ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΩΝ
Περίληψη και ερωτήσεις από 4ο μάθημα 27/10/2026
Περίληψη:
Σειρά ανάλυσης:
- Ερέθισμα
- Πεποιθήσεων Χ4
- Συναισθήματα
- Αντιδράσεις
- Παιδικά βιώματα
Ξεκινώ από το ερέθισμα ή το συναίσθημα
Οι πεποιθήσεις δημιουργούν την πραγματικότητά μας και μας οδηγούν να συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο τρόπο και αναπαράγουμε συνεχώς τις ίδιες καταστάσεις. Είμαστε αιχμάλωτοι μέσα σε ένα σύστημα πεποιθήσεων.
Οι συντονιστές οφείλουν να βοηθήσουν το άτομο να καταλάβει αυτόν τον μηχανισμό:
- Να δει τα στοιχεία του μηχανισμού
- Να δει πως ακριβώς ο ίδιος δημιουργεί αυτά που νιώθει.
- Να τον βοηθήσουμε να σκεφτεί τις επιλογές του.
Βήματα ανάλυσης κατά τη διάρκεια συνεδρίας:
Ανάλυση ερεθίσματος: Συνήθως ξεκινάμε με το ερέθισμα αλλά μπορεί να είναι και το συναίσθημα. Προσοχή να μείνουμε στο ερέθισμα και να μην σταθούμε στην ερμηνεία.
Ερμηνείες:
- Δεν με αγαπάει ο άλλος
- Θέλει να με καταπιέζει
- Θέλει να με ελέγξει
- Θέλει να με υποβιβάζει
- Θέλει το κακό
Σπάνια ο άλλος να θέλει το κακό μας (10-20%). Απλά προσπαθεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες του. Το κίνητρο του άλλου είναι να προστατεύσει τον εαυτό του και όχι να μας πληγώσει. Σκεφτόμαστε σαν να είμαστε εμείς το κέντρο του σύμπαντος και ο άλλος το μόνο που σκέφτεται είναι πως θα μας βλάψει. Παίρνουμε προσωπικά και ερμηνεύουμε τις πράξεις του άλλου βάση των πεποιθήσεων και βιωμάτων μας.
Ανάλυση συναισθήματος:
Στα συναισθήματα υπάρχουν:
- Το κύριο συναίσθημα (αδικία, πόνος)
- Υπάρχουν τα άλλα παράλληλα συναισθήματα (αδυναμία, απογοήτευση).
- Τα βαθύτερα συναισθήματα πίσω από αυτά (φόβος, ενοχή).
- Δευτερογενής συναισθήματα ώστε το αρχικό συναίσθημα να γίνεται ερέθισμα. Δηλαδή έχω ένα δεύτερο συναίσθημα για το γεγονός ότι είχα το πρώτο (θυμός, ενοχή, ντροπή).
Ο συντονιστής μαζί με το άτομο πρέπει να αποφασίσει ποιο συναίσθημα θα αναλύσουμε και από που θέλει να ξεκινήσει.
Ανάλυση πεποιθήσεων
Αναλύουμε τις πεποιθήσεις σε:
- Κύριες πεποιθήσεις
- Άλλες πεποιθήσεις που μπορεί να δημιουργούν άλλα/παράλληλα συναισθήματα
- Δευτερογενείς πεποιθήσεις. Πεποιθήσεις που δημιουργούν τα δευτερογενή συναισθήματα.
Παράδειγμα: Έχω μια πεποίθηση που δημιουργεί το φόβο, άλλη πεποίθηση που δημιουργεί το θυμό και άλλη πεποίθηση που μου δημιουργεί ενοχή επειδή έχω το θυμό. Όλα αυτά μπορεί να τα νιώθω ταυτόχρονα και εδώ είναι η μεγάλη δύναμη του BSFF. Δηλαδή έχω πολλά συναισθήματα και πεποιθήσεις για το ίδιο θέμα.
Ανάλυση ριζικών πεποιθήσεων: Τι πιστεύω που με κάνει να πιστεύω ότι κινδυνεύω και τι πιστεύω που με κάνει να πιστεύω ότι κινδυνεύω; Γιατί κινδυνεύω; Γιατί κινδυνεύω;
Πηγαίνοντας πίσω φτάνουμε ότι είμαι αυτό το σώμα και η προσωπικότητα. Οπότε αυτός είναι ο λόγος που κινδυνεύω. Εάν υπήρχε η πεποίθηση ότι είμαι πνεύμα δεν θα υπήρχαν αυτά τα συναισθήματα.
Ανάλυση εμπειριών: Ψάχνουμε να βρούμε τις εμπειρίες που είναι οι αιτίες των ριζικών πεποιθήσεων, που είναι η αιτία των βασικών πεποιθήσεων, που είναι η αιτία των συναισθημάτων. Ψάχνουμε να βρούμε τα βιώματα που υπάρχουν, τα λανθασμένα παιδικά συμπεράσματα που έχουν δημιουργήσει αυτές τις πεποιθήσεις.
Περίληψη
Κάνουμε μια περίληψη και φτάνουμε σε κάποιο συμπέρασμα.
Μπορούμε να αφήσουμε το άτομο κάθε φορά με μια ή περισσότερες ερωτήσεις, τι να σκεφτεί για την επόμενη φορά.
Αποφάσεις
- Θέλει να κάνει μια αλλαγή;
- Έχοντας δει ποιες είναι οι πεποιθήσεις, εμπειρίες, συναισθήματα, τι θέλει ο άλλος να κάνει
- Υπάρχει και το ερώτημα, ποιο είναι το μάθημά μου;
- Ποιες πεποιθήσεις θέλω να αλλάξω;
- Εφαρμογή, πράξεις, κινήσεις που θα εφαρμόζει;
Ίσως να κάνει θετική προβολή, γραπτές επιβεβαιώσεις, πράξεις εξωτερικές, ενεργειακή ψυχολογία
Αναθεώρηση
Κάνουμε αναθεώρηση και αναφορά αφού έχει περάσει μία εβδομάδα και το άτομο έχει κάνει την προσπάθειά του. Τι δυσκολίες είχε; Πως πας με τις αποφάσεις σου; Με τις ενέργειες που αποφάσισες να κάνεις;
Συζητάμε οποιαδήποτε εμπόδια που μπορεί να υπήρξαν στην εφαρμογή των αποφάσεων αυτών και τι θα κάνει για αυτά και πως θα προχωρήσει πιο μεθοδικά.
Σχετικά με πεποιθήσεις
Κύρια ερώτηση:
- Τι πιστεύεις πως σε κάνει να νιώθεις αυτό;
- Τι σε κάνει να πιστεύεις αυτό που σε κάνει να νιώθεις αυτό;
- Τι κινδυνεύει εδώ, τι πιστεύεις ότι δημιουργεί αυτό το συναίσθημα; Ψάχνουμε για τον κίνδυνο.
- Τι πιστεύεις για αυτό που συμβαίνει εδώ, που σε κάνει να νιώθεις αυτό το ειδικό συναίσθημα;
Συνεχίζουμε την πορεία ψάχνοντας όλο και πιο ριζικές πεποιθήσεις.
Σε κάθε περίπτωση υπάρχει κάτι που εμείς έχουμε προγραμματιστεί ότι πρέπει να γίνει κάτι για να είμαστε ασφαλείς, για να αξίζουμε, να είμαστε καλά.
Τι είναι αυτό που χρειάζεται;
Λάθος ερώτημα: «και τι θα γίνει;» Σωστό: «Τι μπορεί να γίνει εδώ που δεν θέλεις να γίνει;»
Λάθος ερώτημα: «και τι θα πάθεις;» Σωστό: «Πως πιστεύεις ότι αυτό μπορεί να επιδράσει επάνω σου;»
Σωστές ερωτήσεις: «Ποιος είναι ο πιθανός κίνδυνος εδώ;» «Τι φοβάσαι σε αυτή την κατάσταση;» «Τι είναι το χειρότερο που μπορεί να γίνει εδώ;»
Η ερώτηση μπορεί να γίνει με έναν τρόπο που με κάποιο τρόπο πληγώνει τον άλλο ή που βοηθάει τον άλλο.
Προσέχουμε τον τόνο της φωνής μας. Ο τόνος μας βγαίνει από τους δικούς μας προγραμματισμούς. Ο καθένας έχει ευαίσθητα σημεία.
Για να φοβάμαι κάτι χρειάζεται να υπάρχουν δύο προϋποθέσεις:
- Πρέπει να πιστέψω ότι υπάρχει πιθανότητα να γίνει. (Συνήθως μικρή η πιθανότητα να γίνει αυτό που φοβάμαι.)
- Πρέπει να πιστεύω ότι δεν θα το αντέξω. Δεν θα έχω τη δύναμη να το αντιμετωπίσω και να το ξεπεράσω. (Μια πιθανή αντιμετώπιση του φόβου είναι να απομυθοποιήσουμε το χειρότερο. «Τι είναι το χειρότερο;» «Μπορώ να αντιμετωπίσω αυτό το χειρότερο;» πχ Είμαι πνεύμα, έχω περάσει δύσκολες καταστάσεις, θα πονέσω αλλά θα συνέλθω». Αν μπορώ να δεχτώ ότι έχω τη δύναμη να αντιμετωπίζω τη χειρότερη πιθανή εξέλιξη, το απομυθοποιώ. Εάν λέει το άτομο ότι «φοβάμαι ότι μπορεί να πεθάνω» τότε ρωτάμε «τι συγκεκριμένο για το θάνατο φοβάσαι;» «φοβάσαι τη διαδικασία, τον πόνο/δυσφορία, την αδυναμία/ εξάρτηση, φοβάσαι τι θα βρεις μετά») Εδώ είναι οι δύο όψεις του φόβου.
Το άτομο έχει τρεις επιλογές με τον φόβο:
- Να καταλάβει ότι υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα να συμβεί (Δεν θα γίνει) ή
- Να καταλάβει ότι αν συμβεί, σαν ανθρώπινη ψυχή, σαν πνεύμα, θα το αντιμετωπίσει (αν γίνει θα έχει τη δύναμη να το αντιμετωπίσει) ή
- Μας βοηθάει ότι υπάρχει μια τάξη στο σύμπαν και μπορεί να πιστέψει ότι θα γίνει κάτι μόνο αν εξυπηρετεί την εξέλιξη του και άρα είναι θετικό (αν γίνει θα είναι το καλύτερο που μπορεί να γίνει για την εξέλιξή του).
Ερωτήσεις που διερευνούν τις πεποιθήσεις του ατόμου:
- «Ποιες ήταν οι πεποιθήσεις των γονιών σου για αυτό;»
- «Το πίστευες αυτό πάντα;»
- «Πάντα πιστεύεις ότι δεν θα το αντέξεις;»
- «Πάντα πιστεύεις ότι μπορεί να συμβεί αυτό; Ή υπάρχουν φορές που δεν το πιστεύεις;»
- «Το πιστεύεις συνειδητά αυτό;» ή «το πιστεύεις σαν μια αντικειμενική αλήθεια;»
- «Είναι αντικειμενικό ότι πράγματι δεν θα αντέξεις αν κάποιος σε απορρίπτει ή αν δεν έχεις ξανά τον άνδρα αυτό ή τη γυναίκα αυτή;»
- «Συνειδητά δεν πιστεύεις ότι η αξία σου μετριέται με την γνώμη των άλλων, αλλά τι λέει το εσωτερικό παιδί;» Δεν βλέπει την πεποίθηση λόγω άγνοιας αλλά και αντίστασης.
- «Τι είναι αυτό, που το υποσυνείδητο ή το εσωτερικό παιδί σου, θα μπορούσε να πιστέψει για να σε κάνει να νιώθει αυτά τα συναισθήματα;»
- «Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι πρέπει να έχεις πχ αποτελέσματα που οι άνθρωποι ή η ιδιαίτερη κατάσταση σε εμποδίζει να το έχεις;»
- «Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι πρέπει/ χρειάζεται να έχεις εδώ;»
- « Τι χάνεις όταν γίνεται αυτό; «Αν κάποιος απαντήσεις χάνω την ηρεμία μου ή την ευτυχία μου» αυτό είναι δευτερογενές. Το ίδιο το γεγονός δεν δικαιολογεί αυτή την αντίδραση απλά η ερμηνεία που δίνει τον οδηγεί σε αυτή την αντίδραση. Δηλαδή χάνω την ηρεμία μου επειδή πιστεύω ότι χάνω κάτι άλλο (αξία, ασφάλεια, έλεγχο, απόλαυση, ελευθερία).
- « Είχες την παραδοχή και αγάπη που χρειαζόσουν από τους γονείς σου;»
- «Οι γονείς σου είχαν εμπιστοσύνη στην ικανότητά σου να αντιμετωπίζεις τη ζωή;»
- «Φαίνεται ότι δεν μπορούμε να βρούμε μια πεποίθηση στο συνειδητό σου νου, που να δικαιολογεί αυτό που νιώθεις σε τέτοια κατάσταση». ‘Όμως το συναίσθημα και η αντίστοιχη αντίδραση υπάρχουν. Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά. Για αυτό ας κοιτάξουμε στο υποσυνείδητο για την πεποίθηση». Δημιουργούμε την ελευθερία να πει «ναι» μπορεί να υπάρχει το εσωτερικό παιδί στο υποσυνείδητο, αυτό το πράγμα δεν το πιστεύω εγώ, αλλά υπάρχει στο υποσυνείδητο». Έχοντας αυτό υπόψη μας, τι φαντάζεσαι ότι θα μπορούσες να πιστεύεις υποσυνείδητα που σε κάνουν να νιώθεις όπως νιώθεις;» Ή «Σαν παιδί πως ένιωσες όταν βρισκόσουν σε μία παρόμοια κατάσταση;». Ή «Αν ήσουν παιδί τώρα και συνέβαινε αυτό, πως θα ένιωθες; Τι πιστεύεις που θα σε κάνει να νιώθεις έτσι;»
- «Αν έβλεπες κάποιον να νιώθει έτσι σε αυτή την κατάσταση τι θα φανταζόσουν ότι πιστεύει;».
- «Αν είδες κάποιον να αντιδράει με αυτό το συναίσθημα σε αυτό το ερέθισμα και ήσουν απέξω, τι θα έλεγες ότι αυτός ο άνθρωπος πιστεύει για να αντιδράει με τον τρόπο αυτό, όταν συμβαίνει αυτό;» Επιτρέπουμε στον άνθρωπο να έχει περισσότερη αντικειμενικότητα, να εξωτερικεύει από τον εαυτό του τον μηχανισμό.
- «Μήπως υποψιάζεσαι κάποιο μέρος του υποσυνείδητου εαυτού σου μπορεί να έχει αυτούς τους φόβους;»
- «Τι θα μπορούσε να πιστεύει ή να φοβάται το εσωτερικό σου παιδί εδώ;».
- «Τι θα μπορούσε να πιστεύει ή να φοβάται εδώ ένα μικρό κομμάτι του εαυτού σου;».
Να ψάξουμε παιδικά βιώματα που μπορεί να έχουν συντελέσει στη δημιουργία των πεποιθήσεων αυτών. Η λογική του παιδιού είναι παράλογη. Δηλαδή, παίρνει ευθύνη για τα πάντα. Πάντα φταίει (όταν τον μαλώνουν, το απορρίπτουν, όταν παίρνουν διαζύγιο, όταν αρρωσταίνουν, όταν πεθαίνουν.
Υπάρχουν δικλείδες ασφάλειας για την ασφάλειά μας σε σχέση με το υποσυνείδητο. Υπάρχει αντίσταση στο να ασχοληθώ με το εσωτερικό παιδί, για αυτό το εσωτερικό παιδί στο 4ο χρόνο ώστε να έχει κάποια διαύγεια το άτομο και να γνωρίζει τις τεχνικές που χρειάζονται.
Ασχολούμαστε με αυτά που εμφανίζονται με τον τρόπο που δουλεύουμε. Κάποια στιγμή θα ανοίγονται και θα πάμε ακόμα βαθύτερα.
Αν το άτομο δεν μπορεί να θυμάται βιώματα, ακολουθώ τις παρακάτω τεχνικές:
- Μπορούμε να ζητήσουμε να επιλέξει δύο ή τρία παιδικά βιώματα και να γράψει για αυτά. Τι έγινε και για το πως ένιωσε σε αυτό το παιδικό βίωμα.
- Να γράφει την ιστορία των παιδικών χρόνων. Αυτό θα γίνει στο 4ο χρόνο ή σε προσωπικά ραντεβού μετά την 10η συνάντηση.
- Να ζητήσουμε να γράψει γράμματα στους ανθρώπους που ήταν στη ζωή του.
- Μετά ζητάμε από το άτομο να διαβάσει το γράμμα και σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως κάνουμε ψυχόγραμμα.
- Επίσης, υπάρχουν οι αναδρομές.
Ερωτήσεις που βοηθούν να βρούμε παιδικά βιώματα:
- Μπορείς να θυμηθείς καταστάσεις στο παρελθόν που ένιωσες κάτι παρόμοιο με αυτό που νιώθεις τώρα;
- Μπορείς να θυμηθείς κάτι παρόμοιο με αυτό που έγινε στο παρελθόν;
- Πως θα περιέγραφες τη μητέρα σου;
- Πως θα περιέγραφες τον πατέρα σου;
- Υπήρξε κάποιο άλλο πρόσωπο που έπαιξε σημαντικό ρόλο στα παιδικά σου χρόνια; Πως θα τους περιέγραφες;
- Περιέγραψε τη σχέση σου με τη μητέρα σου;
- Περιέγραψε τη σχέση με τον πατέρα σου;
- Περιέγραψε τη σχέση σου με άλλα σημαντικά άτομα της παιδικής ηλικίας;
…………. Κτλ
Ερωτήσεις που μπορείτε να θέσετε στον άνθρωπο και να τα σκεφτεί μέχρι την επόμενη φορά που θα βρεθείτε.
- «Γιατί με ενοχλεί αυτό ………… τόσο πολύ;»
- «Τι πιστεύω που με κάνει να νιώθω έτσι; Ποια είναι η πεποίθηση;»
- «Τι έχει συμβεί στο παρελθόν που με κάνει τόσο ευαίσθητο σε αυτό.»
- Τι είναι το μάθημά μου εδώ;»
- «Τι πραγματικά θέλω εγώ;»
- «Γιατί είναι τόσο σημαντικό για μένα όταν οι άλλοι …………;»
- «Γιατί είναι τόσο σημαντικό για μένα να γίνεται αυτό που θέλω να πάρω σε αυτή την περίπτωση;»
Έχουμε την ενεργειακή ψυχολογία να εφαρμόσουμε σε όλες αυτές τις περιπτώσεις.
Η μεγάλη παγίδα είναι να πω ότι δεν έχω να δουλέψω με κάτι, τα έχω λύσει όλα.
Όποιος θέλει να γίνει συντονιστής χρειάζεται να δεχτεί, να αναλύσει τον εαυτό του και να δεχτεί και να απαντήσει όποια ερώτηση του γίνεται.
Η άρνηση να περάσουμε από την διαδικασία της ανάλυσης ακόμη και αν το έχουμε κάνει πολλές φορές στο παρελθόν, είναι μια μορφή άμυνας και εγωισμού και όχι κατάλληλο για έναν συντονιστή.
(Π.Α)