Το Εμπόδιο του Φόβου
(Μπορείτε να βρείτε μια πιο ολοκληρωμένη ανάλυση του θέματος του φόβου στο βιβλίο μου, Η Ψυχολογία της Ευτυχίας.)
Σ’ αυτό το κεφάλαιο παρουσιάζονται οι αιτίες και τα αποτελέσματα του φόβου, όπως και οι λύσεις. Στα επόμενα κεφάλαια θα ασχοληθούμε πιο συγκεκριμένα με το φόβο της ευτυχίας, της αγάπης και της ηρεμίας.
Από τη στιγμή που αφήσαμε την ασφάλεια της μήτρας της μητέρας μας και κόπηκε ο ομφάλιος λώρος, βιώσαμε διαχωρισμό, απομόνωση, ανασφάλεια και φόβο.
Πραγματικά ο φόβος είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο της ευτυχίας, της ηρεμίας, της αγάπης και της πληρότητάς μας σε ατομικό, κοινωνικό και διεθνές επίπεδο. Ο θυμός, το μίσος, η προκατάληψη, η επιθετικότητα, η βία και ο πόλεμος μπορούν τελικά να αποδοθούν στο φόβο.
Δεν μπορούμε να νιώσουμε ευτυχισμένοι, όταν φοβόμαστε, όταν είμαστε ανασφαλείς ή όταν έχουμε άγχος. Το αίσθημα της σιγουριάς και της ασφάλειας είναι προϋπόθεση για να νιώθουμε ευτυχία. Αλλά το αίσθημα της ασφάλειας έχει πολύ μικρή σχέση με τις εξωτερικές συνθήκες, αλλά μάλλον με το πώς είμαστε προγραμματισμένοι και τις καταστάσεις ή τις προϋποθέσεις που κυρίως υποσυνείδητα αναπτύσσουμε σχετικά με το τι χρειαζόμαστε για να νιώθουμε ασφαλείς.
Μερικοί άνθρωποι νιώθουν ασφαλείς να κοιμούνται πάνω σ’ ένα παγκάκι του πάρκου, επειδή δεν έχουν απολύτως τίποτα να χάσουν ή να τους κλέψουν. Μερικοί αισθάνονται ασφαλείς με πολύ λίγα χρήματα και άλλοι, με μεγάλους τραπεζικούς λογαριασμούς και επαύλεις, βιώνουν άγχος. Κάποιοι νιώθουν ασφαλείς μέσα σε άγνωστες συνθήκες και άλλοι φοβούνται οτιδήποτε νέο ή διαφορετικό. Μερικοί νιώθουν ασφάλεια να ανοιχτούν στην αγάπη, ενώ άλλοι φοβούνται να είναι τόσο ευάλωτοι. Επομένως, η ασφάλεια είναι υποκειμενική εσωτερική κατάσταση και επιλογή, η οποία δυστυχώς σπάνια είναι συνειδητή επιλογή, επειδή οι υποσυνείδητοι προγραμματισμοί μας ακυρώνουν την ικανότητά μας να επιλέγουμε την ασφάλεια και την ευτυχία.
Ο φόβος και το άγχος πυροδοτούν αμυντικές αντιδράσεις στο νευρικό, ενδοκρινικό και ανοσοποιητικό μας σύστημα, κάνοντας το σώμα και το νου μας να έχουν ένταση, να συστέλλονται και να χάνουν την αρμονία και ισορροπία τους. Αυτές οι αντιδράσεις είναι σοβαρά επιζήμιες για την υγεία και τις σχέσεις μας και, μέσα από τους νόμους της έλξης και της συμπαθητικής δόνησης, βλάπτουν ακόμη και την οικονομική μας κατάσταση.
Βασικά φοβόμαστε μήπως δεν έχουμε ό,τι πιστεύουμε πως χρειαζόμαστε για να νιώθουμε ασφαλείς, άξιοι, ελεύθεροι και ικανοποιημένοι. Φοβόμαστε μήπως δεν ικανοποιήσουμε τις προσκολλήσεις μας. Οι προσκολλήσεις δημιουργούν περισσότερο φόβο και ο φόβος δημιουργεί περισσότερες προσκολλήσεις. Αν είχαμε λιγότερους φόβους, θα είχαμε λιγότερες προσκολλήσεις. Αν είχαμε λιγότερες προσκολλήσεις, θα είχαμε λιγότερους φόβους.
Μερικά πράγματα που φοβόμαστε;
Φοβόμαστε για το σώμα και την προσωπικότητά μας, επειδή γνωρίζουμε ότι είναι ευάλωτα και θνητά. Από φόβο αναζητάμε τη δημιουργία αίσθησης ασφάλειας, εξασφαλίζοντας ότι έχουμε στη ζωή μας αρκετούς ανθρώπους, χρήματα και αντικείμενα, όπως και επαγγελματική και κοινωνική θέση κλπ.
Τότε βιώνουμε ένα δεύτερο επίπεδο φόβου: το φόβο ότι ίσως να μην μπορέσουμε να κρατήσουμε ό,τι έχουμε αποκτήσει. Μπορεί να τα χάσουμε από αλλαγή, φθορά, διάλυση και τελικά εξαφάνιση από το φυσικό βασίλειο.
Φοβόμαστε μήπως δεν έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε για να νιώθουμε ασφάλεια και ευτυχία.
Φοβόμαστε μήπως χάσουμε αυτά τα πράγματα που έχουμε.
Φοβόμαστε τους άλλους που μπορεί να πάρουν από μας αυτά τα πράγματα.
Φοβόμαστε την αλλαγή που μπορεί να τα κάνει να εξαφανιστούν.
Φοβόμαστε το θάνατο, που σημαίνει απώλεια όλων αυτών.
Αλλά, επίσης, φοβόμαστε την ευτυχία.
Μερικά είδη φόβων
Υπάρχουν κυριολεκτικά χιλιάδες εκδηλώσεις του φόβου. Μπορεί να φοβόμαστε οτιδήποτε μας επιτρέπει η φαντασία μας. Ας καταγράψουμε μερικούς φόβους, ενώ θυμόμαστε ότι όλοι προέρχονται από το βασικό φόβο του πόνου, της απόρριψης ή της εξάλειψης του εγώ ή των διαφόρων προσκολλήσεών του.
Κάποιοι από μας φοβόμαστε τα ζώα, τα έντομα, τις αράχνες, τις κατσαρίδες, τις σαρανταποδαρούσες, τα φίδια, τα πουλιά και άλλα άγρια ζώα. Φοβόμαστε κάθε άλλον και το αντίθετο φύλο. Οι φτωχοί φοβούνται τους πλούσιους και οι πλούσιοι τους φτωχούς. Όσοι ανήκουν σε μια φυλή φοβούνται εκείνους που ανήκουν σε μια άλλη. Μερικά έθνη δημιουργούν εθνικιστικά αισθήματα που γεννούν φόβο για άλλες χώρες. Εκείνοι, που η θρησκευτική τους κατανόηση είναι επιπόλαια, έχουν την τάση να φανατίζονται από φόβο μήπως κάνουν λάθος. Η ιδέα εδώ είναι ότι όσο περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν αυτό που πιστεύεις, τόσο πιο σωστό πρέπει να είναι.
Ο κινηματογράφος, η τηλεόραση και οι εφημερίδες κάνουν ό,τι μπορούν για να αυξήσουν το αίσθημα της δυσπιστίας, της τρωτότητας και του φόβου μας, εστιάζοντας στη βία, πραγματική και φανταστική. Έχουμε μάθει να αντιλαμβανόμαστε τους συνανθρώπους μας σαν απειλή για την ασφάλεια και την ευτυχία μας. Κάποιοι από μας, για κάποιον ανόητο λόγο, επιλέγουν να βλέπουν ταινίες τρόμου και βίας. Μετά από μια τέτοια εμπειρία η φαντασία μας εργάζεται υπερωρίες και δημιουργεί φόβο στον παραμικρό απροσδόκητο ήχο ή βίωμα.
Μπορεί να φοβόμαστε τα ύψη, τους περιορισμένους χώρους, τους ανοιχτούς χώρους, τη θάλασσα, τη φωτιά, τα αεροπλάνα, τα τραίνα, τα αυτοκίνητα, τους ανελκυστήρες ή τα μηχανήματα γενικά. Μερικοί φοβούνται τους κεραυνούς, τις καταιγίδες, τους σεισμούς ή ακόμη και το δυνατό άνεμο. Μπορεί, επίσης, να φοβόμαστε τις εξετάσεις, τις σχολικές τάξεις ή την αποτυχία γενικά, το να κάνουμε λάθη, τις προκλήσεις, το άφημα, την έκφραση των αληθινών συναισθημάτων ή πεποιθήσεών μας.
Πολλοί από μας φοβόμαστε να πούμε την αλήθεια. Φοβόμαστε την απόρριψη και την κριτική ή το να μην μας αποδέχονται και μας αγαπούν. Κάποιοι φοβούνται να ερωτευτούν ή να δημιουργήσουν μια σχέση αγάπης, λόγω του πόνου που μπορεί να φέρει. Οι περισσότεροι από μας φοβόμαστε να μιλήσουμε μπροστά σε μεγάλες ομάδες ανθρώπων.
Φοβόμαστε ότι, αν οι άνθρωποι μάς γνωρίσουν πραγματικά, δεν θα μας αγαπούν. Φοβόμαστε τα γηρατειά και την αρρώστια. Φοβόμαστε μήπως χάσουμε την αγάπη κάποιου. Μπορεί υποσυνείδητα να φοβόμαστε ότι δεν θα έχουμε να φάμε.
Έχουμε μάθει να φοβόμαστε τον Θεό, τη φύση και τα στοιχεία. Οι περισσότεροι φοβόμαστε τα νεκροταφεία και τα πνεύματα των νεκρών.
Τελικά, υπάρχει ο φόβος όλων των φόβων – ο φόβος για το σκοτάδι. Για πολλούς από μας το σκοτάδι προσφέρει μια γιορταστική ευκαιρία στο φόβο να παίξει με τη φαντασία μας. Ένας σκοτεινός, άγνωστος χώρος (ή ακόμη κι ένας γνωστός χώρος αφού έχουμε δει μια από εκείνες τις ταινίες τρόμου) γίνεται κάτι εξαιρετικά τρομακτικό. Το σκοτάδι είναι το άγνωστο και, επομένως, σχετίζεται με τον κίνδυνο και το θάνατο. Ο νους μπορεί να φανταστεί οτιδήποτε να κρύβεται μέσα στο σκοτάδι. Αγνοούμε τι κρύβεται μέσα στο σκοτάδι κι έτσι το ταυτίζουμε με τον κίνδυνο και το θάνατο.
Από όλους τους φόβους, οι πιο κοινοί είναι για:
- Απόρριψη
- Αποτυχία
- Θάνατο ενός αγαπημένου
- Το δικό μας θάνατο
- Αρρώστια και αδυναμία
- Σωματικό ή και συναισθηματικό πόνο
- Ανθρώπους και ζώα
- Και πάλι ο φόβος για την αγάπη, την ευτυχία και την ηρεμία, λόγω της τρωτότητας που σχετίζεται μαζί τους.
Ο φόβος είναι η Μητέρα όλων των αρνητικών συναισθημάτων
Οι φόβοι μας μπορούν να εκφραστούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τους συγκεκριμένους νοητικούς μηχανισμούς του κάθε ατόμου. Οι διάφορες εκφράσεις του φόβου έχουν διαφορετικά ονόματα, όπως ανασφάλεια, άγχος, έγνοια, αδυναμία, ανησυχία, ανικανότητα, σύγχυση, ο ίδιος ο φόβος, κατάθλιψη, άρνηση, σοκ, υστερία, πανικός, παράλυση, θυμός, μίσος, οργή, επιθετικότητα, βία, ζήλεια κλπ.
Θυμηθείτε ότι μερικές φορές οι φόβοι μπορεί να είναι υποσυνείδητοι, που σημαίνει ότι μπορεί να μην έχουμε επίγνωση ότι φοβόμαστε κάτι. Εντούτοις, παρόλο που το βασικό μας συναίσθημα είναι ο φόβος, μπορεί να αντιδρούμε με θυμό, επιθετικότητα ή κλάμα. Ακόμη κι όταν μπορεί να μην φοβόμαστε συνειδητά, το εσωτερικό παιδί μας ή το υποσυνείδητο μπορεί να φοβάται. Όλα τα προαναφερθέντα συναισθήματα είναι εμπόδια της ευτυχίας, αγάπης και ηρεμίας μας.
Ελέγξτε σ’ αυτό τον κατάλογο τι σας κάνει να νιώθετε άβολα και προσθέστε οτιδήποτε άλλο ανακαλύψετε. Βάλτε έναν αριθμό που δείχνει πόσο πολύ το φοβάστε. Δέκα σημαίνει πάρα πολύ και μηδέν σημαίνει καθόλου. Να έχετε κατά νου ότι ψάχνουμε για πιθανά εμπόδια στην επιλογή της ευτυχίας.
- Το δικό σας θάνατο
- Ξαφνικό θάνατο από ατύχημα
- Το θάνατο ενός αγαπημένου
- Αρρώστια
- Παράλυση
- Γηρατειά
- Σεισμούς
- Φίδια, αρουραίους, ποντίκια, κατσαρίδες
- Σκύλους, γάτες
- Απώλεια εργασίας ή εσόδων
- Αποτυχία ή πλήγωμα στις σχέσεις
- Αποτυχία στη ζωή
- Απόρριψη από τους άλλους
- Γελοιοποίηση από τους άλλους
- Κριτική
- Μοναξιά
- Οικονομική ανασφάλεια
- Επιθετικότητα των άλλων
- Το σκοτάδι
- Το άγνωστο
- Την τιμωρία του Θεού
- Απώλεια της ελευθερίας
- Απώλεια της αξίας
- Σύγκρουση με άλλους
- Θάλασσα, ύψη, φωτιές
- Αυτοκίνητα, αεροπλάνα, πλοία
- Ανελκυστήρες, περιορισμένους χώρους
- Μεγάλες συναθροίσεις ανθρώπων
- Ερωτική απογοήτευση
- Μικρόβια και βρωμιά
- Άλλα _____________________________
Τώρα ας προσθέσουμε τους φόβους που είναι ακόμη πιο σημαντικοί γι’ αυτό το βιβλίο. Αυτοί οι φόβοι σχετίζονται με αυτό που ονομάζουμε ψυχολογική αντιστροφή, που σημαίνει ότι φοβόμαστε να είμαστε καλά. Όλοι οι φόβοι μάς εμποδίζουν να είμαστε ευτυχισμένοι, αλλά αυτοί είναι ακόμη πιο καταστροφικοί, επειδή στην πραγματικότητα αποτελούν το φόβο της ευτυχίας.
- Φόβος να νιώσουμε ασφάλεια και να αφεθούμε
- Φόβος να μην φοβόμαστε ή να χαλαρώσουμε
- Φόβος να μην έχουμε άγχος
- Φόβος να είμαστε δυνατοί και ισχυροί
- Φόβος της τρωτότητας της αγάπης
- Φόβος του εύθραυστου της ευτυχίας
- Φόβος να έχουμε ό,τι δεν έχουν οι άλλοι
- Φόβος να αισθανόμαστε αθώοι, αγνοί και άξιοι
Μερικές σημαντικές ερωτήσεις για προβληματισμό:
- Γιατί να νιώθω φόβο; Ποιο είναι το όφελος;
- Τι φαντάζομαι ότι πρόκειται να μου συμβεί, αν συμβεί αυτό που φοβάμαι;
- Τι φαντάζομαι ότι πρόκειται να μου συμβεί, αν δεν συμβεί τελικά αυτό που φοβάμαι ότι μπορεί να μην συμβεί;
- Τι θα είναι το χειρότερο που μπορεί να μου συμβεί, αν κάποιος με απορρίψει;
- Και αν αυτό συμβεί, τι θα συμβεί σε μένα;
- Τι θα γίνει αν συμβεί το χειρότερο που φοβάμαι;
- Αν συμβεί αυτό που φοβάμαι, τι θα είμαι ανίκανος να αντιμετωπίσω;
- Για πόσα χρόνια θα είμαι δυστυχισμένος, αν συμβεί αυτό που φοβάμαι;
- Θα είναι αδύνατο για μένα να συνέλθω ποτέ, αν συμβεί αυτό που φοβάμαι;
- Κι αν είμαι στην πραγματικότητα πολύ δυνατότερος απ’ όσο φαντάζομαι και μπορώ να υπερβώ οτιδήποτε συμβαίνει;
- Πόσο σίγουρος είμαι ότι θα συμβεί αυτό που φοβάμαι; Πόσο πιθανό είναι να συμβεί;
- Τι είναι καλύτερο, να ζω σε συνεχή φόβο γι’ αυτό που μπορεί να συμβεί ή να ζω με πίστη ότι όλα θα είναι καλά και, αν για κάποιο λόγο συμβεί αυτό που φοβάμαι, τότε μπορώ να το αντιμετωπίσω;
- Πώς ο φόβος βελτιώνει τη ζωή μου;
- Πώς με βοηθά να πετύχω τους στόχους μου;
- Πώς με βοηθά να είμαι ευτυχισμένος;
- Πώς με βοηθά να δημιουργήσω τη ζωή που θέλω να ζήσω;
- Αυτό που φοβάμαι με προστατεύει ή στην πραγματικότητα δημιουργεί ή έλκει αυτό που φοβάμαι;
- Οι άνθρωποι που φοβούνται είναι λιγότερο ή περισσότερο πιθανόν να αντιμετωπίσουν αυτό που φοβούνται;
- Υπάρχει όφελος στο φόβο;
- Ο φόβος με δυναμώνει ή με αποδυναμώνει;
- Με κάνει περισσότερο ή λιγότερο ευχάριστο για παρέα;
- Χρειάζομαι το φόβο για κάτι, για οτιδήποτε;
- Μπορεί ο φόβος να εμποδίσει την αρρώστια μου;
- Μπορεί ο φόβος να εμποδίσει κάποιον να με αφήσει;
- Μπορεί ο φόβος να εμποδίσει κάποιον να με απορρίψει;
- Μπορεί ο φόβος να κάνω λάθος να εμποδίσει το λάθος;
- Μπορεί ο φόβος να εμποδίσει την αναχώρησή μου από αυτό το φυσικό σώμα;
- Υπάρχει τρόπος να ζω παράλληλα με το φόβο και να μην τον αφήνω να ελέγχει το πώς νιώθω και τι κάνω;
- Τι θα γινόταν, αν δεν φοβόμουν αυτό που φοβάμαι; Είναι εντάξει; Είναι ασφαλές να μην το φοβάμαι;
- Είναι καλύτερα να το φοβάμαι ή χειρότερα;
- Υπάρχουν πνευματικές ή λογικές αλήθειες που μπορούν να με βοηθήσουν να νιώθω ασφαλής σε σχέση μ’ αυτό το φόβο και με άλλους φόβους;
- Τι θα συνέβαινε, αν πίστευα ότι όλα θα είναι καλά και όλα θα γίνουν ακριβώς όπως θα ήθελα;
- Τι θα συνέβαινε, αν ένιωθα αρκετά δυνατός να αντιμετωπίσω οτιδήποτε συμβαίνει, ακόμη κι αυτό που φοβάμαι;
- Τι θα συνέβαινε, αν πίστευα ότι ζω σε μια θεϊκή πραγματικότητα, μέσα στην οποία μπορεί να συμβεί σε μένα ή στους αγαπημένους μου μόνον αυτό που είναι για το ανώτερο καλό μας;
- Αν αντιλαμβανόμουν τον Εαυτό μου σαν αιώνια ψυχή και όχι σαν σώμα, πώς θα επηρέαζε αυτό το φόβο μου;
- Πώς θα επηρέαζε το φόβο μου η πίστη ότι οι αγαπημένοι μου είναι αιώνιες ψυχές και όχι τα σώματά τους;
- Και αν εγώ και οι αγαπημένοι μου είμαστε στην πραγματικότητα αθάνατοι;
- Πώς θα επηρέαζε τους φόβους μου το βίωμα του εαυτού μου σαν αγνού, αθώου, άξιου, θεϊκού όντος – μια προέκταση του θείου στη φυσική πραγματικότητα;
- Κι αν αξίζω την αγάπη ακριβώς όπως είμαι και η γνώμη και συμπεριφορά των άλλων δεν έχουν καμία σχέση με την αξία μου;
- Κι αν ο Θεός είναι αγάπη και με αγαπά πραγματικά χωρίς όρους, ακριβώς όπως είμαι;
- Κι αν είμαι στ’ αλήθεια πολύ δυνατότερος απ’ όσο πίστευα μέχρι τώρα και ικανός να αντιμετωπίσω οτιδήποτε μπορεί να συμβεί;
- Κι αν αυτοί, για τους οποίους ανησυχώ, έχουν επιλέξει την τωρινή πραγματικότητά τους σαν ευκαιρία για εξέλιξη;
- Κι αν αυτοί, για τους οποίους ανησυχώ, είναι θεϊκά όντα με απεριόριστη εσωτερική δύναμη να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις τους;
- Κι αν όλη αυτή η φυσική πραγματικότητα είναι ψευδαίσθηση, όπως δηλώνει η κβαντική φυσική και δεν υπάρχει χρόνος ούτε χώρος και όλοι οι φόβοι και οι ανησυχίες μου αφορούν ψευδαισθήσεις πάνω στην οθόνη ή μέσα στο νου μου;
- Τι θα γίνει αν απλά επιλέξω να μην φοβάμαι; Ποιες θα είναι οι συνέπειες;
- Είμαι πρόθυμος να ριψοκινδυνέψω να ζω με το φόβο και να αντιμετωπίζω οτιδήποτε μπορεί να συμβεί και όταν συμβεί;
Ο καθένας μπορεί να βρει τη δική του ισορροπία ανάμεσα στη θετική σκέψη ότι θα συμβεί αυτό που θέλει και την αποδοχή ότι θα είναι εντάξει αν δεν συμβεί. Μερικοί επιλέγουν το δεύτερο, που σημαίνει πως αποδέχονται νοερά ακόμη και το χειρότερο χωρίς να το προβάλλουν, πιστεύοντας ότι ένα σύμπαν γεμάτο αγάπη θα τους φέρει πάντοτε αυτό που χρειάζονται για τη διαδικασία εξέλιξής τους.
Τα αποτελέσματα του φόβου
- Ο φόβος και η ανασφάλεια είναι συνώνυμα. Όταν νιώθουμε ανασφάλεια, φυσιολογικά ανησυχούμε και σπαταλάμε πολύ χρόνο, ενέργεια, σκέψη και χρήμα για να αποκτήσουμε εξωτερική ασφάλεια. Εστιαζόμαστε στην απόκτηση και προστασία ανθρώπων, τροφής, καταφύγιου, σεξ, χρημάτων, αγαθών, φήμης και κάθε άλλου εξωτερικού παράγοντα που θα μας βοηθήσει να νιώθουμε ασφαλείς. Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε μια ζωή άγχους, καθώς μάταια αναζητάμε να ελέγξουμε τους άλλους και τη ζωή την ίδια.
- Αυτό το είδος σκέψης και ζωής είναι συχνά, κατ’ ανάγκη, εγωκεντρικό και συντηρείται εις βάρος των άλλων. Δεν νιώθουμε αρκετά ασφαλείς για να αγαπάμε και να δίνουμε, αλλά χρειαζόμαστε να παίρνουμε. Όταν μια τέτοια ψυχολογία εμποτίζει την κοινωνική και εθνική ψυχή μας, μπορεί να οδηγήσει σε ένταση και συγκρούσεις στις σχέσεις μας.
- Όταν νιώθουμε ανασφαλείς, σπάνια έχουμε την αυτοπεποίθηση να προσπαθήσουμε κάτι καινούριο, αλλά τείνουμε να κολλάμε σε παλιές συνήθειες και οικείους τρόπους. Φοβόμαστε το νέο και το άγνωστο. Η ζωή μας γίνεται στάσιμη, βαρετή, συνηθισμένη, χωρίς νόημα και χωρίς εξέλιξη. Αυτό το βαρετό, συνηθισμένο είδος ζωής οδηγεί σε αδράνεια, έναν ύπνο σε εγρήγορση, ένα ζωντανό θάνατο. Σπαταλιέται πολύς χρόνος και ενέργεια για την ικανοποίηση των εθισμών της ασφάλειάς μας και απομένει λίγη ή καθόλου ενέργεια για συναισθηματική, νοητική ή πνευματική εξέλιξη.
- Ο φόβος είναι, επίσης, η αιτία και το αποτέλεσμα του αισθήματος τρωτότητας και δυσπιστίας. Όταν νιώθουμε ανασφαλείς, αισθανόμαστε απειλή από άγνωστες καταστάσεις ή ανθρώπους, πράγμα που εξηγεί την ανάπτυξη ρατσιστικού μίσους, θρησκευτικής μισαλλοδοξίας και διεθνών εντάσεων και πολέμου. Δεν εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον και δρούμε με αμυντικούς και συχνά προσβλητικούς τρόπους για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από φανταστικό κίνδυνο.
- Όταν φοβόμαστε, η λογική μας ακυρώνεται και η φαντασία μας οργιάζει, δημιουργώντας τα χειρότερα πιθανά σενάρια, τα οποία συνήθως απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Αυτό είναι προφανώς ένα κύριο εμπόδιο στην ευτυχία μας.
- Η αντίληψή μας διαστρεβλώνεται και παρερμηνεύουμε τις προθέσεις και τις πράξεις των άλλων. Όταν η λογική μας κυριεύεται από μια πανικόβλητη φαντασία, μεταβαίνουμε στην προκατάληψη, τη στενομυαλιά, το θυμό, το μίσος και, σε ακραίες περιπτώσεις, την επιθετικότητα. Ακόμη και σε περιπτώσεις που δεν φθάνουμε σε τέτοια άκρα, οι σχέσεις μας συνήθως υποφέρουν. Δεν είναι δυνατό να είμαστε ανοιχτοί και γεμάτοι αγάπη, όταν είμαστε ανασφαλείς και φοβισμένοι.
- Μια τέτοια παράλογη συμπεριφορά φθάνει στο ζενίθ της στη νοοτροπία του όχλου. Όταν πολλοί άνθρωποι συγκεντρώνονται σε μια μεγάλη ομάδα, η νοοτροπία τους τείνει συχνά να μειώνεται στην κατώτερη νοοτροπία των μελών της ομάδας. Αυτό μπορεί να παρομοιαστεί με μια αλυσίδα, η οποία είναι τόσο δυνατή όσο ο πιο αδύναμος κρίκος της. Οι μεγάλες ομάδες ανθρώπων δεν διαφέρουν πολύ στις ενστικτώδεις αντιδράσεις τους από τις αγέλες των ζώων και τα σμήνη των πουλιών. Αν ένας πανικοβληθεί, ακολουθούν όλοι. Συχνά ακούμε για εκατοντάδες άτομα που πληγώνονται και ακόμη και ποδοπατούνται μέχρι θανάτου σε αγώνες ποδοσφαίρου, διαδηλώσεις και άλλες μεγάλες συγκεντρώσεις.
- Το να ζεις μέσα στο φόβο σημαίνει να ζεις με συνεχή υποβόσκουσα ένταση. Θα υπάρχουν συχνές εκκρίσεις από τα επινεφρίδια, καθώς άγνωστοι άνθρωποι και γεγονότα θα προκαλούν συναγερμό και αντίδραση «μάχης ή φυγής». Αυτό είναι εξουθενωτικό για το νευρικό, ανοσοποιητικό και ενδοκρινικό σύστημα. Η υπόφυση και ο υποθάλαμος βγαίνουν εκτός ισορροπίας και το ανοσοποιητικό σύστημα αποδιοργανώνεται, θέτοντας τις βάσεις για πολλές σωματικές και νοητικές ασθένειες. Η υγεία και η ευτυχία τρέπονται σε φυγή από φόβο.
- Ίσως το χειρότερο αποτέλεσμα του φόβου είναι ότι λειτουργεί σαν μαγνήτης, έλκοντας κυριολεκτικά προς εμάς τα πράγματα που φοβόμαστε περισσότερο. Οι σκέψεις φόβου είναι σαν μαγνητικά κύματα που υποσυνείδητα αλληλεπιδρούν με τον κόσμο γύρω μας, έλκοντας ακριβώς εκείνες τις καταστάσεις και εμπειρίες που μας κάνουν να είμαστε τρομοκρατημένοι. Αν φοβόμαστε τους κλέφτες, αυξάνουμε την πιθανότητα να τους συναντήσουμε. Το ίδιο ισχύει για τους σκύλους, τις κατσαρίδες, τις αράχνες κλπ. Εντούτοις, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε το θάνατο ενός αγαπημένου μας με το να το φοβόμαστε. Δεν δημιουργούμε την πραγματικότητα των άλλων με τους φόβους μας.
Το να έλκουμε αυτό που φοβόμαστε είναι πολύ χρήσιμο για τη διαδικασία εξέλιξής μας, επειδή μας ωθεί να αντιμετωπίσουμε και να εξοικειωθούμε με τα πράγματα που φοβόμαστε, το οποίο αποτελεί το πρώτο βήμα για να ξεπεράσουμε τους φόβους μας. Πολλοί από μας έχουμε ανακαλύψει, μέσα από εμπειρία, ότι ο φόβος μας για ένα γεγονός ήταν δυσανάλογος με το πρόβλημα που δημιουργήθηκε από το ίδιο το γεγονός και ότι ο φόβος μας ήταν εντελώς άχρηστος.
- Ο φόβος είναι, επίσης, το μεγαλύτερο εμπόδιο στο να προχωρήσουμε μπροστά στη ζωή μας. Κάθε φόβος είναι σαν μια κλειστή πόρτα που μας εμποδίζει να ερευνήσουμε, να ωριμάσουμε και να αναπτυχθούμε σε πολλές όψεις της ζωής μας.
Μερικοί τρόποι για να υπερβούμε το φόβο
Σαν ανθρώπινα όντα στη διαδικασία της εξέλιξης, είναι επιτακτικό να υπερβούμε τα δεσμά του φόβου, για να βιώσουμε την ασφάλεια, την ηρεμία, την αγάπη, το θάρρος, την πίστη, τη σοφία, την κατανόηση και την πληρότητα που επιθυμούμε και αξίζουμε και που είναι το πεπρωμένο μας. Ο φόβος μάς δεσμεύει σ’ ένα χαμηλότερο επίπεδο συνειδητότητας με λιγότερη αγάπη και ευτυχία.
Για την υπέρβαση του φόβου, μπορούμε να εργαστούμε με τους ακόλουθους τρόπους:
- Η απλή επαφή, σταδιακά αλλά σε αυξανόμενες δόσεις, με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβόμαστε, θα μας μάθει, από εμπειρία, ότι στην πραγματικότητα είναι αβλαβές για μας. Ο φόβος της θάλασσας μπορεί σταδιακά να ξεπεραστεί με το να μπαίνουμε για κάποιο χρονικό διάστημα σε αυξανόμενο βάθος της θάλασσας. Ο φόβος του ύψους μπορεί τελικά να νικηθεί με την έκθεσή μας σε σταδιακά αυξανόμενα ύψη. Αυτή η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το φόβο κάθε πραγματικού αντικειμένου ή κατάστασης. Ο σημαντικός παράγοντας που πρέπει να θυμόμαστε είναι να έχουμε τη σωστή δόση επαφής. Θα πρέπει να ξεκινάμε αργά και να φέρνουμε τον εαυτό μας μέχρι το κατώφλι του φόβου, ακριβώς εκεί που ο φόβος αρχίζει και όπου μπορούμε ακόμη να τον παρατηρούμε και να εργαζόμαστε με αναπνοές, χαλάρωση, αλήθειες και μεθόδους ενεργειακής ψυχολογίας.
Αργότερα, το βίωμα μπορεί να επαναληφθεί, αυξάνοντας αυτή τη φορά την επαφή με αυτό που φοβόμαστε, παίζοντας με τα όριά μας και μαθαίνοντας να χαλαρώνουμε καθώς είμαστε σε επαφή. Μπορούμε να χαλαρώσουμε αναπνέοντας αργά και βαθιά, ενώ υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας την αλήθεια ότι στην πραγματικότητα δεν κινδυνεύουμε, αλλά ότι ο νους μας ελέγχεται από κάποια λανθασμένη αντίληψη, προφανώς από κάποια εμπειρία του παρελθόντος. Τη στιγμή που αρχίζουμε να νιώθουμε φόβο, μπορούμε να αρχίσουμε να αναπνέουμε πιο αργά και βαθιά, ενώ συγκεντρωνόμαστε στη χαλάρωση του σώματος και του νου. Θα παρατηρήσουμε ότι κάποιοι μυς αρχίζουν να τεντώνονται. Μπορούμε να χαλαρώσουμε αυτούς τους μυς με τη βοήθεια της αναπνοής και νοερών μηνυμάτων χαλάρωσης.
Μπορούμε να θυμόμαστε σκέψεις που μας βοηθούν να νιώθουμε πιο ασφαλείς ή να φέρνουμε στο νου οποιοδήποτε πλαίσιο αναφοράς που μας επιτρέπει να νιώθουμε ασφάλεια και προστασία, όπως τον Θεό ή διάφορες πνευματικές ή λογικές αλήθειες. Μπορούμε να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι η φαντασία μας έχει κυριευθεί από τους αβάσιμους φόβους μας και ότι ο κίνδυνος που νιώθουμε δεν είναι πραγματικός.
- Η επαφή με αυτό που φοβόμαστε μπορεί, επίσης, να γίνει μέσα από το υποσυνείδητο και τη φαντασία. Μέσα από μεθόδους χαλάρωσης, αυτοΰπνωσης, νοητικού ελέγχου και τεχνικές θετικής προβολής, μπορούμε να φανταστούμε ότι είμαστε σε επαφή μ’ αυτό που φοβόμαστε. Όταν φανταζόμαστε τον εαυτό μας σε επαφή με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβόμαστε, μπορεί να βρούμε ότι βιώνουμε τις ίδιες συναισθηματικές και σωματικές αντιδράσεις όπως και όταν έχουμε πραγματική επαφή. Μπορούμε τότε να φανταστούμε εναλλακτικούς τρόπους να νιώθουμε και να αντιδρούμε στις καταστάσεις που προηγουμένως φοβόμασταν. Αν φοβόμασταν ορισμένα ζώα, έντομα ή ακόμη και ορισμένο είδος ανθρώπων, μπορούμε να φανταστούμε ότι νιώθουμε ασφάλεια, σιγουριά και ηρεμία κατά την επαφή μαζί τους. Μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας να νιώθει ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και θάρρος.
Παρόμοιοι αναπρογραμματισμοί του υποσυνείδητου θα μεταβάλλουν τελικά τους μηχανισμούς αντίδρασής μας στη ζωή. Εκείνοι, που είναι πεπειραμένοι σ’ αυτές τις τεχνικές, μπορούν να κάνουν τις συνεδρίες αναπρογραμματισμού μόνοι τους, αλλά πολλοί θα χρειαστούν καθοδήγηση για να ξεκινήσουν. Αυτοί που το επιλέγουν, μπορούν να φανταστούν ότι δέχονται (όχι επιθυμούν, αλλά αποδέχονται) ακόμη και το θάνατο. Μπορούμε τελικά να αναπρογραμματιστούμε να πιστεύουμε στην άφθαρτη φύση της ψυχής μας, απομακρύνοντας έτσι όλους τους φόβους από τη ρίζα τους.
Εδώ υπάρχουν τρεις προσεγγίσεις:
α. Μερικοί προτιμούν να προβάλλουν πως τίποτα δυσάρεστο δεν θα τους συμβεί. Αυτό είναι χρήσιμο και, σε μεγάλο βαθμό, θα στείλει την πληροφορία στο περιβάλλον, δημιουργώντας την επιθυμητή πραγματικότητά μας. Φυσικά, όλοι θα πεθάνουμε τελικά και όλοι θα χάσουμε τους αγαπημένους μας σε κάποιο σημείο. Καμία προβολή δεν θα το εμποδίσει αυτό.
β. Άλλοι επιλέγουν να οραματίζονται όλα μέσα στο Θεϊκό φως και αφήνουν τις λεπτομέρειες για το τι θα συμβεί σε κάποια υψηλότερη και σοφότερη δύναμη, όπως τον Θεό. Η πρώτη τεχνική είναι ενεργητική προβολή αυτού που θέλουμε να συμβεί και η δεύτερη είναι παθητική αποδοχή του καλύτερου δυνατού.
γ. Μια τρίτη πιθανότητα είναι να προβάλλουμε αυτό που προτιμούμε σε κάθε κατάσταση και μετά να το αφιερώσουμε στον Θεό, βάζοντάς το μέσα σε φως και συμπληρώνοντας την «προσευχή» μας με τη σκέψη, «Ας γίνει το Ύψιστο Καλό για όλους σ’ αυτή την περίπτωση».
Παρόμοιοι θετικοί αναπρογραμματισμοί του υποσυνείδητου μπορούν να βοηθηθούν από τις τεχνικές της ενεργειακής ψυχολογίας, όπως το EFT, τη Μέθοδο Αυτοαποπρογραμματισμού, Ακούγοντας την Καρδιά, το Θεραπευτικό Κώδικα και την άσκηση της Εξισορρόπησης των Ημισφαιρίων του Εγκεφάλου. Περιγράφονται με λεπτομέρεια στα βιβλία Αντιμετωπίζοντας Δύσκολες Εποχές και Θεραπεύοντας το Εσωτερικό Παιδί, το Υποσυνείδητο και τις Κυτταρικές Μνήμες. Το EFT θεωρείται μια από τις πιο αποτελεσματικές τεχνικές για την υπέρβαση του φόβου και του άγχους, ακόμη και των κρίσεων πανικού και περιγράφεται στο βιβλίο Ενεργειακή Ψυχολογία.
- Τεχνικές αναδρομής μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να επαναφέρουν στο υποσυνείδητο τις κρυμμένες πηγές του φόβου που είναι κλειδωμένος εκεί. Άτομα, που είχαν παραλύσει από παράλογους φόβους, έχουν θεραπευτεί με την απελευθέρωση στο συνειδητό νου των κρυμμένων τραυματικών εμπειριών. Υπάρχουν πολλές ιστορίες σχετικά με ανθρώπους που είχαν επηρεαστεί από εμπειρίες του παρελθόντος.
Με την ύπνωση και άλλες τεχνικές, έχουν απελευθερωθεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους μνήμες από εμπειρίες του παρελθόντος και της γέννησής τους. Τέτοιες τεχνικές χρησιμοποιούνται σήμερα από ψυχολόγους και άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας που θέλουν να βοηθήσουν όσους υποφέρουν από ανεξήγητους φόβους ή ενοχή. Το να φέρνουμε στο φως του συνειδητού νου αυτές τις καταπιεσμένες στο υποσυνείδητο εικόνες βοηθά στην επίλυση του προβλήματος.
- Η χαλάρωση και η ανανέωση του σώματος και του νου, μέσα από συστηματική σωστή διατροφή, σωματική άσκηση, τεχνικές αναπνοής και τεχνικές χαλάρωσης και διαλογισμού, μπορούν να απελευθερώσουν τραύματα, στρες και φόβους, που βρίσκονται μέσα στο σώμα και το νου. Όταν ολόκληρη η ύπαρξή μας χαλαρώνει, όπως παραμερίζονται φυσικά η ένταση και ο φόβος, τότε η εσωτερική ηρεμία και τα συναισθήματα εσωτερικής ασφάλειας ρέουν από μέσα. Η χαλάρωση φέρνει μεγαλύτερη ηρεμία και η μεγαλύτερη ηρεμία μάς επιτρέπει να αντιδρούμε με λιγότερο φόβο και ένταση, κάνοντάς μας να χαλαρώνουμε περισσότερο. Ισχύει και το αντίθετο. Ο φόβος φέρνει ένταση, που με τη σειρά της δημιουργεί περισσότερο φόβο. Όταν το ενεργειακό επίπεδό μας είναι υψηλό, είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι για την αντιμετώπιση του στρες, των προκλήσεων και των δυσκολιών. Αισθανόμαστε δυνατότεροι και πιο ισχυροί, λιγότερο φοβισμένοι. Το σύμπλεγμα βιταμινών Β είναι γνωστό ότι βοηθά στην υπέρβαση των φόβων που οφείλονται σ’ ένα κουρασμένο νευρικό σύστημα.
- Μια μελέτη του εαυτού μας και του κόσμου γύρω μας θα δείξει ότι πολλά όντα, καταστάσεις και γεγονότα που φοβόμαστε, λόγω της έλλειψης εξοικείωσης και της άγνοιάς μας, δεν είναι τελικά καθόλου βλαβερά. Έχουμε την τάση να φοβόμαστε πολλά είδη ζώων, όταν η αλήθεια είναι ότι τα ζώα έχουν πολύ περισσότερους λόγους να φοβούνται εμάς. Έχουμε βλάψει και σκοτώσει πολύ περισσότερα ζώα απ’ ό,τι έχουν βλάψει εκείνα εμάς.
Συχνά φοβόμαστε τους άλλους, επειδή προβάλλουμε πάνω τους τις δικές μας προθέσεις. Ένας επιθετικός άνθρωπος, που θέλει να βλάψει τους άλλους, φαντάζεται ότι και οι άλλοι έχουν τις ίδιες προθέσεις. Ένας απλός ήρεμος άνθρωπος, γεμάτος αγάπη, θα έχει λιγότερους φόβους. Μια βαθύτερη μελέτη της αληθινής μας φύσης θα μας οδηγήσει τελικά στη συνειδητοποίηση ότι η ύπαρξή μας δεν περιορίζεται στο σώμα και την προσωπικότητα, τα οποία προσπαθούμε απελπισμένα να προστατεύσουμε. Όσο περισσότερο κατανοούμε τους άλλους, τόσο λιγότερο τους αντιλαμβανόμαστε σαν ξένους, άγνωστους και απειλητικούς. Καθώς αυξάνεται η σοφία μας, συνειδητοποιούμε ότι δεν έχουμε στην πραγματικότητα τίποτα να φοβηθούμε σ’ αυτόν τον κόσμο.
- Οι ομάδες εξέλιξης, στις οποίες οι άνθρωποι συναντιούνται για να μιλήσουν ανοιχτά και ειλικρινά, με σκοπό την αυτογνωσία και την αυτοβελτίωση, μπορούν να βοηθήσουν πολύ εκείνους από μας που θέλουν να ξεπεράσουν φόβους και άλλα αρνητικά συναισθήματα και συνήθειες.
α. Θα κατανοήσουμε το γεγονός ότι και οι άλλοι έχουν πολλούς από τους φόβους μας.
β. Το να μιλάμε για ένα φόβο τον κάνει πιο αντικειμενικό και μας βοηθά να τον αντιληφθούμε, την επόμενη φορά που θα παρουσιαστεί, σαν κάτι ξεχωριστό από τον εαυτό μας.
γ. Μια ομάδα μάς δίνει συναισθηματική στήριξη και μπορούμε να σκεφτόμαστε την ομάδα, την επόμενη φορά που θα βρεθούμε μπροστά σε μια κατάσταση που δημιουργεί φόβο. Μ’ αυτό τον τρόπο, βοηθάμε ο ένας τον άλλο να προοδεύσει νοητικά και να ωριμάσει συναισθηματικά.
δ. Επιπλέον, έχουμε το όφελος ότι αισθανόμαστε λιγότερο απομονωμένοι, λιγότερο αποξενωμένοι και νιώθουμε ότι μας αγαπούν και μας κατανοούν περισσότερο.
- Μπορούμε να αναπτύξουμε απόσταση από το φόβο μας με το να αντικειμενοποιήσουμε το μέρος του εαυτού μας που νιώθει φόβο. Αυτό μπορεί να γίνει:
α. Ζωγραφίζοντας πώς φανταζόμαστε ότι μοιάζει αυτό το μέρος της ύπαρξής μας.
β. Γράφοντας ένα γράμμα στο μέρος της προσωπικότητάς μας που φοβάται.
γ. Κάνοντας ένα γραπτό ή προφορικό διάλογο μαζί του.
Με αυτούς τους τρόπους, μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είμαστε το μέρος του εαυτού μας που είναι προγραμματισμένο να φοβάται.
Τότε μπορούμε να λειτουργούμε παράλληλα μ’ αυτό. Παρόλο που ένα μέρος του εαυτού μας δεν θέλει, από φόβο, να προχωρήσει, εμείς μπορούμε να κινηθούμε μπροστά, ανεξάρτητα από αυτά τα συναισθήματα.
Αυτό ονομάζεται να ζούμε παράλληλα με το φόβο. Τον παρατηρούμε, τον αναγνωρίζουμε, τον αποδεχόμαστε, αλλά λειτουργούμε παράλληλα μ’ αυτόν, κάνοντας αυτό που φοβόμαστε να κάνουμε. Αυτό είναι όμοιο με τη θεραπεία συμπεριφοράς, κατά την οποία ερχόμαστε σταδιακά σε επαφή με τις όψεις της ζωής που φοβόμαστε περισσότερο.
Το γράμμα που ακολουθεί είναι γραμμένο από ένα νέο άνδρα 25 χρονών, μετά από κάποια περίοδο νοσηλείας σε ψυχιατρική κλινική. Έχει κατανοήσει το φόβο του και το γράμμα του μας βοηθά να κατανοήσουμε τους δικούς μας φόβους.
Ένα γράμμα που απευθύνεται στο φόβο
«Αγαπητέ φόβε,
Πιστεύω ότι γνωρίζω πολλά για σένα. Με τη βοήθεια του Θεού, έφθασα λίγο-πολύ να κατανοώ πώς γεννήθηκες και πώς αργότερα έγινες τόσο τεράστιος που κυρίευσες την ύπαρξή μου. Ο σπόρος που σε γέννησε μπορεί να προέρχεται από προηγούμενες ζωές, αλλά έπεσες σε εύφορο έδαφος, βρήκες τις κατάλληλες συνθήκες και μεγάλωσες τόσο, ώστε να τρομοκρατείς το καθετί μέσα μου. Το κλίμα μέσα στην οικογένεια, οι τραυματικές εμπειρίες και ίσως κάποια πράγματα που είναι ακόμη άγνωστα σε μένα, υπήρξαν τροφή για σένα.
Τώρα που μπήκες σε τροχιά και βρίσκεσαι τόσο χαμηλά στον ουρανό ώστε σύντομα θα καταποντιστείς, μπορώ να σε δω σαν ένα τεράστιο πιράνχα με άπειρα μαύρα πλοκάμια, μια οντότητα κοντά στη μορφή του θανάτου. Λέω ότι είσαι χαμηλά στον ουρανό, επειδή ακόμη με κρατάς αιχμάλωτο, φυλακισμένο. Ξέρω ότι αρχικά ήρθες να με προστατεύσεις, αλλά με αγκάλιασες επικίνδυνα σφιχτά, διαστρέβλωσες τις σκέψεις μου, δημιούργησες βία και επιθετικότητα, έθρεψες το εγώ μου και σχεδόν με κατέστρεψες. Είχες κυριεύσει κάθε μέρος της ύπαρξής μου σε τέτοιο βαθμό που και μόνο στον ήχο του ονόματός σου τρομοκρατούμουν. Φοβάμαι ακόμη κι όταν δεν είσαι εκεί. Στο τέλος, σαν φάντασμα, άρχισες να με στοιχειώνεις παντού και πάντοτε. Μέσα σ’ αυτό το ακατάπαυστο τρέξιμο που με έβαλες, έχω ακολουθήσει πολλούς κακούς και επικίνδυνους δρόμους.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, αν δεν ήσουν εσύ, θα είχα δραπετεύσει για να βρω νέους ορίζοντες. Παρόλο που έχω γευτεί το θάνατο εξαιτίας σου και ακόμη πονάω, σε ευχαριστώ που με κυνήγησες. Πάνω στα σκοτεινά μονοπάτια που είχα πάρει, ξαφνικά είδα στον ουρανό ένα αστέρι, σαν κερί που τρεμοσβήνει, το οποίο άρχισε να με καθοδηγεί και να καθορίζει τη ζωή μου. Καθώς περνά ο καιρός, αργά αλλά σταθερά, καθώς αυτό το αστέρι γίνεται πιο λαμπερό και κάνει την πρόοδό μου πιο σίγουρη, θέλω να κατανοήσεις ότι αυτό το φως είναι θεϊκό και σταδιακά θα φωτίσει κάθε κόχη και σχισμή της ύπαρξής μου, τα μέρη όπου βρίσκεσαι εσύ τώρα.
Γι’ αυτό σ’ ευχαριστώ που με έφερες ως εδώ για να με προστατεύσεις. Τώρα δεν σε χρειάζομαι πια. Φύγε μακριά. Ο αληθινός εαυτός μου αρχίζει να αναπτύσσεται. Αυτό που δεν φοβάται τίποτα είναι δυνατό και γαλήνιο.
Όσο για σένα, τα μέρη που βρίσκεις να μείνεις και η πραγματικότητα, στην οποία ανθίζεις, δεν είναι παρά ψευδαίσθηση.
Ευχαριστώ τον Θεό, που με τη βοήθειά Του τολμώ να σε αντιμετωπίσω. Με το συνεχώς αυξανόμενο φως που θα εκπέμπω πάνω σου, θα αρχίσεις να εξαφανίζεσαι, αναζητώντας κάποιο άλλο σκοτεινό μέρος μέσα στις σκιές.
Είμαι ήδη σίγουρος ότι είσαι χαμηλά στον ουρανό και κάποια μέρα δεν θα υπάρχεις πια».
Αυτό το γράμμα μάς διδάσκει σημαντικά σημεία για το φόβο και την αποδοχή του.
α. Ο συγγραφέας του λέει ότι άρχισε να κατανοεί πώς αυτός ο φόβος γεννήθηκε στο νου του. Μ’ αυτό τον τρόπο τον αντικειμενοποιεί και τότε μπορεί να τον αντιληφθεί σαν κάτι ξέχωρο από τον εαυτό του, το οποίο προγραμματίστηκε μέσα του κάποια συγκεκριμένη στιγμή.
β. Του δίνει μορφή, ένα «τεράστιο πιράνχα». Αυτό διευκολύνει την αντικειμενικότητα και την απόσταση από αυτόν.
γ. Κατανοεί ότι αρχικά ο φόβος ήταν ένας μηχανισμός προστασίας, αλλά μετά βγήκε εκτός ελέγχου.
δ. Συνειδητοποιεί ότι δεν τον χρειάζεται πια για προστασία, ότι μπορεί να βρει πιο υγιείς μορφές προστασίας.
ε. Επίσης συνειδητοποιεί πως μπορεί να θεραπεύσει αυτό το μέρος του εαυτού του στέλνοντας αγάπη και φως, γιατί ο φόβος μπορεί να υπάρξει μόνο στο σκοτάδι, την άγνοια και την έλλειψη αγάπης.
- Η πίστη σ’ ένα πανάγαθο και γεμάτο αγάπη Θεϊκό Ον μπορεί να είναι μεγάλη βοήθεια στην αντιμετώπιση κάθε κινδύνου, πραγματικού ή φανταστικού. Όταν πιστεύουμε σ’ ένα Ον, του οποίου η παρουσία και η δύναμη διαπερνούν το σύμπαν, νιώθουμε προστατευμένοι. Όταν πιστεύουμε ότι όλα όσα συμβαίνουν ελέγχονται ή επιτρέπονται από αυτό το πανάγαθο και γεμάτο αγάπη Ον, τότε έχουμε πίστη πως ακόμη και φαινομενικά τυχαία και άδικα γεγονότα έχουν κάποιο ανώτερο σκοπό, κι ότι υπάρχει μια ανώτερη δικαιοσύνη, ακόμη κι όταν δεν μπορούμε να την κατανοήσουμε.
Αυτό είναι θέμα πίστης, που σημαίνει ότι πιστεύουμε σ’ έναν ισχυρό και ανώτερο νόμο που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ή να αποδείξουμε ότι υπάρχει. Αν μπορούσαμε να δούμε το θείο ή τους νόμους του, θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε γνώση αντί για πίστη. Πίστη και γνώση είναι οι υπέρτατες λύσεις για το φόβο. Κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι κάτι που φοβόμαστε δεν θα συμβεί. Είναι προφανώς πολύ απίθανο, αλλά η δυνατότητα είναι πάντοτε εκεί.
Επομένως, η υπέρτατη λύση για το φόβο είναι η θετική σκέψη:
α. Πίστη ότι όλα θα πάνε καλά.
β. Αλλά, συγχρόνως, γνώση πως οτιδήποτε συμβεί θα είναι η καλύτερη δυνατή λύση για τη διαδικασία εξέλιξής μας.
γ. Και ότι έχουμε τη δύναμη να το χειριστούμε και να το χρησιμοποιήσουμε θετικά.
Οι καταστάσεις που φοβόμαστε μάς προσφέρουν μια ευκαιρία να γίνουμε πιο δυνατοί και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Η πίστη στη Θεία Δικαιοσύνη μάς επιτρέπει να ανοιγόμαστε σε κάθε κατάσταση, γνωρίζοντας πως θα συναντήσουμε μόνον ό,τι εξυπηρετεί τη διαδικασία εξέλιξής μας, είτε είναι ευχάριστο είτε δυσάρεστο.
Κάποιοι από μας, που κατέχονται από παράλογους φόβους, μπορεί να έχουν υποσυνείδητη ενοχή. Συχνά ο φόβος μας βασίζεται στην πεποίθηση ότι θα τιμωρηθούμε κατά κάποιο τρόπο για «αμαρτίες». Έχουμε προγραμματιστεί να πιστεύουμε ότι δεν είμαστε αγνοί ή καλοί και γι’ αυτό έχουμε χάσει τη θεϊκή προστασία και μπορεί να τιμωρηθούμε. Επομένως, η ενοχή οδηγεί στο φόβο. Από την άλλη, η αναγνώριση της εσώτερης θεϊκής μας φύσης και της ενυπάρχουσας ενότητας με το σύμπαν θα μας επιτρέψει να βιώσουμε εσωτερική ασφάλεια.
- Εφαρμόζοντας την πνευματική γνώση ή τη διάκριση ανάμεσα στον Εαυτό μας και το νου μας, μπορούμε να παρατηρούμε το φόβο να λειτουργεί από μόνος του. Η ιδέα είναι ότι, εφόσον μπορούμε να παρατηρούμε το νου και να σχολιάζουμε τη δραστηριότητά του, προφανώς, δεν μπορεί να είμαστε ο νους, αλλά μάλλον κάποια ανώτερη οντότητα που τον παρατηρεί.
Επομένως, μπορούμε να δούμε ότι δεν είναι ο αληθινός Εαυτός μας που βιώνει φόβο, αλλά ο νους, που είναι μόνο ένα όργανο ή εργαλείο. Μπορούμε να παρακολουθούμε σαν παρατηρητές το νου, τη φαντασία και όλο το περαστικό δράμα της ζωής μας.
Μπορούμε να επαναδιαβεβαιώνουμε,
«Δεν είμαι αυτό το σώμα,
Δεν είμαι αυτός ο νους,
Δεν είμαι αυτός ο φόβος.
Είμαι ο παρατηρητής όλων αυτών.
Είμαι μια ψυχή ενωμένη με όλες τις άλλες ψυχές και με τον Θεό».
Όταν αρχίζουμε να αισθανόμαστε την αλήθεια αυτών των δηλώσεων, δεν φοβόμαστε πια τους άλλους, επειδή δεν είναι άλλοι. Συνειδητοποιούμε την ενότητα με όλους. Αισθανόμαστε μια ενότητα γεμάτη αγάπη και, επομένως, νιώθουμε ασφάλεια με όλους.
Ο φόβος που δημιουργήθηκε από το κόψιμο του ομφάλιου λώρου και το αίσθημα του διαχωρισμού απομακρύνεται, επειδή επανεγκαθίσταται ένας πνευματικός ομφάλιος λώρος με όλη τη Δημιουργία.
- Η ανάπτυξη της αγνής αγάπης είναι, επίσης, μια υπέρτατη λύση για το φόβο. Δεν μπορούμε να φοβόμαστε αυτό που αγαπάμε. Η αγάπη βασίζεται στην ενότητα και ο φόβος στην αποξένωση – το διαχωρισμό. Ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής έγραψε σ’ ένα από τα γράμματά του, «Δεν υπάρχει φόβος μέσα στην αγάπη. Η τέλεια αγάπη εξαφανίζει όλους τους φόβους. Επομένως, κάποιος που φοβάται δεν έχει τέλεια αγάπη …»
Η αγάπη και η κατανόηση πηγαίνουν μαζί χέρι-χέρι. Αγαπάμε τους άλλους όταν τους κατανοούμε και τους κατανοούμε όταν τους αγαπάμε. Όταν είμαστε γεμάτοι αγάπη για όλους, δεν θα νιώθουμε απομονωμένοι και τρομοκρατημένοι από το περιβάλλον μας. Πολλά παιδιά και νεαρά ζώα αισθάνονται αυτή τη γεμάτη αγάπη ενότητα με το περιβάλλον τους, μην έχοντας μάθει ακόμη τις αντιδράσεις του φόβου. Ένας σκύλος, μια γάτα, ένα φίδι και ένα λιοντάρι, που μεγαλώνουν μαζί από μικρά, δεν αισθάνονται απειλή ή φόβο το ένα για το άλλο.
Αυτό μού θυμίζει μια αληθινή ιστορία που μου είπε ένας φίλος. Περπατούσε στα βουνά του Κολοράντο και άρχισε να επαναλαμβάνει μια προσευχή. Όσο επαναλάμβανε την προσευχή, τόσο πιο ευτυχισμένος ένιωθε και γεμάτος αγάπη για όλα όσα έβλεπε γύρω του. Άρχισε να κατεβαίνει τρέχοντας το μονοπάτι μέσα σε έκσταση, νιώθοντας ενότητα με όλα όσα τον περιέβαλαν. Σε μια στροφή του μονοπατιού, βρέθηκε μπροστά σ’ ένα λιοντάρι του βουνού σε απόσταση μόλις δύο μέτρων. Κοίταξε το λιοντάρι στα μάτια και είπε με αγάπη, «Μην φοβάσαι, δεν θα σε πειράξω».
Δεν μπορούσε να νιώσει φόβο μέσα στην κατάσταση της αγάπης και της ενότητας.
Το λιοντάρι στράφηκε και απομακρύνθηκε.
Αυτό που μας φέρνει η ζωή μπορεί να είναι ευχάριστο ή οδυνηρό, αλλά θα είναι το καλύτερο για τη διαδικασία εξέλιξής μας. Χρειάζεται να πάμε στον πυρήνα της ύπαρξής μας και να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε ικανοί να επιζήσουμε (ακόμη και από το θάνατο) και να συνεχίσουμε να είμαστε εντάξει οτιδήποτε κι αν συμβεί. Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με τη μοιρολατρία. Η ίδια η φύση της ύπαρξής μας και οι νόμοι της εξέλιξης απαιτούν να αναζητάμε ενεργά να δημιουργήσουμε την πιο θετική πραγματικότητα που μπορούμε για τον εαυτό μας, την οικογένειά μας και την κοινωνία σαν σύνολο. Η αποδοχή χωρίς φόβο θα είναι τ0 αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών. Δεν παρατάμε τις προσπάθειες.
Εντούτοις, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουμε ακλόνητη πίστη στην αθάνατη και θεϊκή φύση μας και επομένως είναι καλύτερα να δυναμώσουμε την πίστη μας στη Θεϊκή προστασία. Η Θεϊκή δημιουργία, στήριξη, προστασία και καθοδήγηση υπάρχουν αναμφίβολα, αλλιώς η ζωή θα ήταν αδύνατη, αλλά δεν θα μας προστατεύσουν από τα γεγονότα που χρειάζεται να περάσουμε για να αφυπνιστούμε πνευματικά.
Σχετικά μ’ αυτό, χρειάζεται να αποφύγουμε δύο παγίδες. Η πρώτη είναι να αποφύγουμε να αποδυναμώσουμε την πίστη εκείνων που πιστεύουν πως είναι προστατευμένοι και ότι τίποτα δυσάρεστο δεν θα τους συμβεί ποτέ. Είναι προστατευμένοι, αλλά απλώς δεν έχουν κατανοήσει το σκοπό αυτής της προστασίας. Η προστασία είναι για εξέλιξη και όχι απλά για την επιβίωση και την άνεση και την εφήμερη ευτυχία. Η δεύτερη παγίδα που πρέπει να αποφύγουμε είναι να δημιουργήσουμε την εντύπωση ότι πρέπει να έχουμε προβλήματα και δοκιμασίες για να εξελιχθούμε πνευματικά. Αν και αυτό συμβαίνει συχνά, δεν είναι πάντοτε έτσι και δεν πρέπει να αναζητά κανείς προβλήματα για να εξελιχθεί. Εξελισσόμαστε, επίσης, μέσα από την ευτυχία και τις ευχάριστες εμπειρίες.
Εφαρμόζοντας EFT για τους φόβους
Το EFT είναι γνωστό σαν το πιο αποτελεσματικό μέσο για την απελευθέρωσή μας από προσωρινούς και μόνιμους φόβους, άγχη και συμπτώματα πανικού. Για πιο λεπτομερή πληροφόρηση για το πώς γίνεται, απευθυνθείτε στο βιβλίο μου Ενεργειακή Ψυχολογία.
Ακολουθούν κάποιες αντιλήψεις που θα μας βοηθήσουν να νιώθουμε πιο ασφαλείς. Δείτε αν σας ταιριάζουν κάποιες από αυτές και χρησιμοποιήστε τις.
Για ποιο λόγο να απελευθερωθούμε από την ανασφάλεια, το φόβο και το άγχος;
- Μόνο έτσι μπορώ να νιώθω ήρεμος, ευτυχισμένος και ασφαλής.
- Μόνο τότε μπορώ να αγαπώ πραγματικά και σταθερά.
- Είναι απαραίτητο για την υγεία και τις σχέσεις μου.
- Όταν φοβάμαι, βιώνω την ψευδαίσθηση ότι είμαι το σώμα και η προσωπικότητα.
- Είναι βασικό για να μπορώ να βιώνω την αληθινή μου φύση και να εκτελώ το λόγο ύπαρξης μου.
- Θα είμαι πολύ πιο ευτυχισμένος.
- Θα υπερβώ το συναισθηματικό εαυτό μου και θα βιώσω ανώτερες καταστάσεις συνειδητότητας.
- Έχω στεναχωρηθεί και φοβηθεί χιλιάδες φορές και τελικά δεν έγινε αυτό που φοβόμουν και, ακόμα κι αν έγινε, μπόρεσα να τα ξεπεράσω όλα με το χρόνο.
Αλήθειες για Ασφάλεια
Μπορούμε να ενσωματώσουμε πιο αποτελεσματικά στο υποσυνείδητο τις πιο κάτω αλήθειες και σκέψεις με τις διάφορες εσωτερικές ασκήσεις και μεθόδους της ενεργειακής ψυχολογίας που εξηγούνται στο www.armonikizoi.com και στα βιβλία Ενεργειακή Ψυχολογία, Αντιμετωπίζοντας Δύσκολες Εποχές και Θεραπεύοντας το Εσωτερικό Παιδί, το Υποσυνείδητο και τις Κυτταρικές Μνήμες, καθώς και σε σεμινάρια πάνω στα θέματα αυτά.
- Είμαι ασφαλής.
- Ζούμε σε ένα στατιστικά ασφαλές περιβάλλον.
- Είμαι πνεύμα αιώνιο και ο υλικός κόσμος είναι προσωρινός.
- Είμαι ενέργεια – συνειδητότητα.
- Εγώ και οι αγαπημένοι μου είμαστε αθάνατοι.
- Έχουμε την δύναμη να αντιμετωπίσουμε ό,τι μπορεί να συμβεί.
- Ελευθερώνομαι από το φόβο.
- Έχω απεριόριστη δύναμη μέσα μου.
- Στο κέντρο της ύπαρξης μου είμαι αθώος και αγνός, όπως με δημιούργησε ο Θεός.
- Είμαι ο αποκλειστικός δημιουργός της πραγματικότητάς μου.
- Αξίζω την αγάπη και το σεβασμό όπως είμαι.
- Είμαι ασφαλής – ό,τι κι αν κάνει ο άλλος.
- Έχω επιλέξει σαν ψυχή να μάθω μέσα από κάθε εμπειρία.
- Έχω κάνει, κάνω και θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ.
- Ζω σε ένα σύμπαν αγάπης και όλα θα καταλήξουν με τον ανώτερο δυνατό τρόπο για μένα, τους αγαπημένους μου, τις ευθύνες και τις αρμοδιότητές μου.
- Η αξία και η ασφάλειά μου είναι δεδομένα σαν έκφραση του Θείου.
- Οι αγαπημένοι μου είναι αιώνια όντα που έχουν γεννηθεί, ζήσει και φύγει από τα σώματα τους εκατοντάδες φορές και έχουν τη δύναμη να επιβιώσουν και να αντιμετωπίσουν ό,τι μπορεί να προκύπτει.
- Το άγχος και ο φόβος μου δεν λύνουν κανένα πρόβλημα και δεν προσφέρουν τίποτα στους άλλους.
- Προτιμώ να εργάζομαι και να σκέφτομαι με διαύγεια για να βρω λύσεις και όχι να αγχώνομαι και να φοβάμαι.
- Είμαστε όλοι αγαπημένα παιδιά του Θεού.
- Κάνω και θα κάνω με ηρεμία κάθε στιγμή αυτά που μπορώ να κάνω για να λυθούν τα θέματά μου, καθώς είμαι ήρεμος και αισιόδοξος για το αποτέλεσμα.
- Κάθε έκβαση είναι και θα είναι η τέλεια για την εξέλιξή μας.
- Η θετική σκέψη και η ευγνωμοσύνη, ότι θα γίνει πράγματι αυτό που είναι καλύτερο, είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να γίνει αυτό που επιθυμώ.
- Είμαι δημιουργός και μπορώ να δημιουργήσω αυτά που χρειάζομαι.
- Οι αγαπημένοι μου είναι δημιουργοί και μπορούν να δημιουργήσουν αυτά που χρειάζονται.
- Η εμπιστοσύνη στη δύναμη και στην εσωτερική καθοδήγηση των αγαπημένων μου, είναι το μεγαλύτερο δώρο και συμπαράσταση που μπορώ να τους δώσω.
- Εγώ και οι αγαπημένοι μου είμαστε ενωμένοι με τον Θεό όπως μας δημιούργησε, χωρίς καμία επίδραση του χώρου και του χρόνου.
- Βλέπω το φως πίσω από όλους και όλα και είμαι ελεύθερος από το φόβο για τον ονειρικό αυτό κόσμο.
- Ο Χριστός έχει υποσχεθεί: Όλοι αξίζουμε την αφθονία. «Μην αγχώνεστε για το αύριο. Δεν βλέπετε πως ο Θεός φροντίζει για τα λουλούδια και τα πουλιά; Εσείς είστε πολύ πιο σημαντικοί στα μάτια Του. Κάντε το έργο του Θεού και όλα θα σας δοθούν».
- Η αγάπη είναι πάντα η λύση.
- Με ηρεμία είμαι πολύ πιο αποτελεσματικός στο να βρίσκω λύσεις.
