ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ
Όταν κάποιος άνθρωπος έρχεται σε εμάς για βοήθεια, είναι σημαντικό να διερευνήσουμε τα εξής.
- Μπορεί να δεχτεί να είναι καλά, ακόμη και αν το ερέθισμα παραμένει;
- Μπορεί να φανταστεί και να δεχθεί ότι το ερέθισμα δεν υπάρχει πια;
Διερευνούμε αν δέχεται να είναι ευτυχισμένος και στις δύο περιπτώσεις, είτε επειδή έχει αλλάξει ο τρόπος που αντιλαμβάνεται το ερέθισμα είτε επειδή το ερέθισμα πλέον δεν υπάρχει. Έτσι βλέπουμε αν υπάρχει μέσα του αντίσταση είτε στην αλλαγή της ίδιας της κατάστασης είτε στο να νιώσει διαφορετικά ενώ η κατάσταση παραμένει ίδια.
ΟΙ ΤΥΠΟΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΕ ΕΜΑΣ ΓΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ
Οι άνθρωποι που έρχονται σε εμάς, είτε σε ομάδα είτε σε ατομική συνάντηση, μπορεί να ανήκουν στις εξής κατηγορίες.
- Έρχονται επειδή τους έχουν πιέσει άλλοι. Είναι πολύ σημαντικό να θέλουν και οι ίδιοι να έρθουν. Αν δεχτούμε να τους δούμε, ίσως μπορέσουμε να τους βοηθήσουμε, εφόσον στις πρώτες συναντήσεις κερδίσουμε την εμπιστοσύνη τους και θελήσουν από μόνοι τους να δουλέψουν για την αλλαγή τους.
- Θέλουν απλώς να μιλούν για τα προβλήματά τους, αλλά δεν θέλουν να βρουν λύσεις. Αποφασίζουμε αν θέλουμε να αναλάβουμε τον ρόλο του ανθρώπου που τους ακούει ή όχι.
- Έρχονται γιατί θέλουν μια αλλαγή στη ζωή τους, αλλά δεν θέλουν να κάνουν κάτι γι’ αυτό. Δεν είναι πρόθυμοι να προσπαθήσουν μόνοι τους ή να δουλέψουν με τεχνικές στο σπίτι. Μένουν σε όσα συζητάμε και κάνουμε μέσα στη συνεδρία.
- Θέλουν την αλλαγή και είναι διατεθειμένοι να κάνουν μια κάποια προσπάθεια.
- Θέλουν πραγματικά μια αλλαγή στη ζωή τους και είναι έτοιμοι να κάνουν μεγάλη προσπάθεια για να αλλάξουν.
- Έρχονται για καθοδήγηση (life coaching). Μπορεί να μην έχουν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Θέλουν να εξελιχθούν ή να πετύχουν συγκεκριμένους στόχους στα επαγγελματικά, στα οικονομικά, στις σχέσεις ή στην πνευματική τους ζωή.
Εμείς αποφασίζουμε με ποιους ανθρώπους θα συνεργαστούμε. Είναι σημαντικό να νιώθουμε καλά και όμορφα στον ρόλο που μας ζητούν να αναλάβουμε.
Στις συναντήσεις μας είναι καλό να έχουμε στον νου μας και τις παρακάτω περιπτώσεις.
- Όταν ένας άνθρωπος έρχεται με μια διάγνωση ή «ετικέτα» από ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Ακούμε τη γνώμη του ειδικού και σεβόμαστε τους περιορισμούς που μπορεί να έχει ο άνθρωπος εξαιτίας της διάγνωσης. Βλέπουμε τον άνθρωπο πέρα από τη διάγνωση και θυμόμαστε ότι μέσα του υπάρχει μια ψυχή, μια θεία συνειδητότητα. Για να μπορέσουμε να τον βοηθήσουμε, είναι σημαντικό να πιστεύουμε στη δυνατότητά του να ξεπεράσει τη δυσκολία για την οποία έρχεται.
- Όταν ο άνθρωπος θέλει μόνο να μιλά για το πρόβλημά του. Παρατηρούμε αν η δυσκολία βρίσκεται στη δική μας προσκόλληση στο αποτέλεσμα. Δουλεύουμε με τη δική μας ανάγκη να τον δούμε να αλλάζει και αποφασίζουμε αν θέλουμε να συνεχίσουμε τη συνεργασία. Αν ο ίδιος το θέλει, μπορούμε να διερευνήσουμε μαζί του την αντίστασή του στην αλλαγή.
- Όταν υπάρχει συναισθηματική εμπλοκή. Με μέλη της οικογένειάς μας ή άλλους κοντινούς ανθρώπους, η συναισθηματική σύνδεση μπορεί να δυσκολεύει την αντικειμενικότητα και από τις δύο πλευρές. Μπορούμε να τους παραπέμψουμε σε άλλον συντονιστή ή σε κατάλληλο ειδικό.
- Όταν ένας άνθρωπος έρχεται με θέμα εθισμού. Η λογική και η ενεργητική ακρόαση από μόνες τους δεν αρκούν. Στο πλαίσιο της μεθόδου δίνουμε έμφαση στη συμμετοχή σε ομάδα 12 βημάτων, μαζί με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοια δυσκολία. Παράλληλα, μπορούμε να τον στηρίξουμε σε τρία σημεία.
- Αυτοπαραδοχή.
- Αναζήτηση λόγου ζωής και ύπαρξης.
- Εργασιοθεραπεία.
Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Μπορούμε να θέλουμε μια αλλαγή και ταυτόχρονα να αντιστεκόμαστε σε αυτήν. Οι αιτίες για τις οποίες μπορεί να έχουμε αυτή την εσωτερική αντίσταση στην αλλαγή είναι οι εξής.
- Φόβος της αλλαγής.
- Αδράνεια και συνήθεια. Μας κρατούν στον γνώριμο τρόπο ζωής.
- Άλλες επιθυμίες. Μας οδηγούν σε επιλογές που δυσκολεύουν την επίτευξη του στόχου μας.
- Αντίδραση στην πίεση. Μπορεί να αντιστεκόμαστε στην πίεση των άλλων να αλλάξουμε ή στην καταπίεση που νιώθουμε όταν χρειάζεται να ακολουθήσουμε ένα πρόγραμμα με συνέπεια και επιμονή.
- Η αντίδραση στην πίεση. Το «πρέπει» μπορεί να προκαλέσει αντίσταση στο εσωτερικό παιδί και στο υποσυνείδητο. Βοηθάμε τον άνθρωπο να ξεκαθαρίσει τι θέλει ο ίδιος, γιατί το θέλει και τι κερδίζει ή χάνει αν αλλάξει ή αν παραμείνει στην ίδια κατάσταση. Ρωτάμε «Τι είναι αυτό που θέλεις εσύ;», «Τι ποιότητα ζωής θέλεις;», «Γιατί θέλεις να κάνεις αυτή την αλλαγή;». Αποφεύγουμε τον ρόλο του δασκάλου ή του σωτήρα. Η στάση μας είναι «Είμαι εδώ για σένα, για να σε βοηθήσω με αυτό που θέλεις εσύ». Αν δεν θέλει να αλλάξει κάτι, το δεχόμαστε.
- Η αδράνεια και η συνήθεια. Μπορεί να προτιμάμε το γνώριμο δυσάρεστο από το άγνωστο ευχάριστο, ακόμη κι όταν καταλαβαίνουμε ότι μια αλλαγή θα μπορούσε να βελτιώσει τη ζωή μας.
- Άλλες επιθυμίες που συγκρούονται με τον στόχο. Μπορεί να θέλουμε να σταματήσουμε το κάπνισμα και ταυτόχρονα να θέλουμε να καπνίσουμε ένα τσιγάρο. Άλλες επιθυμίες μπορεί να απορροφούν χρόνο και ενέργεια ή να μας οδηγούν σε πράξεις που δυσκολεύουν τον στόχο μας. Όταν υπάρχει τέτοια εσωτερική σύγκρουση, βοηθάμε τον άνθρωπο να κάνει έναν διάλογο ανάμεσα στις δύο πλευρές του, ώστε να εκφράσει τι θέλει η καθεμία.
- Ο φόβος της αλλαγής και τα κρυφά ή ψευδή οφέλη. Στην ψυχολογική αντιστροφή, ένα μέρος μας θέλει να λυθεί το πρόβλημα, ενώ ένα άλλο φοβάται ότι μαζί του θα χάσει κάτι σημαντικό. Αυτό που φοβόμαστε ότι θα χάσουμε είναι το λεγόμενο κρυφό ή ψευδές όφελος.
Πεποιθήσεις που μπορεί να μας δημιουργήσουν ψυχολογική αντιστροφή
α. «Αν είμαι καλά, ίσως χάσω την προσοχή και την αγάπη των άλλων». Αν έχουμε μάθει ότι μας προσέχουν και μας φροντίζουν κυρίως όταν έχουμε πρόβλημα, μπορεί να θέλουμε συνειδητά να το λύσουμε και υποσυνείδητα να αντιστεκόμαστε στη λύση του.
β. «Με την ένταση κερδίζω την προσοχή του άλλου». Ένας καβγάς μπορεί να μας δίνει την αίσθηση ότι ο άλλος μάς προσέχει και ότι μπορούμε να επηρεάσουμε το πώς νιώθει. Η αρνητική προσοχή μπορεί να μας φαίνεται προτιμότερη από την απουσία προσοχής.
γ. «Αν δεν θυμώνει, δεν με αγαπάει». Όταν έχουμε συνδέσει την αγάπη με την εξάρτηση, μπορεί να παίρνουμε τον θυμό ως απόδειξη ενδιαφέροντος και να εκλαμβάνουμε την ηρεμία του άλλου ως αδιαφορία.
δ. «Αν είμαι καλά, θα χρειαστεί να αναλάβω την ευθύνη για τη ζωή μου». Η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η δυσκολία στην αυτοπαραδοχή και ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να μας κάνουν να αποφεύγουμε ευθύνες για τη δουλειά ή τη συντήρησή μας. Η σκέψη «αν δεν προσπαθήσω, δεν θα αποτύχω» μάς κρατά στην ίδια κατάσταση.
ε. «Μέσα από το πρόβλημά μου μπορώ να επηρεάζω τους άλλους». Μπορεί να έχουμε μάθει να περιμένουμε περισσότερη φροντίδα και λιγότερες απαιτήσεις όταν δυσκολευόμαστε. Τότε η αλλαγή μπορεί να μας φαίνεται σαν απώλεια της δύναμης που έχουμε στη σχέση. Στην οικογένεια οι ρόλοι μπορεί να αντιστραφούν με τον χρόνο. Αρχικά το παιδί μπορεί να επηρεάζει τους γονείς μέσω της ενοχής τους και αργότερα οι γονείς να επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο το παιδί.
στ. «Όσο είμαι ο αδικημένος, νιώθω ότι έχω δίκιο και ότι αξίζω». Μπορεί να στηρίζουμε την αίσθηση της αξίας μας στην πεποίθηση ότι εμείς έχουμε δίκιο και οι άλλοι φταίνε. Για κάποιους ανθρώπους, η απόδοση της ευθύνης στους άλλους μπορεί να απαλύνει το αίσθημα ενοχής τους.
ζ. «Είμαι ένοχος, δεν αξίζω να είμαι καλά, πρέπει να τιμωρηθώ ή να υποφέρω». Ο άνθρωπος πιστεύει ότι δεν έχει δικαίωμα να είναι καλά και ευτυχισμένος. Διερευνούμε πώς διαμορφώθηκε αυτή η πεποίθηση. Μπορεί να συνδέεται με την αίσθηση ότι ήταν ανεπιθύμητος ή βάρος στην οικογένειά του, ή με μια θρησκευτική αντίληψη που συνδέει την ευτυχία με την αμαρτία.
η. «Αν χαρώ, μετά θα συμβεί κάτι κακό». Αν στην παιδική ηλικία μια ευτυχισμένη περίοδος διακόπηκε απότομα από ένα τραυματικό γεγονός, μπορεί να συνδέσουμε τη χαρά με τον πόνο που ακολούθησε. Έτσι συγκρατούμε τη χαρά μας, πιστεύοντας ότι όσο λιγότερο χαρούμε τόσο λιγότερο θα πονέσουμε αν κάτι αλλάξει.
θ. «Χωρίς το πρόβλημά μου, δεν είμαι αρκετά ενδιαφέρων». Μπορεί να φοράμε τα προβλήματά μας σαν παράσημα και να συγκρίνουμε ποιος έχει τα περισσότερα ή τα μεγαλύτερα, επειδή πιστεύουμε ότι έτσι αποκτάμε μεγαλύτερη αξία.
ι. «Νιώθω έτσι τόσο καιρό που δεν ξέρω πώς θα είμαι χωρίς αυτό το συναίσθημα». Ένα χρόνιο συναίσθημα μπορεί να γίνει τόσο οικείο, ώστε η αλλαγή να μοιάζει με απώλεια ενός κομματιού του εαυτού μας. Το να αφήσουμε πίσω τον θυμό ή την αίσθηση αδικίας μπορεί να μας φαίνεται σαν προδοσία του εαυτού μας που πόνεσε. Μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον πόνο που νιώσαμε τότε και να αλλάξουμε τον τρόπο που βιώνουμε την εμπειρία σήμερα.
ια. «Χωρίς τον θυμό μου είμαι ευάλωτος». Μπορεί να χρησιμοποιούμε τον θυμό σαν ασπίδα ή να πιστεύουμε ότι χωρίς τον πόνο, την αδικία ή τον ρόλο του θύματος θα χάσουμε την ασφάλεια ή την αξία μας. Ο πόνος, η αδικία, ο θυμός και η ενοχή μπορούν να μας δίνουν την ψευδαίσθηση ότι χάρη σε αυτά αξίζουμε ή προστατευόμαστε. Ως συντονιστές, παρατηρούμε και πού στηρίζουμε εμείς τη δική μας αξία και ασφάλεια.
ιβ. «Αν είμαι ευτυχισμένος, δείχνω ασέβεια προς τον Θεό». Μπορεί να έχουμε συνδέσει την ευλάβεια με την αυστηρότητα ή τη λύπη και να νιώθουμε ενοχή όταν χαιρόμαστε. Διερευνούμε πώς μάθαμε να συνδέουμε τη χαρά με την ασέβεια.
Διερευνούμε την αντίσταση στην αλλαγή
Προσεγγίζουμε τον άνθρωπο με αποδοχή. Ξεκινάμε από το θέμα που φέρνει ο ίδιος. Αν δυσκολεύεται να φανταστεί ότι θα νιώθει διαφορετικά, η αντίσταση γίνεται ένα δεύτερο θέμα για διερεύνηση. Εξετάζουμε τι φοβάται ότι θα χάσει αν αφήσει το συναίσθημα και μπορούμε στη συνέχεια να επιστρέψουμε στο αρχικό θέμα.
- «Πώς νιώθεις στην ιδέα ότι μπορεί να πάψεις να νιώθεις ενοχή;»
- «Θέλεις να αφήσεις την πεποίθηση ότι πρέπει να νιώθεις ενοχή για να είσαι καλός άνθρωπος, ότι χρειάζεσαι τον θυμό για να είσαι ασφαλής ή ότι αξίζεις μόνο όταν είσαι θύμα;»
- «Πώς νιώθεις στην ιδέα ότι το ερέθισμα παραμένει, αλλά εσύ δεν στενοχωριέσαι πια;»
- «Πώς νιώθεις στην ιδέα ότι η κατάσταση αλλάζει και το ερέθισμα παύει να υπάρχει;»
Βρίσκουμε τι θα γεμίσει το κενό
Καθώς ο άνθρωπος απελευθερώνεται από ένα συναίσθημα που τον συνόδευε για καιρό, τον βοηθάμε να βρει κάτι καινούριο στο οποίο μπορεί να στηριχτεί. Διερευνούμε τα ενδιαφέροντά του, την κοσμοθεωρία του και τις πνευματικές του αναζητήσεις.
- «Τι σου δίνει χαρά και νόημα στη ζωή σου;»
- «Τι καινούριο θα ήθελες να καλλιεργήσεις που να σου δίνει αίσθηση αξίας και ασφάλειας;»
Όπως λέει ο Σάι Μπάμπα, το σκοτάδι υποχωρεί όταν ανάβουμε το φως. Παράλληλα με τη δουλειά πάνω στη δυσκολία, βοηθάμε τον άνθρωπο να δώσει χώρο σε κάτι που έχει νόημα για τον ίδιο.
Επιστρέφουμε στο κέντρο μας
Η διαρκής ευτυχία αφορά την ικανότητά μας να επιστρέφουμε στην ηρεμία και την αγάπη όταν κάτι μας αναστατώνει. Η εξέλιξή μας φαίνεται στον χρόνο που χρειαζόμαστε για να αναγνωρίσουμε τη συναισθηματική μας αντίδραση, να δούμε διαφορετικά την εμπειρία και να επανέλθουμε στο κέντρο μας. Όταν χρειάζεται να αλλάξουμε κάτι στην πράξη, το κάνουμε.
Θυμόμαστε ότι είμαστε αθάνατο πνεύμα, ότι βλέπουμε τις εμπειρίες της ζωής ως ευκαιρίες εξέλιξης και ότι ο καθένας αναλαμβάνει την ευθύνη για τα δικά του συναισθήματα. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να δεχτεί αυτές τις αντιλήψεις ή όχι.
Συνδυάζουμε τη διερεύνηση και την ενεργειακή ψυχολογία με τη φροντίδα του σώματος μέσα από την άσκηση, την αναπνοή και τη διατροφή.
(Σ Μ)
Sent from Proton Mail for Android.