Μάθημα 4 – Σημειώσεις (AI μεταφορά από χειρόγραφο)
Σελίδες 24–36, Εγχειρίδιο Συντονιστών
Σειρά της ανάλυσης
Ξεκινάμε με το ερέθισμα ή το συναίσθημα.
Πώς δημιουργείται η πραγματικότητα
Ερέθισμα
↓
Πεποιθήσεις ×4
↓
Συναισθήματα
↓
Αντιδράσεις
Παιδικά βιώματα → Πεποιθήσεις, συναισθήματα, αντιδράσεις.
- Ζούμε σε έναν φαύλο κύκλο όπου οι πεποιθήσεις μας δημιουργούν την πραγματικότητά μας.Βλέπουμε αυτό που πιστεύουμε.
- Οι ίδιες αυτές πεποιθήσεις μας οδηγούν να συμπεριφερόμαστε με τρόπους ώστε να προκαλούμε αυτό που πιστεύουμε.Αναπαράγουμε τις ίδιες συνθήκες.
Πιστεύοντας ότι ο άλλος δεν με αγαπάει, ότι θέλει να μας καταπιέσει, λειτουργούμε αμυντικά προκαλώντας τελικά τη συμπεριφορά που εμείς περιμένουμε.
Είμαστε αιχμάλωτοι σε ένα σύστημα πεποιθήσεων που αναπαράγει την ίδια πραγματικότητα.
Μια φυλακή πεποιθήσεων
Μέσα από το καθρέφτισμα, την έλξη, τη συμπαθητική δόνηση αλλά και τη συμπεριφορά μας ελκύουμε αυτό που πιστεύουμε.
Η δουλειά μας σαν συντονιστές είναι να εξηγήσουμε στον άλλον να δει το μηχανισμό.
- Να δει τα στοιχεία του μηχανισμού.
- Να δει πώς ο ίδιος δημιουργεί τα συναισθήματα που νιώθει, πώς ο ίδιος δημιουργεί και διαιωνίζει μια κατάσταση.(Ποια είναι η δική του συμμετοχή.)
- Να τον βοηθήσουμε να βρει ο ίδιος τι επιλογές έχει.
Ξεκινάμε συνήθως με ερέθισμα ή συναίσθημα
Ερέθισμα είναι κάτι που μπορούμε να περιγράψουμε. Αν δεν μπορούμε να περιγράψουμε μια σκηνή, είναι ερμηνεία.
Διαδικασία 14 βήματα
Πρόβλημα → Ερέθισμα → Συναισθήματα → Άλλα συναισθήματα → Δευτερογενή συναισθήματα → Πεποιθήσεις για τα συναισθήματα → Πεποιθήσεις για τα άλλα συναισθήματα → Δευτερογενείς πεποιθήσεις που δημιουργούν τα δευτερογενή συναισθήματα → Ριζικές πεποιθήσεις → Άλλες ριζικές πεποιθήσεις → Εμπειρίες που έχουν δημιουργήσει τις ριζικές και τις άλλες ριζικές πεποιθήσεις → Συμπεράσματα μαζί με τον άνθρωπο → Αποφάσεις για αλλαγές → Λόγους για αυτές τις αποφάσεις → Να βοηθήσουμε να βρει ποιο είναι το μάθημά του → Να βοηθήσουμε τον άνθρωπο να βρει πεποιθήσεις που θέλει να καλλιεργήσει → Για ποιους λόγους θέλει να καλλιεργήσει αυτές τις νέες πεποιθήσεις → Εφαρμογή, πράξεις και κινήσεις εσωτερικά και εξωτερικά → Την επόμενη εβδομάδα κάνουμε αναθεώρηση και πιθανές νέες αποφάσεις.
Από το ερέθισμα και από την ερμηνεία
Ερμηνείες – Παραδείγματα
- Δεν με αγαπάει.
- Θέλει να με καταπιέσει.
- Θέλει να με ελέγξει.
- Θέλει να με υποβιβάσει.
- Θέλει να μου κάνει κακό.
Μπορούμε να δουλέψουμε με το πραγματικό ερέθισμα ή με την ερμηνεία σαν ερέθισμα, αν βλέπουμε ότι ο άνθρωπος το έχει ανάγκη.
Ο άλλος 80–90% δεν έχει κίνητρο να μας πληγώσει αλλά απλώς να ικανοποιήσει τις ανάγκες του. (Ίσως περισσότερο από 80–90%.)
Ερμηνεύουμε τις πράξεις του άλλου βάσει των βιωμάτων μας.
Το συναίσθημα
- Υπάρχει το κύριο συναίσθημα (π.χ. αδικία ή πόνος).
- Μετά υπάρχουν τα παράλληλα συναισθήματα (π.χ. ανησυχία ή απογοήτευση).
- Μετά ίσως υπάρχουν τα βαθύτερα συναισθήματα (π.χ. φόβος ή ενοχή).
- Μετά δευτερογενή συναισθήματα, όπου το αρχικό συναίσθημα γίνεται το ερέθισμα για να έχω ένα δεύτερο συναίσθημα (π.χ. θυμός επειδή φοβάμαι, ή νιώθω ενοχή επειδή θυμώνω, ή ντρέπομαι επειδή φοβάμαι).
Αποφασίζουμε με τον άλλο με ποιο συναίσθημα θέλει να ξεκινήσουμε.
Οι πεποιθήσεις – Ποιες είναι οι:
- Κύριες πεποιθήσεις δημιουργούν τα κύρια συναισθήματα.
- Παράλληλες πεποιθήσεις που δημιουργούν τα παράλληλα συναισθήματα.
- Πεποιθήσεις που δημιουργούν τα δευτερογενή συναισθήματα.
Κ.ο.κ.
Παράδειγμα
Έχω μια πεποίθηση που μου δημιουργεί φόβο, άλλη πεποίθηση που δημιουργεί θυμό και άλλη πεποίθηση που δημιουργεί ενοχή.
Αυτές τις πεποιθήσεις τις έχω ταυτόχρονα και βιώνω ταυτόχρονα πολλά συναισθήματα γι’ αυτό το θέμα.
Πηγαίνοντας ακόμη βαθύτερα στις ριζικές πεποιθήσεις ψάχνω τι πιστεύω, που με κάνει να πιστεύω, που με κάνει να πιστεύω, που με κάνει να πιστεύω ότι κινδυνεύω.
Δεν υπάρχει ένα τέλος του γιατί. Συνεχίζουμε όσο ο άνθρωπος αισθάνεται καλά.
Πάμε πίσω μέχρι που κάποια στιγμή θα φτάσουμε σε μια ριζική πεποίθηση όπως «Είμαι αυτό το σώμα» ή «Είμαι αυτή η προσωπικότητα». Άρα όσο κινδυνεύουν αυτά, εγώ κινδυνεύω.
Αν η ριζική πεποίθηση ήταν «Είμαι πνεύμα», δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα.
Όπως έχουμε ταυτιστεί με αυτό το ξεχωριστό σώμα και τον νου επειδή έτσι το αντιλαμβανόμαστε λόγω των αισθήσεών μας. Δικαίως.
Εμπειρίες
Οι εμπειρίες είναι οι αιτίες των ριζικών πεποιθήσεων και οι αιτίες των βασικών πεποιθήσεων.
Ψάχνουμε τι έχει βιώσει ο άνθρωπος που του δημιουργεί την αίσθηση ότι τον απορρίπτουν. Που του δημιουργεί μια προκατάληψη να νιώθει ότι δεν τον αγαπάνε, θέλουν να τον καταπιέσουν, θέλουν να τον απορρίψουν και να νιώθει ότι δεν αξίζει.
Ψάχνουμε βιώματα και παράλληλα συμπεράσματα.
Περίληψη
Κάνουμε μια περίληψη για να φτάσουμε σε ένα συμπέρασμα.
Μπορούμε να αφήσουμε τον άνθρωπο με ένα ερώτημα αντί για μια απάντηση. Είτε στην ομάδα είτε σε προσωπικό ραντεβού.
Καλύτερα να τον αφήσουμε με ερώτηση. Είναι πολύ σημαντικό.
«Τι θέλεις να κάνεις με αυτά τα συναισθήματα και αυτές τις πεποιθήσεις;»
Έχει δικαίωμα να αποφασίσει ό,τι θέλει.
«Ποιο είναι το μάθημά μου;»
«Ποιες πεποιθήσεις θέλω να αλλάξω;»
«Ποιες πράξεις θα κάνω;»
Αναθεώρηση
Αφού έχει περάσει τουλάχιστον μια βδομάδα και ο άνθρωπος έχει αποφασίσει να κάνει πράγματα.
«Πώς πας με τις αποφάσεις σου;»
«Πώς είσαι με τα συναισθήματά σου;»
«Πώς πας με τις ενέργειες;»
Δεν μαλώνουμε αν δεν έκανε.
«ΟΚ. Τι θέλεις να κάνεις;»
«Τι εμπόδια υπάρχουν;»
Σχετικά με τις πεποιθήσεις
«Τι πιστεύεις που σε κάνει να νιώθεις αυτό;»
Ψάχνουμε για τον κίνδυνο.
Ψάχνουμε για πεποιθήσεις πίσω από πεποιθήσεις.
Εγώ δημιουργώ τα συναισθήματά μου από τις αμφιβολίες που έχω.
Κάτι πρέπει να γίνει για να είμαι ασφαλής.
Όχι «Και τι θα γίνει;», ούτε «Και τι θα πάθεις;»
Προσοχή στη χροιά της φωνής.
Σωστή διατύπωση
«Τι μπορεί να γίνει εδώ που δεν θέλεις να γίνει;»
«Ποιος είναι ο πιθανός κίνδυνος εδώ;»
«Τι φοβάσαι σε αυτή την κατάσταση;»
«Τι είναι το χειρότερο που μπορεί να γίνει εδώ;»
Προϋποθέσεις για τον φόβο καταστάσεων
- Για να φοβάμαι κάτι πρέπει να πιστεύω ότι υπάρχει πιθανότητα να συμβεί.
- Για να φοβάμαι πρέπει επίσης να πιστεύω ότι δεν θα το αντέξω ή να το αντιμετωπίσω.
Δύο λύσεις είναι:
- «Τι είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί;»
- «Μπορώ να αντέξω το χειρότερο;»
Αν μπορώ να δεχθώ ότι έχω τη δύναμη να αντιμετωπίσω τη χειρότερη πιθανή εξέλιξη, την απομυθοποιώ.
Δεν το θέλω, θα πονέσω, θα στεναχωρηθώ, αλλά θα το ξεπεράσω.
Πιθανά γιατί:
Επειδή το έχω ξανακάνει, επειδή έχω απεριόριστη δύναμη.
Στο «φοβάμαι επειδή θα πεθάνω» ρωτάμε:
«Τι συγκεκριμένα φοβάσαι;»
«Τη διαδικασία; Τον πόνο; Τη δυσφορία; Τι θα βρεις μετά;»
Ένας φόβος έχει πολλές όψεις.
Οι επιλογές που έχει ο άνθρωπος
- Ή να καταλάβει ότι υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα να συμβεί κάτι.
- Ή να καταλάβει ότι αν συμβεί, σαν ανθρώπινη ψυχή μπορεί να το αντιμετωπίσει.
- Ή να πιστεύει σε μια τάξη στο σύμπαν και ότι αν συμβεί θα εξυπηρετεί την εξέλιξη (άρα θα είναι τελικά θετικό).
Άλλες ερωτήσεις σχετικά με πεποιθήσεις
- Ποιες ήταν οι πεποιθήσεις των γονιών σου γι’ αυτό το θέμα;
- Αυτό που πιστεύεις το πιστεύεις ή κάποιες στιγμές δεν το πιστεύεις;
- Πάντα πιστεύεις ότι δεν θα το αντέξεις ή υπάρχουν στιγμές που πιστεύεις ότι θα μπορείς;
- Πάντα πιστεύεις ότι θα συμβεί αυτό ή υπάρχουν στιγμές που πιστεύεις ότι δεν είναι πιθανό να συμβεί;
- Το πιστεύεις συνειδητά; Είναι μια αντικειμενική αλήθεια ή δεν το πιστεύεις με τη λογική;
- Είναι αντικειμενικό ότι δεν θα αντέξεις; Στέκει;
Όταν δεν βρίσκει την πεποίθηση
Συνειδητά δεν το πιστεύεις αλλά τι λέει το παιδί; Να δώσουμε τη δυνατότητα να δει ότι δεν είναι ανικανότητα αλλά μπορεί να είναι μια εσωτερική αντίσταση.
- Τι είναι αυτό που μπορεί να πιστεύει το υποσυνείδητο;
- Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι πρέπει να έχεις που οι άνθρωποι ή η κατάσταση σε εμποδίζει; Τι χρειάζεται να έχεις αυτή τη στιγμή;
- Τι χρειάζεται να έχεις εδώ;
- Τι χάνεις όταν γίνεται αυτό; (Ή όταν δεν γίνεται αυτό;)
Αν χάνει την ηρεμία ή την ευτυχία του είναι η ώρα να εξηγήσουμε ότι κανένα γεγονός δεν τον κάνει να χάνει αυτά. Είναι η ερμηνεία για το γεγονός που τον κάνει να χάνει την ηρεμία ή την ευτυχία.
Κανένας! Ούτε αυτός που βάζει ένα πιστόλι στο κεφάλι μας δεν μπορεί να μας κάνει να χάνουμε την ηρεμία μας αν εμείς οι ίδιοι δεν το ερμηνεύουμε σαν κίνδυνο.
Χάνω την ηρεμία επειδή χάνω κάτι άλλο. Σε κανένα ερέθισμα δεν μπορεί να με κάνει να χάσω την ηρεμία μου. Το χάνουμε από την ερμηνεία μας.
Χάνω την ηρεμία επειδή πιστεύω ότι χάνω κάτι άλλο.
Χάνω την αξία μου, την ασφάλεια, την ελευθερία, το νόημα, τον έλεγχο, χάνω την απόλαυση.
- Είχες την παραδοχή και την αγάπη που χρειαζόσουν από τους γονείς σου;
Οι γονείς σου είχαν εμπιστοσύνη στην ικανότητά σου να αντιμετωπίζεις τη ζωή;
Ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε όταν δεν βρίσκει ο άνθρωπος συνειδητές πεποιθήσεις
- «Φαίνεται ότι δεν μπορούμε να βρούμε μια πεποίθηση στο συνειδητό σου νου που να δικαιολογεί αυτό που νιώθεις σε μια τέτοια κατάσταση.»
«Όμως το συναίσθημα και η αντίστοιχη αντίδραση υπάρχουν. Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά. Γι’ αυτό ας κοιτάξουμε στο υποσυνείδητο για την πεποίθηση.»
Δίνουμε στον άνθρωπο την ελευθερία να πει ότι δεν το πιστεύει, αλλά ναι, ίσως υπάρχει στο υποσυνείδητο ή στο εσωτερικό παιδί. Τον απελευθερώνουμε από το εγώ του που ίσως δεν θέλει να παραδεχθεί ότι αμφιβάλλει κλπ.
- Έχοντας αυτό υπόψη μας, τι φαντάζεσαι ότι θα μπορούσες να πιστεύεις υποσυνείδητα που σε κάνει να νιώθεις έτσι;
Ή
Σαν παιδί πώς ένιωσες σε παρόμοια κατάσταση;
Ή
Αν ήσουν πάλι τώρα και συνέβαινε αυτό τι θα ένιωθες αυτή τη στιγμή; Τι θα πίστευες;
- Αν έβλεπες κάποιον άλλον να νιώθει έτσι σε αυτή την κατάσταση τι θα φανταζόσουν ότι πιστεύει;
- Αν έβλεπες κάποιον να αντιδρά έτσι τι θα φανταζόσουν ότι πιστεύει;
Ή να αντιδρά με αυτό το συναίσθημα σε αυτό το ερέθισμα και ή στον [δυσανάγνωστο] τι θα έλεγες ότι πιστεύει;
Επιτρέπουμε στον άνθρωπο μεγαλύτερη αντικειμενικότητα.
«Υποθετικά υποσυνείδητες πεποιθήσεις;»
«Τι θα μπορούσε να πιστεύει ή να φοβάται το εσωτερικό σου παιδί εδώ;»
«Τι θα μπορούσε να φοβάται εδώ ένα μικρό κομμάτι του εαυτού σου;»
Ψάξιμο για παλαιά βιώματα
Ψάξιμο για παλαιά βιώματα που μπορεί να έχουν συντελέσει στη δημιουργία πεποιθήσεων.
Η λογική του παιδιού είναι παράλογη.
Πάντα νιώθει ότι φταίει.
Φταίει για τα συναισθήματα των γονιών, φταίει όταν τον μαλώνουν, όταν τον απορρίπτουν, όταν τον αφήνουν, όταν παίρνουν διαζύγιο, φταίει για τα πάντα.
Υπάρχουν στον άνθρωπο δικλείδες ασφαλείας για το υποσυνείδητό του, για την ασφάλειά του.
Γι’ αυτό δεν πιέζουμε πολύ τον άνθρωπο 1ο, 2ο, 3ο χρόνο.
Δουλεύουμε με ό,τι έρχεται καθώς εργαζόμαστε.
Αν δεν μπορεί να θυμάται βιώματα στην αρχή το δεχόμαστε αλλά υπάρχουν τρόποι:
- Να επιλέξει δύο ή τρία βιώματα και να τα γράψει, γράφοντας τι έγινε και πώς ένιωσε.
- Να γράψει την ιστορία των παιδικών χρόνων.
- Να γράψει γράμματα προς ανθρώπους.
- Να διαβάσει τα γράμματα και να κάνουμε ψυχόδραμα ή αναδρομές.
Ερωτήσεις που βοηθούν να βρούμε βιώματα
- Μπορείς να θυμηθείς καταστάσεις στο παρελθόν που ένιωσες παρόμοια;
- Μπορείς να θυμηθείς κάτι παρόμοιο στο παρελθόν με αυτό που έγινε; κλπ.
Ερωτήσεις για την επόμενη φορά
- Γιατί με ενοχλεί τόσο πολύ αυτό;
- Τι πιστεύω που με κάνει να νιώθω έτσι;
- Τι έχει συμβεί στο παρελθόν που μου έχει [δυσανάγνωστο] σαν ερέθισμα ή συναίσθημα;
- Τι είναι το μάθημά μου;
- Τι πραγματικά θέλω;
- Γιατί είναι τόσο σημαντικό για μένα όταν οι άλλοι ______;
- Γιατί είναι τόσο σημαντικό να γίνεται ή να πάρω αυτό που θέλω σε αυτή την περίπτωση;
Έχουμε ενεργειακή ψυχολογία για όλα αυτά αλλά προς το παρόν θα ασχοληθούμε με την ενεργητική ακρόαση.
Η μεγάλη παγίδα
«Δεν έχω κάτι να δουλέψω»
«Τα έχω λύσει όλα»
Όποιος θέλει να γίνει συντονιστής να δεχθεί να αναλύσει τον εαυτό του και να απαντήσει κάθε ερώτηση. Εκτός αν βιώνετε σε όλα μόνιμη ευδαιμονία.
Η άρνηση να περάσουμε από τη διαδικασία της ανάλυσης (ακόμη και αν το έχουμε κάνει αρκετές φορές στο παρελθόν) είναι μια μορφή άμυνας και εγωισμού.
Όχι κατάλληλο για έναν συντονιστή.
(Κ.Σ.)