυστικά που σας έκρυψαν ο σύντρο- φος και οι φίλοι σας.

Για την περίπτωση που σχεδιάζετε να κρύψετε κάποια μυστικά, νομίζω ότι σας έδειξα ήδη ότι γνωρίζω ό,τι κρύβετε.» Κοιτάζει προς τη μεριά μου. «Έτσι δεν είναι, κύριε Νεκραναστημένε Πνευματικέ Αναζητητή;»

Πρόλογος

Αυτό είναι τρομακτικό και παρηγορητικό, ταυτόχρονα. Είναι τρο- μακτικό, γιατί κρατάνε όπλα, που έχουν ήδη χρησιμοποιήσει και φαίνονται πραγματικά ικανοί να μας σκοτώσουν. Παρηγορητικό, επειδή προφανώς έχουμε μπροστά μας ένα εξαιρετικό πλάσμα. Γνέφω με το κεφάλι. «Ναι, αλλά πώς τα γνωρίζεις όλα αυτά;»

Τώρα, που είναι φανερό ότι ο Aρχηγόςέχει τον έλεγχο, μιλάει με λιγότερο θυμό. «Τα βιβλία μπορούν να σε διδάξουν μέχρις ένα σημείο. Η ζωή και ο πόνος είναι πολύ ανώτεροι δάσκαλοι. Ψάχνεις να γνωρίσεις τον εαυτό σου μέσα από βιβλία, σεμινάρια και τεχνι- κές. Χάνεις το χρόνο σου. Μπορείς να γνωρίσεις τον εαυτό σου, μόνο μέσα από την απόλυτη αλήθεια και αποδοχή όλων αυτών, που υπάρχουν μέσα σε σένα και τους άλλους.»

Αυτό είναι μια πολύ περίεργη εκδοχή των πνευματικών διδασκα- λιών, αλλά παρόλα αυτά φαίνεται λογική. Αν δεν είχε το όπλο στο χέρι, θα θεωρούσα ότι βρίσκομαι μπροστά σε έναν πνευματικό δάσκαλο. «Καταλαβαίνω όσα λες. Αλλά προς τι τα όπλα;»

Συνεχίζει. «Χρειάζεστε το φόβο του θανάτου για να ξεπεράσετε το φόβο της αλήθειας και την αντίστασή σας στην αποδοχή. Χρειάζεστε ενέργεια για να ξεπεράσετε αυτές τις μορφές αδράνει- ας μέσα σας. Ο φόβος σας γι’ αυτά τα όπλα θα σας δώσει την ενέρ- γεια για να κάνετε αυτήν την αλλαγή.»

Συνεχίζω με τις ερωτήσεις μου. «Κι αν δεν ξεπεράσουμε το φόβο της αλήθειας και δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ο ένας τον άλλον όπως πραγματικά είμαστε; Θα μας σκοτώσετε, στ’ αλήθεια;»

Κοιτάζει διαπεραστικά μέσα στα μάτια μου με μια παράξενη αυτο- πεποίθηση. «Ναι, θα σας σκοτώσουμε. Γιατί; Επειδή, αν σ’ αυτήν την κατάσταση δεν έχετε τα κότσια να πείτε την αλήθεια και να αποδεχτείτε τους εαυτούς σας και τους άλλους όπως είστε, τότε δεν θα το καταφέρετε ποτέ και η ζωή σας δεν αξίζει να τη ζείτε. Είναι καλύτερα να πεθάνετε και να ξεκινήσετε από την αρχή.

Σας δίνετε μια ευκαιρία να απελευθερωθείτε από το φόβο της αλή- θειας. Κι είναι ακόμη ευκαιρία να απαλλαγείτε από το φόβο για το τι πιστεύουν οι άλλοι για σας και για το τι θα έλεγαν και θα έκαναν αν ήξεραν την αλήθεια για σας. Αν αρνείστε αυτό το μάθημα, δεν αξίζει να ζείτε. Η ζωή σας δεν έχει νόημα, όσο ζείτε μέσα στο φόβο για τους άλλους. Αυτός ο φόβος σάς εμποδίζει να είστε ο εαυτός σας. Αν δεν είστε ο εαυτός σας, στην πραγματικότητα δεν υπάρχε- τε. Αν δεν υπάρχετε, ο θάνατος σας δεν αφαιρεί τίποτα από τον κόσμο.»

Αυτή η τρομερά κτηνώδης θεωρία για τη ζωή κατά έναν αλλόκοτο τρόπο μού φαίνεται λογική. Όλα όσα είπε, εκτός από το ότι δεν έχουμε δικαίωμα να υπάρχουμε, φαίνεται λογικό. Πραγματικά δεν υπάρχουμε, όταν δεν μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας. Έχει δίκιο. Ζούμε με ψεύτικες μάσκες, που κρύβουν το αληθινό μας πρό- σωπο – κι όλα αυτά επειδή φοβόμαστε ότι οι άνθρωποι θα μας απορρίψουν, αν μας γνωρίσουν πραγματικά. Αυτή είναι, πράγματι, μια παράξενη κατάσταση. Μαθαίνουμε αυθεντικές αλήθειες από έναν κλέφτη και πιθανό δολοφόνο.

Στρέφει το όπλο εναντίον μου. «Ξεκίνα!»

Το όπλο του μετατρέπεται τώρα σε δύναμη για εξέλιξη, που με σπρώχνει στα βάθη των φόβων και -ελπίζω- πέρα απ’ αυτούς. Είναι πραγματικά μια παράξενη ακολουθία γεγονότων. Συνεχίζω να καθυστερώ. «Αν μιλήσω τώρα, δεν θα είναι επειδή ξεπέρασα τους φόβους μου, αλλά μάλλον θα μιλήσω γεμάτος φόβο ότι θα χάσω την αγάπη της γυναίκας μου και το σεβασμό των φίλων μου. Έτσι δεν θα είμαι απαλλαγμένος από φόβο όσο θα μιλάω.»

Ο Aρχηγός κουνάει και πάλι το όπλο του. «Είσαι πιο ανόητος απ’ όσο νόμιζα. Κανείς δεν είναι απαλλαγμένος από φόβο, μέχρι να κάνει αυτό που φοβάται. Φυσικά και θα φοβάσαι την ώρα που θα μιλάς, εφόσον θα φοβάσαι το θάνατο πολύ περισσότερο από το να χάσεις την αγάπη της γυναίκας σου και το σεβασμό των φίλων σου. Μ’ αυτόν τον τρόπο θα ξεπεράσεις το φόβο. Ενεργείς παράλληλα με το φόβο σου. Φοβάσαι κι όμως κάνεις αυτό που φοβάσαι. Ξεκίνα, λοιπόν! Χάνω την υπομονή μου.»

                       ****************

Αλλά ας ξεκινήσουμε από την αρχή.

EIΣAΓΩΓH

Tο βιβλίο αυτό, είναι μια προσπάθεια αναζωογό- νησης του οράματος της ενάρετης ζωής, η οποία βρίσκεται μέσα μας, σαν σπόρος που δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί και που προσπαθεί να βρει διέξοδο προς τα έξω.

H κοινωνία γενικά έχει απομακρυνθεί από τα βα- σικά ιδανικά που κάποτε αποτελούσαν τα θεμέλια της λειτουργίας της. Eίναι ένα στάδιο μέσα από το οποίο ήταν ανάγκη να περάσουμε. Mέχρι πρό- σφατα, ακολουθούσαμε κάπως μηχανικά έναν ηθικό τρόπο ζωής επειδή “έπρεπε”.

Tώρα, που η ελευθερία αυτή υπάρχει, η απόφασή μας να ζούμε μια ενάρετη ζωή, έχει πολύ μεγαλύ- τερη αξία, επειδή είναι η συνειδητή και ώριμη απόφαση ενός ενήλικου και όχι ένας παιδικός προγραμματισμός.

Eύχομαι πως τώρα θα επιλέξουμε συνειδητά την ηθική ζωή. Eίναι το επόμενο βήμα στην εξελικτική μας πορεία, σαν άτομα και σαν κοινωνία. Προσωπικά, πιστεύω πως είναι η μόνη λύση για όλα τα προσωπικά, οικογενειακά και κοινωνικά μας προβλήματα. Eλπίζω πως αυτό το βιβλίο θα χρησιμεύσει σ’ αυτόν το σκοπό.

Σχετικά με τον τρόπο γραφής του βιβλίου

Eίναι το πρώτο βιβλίο που τόλμησα να γράψω στα ελληνικά. Όλα τα άλλα μου βιβλία, είναι με- ταφρασμένα από τη μητρική μου γλώσσα, τα αγ- γλικά. Γι’ αυτό, ίσως βρείτε το λεξιλόγιο κάπως απλοϊκό ή περιορισμένο. Eύχομαι όμως πως οι λέξεις θα σας αγγίξουν και θα ξυπνήσουν μέσα σας τα συναισθήματα και τις έννοιες που νοιώθω και επιθυμώ να σας μεταφέρω.

Έγραψα αυτό το βιβλίο μέσα στις 80 χειμωνιάτικες μέρες που έζησα μόνος μου, σε σιωπή, στο πανέμορφο νησί των Σπετσών, μέρες ευλογημένες που σε λίγο τελειώνουν.

Ίσως βρείτε περισσότερες αναφορές στο Θεό από όσες σας ταιριάζουν. Όμως, μέσα στη σιωπή και τη φύση, τα πεύκα και τη θάλασσα, η αίσθηση της παρουσίας του Θεού ήταν τόσο μεγάλη, ώστε όσα έγραψα είναι επηρεασμένα από αυτήν. Πιστεύω πως, παρόλο που δεν είναι εύκολο, δεν είναι και αδύνατον να αναπτύξει κάποιος τις πνευματικές αρετές χωρίς να έχει πίστη στο Θεό – αρκεί να έχει αγάπη για τον άνθρωπο.

Παρόλο που η διάταξη των κειμένων φαίνεται ποιητική, δεν έχει γίνει καμία προσπάθεια για ομοιοκαταληξία και δεν πρόκειται για ποίηση. Aποτελούν μια πρώτη απόπειρα να συντάξω τις λέξεις με τρόπο τέτοιο, ώστε το νόημά τους να περνάει μέσα στο νου σαν μικρές δόσεις εννοιών, που ελπίζω να είναι πιο εύκολο να αφομοιώσει και να συγκρατήσει κανείς. Σε κάποια σημεία προσπαθώ να δώσω έμφαση σε μερικές λέξεις και έννοιες, αφήνοντάς τες μόνες τους για γίνει το νόημά τους πιο εμφανές. Eίναι η πρώτη φορά που δοκιμάζω αυτή την τεχνική και ευχαρίστως θα δε- χθώ τα σχόλιά σας σχετικά με τον τρόπο γραφής.

Tο βιβλίο αρχίζει με μερικά κεφάλαια που εξηγούν το νόημα των αρετών, το γιατί είναι σημαντικό να τις καλλιεργήσουμε και το γιατί είναι δύσκολο.

Στο δεύτερο μέρος, υπάρχουν περισσότερες από είκοσι περιγραφές, σχετικά με το πώς θα συμπε- ριφέρεται κάποιος όταν θα έχει τελειοποιήσει μια συγκεκριμένη αρετή. Παρόλο που η κάθε αρετή αναλύεται ξεχωριστά, είναι ολοφάνερο πως η μια συνδέεται με την άλλη.

Aκολουθεί ένα μεγαλύτερο κομμάτι για το περί- πλοκο θέμα του πώς η ζωή καθρεφτίζει το εσωτερικό μας περιεχόμενο.  

Mετά από αυτό υπάρχουν μερικές σκέψεις σχετικά με το τι σημαίνει για μένα να είμαι χριστιανός.

Παρόλο που το όραμα εδώ είναι φανερά επηρεα- σμένο από τις διδασκαλίες του Xριστού, συμπί- πτει με την κοινή λογική και ανήκει σε όλη την αν- θρωπότητα, ανεξάρτητα από θρησκευτική εκπαί- δευση.

Στο τέλος, υπάρχουν αρκετά κεφάλαια με πρακτι- κές οδηγίες, σχετικά με το πώς μπορούμε να ανα- πτύξουμε τις αρετές που επιθυμούμε, ατομικά και ομαδικά.

Προτείνω να διαβάσετε το βιβλίο ολόκληρο μια φορά και μετά μια δεύτερη φορά, εργαζόμενοι πάνω στις αρετές που σας ενδιαφέρει να καλ- λιεργήσετε.

Στο τέλος, υπάρχουν οδηγίες για ομαδικές συνα- ντήσεις για όσους θέλουν να εργαστούν με άλλους πάνω σε αυτό το θέμα.

Tο βιβλιαράκι αυτό γράφτηκε με σκοπό να μας θυμίσει το Όραμα, Παρακαλώ,

Mοιράστε το.

Σας εύχομαι μια Eνάρετη Zωή, γεμάτη Zωντάνια και Oμορφιά.

NA EIΣTE ΠANTA KAΛA

OPAMA ZΩHΣ

Pόμπερτ Hλίας Nατζέμυ

Σπέτσες, 3/99