Μάθημα 1.3

ΕΙΔΗ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ

1. Φορτισμένες εντυπώσεις

Βρίσκονται στο υποσυνείδητο και κάνουν τον άνθρωπο να αντιδρά χωρίς σκέψη  (τρέχω, παλεύω, παγώνω).

Υπάρχει το βίωμα ότι κινδυνεύω και υπερισχύει της λογικής.

2. Λανθασμένα παιδικά συμπεράσματα.
    
3. Λογικό εξελισσόμενο σύστημα πεποιθήσεων.

Λειτουργεί όσο δεν κινητοποιούνται τα δύο πρώτα.

4. Πνευματικές αντιλήψεις ή Πίστη

Η εργασία μας στον εαυτό μας και στους άλλους είναι να απελευθερωθούμε από τα 2 πρώτα συστήματα πεποιθήσεων που δεν μας επιτρέπουν να βλέπουμε και να βιώνουμε την αλήθεια.

Θα χρειαστεί όταν βοηθάμε τον άλλον να καταλάβει τον εαυτό του να αναλύσουμε όλες αυτές τις πιθανές πεποιθήσεις γιατί συνυπάρχουν στον άνθρωπο. Και πολλές φορές εάν είναι στο ρόλο του δυνατού ή του λογικού ΔΕΝ θα δει άλλα κομμάτια που υπάρχουν μέσα του. Θα χρειαστεί να καταλάβει ότι: «Βεβαίως και πιστεύεις ότι αξίζεις αλλά υπάρχει ένα κομμάτι που αμφιβάλλει εάν αξίζει».

Να καταλάβει ότι δεν αποκλείεται να έχουμε συγκρουόμενες αντιλήψεις /πεποιθήσεις για το ίδιο πράγμα.

1. Μία πεποίθηση μπορεί να δημιουργήσει πάνω από ένα συναίσθημα
2. Ένα συναίσθημα μπορεί να έχει πολλές πεποιθήσεις από πίσω
3. Για κάθε συναίσθημα που έχει ένας άνθρωπος θέλουμε να βρούμε τις πεποιθήσεις που το δημιουργούν.

Μπορεί να μην μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε 1 ή 5 συναντήσεις.

4. Όταν έχει μία ποικιλία συναισθημάτων χρειάζεται να ζητήσουμε από τον άλλον να επιλέξει από ποια συναισθήματα θέλει να απελευθερωθεί ή με ποια θέλει να εργαστεί.

Οργή, θυμός εκδίκηση είναι δευτερογενή συναισθήματα και πίσω από αυτά υπάρχουν αδικία, πόνος, φόβος και τον συμφέρει να δουλέψει με αυτά. Εάν αρνείται είναι δικό του θέμα!

5. Υπάρχουν διαφορετικές πεποιθήσεις που δημιουργούν

• Το φόβο,
• Τον θυμό,
• Την ενοχή και
• Την αδικία

Καθαρά στην περίπτωση του θυμού πιστεύω ότι ο άλλος φταίει γι’ αυτό που βιώνω.

Στην περίπτωση της ενοχής πιστεύω ότι εγώ φταίω.

Στην περίπτωση της αδικίας ότι έπρεπε να γίνει κάτι άλλο.

6. Θα υπάρχουν δευτερογενή συναισθήματα που έχουν επειδή έχουν κάποιο άλλο συναίσθημα.
   Σε μια τέτοια περίπτωση θα ρωτήσουμε τον άνθρωπο: «Θέλεις να δουλέψεις με το πρώτο σου συναίσθημα, ας πούμε το θυμό σου ή με την ενοχή που νιώθεις επειδή έχεις θυμό;»
7. Στην ενεργητική ακρόαση κάθε φορά που κάποιος μας λέει κάτι υπάρχουν πολλοί δρόμοι που μπορούμε να πάρουμε, που σημαίνει διαφορετικά συναισθήματα και διαφορετικές όψεις των ερεθισμάτων (κάθε ερέθισμα έχει όψεις).
   Με το χρόνο η εμπειρία και η διαίσθηση μας θα μας οδηγήσουν σε ποιο δρόμο θα πάρουμε ΑΛΛΑμπορούμε ΠΑΝΤΑ να ρωτήσουμε τον άνθρωπο.
   Όταν πάρουμε έναν δρόμο και τον ακολουθούμε θα χρειαστεί να θυμόμαστε τους άλλους δρόμους που δεν πήραμε. Π.χ. εάν πήραμε το δρόμο να ψάξουμε το φόβο και όχι την ενοχή που είναι πίσω από το φόβο, μπορεί μετά από 5-6 ερωτήσεις να χρειαστεί να γυρίσουμε πίσω. Αυτό σημαίνει ότι ο συντονιστής χρειάζεται να έχει πολύ καλή μνήμη. Να θυμάται ποιο μονοπάτι πήρε κάθε στιγμή στην ενεργητική ακρόαση και ποια δεν πήρε.
8. Ο συντονιστής χρειάζεται να έχει ένα νου που να μπορεί να συγκρατεί και πλατιά και βαθιά μία κατάσταση. Η διαίσθηση θα μας βοηθήσει και η οποία αναπτύσσεται με την εμπειρία σε κάτι.
   Χρειάζεται να συγκρατούμε τις πιθανότητες που δεν επιλέξαμε, γιατί μπορεί να χρειαστεί να πάμε πίσω π.χ. 5 ερωτήσεις και από εκεί να συνεχίσουμε.
9. Θέλει προσοχή όταν συντονίζουμε και οι άλλοι θέλουν να κάνουν ερωτήσεις.

• Στην αρχή δεν θα αφήνετε πολύ περιθώριο να ρωτήσουν αλλά καθώς προχωράτε και οι άλλοι έχουν καταλάβει ότι :

  ✅ δεν δίνουμε συμβουλές

  • •                              ✅ δεν κάνουμε κριτική

                   ✅ δεν λέμε τη λύση βρήκαμε εμείς

                    ✅ δεν προτείνουμε στον άλλον τη δική μας λύση

•                        μπορούν να κάνουν ερωτήσεις και αυτό θα δημιουργήσει μεγαλύτερη ενότητα.
• Μπορεί να χαθούμε! Και είναι δική μας δουλειά να θυμόμαστε που είμασταν πριν ξεκινήσει κάποιος άλλος να ρωτάει τις δικές του ερωτήσεις.

10. Οι αντιδράσεις

Στην Α.Ζ. δίνουμε λιγότερη σημασία στις αντιδράσεις γιατί είναι το αποτέλεσμα των πεποιθήσεων και των συναισθημάτων. Και εάν απλώς αλλάζω αντίδραση ή συμπεριφορά και δεν αλλάζω συναισθήματα θα έχω μία κατάσταση αυτοκαταπίεσης και θα δημιουργήσω ψυχοσωματικά προβλήματα.

Εστιαζόμαστε περισσότερο στα συναισθήματα και τις πεποιθήσεις και μετά στις αντιδράσεις.

Και τότε μπορούμε να τον βοηθήσουμε ρωτώντας τον:

-Εάν έβλεπες κάποιον να αντιδράει με αυτόν τον τρόπο τι θα φανταζόσουν ότι νιώθει αυτός ο άνθρωπος;

Γιατί έτσι τον απαλλάσσουμε από την ευθύνη να απαντάει για τον εαυτό του και βλέπει κάποιον άλλον τώρα. Έτσι ίσως του είναι πιο εύκολο.

1. Απόσταση από το ερέθισμα.
2. Επίθεση
3. Άρνηση.  Αρνιόμαστε ότι έχουμε /ότι υπάρχει πρόβλημα. Αρνιόμαστε την ύπαρξη συναισθημάτων. Π.χ. κάποιος στο ρόλο του δυνατού αρνείται την ύπαρξη αδυναμίας όπως φόβος, ενοχή , ντροπή.
4. Κριτική, γκρίνια, παράπονο. Θέλουμε να εκτονώσουμε αυτό που νιώθουμε ξεκαθαρίζοντας ότι οι άλλοι φταίνε.  
5. Το να αποφεύγουν την επικοινωνία, να κρατάνε μούτρα , να μη μιλάνε με τον άνθρωπο αυτό, να κρατάνε σε απόσταση τον άνθρωπο.
6. Σαρκασμός. Μερικοί αξιοποιούν τον σαρκασμό και μετά λένε έκανα αστείο μη σε νοιάζει.
7. Να παραπονιόμαστε συνέχεια, να γκρινιάζουμε.
8. Να είμαστε απόμακροι.
9. Η προσπάθεια για επικοινωνία

• Εγώ μήνυμα
• Ενεργητική ακρόαση

10. Να κάνουμε αυτογνωσία και να προσπαθούμε να βρούμε εσωτερικές λύσεις.

Behavioral therapy, θεραπεία μέσα από την συμπεριφορά

Κάποιες φορές που ο άλλος δυσκολεύεται να αλλάξει πεποιθήσεις, είναι μία λύση να φαντάζεται ότι πιστεύει την καινούργια πεποίθηση και σύμφωνα με αυτή να λειτουργήσει/ συμπεριφερθεί. Και συμπεριφερόμενοι έτσι ερχόμαστε σε επαφή με τις αντιστάσεις που υπάρχουν μέσα μας και γίνεται ένας μηχανισμός εδώ που μας επιτρέπει να φέρνουμε την αλήθεια στο νου μας ή την εναλλακτική αντίληψη και έτσι συντονιζόμαστε με τη νέα πεποίθηση και το συναίσθημα.

Να φέρνουμε στο νου μας το αντίθετο θετικό συναίσθημα και να λειτουργούμε με αυτό.

Προσοχή (!) όμως να μη γίνει αυτό ένα κάλυμμα, μία καταπίεση.

Να απελευθερωθεί από φόβους, που θα τον κάνει να διαπραγματεύεται πιο δυναμικά αυτά που αξίζει και θέλει.

Πως αναλύουμε τα συναισθήματα

Η δημιουργία ενός συναισθήματος είναι :

Ερέθισμα → Πεποίθηση→Συναίσθημα→Αντίδραση

Υπάρχουν φορές που κάποιος θα πει «Δεν ξέρω! Έχω μία κατάθλιψη, μία στεναχώρια και δεν ξέρω γιατί». Εδώ έχουμε το συναίσθημα και δεν έχουμε το ερέθισμα.

Θα χρειαστεί να του ζητήσουμε να κλείσει τα μάτια του, να βιώσει αυτό το συναίσθημα και σιγά σιγά να δει με τι σχετίζεται, τι συμβαίνει στη ζωή του. Και μπορεί να πει π.χ. 20φορές :

• Νιώθω στεναχώρια επειδή …………
• Νιώθω κατάθλιψη επειδή ………….

Και αφήνουμε τον άνθρωπο να ολοκληρώσει τη φράση.

Στο 90% των περιπτώσεων θα φέρουν κάποιο ερέθισμα/ γεγονός/ κατάσταση και δική μας δουλειά είναι να βρούμε τις πεποιθήσεις που είναι ο συνδετικός κρίκος 🔗μεταξύ ερέθισμα και συναίσθημα.

Να προσέχουμε και το ερέθισμα επειδή μπορεί να έχει πολλές όψεις.

Π.χ. Υπάρχει

• αυτό που λέει κάποιος
• το ύφος που το λέει
• το περιβάλλον όπου το λέει
• ποιος άλλος είναι εκεί και παρατηρεί ότι το λέει
• τα παιδικά βιώματα που μας ενεργοποιούνται από αυτό που λέει

 Ποιες είναι οι βασικές όψεις της ενεργητικής ακρόασης

1. Να ενδιαφερόμαστε για τον άλλον
2. Να είμαστε ελεύθεροι από προκαταλήψεις και γνώμες
3. Να είμαστε εμείς ελεύθεροι από φόβους και μπλοκαρίσματα σε σχέση με αυτό που κάνει ο άλλος.
   Π.χ. εάν ο άλλος λέει απατάω τη γυναίκα μου και είστε γυναίκα και έχετε βιώσει αυτό, μπορείτε να είστε αντικειμενικές;
   Εάν δεν μπορούμε, να τον παραπέμψουμε σε άλλον συντονιστή ή ψυχολόγο που να μπορεί να δει το θέμα αντικειμενικά.

Να προσέξουμε ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ καθώς η λύση για τον άλλον μπορεί να είναι άλλη από τη λύση που βρήκαμε εμείς.

Το πρόβλημα μπορεί να είναι το ίδιο αλλά η λύση να είναι διαφορετική για τον καθένα.

Πολύ σημαντικό να μην ταυτιστούμε. Εάν ταυτιστούμε δεν θα έχουμε διαύγεια, δεν θα έχουμε αντικειμενικότητα, δεν θα ρωτήσουμε τις σωστές ερωτήσεις και θα αρρωστήσετε. Γιατί με την ταύτιση αυτή θα συσσωρεύσουμε συναισθήματα μέσα μας.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβετε ότι κάθε ψυχή έχει αυτό ακριβώς που χρειάζεται για την εξέλιξή της. ΔΕΝ έχει συμβεί κάποιο λάθος εδώ.

Παράγοντες που μας κάνουν να δυσκολευόμαστε να μη δίνουμε συμβουλές είναι:

1. Παίρνουμε αξία.
2. Η λανθασμένη αντίληψη ότι βοηθάμε τον άλλον με τις συμβουλές μας και ότι ο άλλος είναι ανίκανος να βρει τις δικές του απαντήσεις.
3. Έχουμε συνηθίσει μία ζωή να δίνουμε συμβουλές στους ανθρώπους γύρω μας.
4. Οι άλλοι θέλουν συμβουλές. Δεν θέλουν την ευθύνη της πραγματικότητας τους.

===Μία διευκρίνιση===

Μπορούμε να συμβουλέψουμε σε τεχνικές, EFT, BSFF, ασκήσεις, αναπνοές , διατροφή κτλ.

•••ΔΕΝ συμβουλεύουμε σε κινήσεις / αποφάσεις ζωής•••

5. Χρειάζεται να καταλάβουμε τους μηχανισμούς του νου. Ο άνθρωπος λειτουργεί βάσει αναγκών.
   Να ρωτήσουμε: «Ποια είναι η ανάγκη, τι προστατεύεις, τι αναζητάς, τι χρειάζεσαι;»
6. Είναι χρήσιμο και σημαντικό να αφήσουμε τον άνθρωπο με μία ερώτηση (όχι με μία απάντηση, μία κατάληξη). Π.χ.
   Για ποιο λόγο ακριβώς αναστατώνομαι τόσο πολύ με το ερέθισμα αυτό;
   Ή με μία εμψυχωτική ερώτηση, π.χ. γιατί μπορώ να είμαι καλά ακόμα με το ερέθισμα αυτό;
   Ή ποια είναι η πεποίθηση που συνδέει το ερέθισμα αυτό με το συναίσθημα αυτός;
   Ή τι πιστεύω;
   Ή τι έχω βιώσει στο παρελθόν που με κάνει να έχω αυτήν την ευαισθησία;

ΜΗΝ ΦΟΒΑΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΡΕΤΕ!!!

Μη φοβάστε να μην φτάσετε κάπου συγκεκριμένα! Είναι μία συνεχής διαδικασία αυτοανακάλυψης.

7. Όταν δίνουμε απαντήσεις και συμβουλές ένας κίνδυνος είναι ότι ο άνθρωπος αρχίζει ναεξαρτιέται επάνω μας. Χάνει τη δική του αυτοεκτίμηση και τη δική του εσωτερική φωνή.
8. Να μην ταυτιστούμε εγωιστικά. Είμαστε απλώς αγωγοί! Δεν είμαστε ΠΟΤΕ η αιτία ούτε της επιτυχίας ούτε της αποτυχίας του άλλου.
   Εμείς είμαστε εκεί να τον βοηθήσουμε, να τον ενθαρρύνουμε, να καθρεφτίζουμε.

Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

1. Το σώμα μας πρέπει να είναι προς αυτόν που μιλάει. Να είναι απέναντι.
2. Την ώρα που ακούτε τον άνθρωπο στείλτε αγάπη και φως, θετική ενέργεια και ευχές, από την καρδιά προς την ψυχή αυτή που αυτή τη στιγμή ανοίγει την καρδιά της και μοιράζεται μαζί μας.
3. Είναι σημαντικό να κοιτάτε πάντα στα μάτια.
4. Κατά καιρούς μπορεί να χρειάζεται να δώσετε επιβεβαίωση ότι τον ακούτε. Αυτό μπορεί να είναι μία κίνηση του κεφαλιού ή ένα «Ναι, κατάλαβα» ή να επιβεβαιώσω αυτό που έχω καταλάβει, π.χ. Έχω καταλάβει καλά; Αυτό που έγινε ήταν_____________ και ένιωσες ___________;
   Αυτές τις ερωτήσεις τις κάνουμε για να είμαστε σίγουροι ότι έχουμε καταλάβει σωστά γιατί καμιά φορά κάποιος θα πει κάτι και θα το έχουμε καταλάβει με α, β, γ τρόπο. Χρειάζεται να διευκρινίζουμε!
5. Χρειάζεται να θυμόμαστε ότι όλες οι απαντήσεις βρίσκονται στον άλλον.
   Να μην παρασύρομαι μέσα στο μελόδραμα της ιστορίας του, ειδικά όταν αυτό είναι κάτι που μας αγγίζει, που έχουμε περάσει ή φοβόμαστε να περάσουμε, και χάνω την επίγνωση.

===Χρειάζεται να έχουμε διπλή αντίληψη===

Α. Αναγνωρίζουμε πόσο οδυνηρό είναι αυτό για τον άνθρωπο. Να μην το μειώνουμε στο νου μας. Μπορεί να μην το θεωρούμε σημαντικό για μας αλλά είναι σημαντικό για τον άλλον και το σεβόμαστε αυτό.

Β. Συγχρόνως να βλέπουμε απέναντί μας τον ίδιο το Θεό, τη θεία συνειδητότητα που έχει επιλέξει να περάσει από αυτά μόνο και μόνο για να μάθει κάποια μαθήματα σαν ευκαιρία για εξέλιξη.

6. Χρειάζεται να αποφύγουμε οποιαδήποτε προβολή δικών μας αντιλήψεων, βιωμάτων πάνω στον άνθρωπο.
7. Καμία φορά εξυπηρετεί να μοιραζόμαστε λίγο από τον εαυτό μας επειδή ίσως ο άλλο παίρνει θάρρος να εξωτερικεύεται. Δεν είμαστε φωτισμένοι.
8. Η ουσία της ενεργητικής ακρόασης είναι οι σωστές ερωτήσεις, που οδηγούν σε βαθύτερη κα βαθύτερη κατανόηση του μηχανισμού που δημιουργεί το πρόβλημα.
9. Είναι σημαντικό όλο αυτό να γίνεται σε μία ατμόσφαιρα αγάπης και αποδοχής. Ό,τι και να πει ο άλλος, ειδικά εμείς δεν θα τον κριτικάρουμε, δεν θα τον απορρίψουμε, δεν θα χάσουμε την αποδοχή μας.
10. Οι ερωτήσεις που ρωτάμε να είναι σαν να τις κάνει ένα αγνό παιδί που δεν καταλαβαίνει. Ανακαλύπτω πως λειτουργεί αυτός ο νους! Εδώ θέλει περιέργεια και ενδιαφέρον.

ΕΡΕΘΙΣΜΑ Ή ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε στο μυαλό μας το ερέθισμα από την ερμηνεία.

Για πολλούς ανθρώπους ερέθισμα είναι η ερμηνεία του ερεθίσματος. Ακόμα και αν η ερμηνεία να είναι λάθος, μπορεί  το μάθημα του ανθρώπου να είναι να νιώθει καλά κι ακόμα αν ο άλλος π.χ. τον απορρίπτει, δεν τον αγαπάει, δεν τον σέβεται.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Είναι πολύ σημαντικό ο άνθρωπος να ξεκαθαρίσει ποιος είναι ο στόχος του. Για ποιο λόγο κάνει αυτήν την ανάλυση, αυτογνωσία, ομάδα;

ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

-Από όλα αυτά που έχουμε πει μέχρι τώρα μπορείς άλλη μία φορά να μου πεις τι θέλεις;

-Μπορείς άλλη μία φορά να μου πεις τι νιώθεις;

-Τι ακριβώς θα ήθελες εδώ;

-Πως θα ήθελες να είναι τα πράγματα εδώ;

-Τι θα ήθελες από τον άνθρωπο αυτό;

-Τι θα ήθελες από τον εαυτό σου;

-Τι θα ήθελες από τη ζωή αυτή τη στιγμή;