Περίληψη του 3ου μαθήματος
Είδη πεποιθήσεων
φορτισμένες εντυπώσεις στο υποσυνείδητο που ουσιαστικά δεν είναι πεποιθήσεις είναι απλώς reflex (αντιδράσεις), δηλαδή αντιδράσεις χωρίς σκέψη, χωρίς να περάσει καν από τον εγκέφαλο, από το νέο εγκέφαλο, το ερέθισμα και μου προκαλεί ένα αίσθημα φόβου ή πανικού ή κινδύνου. Υπάρχει το βίωμα ότι κινδυνεύω και όχι πεποίθηση.
Μετά έχουμε τα λανθασμένα παιδικά συμπεράσματα που είναι οι βασικές πεποιθήσεις με τις οποίες εργαζόμαστε στην αυτογνωσία, προσπαθούμε να βρούμε αυτά τα λανθασμένα συμπεράσματα γύρω από την αξία ή την ασφάλεια του ανθρώπου και να βοηθήσουμε τον άνθρωπο να αλλάξει αυτά.
Μετά είναι το λογικό εξελισσόμενο σύστημα πεποιθήσεων όπου ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει πιο λογικά και αναθεωρεί και βλέπει ότι λογικά είναι ασφαλής, αξίζει, είναι ικανός. Λειτουργεί όσο δεν κινητοποιούνται τα προηγούμενα 2.
Και το τέταρτο, η πίστη ή η πνευματική διαίσθηση.
Στόχος να απελευθερωθούμε για να βιώσουμε την αλήθεια.
Υπάρχει ένα κομμάτι, εργαζόμενοι με κάποιους, που φοβάται. Μπορεί να υπάρχουν συγκρουόμενες αντιλήψεις για το ίδιο πράγμα.
Μπορεί μια πεποίθηση να δημιουργεί πάνω από ένα συναίσθημα. Κι ένα συναίσθημα να έχει πολλές πεποιθήσεις. Για κάθε συναίσθημα θέλουμε να βρούμε τις πεποιθήσεις. Υπάρχουν συναισθήματα που δεν έχουμε εξηγήσει την ύπαρξή τους.
Όταν υπάρχουν πολλά συναισθήματα ζητούμε να επιλεγούν αυτά που θέλει ο άλλος να εργαστεί ή να απελευθερωθεί.
Υπάρχουν διαφορετικές πεποιθήσεις που δημιουργούν το φόβο, το θυμό την ενοχή ή και την αδικία. Θα υπάρχουν διαφορετικές πεποιθήσεις που είναι το κλειδί για τη δημιουργία του κάθε συναισθήματος.
Μπορεί να υπάρχουν δευτερογενή συναισθήματα, συναισθήματα που έχω επειδή έχω κάποιο άλλο συναίσθημα. Σε τέτοια περίπτωση θα πρέπει να ρωτήσουμε τον άνθρωπο «Θέλεις να δουλέψεις με το πρώτο σου συναίσθημα, ας πούμε το θυμό σου ή με την ενοχή που νιώθεις επειδή έχεις θυμό;» ή «Με το φόβο σου ή με την ντροπή ή με το θυμό προς τον εαυτό σου επειδή φοβάσαι;». Είναι πάρα πολύ σημαντικό εμείς να μπορούμε να διευκρινίσουμε αυτό στο νου μας και να ζητήσουμε από τον άνθρωπο να αποφασίσει σε ποια κατεύθυνση θα πάει.
Η ενεργητική ακρόαση είναι μια διαδικασία που σε κάθε στιγμή βρισκόμαστε σ ένα σταυροδρόμι και θα μπορέσουμε να πάρουμε αυτή την κατεύθυνση και πολλές φορές και 5 και 6 κατευθύνσεις. Το γεγονός ότι ο ίδιος ο άνθρωπος ή εμείς αποφασίζουμε να πάρουμε έναν από αυτούς τους πιθανούς δρόμους σημαίνει ότι πρέπει να θυμόμαστε από που ήρθαμε και ποιες επιλογές δεν ακολουθήσαμε.
Η διαίσθηση βοηθάει όπως και η εμπειρία βοηθάει την διαίσθηση.
Ο νους του συντονιστή να συγκρατεί και πλατιά και βαθιά μια κατάσταση.
Η διαίσθηση αναπτύσσεται με την εμπειρία.
Χρειάζεται να μπορούμε να συγκρατήσουμε τις πιθανότητες που δεν ελέγξαμε γιατί μπορεί να χρειαστούμε να πάμε πίσω 5 ερωτήσεις και από εκεί να συνεχίσουμε, γιατί μπορεί να έχουμε χάσει τον εαυτό μας παίρνοντας μία γραμμή ή μία πιθανή ερώτηση που έχουμε πάει σε μία κατεύθυνση.
Θέλει προσοχή όταν συντονίζουμε μία ομάδα και οι άλλοι άνθρωποι θέλουν να ρωτήσουν ερωτήσεις. Πολλές φορές αυτές οι ερωτήσεις μπορεί να είναι χρήσιμες αλλά πολλές φορές μπορεί να χαθούμε. Και είναι η εργασία του συντονιστή να θυμάται που βρίσκεται και ποιες πιθανότητες δεν έχουμε διερευνήσει.
Οι αντιδράσεις είναι το αποτέλεσμα των πεποιθήσεων και των συναισθημάτων.
Δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε αντιδράσεις ανθρώπων χωρίς να αλλάξουν πεποιθήσεις και συναισθήματα.
Από την άλλη πλευρά μέσα στην ίδια την αντίδραση μπορεί να υπάρχουν κλειδιά προς τα συναισθήματα και τις πεποιθήσεις, γιατί όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά.
Τότε, ο άνθρωπος μπορεί να λέει δεν πιστεύω σ΄αυτά αλλά τη στιγμή που μέσα του υπάρχει τόση έντονη αντίδραση προς ένα γεγονός ή εξωτερικά ή εσωτερικά μας λέει ότι κάτι υπάρχει εκεί.
Μία ερώτηση είναι: Εάν έβλεπες κάποιον να αντιδράει με αυτόν τον τρόπο τί θα φανταζόσουν ότι νιώθει αυτός ο άνθρωπος; Δηλαδή, τον βάζουμε έξω από τον εαυτό του και ο ίδιος να συμπεραίνει τι θα πρέπει να νιώθει κάποιος για να αντιδράει με έναν συγκεκριμένο τρόπο.
Τώρα, οι αντιδράσεις είναι ποικίλες.
Μία πιθανή αντίδραση είναι η απόσταση από το ερέθισμα. Μπορεί απλώς να είναι μία φυγή, μία προσπάθεια αυτοπροστασίας όπου δεν έχει γίνει πραγματικά μία θεραπεία μέσα μας. Άλλη είναι η επίθεση, γινόμαστε επιθετικοί.
Μια άλλη αντίδραση είναι η άρνηση. Η άρνηση του να δεχτώ ότι συμβαίνει κάτι. Αυτό είναι κλασσικό στους ανθρώπους που είναι εθισμένοι σε ουσίες, στο αλκοόλ ή ακόμα στο τσιγάρο. Αρνούνται την ύπαρξη του προβλήματος ή αρνούνται την ύπαρξη των συναισθημάτων.
Υπάρχει η κριτική, η γκρίνια, τα παράπονα και η κατηγορία, υπάρχουν και αυτοί οι τρόποι επικοινωνίας που μπαίνουν οι περισσότεροι άνθρωποι, που δεν φέρνει συνήθως λύση. Οι άλλοι φταίνε επειδή δεν νιώθουμε καλά.
Μια άλλη αντίδραση είναι να αποφεύγουμε την επικοινωνία, να κρατάμε μούτρα, να μη μιλάμε με τον άνθρωπο αυτό, να κρατάνε τον άνθρωπο σε απόσταση.
Άλλη αντίδραση είναι ο σαρκασμός. Όταν βλέπουμε τον σαρκασμό, παρόλο που μπορεί ο άνθρωπος να λέει ότι αστειεύεται, συνήθως υπάρχει μία δόση αλήθειας και κάποιο κλειδί πίσω από την σαρκαστική, αν θέλετε, επικοινωνία του ανθρώπου αυτού-κάτι υπάρχει εκεί.
Μια άλλη αντίδραση είναι να παραπονιόμαστε συνέχεια, να γκρινιάζουμε, να υπάρχει συνεχής γκρίνια από τον άνθρωπο που προσπαθεί να πάρει αυτό που θέλει ή να είμαστε απόμακροι.
Προσπάθεια για επικοινωνία μια εγώ μήνυμα.
Και μία αντίδραση είναι να κάνουμε αυτογνωσία και να προσπαθούμε να βρούμε εσωτερικές λύσεις.
Υπάρχει μία ποικιλία πιθανών αντιδράσεων μέσα στον καθένα.
Συνήθως, δεν δίνουμε μεγάλη έμφαση στην αντίδραση ή στην ανάλυση γιατί πιο πολύ μας ενδιαφέρουν τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις αλλά καμιά φορά κάτι μπορούμε να αποκομίσουμε από εκεί. Επίσης, υπάρχει το λεγόμενο behavioral therapy, η θεραπεία μέσα από την συμπεριφορά, που μπορούμε να ζητήσουμε από κάποιον επίτηδες να δοκιμάσει να αντιδράει διαφορετικά για να δει τι νιώθει. Τι σημαίνει να συμπεριφέρομαι με συγχώρεση, με αγάπη; Να φέρνουμε στο νου μας το αντίθετο θετικό συναίσθημα. Να μην γίνεται καταπίεση.
Μερικές φορές το μάθημα είναι εσωτερικό ή εξωτερικό. Μερικές φορές χρειάζεται να είναι πιο δραστήριος για να αλλάξει τα πράγματα, να καθορίσει όρια. Να μπορεί να είναι καλά ακόμα κι όταν δεν μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα.
Μερικοί επικεντρώνονται στις εξωτερικές αλλαγές και όχι στις εσωτερικές.
Τότε, χρειάζεται μια διπλή προσέγγιση. Εργάζομαι προς το να είμαι καλά όπως είναι τα πράγματα καθώς μεθοδικά πάω να αλλάξω την εξωτερική κατάσταση. Θα δούμε τέτοια παραδείγματα καθώς προχωράμε.
Μέχρι τώρα συζητήσαμε πως δημιουργούνται τα συναισθήματα. Τώρα θα συζητήσουμε πως αναλύουμε τα συναισθήματα. Θυμηθείτε ότι η δημιουργία του συναισθήματος είναι ερέθισμα → πεποίθηση → συναίσθημα → αντίδραση.
Η ανάλυση του συναισθήματος ξεκινάει ή με το συναίσθημα ή με το ερέθισμα.
Αλλά, υπάρχουν φορές που κάποιος θα πει «δεν ξέρω, έχω μία κατάθλιψη και δεν ξέρω γιατί», «έχω μία στεναχώρια και δεν ξέρω γιατί» άρα έχουμε ένα συναίσθημα χωρίς ερέθισμα και χρειάζεται να κάνουμε ερωτήσεις που βοηθούν τον άνθρωπο να συνδέει το συναίσθημα με το ερέθισμα.
Συνήθως 90% από τις φορές, κάποιος λέει αυτή την εβδομάδα έγινε το γεγονός αυτό και έχω αυτά τα συναισθήματα. Τότε, ξεκινάμε με το ερέθισμα. Από το ερέθισμα πάμε στα συναισθήματα και μετά βρίσκουμε τους συνδετικούς κρίκους που ενώνουν το ερέθισμα με τα συναισθήματα, είναι οι πεποιθήσεις.
Πρέπει να προσέξουμε επειδή σε κάθε ερέθισμα υπάρχουν πολλές όψεις.
Υπάρχει αυτό που λέει κάποιος, υπάρχει το ύφος με το οποίο το λέει, υπάρχει το περιβάλλον όπου το λέει, υπάρχει ποιος άλλος είναι εκεί και παρατηρεί ότι το λέει, υπάρχουν τα παιδικά βιώματα που μας ενεργοποιούνται από αυτό που λέει και καμία φορά χρειάζεται να δούμε ακριβώς ποιο είναι το ερέθισμα.
Να είμαστε συγκεκριμένοι για να βρούμε τη λύση.
Γι΄αυτό ο συντονιστής πρέπει να αποκτάει εμπειρία, πρέπει να έχει ανοικτό μυαλό.
Ποιές είναι οι βασικές όψεις της ενεργητικής ακρόασης;
- Να ενδιαφερόμαστε για τον άλλον. Εάν βαριόμαστε θα το καταλάβει, εάν θεωρούμε το πρόβλημά του ανούσιο/όχι σημαντικό θα το καταλάβει, εάν δεν έχουμε ενέργεια θα το καταλάβει. Δηλαδή, πρέπει να έχουμε/νιώθουμε ένα ενδιαφέρον για τον άνθρωπο.
- Να είμαστε ελεύθεροι από προκαταλήψεις και γνώμες. Δεν είναι εύκολο!
- Να είμαστε εμείς ελεύθεροι, όσο μπορούμε, από φόβους και μπλοκαρίσματα που είναι παρόμοια με του άλλου. Αλλιως παραπέμπουμε αλλού. Προκατάληψη από ομοφυλοφιλία. Η ζωή, το σύμπαν θα σας στείλει ανθρώπους που δουλεύουν τα θέματα που δουλεύετε εσείς και την ώρα που τον ακούτε είναι σαν να πείτε «αμάν, πώς είναι δυνατόν να μου έχει στείλει κάποιους που περνάνε το ίδιο πράγμα που περνάω εγώ». Να προσέξουμε πάρα πολύ γιατί η λύση για τον άνθρωπο αυτόν μπορεί να μην είναι άλλη από τη λύση τη δική μας. Το μάθημα του άλλου με το ίδιο πρόβλημα μπορεί να είναι εντελώς αντίθετο από το μάθημα το δικό μας και είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην οδηγούμε τον άνθρωπο σε δικά μας μαθήματα ή αυτά που νομίζουμε ότι είναι δικά μας μαθήματα. Να μην ταυτιστούμε. Η κάθε ψυχή έχει ακριβώς αυτό που χρειάζεται για την εξέλιξή της. Δεν ξέρουμε για ποιο λόγο επέλεξε αυτή η ψυχή αυτή τη συγκεκριμένη κατάσταση. Μπορεί να χρειάζεται να φύγει, μπορεί να χρειάζεται να μείνει, μπορεί να χρειάζεται να μιλάει, μπορεί να χρειάζεται να μη μιλάει· δεν το ξέρουμε. Είναι πολύ σημαντικό να φτάσουμε σε αυτό το σημείο «ότι δεν ξέρουμε.»
- Χρειάζεται να είμαστε ελεύθεροι από την τάση να δώσουμε συμβουλές. Τώρα, αυτό είναι μεγάλος πειρασμός και μερικοί από τους παράγοντες που μας κάνουν να δυσκολευόμαστε σε αυτό είναι:
Πρώτον, ότι παίρνουμε αξία όταν δίνουμε συμβουλές – είναι μεγάλος πειρασμός να μπαίνουμε στο ρόλο του σωτήρα ή του δασκάλου ή του συμβούλου.
Δεύτερον, η λανθασμένη αντίληψη ότι βοηθάμε τον άλλον με τις συμβουλές και ότι ο άλλος είναι ανίκανος να βρει δικές του απαντήσεις άρα θέλουμε να τον βοηθήσουμε να απαλλαγεί από το πρόβλημά του.
Τρίτον, έχουμε συνηθίσει μία ζωή να δίνουμε συμβουλές στους ανθρώπους γύρω μας.
Και τέταρτον, οι άλλοι θέλουν συμβουλές, δεν θέλουν την ευθύνη για την πραγματικότητά τους, προτιμούν κάποιον να τους πει κάνε αυτό κι έτσι δεν χρειάζονται να σκέφτονται· έτσι θα φταίει κάποιος άλλος εάν δεν πάει καλά η κατάσταση, δεν είναι υπεύθυνοι.
Μπορούμε να συμβουλεύουμε σε τεχνικές να κάνει ασκήσεις, να κάνει αναπνοές, να κάνει EFT, να κάνει ΤΑΤ, να κάνει οτιδήποτε·. Δεν συμβουλεύουμε σε κινήσεις ζωής· να μείνει – να φύγει – τι να πει στον άλλον – τι να μην πει στον άλλον. Προσέξτε αυτή τη διάκριση.
5. Κάνοντας την ενεργητική ακρόαση χρειάζεται να καταλάβουμε τους μηχανισμούς του νου, ότι ο ανθρώπινος νους λειτουργεί βάσει αναγκών και πάντα αυτό είναι ένα ερώτημα «ποια είναι η ανάγκη, τι προστατεύεις, τι αναζητάς;» και ό,τι κάνουν οι άλλοι γύρω του κινητοποιούνται από ανάγκες.
Κάθε αρνητικό συναίσθημα είναι το αποτέλεσμα κάποιας ανάγκης· εμείς θα το ονομάζουμε κάποια προσκόλληση. Κάθε φορά που έχουμε ένα αρνητικό συναίσθημα είναι επειδή ελεγχόμαστε από κάποια προσκόλληση – προσκόλληση αξίας, ασφάλειας, ελευθερίας, απόλαυσης. Τότε, αναζητούμε να βρούμε αυτά.
6. Είναι, επίσης, σημαντικό να μπορούμε να αφήσουμε μία συζήτηση με έναν άνθρωπο είτε στην ομάδα και περισσότερο στην ομάδα αλλά καμία φορά και σε προσωπικά ραντεβού με μία ερώτηση και όχι με μία απάντηση και όχι με μία κατάληξη. «Ξέρεις για την άλλη εβδομάδα μήπως είναι καλό να σκεφτείς την απάντηση σε αυτή την ερώτηση: Για ποιο λόγο ακριβώς αναστατώνεσαι τόσο πολύ με το ερέθισμα αυτό; Ή ποια είναι η πεποίθηση που συνδέει το ερέθισμα αυτό με το συναίσθημα αυτό. Έχεις μία ολόκληρη εβδομάδα να το σκεφτείς». Δεν χρειάζεται να φύγει ο άνθρωπος με απαντήσεις. Και πολλές φορές είναι πιο χρήσιμο να φύγει με ερωτήσεις, άρα να δουλεύει ο νους του μέσα στην εβδομάδα «τι πιστεύω;» ή «τι έχω βιώσει στο παρελθόν που με κάνει να έχω αυτή την ευαισθησία;» μη φοβάστε να μην ξέρετε! Μη φοβάστε να μη φτάσατε κάπου συγκεκριμένα! Δεν χρειάζεται! Είναι μία συνεχής διαδικασία αυτοανακάλυψης. ιδιαίτερα στην ομάδα γιατί ο χρόνος είναι λίγος και είναι δύσκολο να φτάσετε σε μια ολοκληρωμένη ανάλυση στην ομάδα.
7. Όταν δίνουμε απαντήσεις και συμβουλές ένας κίνδυνος είναι ότι ο άνθρωπος αρχίζει να εξαρτιέται επάνω μας. Όταν αρχίζει να εξαρτιέται επάνω μας χάνει τη δική του αυτοεκτίμηση και τη δική του εσωτερική φωνή. Όλο αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό να το προσέξουμε να μην ταυτιστούμε εγωιστικά, είμαστε απλώς αγωγοί, δεν είμαστε ποτέ η αιτία ούτε της επιτυχίας ούτε της αποτυχίας του άλλου. Κάνουμε τη δουλειά μας. Ο μόνος υπεύθυνος για την επιτυχία και αποτυχία είναι ο ίδιος, κανένας άλλος.
Τώρα, η ατμόσφαιρα την ώρα της επικοινωνίας.
1. Την ώρα που κοιτάτε τον άνθρωπο πρώτα πρώτα το σώμα σας πρέπει να είναι προς αυτόν. Πρέπει να είναι ακριβώς απέναντι. Τότε, εάν είστε στην ομάδα λίγο πρέπει να γυρίσετε ώστε να έχετε μία ευθεία γραμμή με τον καθένα, όχι βέβαια να αγνοήσετε τους άλλους στην ομάδα.
2. Δεύτερον, την ώρα που τον ακούτε, μπορεί στην αρχή να είναι συνειδητό αλλά μετά θα είναι υποσυνείδητο, του στέλνετε φως και ενέργεια. Όπως στην όγδοη επίγνωση και την τρίτη επίγνωση στην ουράνια προφητεία όπου έχω τον άλλον απέναντί μου και νιώθω ότι από το στήθος μου, από την καρδιά μου φεύγει θετική ενέργεια προς τον άλλον, ευχές για τον άλλον, ευλογίες προς τον άλλον και ότι νιώθω αγάπη και ενότητα με αυτή την αδελφή ψυχή που αυτή τη στιγμή ανοίγει την καρδιά της και μοιράζεται μαζί μου αυτά που λέει.
3. Είναι σημαντικό να κοιτάτε στα μάτια πάντα και την ώρα που τον ακούτε και την ώρα που του μιλάτε, να νιώθετε άνετοι κοιτώντας βαθιά μέσα στα μάτια του άλλου.
4. Κατά καιρούς χρειάζεται να δώσετε επιβεβαίωση ότι τον ακούτε. Αυτό μπορεί να είναι μία κίνηση του κεφαλιού, μπορεί να είναι «Ναι, κατάλαβα», «Α, ναι πρέπει να ήταν αυτό σημαντικό για σένα» ως μέχρι «Για να σταματήσεις ένα λεπτό να δω εάν έχω καταλάβει καλά δηλαδή αυτό που έχεις ήταν αυτό ή αυτό που ένιωσες ήταν αυτό______;». Αυτές είναι οι ερωτήσεις που κάνουμε και για να είμαστε σίγουροι γιατί καμία φορά κάποιος θα πει κάτι και θα μπορέσουμε να το καταλάβουμε με α, β και γ τρόπο και χρειάζεται όντως να το διευκρινίσουμε για να είμαστε σίγουροι ότι έχουμε καταλάβει τι έχει πει και πολλές φορές λένε ιστορίες και δεν ξέρουμε, χάνουμε τους χαρακτήρες μέσα στην ιστορία ποιος έκανε τι και πρέπει να το διευκρινίσουμε, δηλαδή ποιος είπε αυτό σε ποιον.
5. Χρειάζεται να θυμηθούμε ότι όλες οι απαντήσεις βρίσκονται στον άλλον και να το πιστέψουμε και να το νιώθουμε και να το εκπέμπουμε στον άλλον ότι:
Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη ότι όλες οι απαντήσεις βρίσκονται σε σένα και όλες οι λύσεις βρίσκονται σε σένα και η δύναμη να εφαρμόζεις αυτές τις λύσεις βρίσκεται σε σένα . Να μην παρασύρομαι μέσα στο μελόδραμα της ιστορίας του άλλου και χάνω αυτή την επίγνωση.
Τότε, χρειάζεται μια διπλή αντίληψη, εάν θέλετε, απόσταση που χρειάζεται· απ’ τη μία πλευρά νιώθω, καταλαβαίνω πως είναι οδυνηρό αυτό που περνάει και όσο ασήμαντο μπορεί να είναι για κάποιον άλλον είναι πάρα πολύ σημαντικό γι’ αυτόν αλλά συγχρόνως βλέπω απέναντί μου τον ίδιο τον Θεό, τη θεία συνειδητότητα, που έχει επιλέξει να περάσει από αυτά μόνο και μόνο για να μπορεί να μάθει κάποια πολύτιμα μαθήματα. . Χρειάζεται αυτή η διπλή ικανότητα. Υπάρχουν φορές που είμαστε σε επαφή με το ένα, με το συναίσθημα και χάνουμε την άλλη επίγνωση, υπάρχουν άλλες φορές που είμαστε εγκεφαλικοί και χάνουμε τη συναισθηματική σύνδεση.
Το παράδειγμα που χρησιμοποιώ είναι ότι εάν κάποιος πνίγεται στη θάλασσα κι εμείς κάνουμε βουτιά μέσα χωρίς κανένα στήριγμα στην παραλία πνιγόμαστε μαζί του αλλά εάν μένω στην παραλία αποταυτισμένος με τις πνευματικές γνώσεις δεν τον σώζω, τότε χρειάζεται να μπω μέσα στο νερό μαζί του αλλά να έχω μια σύνδεση με την παραλία που είναι οι πνευματικές γνώσεις για να μπορούμε να βγούμε και οι δύο, συγχρόνως. Τότε, χρειάζεται αυτή η διπλή, εάν θέλετε, αντίληψη την ώρα που ακούμε κάποιον και που ακούμε και τον εαυτό μας. Με σχοινί γιατί θεωρούμε ότι είναι πνεύμα.
6. Χρειάζεται, να αποφεύγουμε οποιαδήποτε προβολή, προβολή δικών μας αντιλήψεων, βιωμάτων πάνω στον άνθρωπο.
7. Να μοιραζόμαστε λίγο από τον εαυτό μας.
8. Η ουσία της ενεργητικής ακρόασης είναι οι σωστές ερωτήσεις που οδηγούν σε βαθύτερη και βαθύτερη κατανόηση του μηχανισμού που δημιουργεί το πρόβλημα αυτή τη στιγμή και τι μαθήματα υπάρχουν μέσα σε αυτή την εμπειρία. Αυτές είναι οι ερωτήσεις που θα αρχίσουμε από σήμερα να μάθουμε να ρωτάμε. Είναι σημαντικό όλο αυτό να γίνει με μία ατμόσφαιρα αγάπης, αποδοχής – να νιώθει ο άλλος ότι είναι αποδεκτός ό,τι και να μας πει, αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό – και οι ερωτήσεις που ρωτάμε μπορούμε να τους ρωτήσουμε σαν ένα αγνό παιδί που δεν καταλαβαίνει και δεν ξέρει και δεν έχει καμία απάντηση.
Πρέπει να έχετε αυτή την περιέργεια, πώς λειτουργεί ένας ανθρώπινος νους. Τι ενδιαφέρον είναι αυτό; Είναι το καλύτερο έργο που έχω δει στη ζωή μου. Παρακολουθώ τη συνοχή των εντυπώσεων, των πεποιθήσεων, των βιωμάτων και πως δημιουργούν μία ανθρώπινη πραγματικότητα.
Αλλά το παιχνίδι είναι «ας βρούμε το αυγό» και το αυγό είναι η αιτία της πραγματικότητας αυτής.
Οι πρώτες ερωτήσεις είναι να διευκρινίσουμε δυο πράγματα:
• Ακριβώς το ερέθισμα και
• Ακριβώς τα συναισθήματα
Και εάν υπάρχουν δύο και τρεις όψεις του ερεθίσματος χρειάζεται να τα ξεχωρίσουμε αυτά και κάθε φορά να ρωτάμε τον άνθρωπο σε ποια κατεύθυνση θέλει να πάει, ποιο ερέθισμα, ποια όψη του ερεθίσματος και ποια συναισθήματα επάνω σε αυτό.
Πολλές φορές αυτό που θα πει ο άνθρωπος σαν ερέθισμα είναι ήδη μία ερμηνεία, δηλαδή ο άλλος κάνει κάτι, ο άλλος δεν του μιλάει ή δεν ικανοποιεί μία ανάγκη του, συγκεκριμένη ανάγκη κι ο άλλος το ερμηνεύει αυτό και λέει «με απορρίπτει, δεν με αγαπάει». Είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Άλλο το ερέθισμα ότι ο άλλος δε μου μιλάει ή δεν ανταποκρίνεται στην ανάγκη μου, ας πούμε καπνίζει στο σπίτι και δεν αποφεύγει να καπνίζει και άλλο ότι δεν με αγαπάει. Εδώ, πρέπει να αποφασίσουμε το ότι δεν με αγαπάει είναι μία ερμηνεία, ότι δε με σέβεται είναι μία ερμηνεία, ότι θέλει να με ελέγχει και να με καταπιέζει είναι μία ερμηνεία. Ο άλλος μπορεί απλώς να χρειάζεται κάτι από μας και να μη θέλει καθόλου να μας καταπιέζει ή να μας ελέγχει. Απλώς, έχει μία ανάγκη που χρειάζεται τη βοήθειά μας. Ή μπορεί να θέλει να μας βοηθήσει κιόλας, νομίζει ότι εάν κάνουμε κάτι θα είναι καλό για μας· δεν θέλει όμως να μας καταπιέζει ή να μας ελέγχει.
Αλλά μπορεί η ερμηνεία να είναι λάθος, αλλά μπορεί να μην έχει σημασία εάν η ερμηνεία είναι λάθος. Μπορεί το μάθημα του ανθρώπου να είναι να νιώθει καλά και ακόμα αν ο άλλος τον απορρίπτει και ακόμα εάν δεν τον αγαπάει και ακόμα εάν δεν τον σέβεται.
Τότε, μπορείτε να πάρετε τη μία κατεύθυνση της αλλαγής της πεποίθησης για το πραγματικό ερέθισμα ώστε να βγάζει άλλη ερμηνεία ή μπορείτε να πάρετε την ίδια ερμηνεία και να πείτε «Ας πούμε ότι δεν σ΄αγαπάει, παρόλο που είναι σε αμφισβήτηση αυτό, συζητιέται εάν το συμπέρασμά σου είναι σωστό ή όχι, αλλά ας πούμε ότι δεν σ΄αγαπάει, τι πιστεύεις γι΄αυτό, τι συναισθήματα έχεις και ποιες είναι οι πεποιθήσεις που δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα;» με το ερέθισμα τώρα να είναι ότι όντως δεν με αγαπάει, το παίρνουμε σαν δεδομένο.
Η την πράξη ή την ερμηνεία του ερεθίσματος.
Γι΄αυτό θέλει πάρα πολύ διευκρίνιση όταν ξεκινάτε την ενεργητική ακρόαση να είστε σίγουροι ότι έχετε πραγματικά ένα ερέθισμα και όχι μία ερμηνεία του ερεθίσματος. Και είναι δική σας εργασία γιατί οι άλλοι δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά. Γι΄αυτούς είναι ένα δεδομένο, η ερμηνεία είναι δεδομένο.
Δε με σέβεται, δε με αγαπάει, θέλει να με καταπιέζει, θέλει να με μειώσει· αυτά είναι δεδομένα μέσα στο μυαλό των ανθρώπων. Δηλαδή, έχουν μπερδέψει το ερέθισμα με την ερμηνεία.
Τότε, η πρώτη ενέργεια με τον άνθρωπο είναι να διευκρινίσουμε για ποιο λόγο καθόμαστε εδώ, ποιος είναι ο στόχος μας.
π.χ. «ο στόχος μου είναι να απελευθερωθώ από αυτό το συναίσθημα, ο στόχος μου είναι να βρω έναν διαφορετικό τρόπο να αντιμετωπίζω αυτή την κατάσταση.» Ο ίδιος πρέπει να ορίζει τον στόχο του.
. Και μερικές ερωτήσεις που μπορούμε να ρωτήσουμε εδώ είναι:
«Από όλα αυτά που έχουμε πει μέχρι τώρα – μπορείς άλλη μία φορά να μου πεις τι θέλεις; Μπορείς άλλη μία φορά να μου πεις τι νιώθεις; Μπορείς άλλη μία φορά να μου πεις τι είναι αυτό ακριβώς που σε ενοχλεί;»
Μη φοβάστε να ξαναρωτήσετε και να ξαναρωτήσετε διότι όσο προχωράει ο άνθρωπος όλο και αντιλαμβάνεται λίγο διαφορετικά το θέμα.
Ή μία άλλη ερώτηση: «Τι ακριβώς θα ήθελες εδώ; Δηλαδή, πώς θα ήθελες να είναι τα πράγματα εδώ; Τι θα ήθελες από τον άνθρωπο αυτό; Τι θα ήθελες από τον εαυτό σου; Τι θα ήθελες από τη ζωή αυτή τη στιγμή;» Δηλαδή, να θυμόμαστε ότι όλα βασίζονται στις ανάγκες.
Πάντα ψάχνοντας για το ερέθισμα ψάχνουμε για τον κίνδυνο. Τι είναι αυτό που προκαλεί το αίσθημα του κινδύνου; Και ξέρουμε ότι θα είναι κίνδυνος για την αξία, την ασφάλεια, την ελευθερία ή την απόλαυση.
Υπάρχει ένα ερωτηματολόγιο που έχετε στα χαρτιά που είναι ανάμεσα σε αυτά που σας δίνουμε κάθε εβδομάδα «Πληροφορίες και Εργασίες για την Εκπαίδευση Συντονιστών της Αρμονικής Ζωής» που λέει «Κατάλογος ερωτήσεων για ενεργητική ακρόαση». Εδώ υπάρχει μία σειρά από πιθανές ερωτήσεις για τις πρώτες φορές που θα κάνετε ενεργητική ακρόαση. «Κατάλογος ερωτήσεων για ενεργητική ακρόαση» – είναι διάφορες ερωτήσεις που μπορείτε να ρωτήσετε για να μπείτε πιο βαθιά με τον άλλον.
Και σήμερα που θα χωριστείτε σε ζευγάρια και θα κάνετε μία εμπειρία ενεργητικής ακρόασης θα ήθελα να ακολουθήσετε αυτές τις ερωτήσεις. Τώρα, μπορεί να έρχονται άλλες ερωτήσεις στο νου σας και μπορείτε να ρωτήσετε άλλες ερωτήσεις αλλά θα ήθελα να μείνετε όσο το δυνατόν περισσότερο σε αυτό τον σκελετό γιατί μαθαίνετε τώρα, εάν θέλετε, όταν μαθαίνουμε το πιάνο μαθαίνουμε πρώτα τις νότες και μετά μαθαίνουμε να κάνουμε αυτοσχεδιασμό. Εντάξει; Τότε, θα ήθελα να μάθετε, να δείτε αυτές οι ερωτήσεις πως λειτουργούν, τι απαντήσεις φέρνουν και μετά να αρχίσετε να προσθέτετε άλλες ερωτήσεις.
Για τα συναισθήματα. Εφόσον έχουμε διευκρινίσει το συγκεκριμένο ερέθισμα…
1. Πώς νιώθεις; Ποια συναισθήματα έχεις όταν γίνεται αυτό που συμβαίνει ή όταν δεν γίνεται αυτό που θέλεις; Καμία φορά το πρόβλημα είναι ότι συμβαίνει κάτι που δεν θέλουμε και άλλες φορές ότι δεν συμβαίνει κάτι που θέλουμε.
2. Έχεις άλλα συναισθήματα γι΄αυτό που συμβαίνει ή που δεν συμβαίνει; Και πρώτα μας λέει τα συναισθήματα και μετά ρωτάμε: Έχεις άλλα συναισθήματα; Κι άλλα; Κι άλλα;
3. Πώς νιώθεις για τον εαυτό σου όταν έχει αυτά τα συναισθήματα; Τι ρωτάμε τώρα; Για τα δευτερογενή συναισθήματα. Όταν νιώθει έτσι πώς νιώθει για τον εαυτό του;
4. Σε ποιες άλλες περιπτώσεις νιώθεις παρόμοια συναισθήματα; Ζητάμε να δούμε εάν αυτό το συναίσθημα μέσα στη ζωή του είναι κάτι που έρχεται συχνά διάφορες στιγμές ή εάν είναι σπάνιο.
5. Πόσος καιρός είναι που νιώθεις έτσι; Τη διάρκεια του συναισθήματος. Μας ενδιαφέρει η διάρκεια.
6. Πόσο συχνά νιώθεις έτσι; Με όλες αυτές τις ερωτήσεις προσπαθούμε να καταλάβουμε μια γενική εικόνα του ανθρώπου γύρω από το συγκεκριμένο συναίσθημα. Όταν βλέπει ο άνθρωπος ότι είναι ένα συναίσθημα που παράγει συχνά, που έρχεται από διάφορα ερεθίσματα –αν συμβαίνει αυτό, γιατί μπορεί να μη συμβαίνει αυτό- τον βοηθάει να καταλάβει τη συμμετοχή του στη δημιουργία του συναισθήματος αυτού.
7. Ένιωσες έτσι κάποια στιγμή όταν ήσουν παιδί;
8. Υπάρχουν ή υπήρξαν στιγμές που, παρόλο που γίνεται ή γινόταν το ίδιο πράγμα (ή δεν γινόταν αυτό που ήθελες), καταφέρνεις να μη νιώθεις έτσι; Καταλάβατε την ερώτηση; Ο άνθρωπος λέει νιώθω πικραμένος και θυμωμένος επειδή έγινε αυτό και ρωτάμε: «Υπήρξαν φορές που έγινε αυτό και δεν ένιωσες πικραμένος και θυμωμένος;» Εάν μπορεί να βρει ο άνθρωπος μία φορά στην εμπειρία του που λειτουργούσε διαφορετικά απέναντι από το ίδιο ερέθισμα. Μπορεί να είναι με άλλον άνθρωπο, μπορεί να είναι με τον ίδιο άνθρωπο, μπορεί να είναι σε μια άλλη φάση της ζωής του. Είναι μία σημαντική ερώτηση γιατί εάν συμβαίνει, γιατί εάν υπάρχει μία απάντηση ναι, τότε σημαίνει ότι ο άνθρωπος έχει ένα ζωντανό βίωμα ότι μπορεί να λειτουργεί διαφορετικά απέναντι σε αυτό. Και βέβαια η επόμενη ερώτηση είναι «Πώς; Τι ήταν διαφορετικό εκείνη τη φορά που το κατάφερες να νιώθεις διαφορετικά;
9. Ποιες είναι αυτές οι στιγμές; (ερωτ. 8) και
10. Τι λες στον εαυτό σου αυτές τις στιγμές (ερωτ. 8) που σε βοηθάει να μη νιώθεις έτσι; Δηλαδή, τι είναι αυτό που κάνεις διαφορετικά μέσα σου που σου επιτρέπει να λειτουργείς διαφορετικά απέναντι σε αυτό.
(ΘΒ)