Ekp Syn 28

Σήμερα είναι το 28^ο μάθημα για την εκπαίδευση συντονιστών. Και σήμερα θα ξεκινήσουμε με μια ανάλυση των συναισθημάτων σας σε σχέση με τον συντονισμό. Σήμερα έχετε και ομάδα μετά για συζήτηση. Σας έχω δημιουργήσει ένα μικρό ερωτηματολόγιο, ας το κοιτάξουμε, είναι στη σελίδα 119: Συναισθήματα που έχω σε σχέση με τον συντονισμό. Όταν σκέφτομαι ότι θα συντονίσω μια ομάδα έχω τα ακόλουθα δυσάρεστα συναισθήματα. Συναίσθημα Α, πεποιθήσεις που δημιουργούν το συναίσθημα, παιδικά βιώματα που συντελούν στις πεποιθήσεις και στο συναίσθημα, και θετικές πεποιθήσεις που με ελευθερώνουν. Έχει χώρο εδώ για 3 διαφορετικά συναισθήματα. Από κάτω λέει, όταν σκέφτομαι ότι θα συντονίσω μια ομάδα έχω τα ακόλουθα ευχάριστα συναισθήματα που μπορείτε να γράψετε από πίσω. Αυτό που θέλουμε να κάνουμε τώρα είναι να αναλύσουμε όποια συναισθήματα έχετε με την ιδέα του συντονισμού γιατί ίσως ακόμα πιο σημαντικό από την γνώση των τεχνικών είναι η άνεσή σας. Να είστε εσείς άνετοι, και όσο πιο άνετοι είστε εσείς τόσο πιο πολύ διαμορφώνεται μια ατμόσφαιρα ενότητας, ηρεμίας και ανοίγματος στους ανθρώπους. Οι άνθρωποι ανοίγουν πολύ πιο εύκολα αν εσείς δεν έχετε άγχος, αν δεν έχετε φόβο και αν δεν προσπαθήσετε να επιβεβαιώσετε τον εαυτό σας μέσα από κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα, ή αν δεν φοβάστε την κριτική των άλλων, ή δεν φοβάστε το να μην έχετε κάποιο αποτέλεσμα. Πριν γράψουμε θα σας καθοδηγήσω σε μια χαλάρωση που θα ζητήσω πρώτον να φανταστείτε τον εαυτό σας στο ρόλο αυτό και να δείτε τι συναισθήματα έχετε με την ιδέα αυτή. Θα σας δώσω πρώτα 5 λεπτά να σκεφτείτε τι συναισθήματα έχετε και μετά θα κάνουμε τη χαλάρωση και τέλος θα συμπληρώσουμε. Θα σας αφήσω λίγο χρόνο τώρα να συμπληρώσετε τα συναισθήματα – το άγχος, το φόβο, οποιαδήποτε αμφιβολία που έχετε, που μπορεί να σας εμποδίσει να νιώθετε εντελώς άνετοι συντονίζοντας μια ομάδα ή επίσης κάνοντας ένα προσωπικό ραντεβού με κάποιον. Καμία ερώτηση πριν σας αφήσω χρόνο να σημειώσετε πιθανά εμπόδια, πιθανά συναισθήματα; Οκ, σημειώστε και μετά θα συνεχίσουμε.

Θα σας δώσω και άλλο χρόνο σε λίγο, απλώς επειδή βλέπω ότι μερικοί από εσάς έχετε κολλήσει λίγο, να ακούσουμε μερικά παραδείγματα. Ακούγοντας ο ένας τον άλλο ίσως τα συνειδητοποιήσετε. Τι μπορεί να νιώθετε με την ιδέα του να αναλάβετε σήμερα και από τώρα ως το τέλος του χρόνου μια ομάδα αυτογνωσίας;

Φόβο και απόρριψη αν δεν τα καταφέρω.

Ποιο συγκεκριμένο φόβο νιώθεις;

Φόβο ότι δεν θα τα καταφέρω.

Και τι φοβάσαι ότι δεν θα καταφέρεις;

Ότι δεν θα αξίζω.

Ότι θα νιώθεις ότι δεν αξίζεις αν δεν τα καταφέρεις, καταλαβαίνω. Αλλά τι είναι αυτό που φοβάσαι ότι δεν θα καταφέρεις; Να είναι φωτισμένοι στο τέλος του χρόνου; Πώς θα κρίνετε αν το καταφέρνετε ή όχι, τι κριτήρια έχετε στο νου σας όταν λέτε, μήπως δεν τα καταφέρω;

Θέλω να φέρω μια ηρεμία στο άτομο μπροστά σε αυτό που βλέπω.

Μήπως δηλαδή δεν καταφέρεις να κάνεις τον άλλο να νιώθει καλύτερα. Οκ, αυτός είναι ένας φόβος που μπορεί να έχετε. Άλλο συναίσθημα;

Άγχος για το αποτέλεσμα γιατί μέσα από το αποτέλεσμα περιμένω να πάρω αξία.

Οκ, αυτό πρέπει να το λύσουμε πριν αρχίσετε τον συντονισμό. Φόβο για το αποτέλεσμα και τι αποτέλεσμα θέλεις για να πεις ότι έχεις κάνει σωστά τη δουλειά σου;

Να νιώσουν τα μέλη της ομάδας καλύτερα και να μείνει ενωμένη η ομάδα, δηλαδή να μη φύγουν.

Είπες κάποια πράγματα, να νιώθουν καλύτερα, να το εκφράσουν ότι νιώθουν καλύτερα και να μη φύγουν. Ποια λύση υπάρχει για σένα γι’ αυτό, γιατί και μπορεί να μη νιώθουν καλύτερα, και μπορεί να μην το πούνε, και μπορεί να φύγουν. Και τα τρία είναι πολύ πιθανά σε μια ομάδα.

Είναι από παιδικά βιώματα. Εγώ όταν μπαίνω σε μια ομάδα είτε σαν μέλος είτε όπως τώρα μπαίνω σε μια διαδικασία ανταγωνισμού και σχολικής αίθουσας.

Νιώθεις ότι είσαι στο σχολείο και ότι ανταγωνίζεσαι ποιον;

Τους υπόλοιπους συντονιστές, τους υπόλοιπους μαθητές. Στα προσωπικά ραντεβού είμαι πολύ άνετη.

Και ποια είναι η λύση; Τι χρειάζεται να σκεφτείς για να είσαι καλά ακόμα κι αν οι άλλοι δεν νιώθουν καλά και ακόμα κι αν κάποιος αποφασίσει να φύγει από την ομάδα, να μη συνεχίσει. Είναι κάτι που θα συμβεί σε όλους σας, δεν υπάρχει περίπτωση να αρχίσετε με μια ομάδα και να καταλήξετε με τα ίδια άτομα. Κάποιοι θα φύγουν, είναι γεγονός αυτό. Τι χρειάζεται να πιστέψετε, ποια είναι η λύση;

Ότι το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται από το αν εγώ κάνω καλή δουλειά ή όχι σε οποιονδήποτε τομέα.

Δηλαδή να εστιαστείς στην προσπάθεια, στην ποιότητα της προσπάθειάς σου. Οκ, άλλο;

Εγώ αυτό που φοβάμαι δεν είναι τόσο για την ομάδα. Φοβάμαι μήπως υπερβώ τα όρια και εκείνη τη στιγμή μου επιτεθεί αυτός που του κάνω ενεργητική ακρόαση επειδή θα του αγγίξω ένα ευαίσθητο σημείο.

Οκ, φοβάσαι ότι θα σπρώξεις κάποιον περισσότερο από όσο θέλει και μπορεί να σου κάνει επίθεση. Και τι νιώθεις;

Ανασφάλεια.

Και ποια είναι η λύση γι’ αυτό; Τι χρειάζεται να πιστέψεις;

Ότι είμαι ασφαλής.

Γιατί είσαι ασφαλής αν ο άλλος σου επιτεθεί; Ποια είναι η λύση;

Να αισθάνομαι ασφαλής.

Και πώς θα αισθάνεσαι ασφαλής; Τώρα δεν νιώθεις ασφαλής;

Όχι.

Ποια είναι η πεποίθηση που θα σου επιτρέψει να νιώθεις ασφαλής ακόμα και αν ένα μέλος της ομάδας σου επιτεθεί επειδή νιώθει ότι τον σπρώχνεις περισσότερο από τα όριά του;

Ίσως αν σκεφτώ ότι έχει πρόβλημα.

Ότι έχει πρόβλημα, έχει (γέλια). Οκ, ότι έχει πρόβλημα και έτσι δεν το παίρνεις προσωπικά.

Βασικά ναι, να μην το πάρω προσωπικά.

Το ερώτημα είναι γιατί το σκέφτεσαι καν αυτό;

Επειδή μου έχει τύχει.

Επειδή σου έχει τύχει όταν συντόνιζες ή το έχεις κάνει εσύ σε άλλον;

Όταν συντόνιζα.

Και κάποιος σου έκανε επίθεση.

Όχι, δεν ήταν σε ομάδα. Δεν ήταν ότι κάποιος μου έκανε επίθεση. Το βλέπεις όμως, όταν ο άλλος τσιτώνει. Βλέπεις ότι εδώ πρέπει να σταματήσεις.

Οκ, αυτό που χρειάζεται να ρωτήσεις τον εαυτό σου εδώ είναι, αν αυτό συμβαίνει επειδή όντως ρωτάς με ένα τρόπο που ο άλλος δεν νιώθει άνετα και αν χρειάζεται να διορθώσεις κάτι στον τρόπο που ρωτάς ή αν δεν υπάρχει αυτό, ο άλλος απλώς έχει ένα πρόβλημα και όποιος και να τον ρωτήσει θα έχει μια τέτοια αντίδραση. Και πώς μπορείς να νιώθεις άνετα με αυτό. Πώς μπορείς να είσαι ήρεμη μέσα σου γνωρίζοντας ότι η πρόθεση και η διάθεσή σου ήταν αγνή και σωστή. Ένα άλλο συναίσθημα που έχετε;

Θέλω να κάνω μια ερώτηση. Έχω σημειώσει σαν πρώτο συναίσθημα, αμφιβολία για τη σωστή προσέγγιση.

Αμφιβάλεις για το αν θα προσεγγίσεις τον άνθρωπο σωστά.

Ναι. Παρακάτω όμως μου βγαίνει σαν ένα δεύτερο συναίσθημα και ένα τρίτο που είναι.. και δεν ξέρω πώς να το ονομάσω αυτό. Δηλαδή αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να αφήσω ένα κομμάτι του εαυτού μου ελεύθερο, που αισθάνομαι ότι μπορεί να κάνει πράγματα και δεν ξέρω αυτό πώς να το ονομάσω σε συναίσθημα, δηλαδή αδυναμία;

Αυτό το κομμάτι του εαυτού σου που πιστεύεις ότι μπορεί να βοηθήσει και δεν το αφήνεις ελεύθερο, τι είναι αυτό το κομμάτι; Πώς θα το ονομάσεις; Τι λειτουργία έχει αυτό το κομμάτι που δεν αφήνεις ελεύθερο;

Δεν ξέρω, είναι σαν ένας άλλος εαυτός.

Και αυτός ο άλλος εαυτός τι θα έκανε;

Θα ήταν πιο ελεύθερος, να δράσει πιο ελεύθερα. Αλλά αισθάνομαι μια αδυναμία να τον αφήσω.

Οκ, υπάρχει ένα πιο ελεύθερο κομμάτι του εαυτού σου που νιώθεις ότι αν το αφήσεις θα μπορούσε να κάνει μια καλή δουλειά με τους ανθρώπους.

Ναι.

Και ο κίνδυνος που νιώθεις του να αφήσεις αυτό το κομμάτι ελεύθερο τι είναι; Τι αρνητικό μπορεί να υπάρχει αν αφήσεις το κομμάτι αυτό ελεύθερο;

Ότι μπορεί να μην τα καταφέρω, ότι μπορεί να με κρίνουν οι άλλοι άσχημα, γιατί το δεύτερο συναίσθημα που έχω γράψει είναι ο φόβος της κριτικής των άλλων.

Είναι σαν να υπάρχει ένα κομμάτι που πιστεύεις ότι με μια ελευθερία θα μπορούσε να βοηθήσει αλλά φοβάσαι ότι αυτό το κομμάτι θα δεχτεί κριτική. Αυτό καθρεφτίζει κάτι στη ζωή σου;

Ναι. Παιδικά βιώματα.

Όταν ήσουν ελεύθερη δέχτηκες κριτική;

Ναι.

Άρα θα χρειαστεί να δουλέψεις αυτό. Και όλα αυτά στα οποία αναφέρεται η Αλεξάνδρα μπορείτε να τα δουλέψετε και με EFT και με EMDR και με άλλες τεχνικές. Δηλαδή συγκεκριμενοποιήστε τους ενδοιασμούς γιατί με αυτά που ξέρουμε ό,τι φοβάστε θα το έλκετε. Οι υποψίες σας, η αίσθησή σας θα γίνει πραγματικότητα. Άρα είναι σημαντικό να κάνετε EFT ή οποιαδήποτε άλλη τεχνική για οποιαδήποτε ανησυχία, όπως αν αφήνω αυτό το ελεύθερο κομμάτι μπορεί να με κρίνουν, μπορεί να με απορρίψουν.

Σόνια: Εγώ έχω ανησυχία για την ενεργητική ακρόαση. Νομίζω ότι δεν την κατέχω όπως θα έπρεπε, ενώ νιώθω πολύ άδικα επειδή στη Μύκονο έχω μια (..?..) και εδώ έχει τύχει να αντικαταστήσω τη συντονίστρια, δεν έχω κανένα πρόβλημα, δεν έκανα όμως σε βάθος ενεργητική ακρόαση, απλώς συζήτηση.

Έχεις ανησυχία για την ενεργητική ακρόαση. Τι ανησυχία έχεις; Ότι τι;

Μήπως οι ερωτήσεις μου δεν βρουν το στόχο.

Μήπως δηλαδή δεν βοηθάς τον άνθρωπο να φτάσει στη ρίζα.

Ναι.

Και τι μπορείς να κάνεις για την ανησυχία αυτή;

Να το προσπαθήσω περισσότερο, να τη μάθω καλύτερα. Θέλει δουλειά.

Και πώς μπορείς να τη μάθεις;

Με την εμπειρία.

Με την εμπειρία. Δηλαδή να κάνεις άσκηση. Και πού μπορείς να κάνεις άσκηση;

Με ομάδα. (γέλια)

Να θυμηθείτε ότι έχετε ένα χάρτη, ένα διάγραμμα, στο κεφάλαιο 6 του εγχειριδίου σας για το συντονισμό, που δείχνει τα στάδια της ενεργητικής ακρόασης. Δεν είναι ντροπή να το έχετε αυτό μπροστά σας για τον πρώτο χρόνο. Να το έχετε όχι για να βασίζεστε σε αυτό αλλά σαν σκελετό, αν κολλήσετε να δείτε πού βρίσκεστε. Έχετε εντοπίσει το ερέθισμα ή ξεχάσατε να συγκεκριμενοποιήσετε το ερέθισμα; Έχετε συγκεκριμενοποιήσει τα συναισθήματα; Έχετε συγκεκριμενοποιήσει τις πεποιθήσεις; Έχετε κοιτάξει τα δευτερογενή συναισθήματα; Τις δευτερογενείς πεποιθήσεις; Δηλαδή είναι ένας σκελετός που με μια ματιά και μετά από μερικές φορές μπορεί να σας βοηθήσει να ξέρετε πού βρίσκεστε στο λαβύρινθο του μυαλού του άλλου. Μην περιοριστείτε όμως από αυτό το σκελετό. Δεν είναι εκεί για να σας περιορίσει αλλά για να σας βοηθήσει όταν νιώθετε ότι δεν προχωράτε προς κάποιο στόχο. Αλλά μέσα σε όλα αυτά πάρα πολύ σημαντικό είναι η συνειδητοποίηση ότι δεν ευθύνεστε εσείς για το αποτέλεσμα και ότι δεν αξίζετε αν δεν έχετε κάποιο αποτέλεσμα. Και ποτέ δεν θα βρείτε μια ομάδα ανθρώπων που όλοι σας λατρεύουν. Θα έχετε άτομα στην ομάδα σας που δεν θα σας γουστάρουν καθόλου. Δεν ταιριάζετε. Και θα γίνει και αυτό. Και θα πρέπει να το δεχτείτε. Και θα έχετε ομάδες που κάποιοι άνθρωποι θα φύγουν. Και καμιά φορά μπορεί να φύγουν επειδή δεν τους αρέσετε, άλλες φορές θα φύγουν για άλλους λόγους που δεν έχουν καμία σχέση με την εργασία που κάνετε εσείς. Έχουν προβλήματα στο σπίτι, δεν τους ενδιαφέρει, κουράστηκαν, και θα φύγουν. Το εγώ πρέπει να φύγει από τη μέση σε όλες αυτές τις περιπτώσεις.

Πάντως αυτό που έχω ανακαλύψει είναι ότι νιώθω μεγάλη αγάπη για προσφορά, για βοήθεια, οπότε πολλές φορές που αμφιβάλλω για τον εαυτό μου αν θα μπορέσω να τα καταφέρω λέω, αφού θέλω να βοηθήσω, νομίζω ότι θα γίνει εφόσον μου αρέσει πάρα πολύ.

Είναι πολύ σημαντικό το ότι αφού θέλω να βοηθήσω, έχω αγάπη, θέλω να βοηθήσω, θέλω να νιώθει καλά ο άλλος. Αυτή η πρόθεση από μόνη της, χωρίς την ικανότητα της ενεργητικής ακρόασης, βοηθάει. Μόνο και μόνο που είμαι με τον άλλο και ο άλλος νιώθει ότι ενδιαφέρομαι γι’ αυτόν. Τώρα, μαθαίνοντας να κάνω ερωτήσεις που βοηθάνε τον άλλο να συνειδητοποιήσει τι γίνεται είναι ακόμα καλύτερο. Άλλος φόβος ή ανασφάλεια;

Ότι δεν έχω ευχέρεια λόγου, ότι δεν ξέρω να μιλήσω καλά και ότι δεν έχω αρκετές γνώσεις.

Τυπικά, τις γνώσεις τις έχεις. Αν έχεις διαβάσει το εγχειρίδιο, αν έχεις παρακολουθήσει αυτά τα μαθήματα..

Δεν έκανα αυτές τις εργασίες καλά, όπως πρέπει, δεν εργάστηκα καλά. Τα κάνω και νιώθω ενοχές.

Οκ, οι ενοχές θα σε βοηθήσουν να τα καταλάβεις καλύτερα;

Όχι βέβαια.

Τι θέλεις να κάνεις γι’ αυτό; Να νιώθεις ενοχές ή να το κάνεις;

Να προχωρήσω.

Ωραία. Αλλά δεν νομίζω ότι η αίσθηση ότι δεν ξέρεις.. Γιατί εντάξει, μπορεί να μην εργάστηκες σε όλες τις εργασίες, αλλά σε αρκετές εργάστηκες. Επίσης θα έχεις δουλέψει σε προηγούμενα χρόνια, στο σεμινάριο της αυτογνωσίας. Πολλά είναι όμοια με αυτά που έχετε κάνει. Αν αυτό είναι το πρόβλημα δούλεψέ το. Κάνε τις εργασίες. Δεν σας είπαμε ότι θα δώσετε τις εργασίες σε κάποιο συντονιστή; Δώστε τις. Και υπάρχουν επίσης και γραπτές εξετάσεις που σας έχω δώσει. Στην αρχή. Πρέπει να γράψεις τις απαντήσεις στις ερωτήσεις και να τα δώσετε.

Σε συντονιστές θα τα δώσουμε αυτά;

Τις γραπτές εξετάσεις; Όχι, δώστε τις σε εμένα.

Πότε; Στο τέλος του χρόνου;

Οποιαδήποτε στιγμή από τώρα ως τότε. Τα περισσότερα πράγματα που ρωτιούνται εκεί τα έχουμε ήδη πει. Αλλά νιώθω ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο.

Νιώθω απόρριψη, ανασφάλεια.

Μένοντας με αυτό, ότι δεν ξέρεις, πιστεύεις ότι αν τα διαβάσεις όλα θα νιώθεις ότι τα ξέρεις;

Όχι. Είμαι ανοιχτή στο να βοηθάω πάρα πολύ. Βοηθάω έξω, να πάω να δω ένα γέρο στο γηροκομείο, είναι ανοιχτή η καρδιά μου προς τη βοήθεια. Πάρα πολύ. Αλλά κολλάω σε αυτού του είδους τη βοήθεια, μου φαίνεται ότι θα ανακρίνω το άτομο, δεν μου αρέσει η διαδικασία.

Ωραία. Μπορεί να μη σου ταιριάζει η διαδικασία. Μπορεί να έχεις γεννηθεί για να βοηθάς ανθρώπους με άλλο τρόπο.

Το σκέφτηκα και αυτό.

Όταν κάποιος κάνει σε εσένα τις ερωτήσεις, νιώθεις ότι σε ανακρίνει;

Θα νιώθω άβολα και εγώ και αν γυρίσω στα παιδικά βιώματα βρήκα ορισμένα πράγματα με τη μάνα μου που έλεγε συνέχεια, πώς και τι, και ένιωθα σαν να είμαι στον ανακριτή.

Οκ, φοβάσαι ότι ο άλλος θα νιώθει ότι τον ανακρίνεις και υπάρχουν φορές που εσύ νιώθεις ότι σε ανακρίνουν επειδή σου θυμίζει αυτό που βίωσες με τη μητέρα σου. Είσαι πολλά χρόνια στην αυτογνωσία και έχεις περάσει πολλές φορές από ενεργητική ακρόαση από άλλους ανθρώπους. Ένιωσες ανάκριση αυτές τις φορές;

Όχι, ένιωθα πολύ καλά με τους συντονιστές και με βοηθούσαν αρκετά.

Δεν ένιωσες ότι γίνεται μια ανάκριση;

Από τον συντονιστή όχι, καμία ανάκριση. Καμιά φορά όμως όταν πεταγόντουσαν τα άλλα μέλη της ομάδας.

Τότε εφόσον εσύ δεν ένιωσες ανάκριση γιατί πιστεύεις ότι ο άλλος θα το νιώσει;

Νομίζω ότι θα τον πιέζω με τις ερωτήσεις που θα του κάνω ψυχολογικά και εγώ δεν θέλω να νιώθω ψυχολογική πίεση γιατί νομίζω ότι έχω αρκετή.

Οκ, για μένα όμως αυτό είναι σαν να λέμε ότι είμαι γιατρός και ο άλλος έχει καρκίνο και δεν θέλω να τον πληγώσω κόβοντάς τον και αφαιρώντας τον καρκίνο γιατί δεν θέλω να πονέσει.

Έτσι νομίζω, ότι λεκτικά θα τον πιέζω.

Για να κάνεις τι όμως; Το θέμα είναι ότι αν δεν το θέλεις και αν δεν νιώθεις άνετα να το κάνεις αυτό, δεν θα κάνεις συντονισμό. Υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι που μπορείς να βοηθήσεις κάποιον εκτός από τον συντονισμό. Απλώς αν αποφασίσεις εσύ, ή αν και άλλοι έχουν το ίδιοι πρόβλημα, χρειάζεται να έχω στο νου μου ότι μπορεί να χρειαστεί να στενοχωρηθεί ο άλλος για να ελευθερωθεί. Δηλαδή, είναι πολύ φυσικό όταν φέρνεις κάποιον με τις ερωτήσεις ή και άλλες τεχνικές με αυτόν τον πόνο που έχει απωθήσει, που έχει καταπιέσει και που τον έχει μπλοκάρει στη ζωή του, ότι θα υποφέρει λίγο. Έχουμε ολόκληρο το σεμινάριο της Κάθαρσης που όλοι κλαίνε και χτυπιούνται. Δηλαδή 100% φέρνουμε τους ανθρώπους σε επαφή με τον πόνο που έχουν μέσα τους. Θυμάμαι μια φορά που έφυγε μια κοπέλα λέγοντας, ευχαριστώ πάρα πολύ. Και τη ρώτησα, γιατί; Αφού έκλαιγες δυο μέρες, υπέφερες δυο μέρες. Τότε θα πρέπει να αποφασίσεις. Εγώ δεν μπορώ να καταλάβω πώς ο χειρούργος μπορεί να κόψει το ανθρώπινο σώμα. Εγώ δεν θα μπορούσα να το κάνω. Και ευτυχώς δεν έχω γεννηθεί για να το κάνω αυτό. Αυτός όμως ξέρει ότι κάνει κάτι θετικό. Συνήθως. Αλλά εγώ μπορώ να κάνω αυτή την εγχείρηση στο νου του άλλου. Καταλαβαίνετε; Ο κάθε ένας έχει γεννηθεί για κάτι. Εγώ όταν βλέπω να κόβουν το σώμα αναρωτιέμαι πώς μπορούν και το κάνουν. Πώς είναι δυνατόν; Όμως όπως αυτό είναι φυσικό για αυτόν είναι φυσικό για μένα να μη φοβάμαι μήπως ο άλλος πονέσει για να βγάλει από μέσα του την αιτία του προβλήματός του. Εσύ θα το αποφασίσεις αυτό. Όπως εγώ δεν γεννήθηκα για να είμαι γιατρός μπορεί εσύ να μη γεννήθηκες για να είσαι συντονίστρια. Και θα το αποφασίσεις εσύ αυτό, δεν υπάρχει πίεση. Και μπορείς να συνεχίσεις το σεμινάριο για δικό σου καλό, για τη δική σου εκπαίδευση. Αυτό είναι κάτι που θα αποφασίσεις εσύ. Επίσης, στους συντονιστές υπάρχει μια ποικιλία. Υπάρχουν συντονιστές που σπρώχνουν και υπάρχουν συντονιστές που κάνουν πηγαδάκι με τις ομάδες τους και παραπονιούνται ότι γίνεται πηγαδάκι. Υπάρχουν άλλοι που είναι πανευτυχείς με το πηγαδάκι που γίνεται. Και είναι μια ευτυχισμένη ομάδα και άλλοι λένε, δεν κάνω τίποτα, δεν μαθαίνω τίποτα. Δεν βρίσκω τίποτα γιατί δεν με ρωτάει κάτι. Όλο κάνουμε συζήτηση επιφανειακή. Πολλοί άνθρωποι όμως ικανοποιούνται με αυτό. Υπάρχουν συντονιστές με όλες τις τάσεις. Εγώ προτιμώ να μη γίνεται πηγαδάκι αλλά επίσης δεν θέλω να στενοχωρηθεί κανείς. Κάπου πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία.

Βάσω: εγώ φοβάμαι την κριτική των άλλων. Δηλαδή το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι να τα παρατήσω και να φύγω. Και αυτό το έκανα όποτε μπορούσα, όποτε μου δινόταν η ευκαιρία. Δεν το έκανα στο γυμνάσιο ή στο δημοτικό γιατί δεν μπορούσα να φύγω. Στο πανεπιστήμιο το καθυστέρησα πάρα πολύ. Το είχα παρατήσει για αρκετό καιρό. Και όταν βρίσκω κάποια δυσκολία, από το φόβο ότι δεν θα τα καταφέρω, το πρώτο που θα κάνω είναι να φύγω.

Νιώθεις φόβο ότι δεν θα καταφέρεις τι;

Καταρχάς ότι όταν θα έχω μια ομάδα και θα έχω εγώ να συντονίσω αυτή την ομάδα, όχι ότι δεν θα καταφέρω να κάνω τις σωστές ερωτήσεις, αλλά ούτε να ανοίξω το στόμα μου.

Δεν θα μπορείς να ανοίξεις το στόμα σου επειδή;

Φοβάμαι την κριτική των άλλων.

Από το φόβο δηλαδή της κριτικής. Και ποια κριτική φοβάσαι;

Ότι θα πουν ότι δεν ξέρω, ότι λέω βλακείες.

Μα δεν θα πεις τίποτα. Θα κάνεις ερωτήσεις. Δυο πράγματα που πρέπει να ξεκαθαρίσετε μέσα σας: δεν θα πείτε τίποτα. Δεν χρειάζεται να έχετε καμία απάντηση στο νου σας. Δεν είστε δάσκαλοι. Δεν χρειάζεται να ξέρετε τίποτα. Πρέπει μόνο να έχετε ένα νου σαν ένα παιδί 5 χρονών που δεν ξέρει. Δηλαδή αυτό που χρειάζεται να ξέρετε είναι ότι δεν ξέρετε. Και να έχετε στο νου σας μια συνεχή απορία. Λέει, φοβάται την κριτική και οι περισσότεροι από εσάς λέτε ότι φοβάστε την κριτική. Αλλά εγώ δεν ξέρω ποια κριτική φοβάται. Δηλαδή πρέπει να αδειάσετε το νου σας, να μην ξέρετε τίποτα. Τι εννοεί με κριτική; Και τι θα κάνει αυτή η κριτική; Και ποια κριτική ακριβώς; Και λέει, κριτική ότι δεν θα τα πω σωστά. Τι θα πεις; Δεν θα πεις τίποτα. Θα ρωτήσεις, ποιος έχει κάτι που θέλει να μοιραστεί με την ομάδα σήμερα; Δεν έχετε κάποια διδασκαλία να κάνετε. Το dvd κάνει τη διδασκαλία. Και ακόμα και αν κάνετε ομάδα χωρίς το dvd πάλι δεν είναι μια ομάδα διδασκαλίας. Είναι μια ομάδα που ο καθένας μοιράζεται αυτό που νιώθει. Νιώθεις τον ίδιο φόβο όταν θα βρεθείς με 3 φίλες στο σπίτι σου; Ότι μπορεί να πεις κάτι λάθος και θα σε κρίνουν;

Με 3 όχι, με περισσότερες ναι.

Με 4, με 5; (γέλια)

Με τον ηγετικό ρόλο.

Άλλο ο ηγέτης και άλλο ο συντονιστής. Πολύ σωστά το είπες. Αυτό έχετε στο νου σας. Και αυτό ακριβώς πρέπει να φύγει από το νου σας. Γι’ αυτό το συζητάμε. Είστε με μια παρέα, απλώς τυχαίνει εσείς να συντονίζετε τη συζήτηση. Δεν χρειάζεται να ξέρετε τίποτα περισσότερο από τους άλλους. Πολλές φορές στην πορεία του σεμιναρίου έχουμε κάποιον που παρακολουθεί το σεμινάριο, δεν έχουμε αρκετούς συντονιστές, αλλά κάνει την εκπαίδευση συντονιστών για να συντονίζει τον ίδιο χρόνο που παρακολουθεί. Είναι μαθητής στο χρόνο αυτό. Είμαστε όλοι μαθητές μέσα στη ζωή. Δεν υπάρχει κάποιος από εμάς που έχει τελειώσει. Δεν έχετε το ρόλο του δασκάλου, δεν έχετε το ρόλο του ηγέτη, είστε απλώς ένας άνθρωπος που θα δώσει το λόγο. Αυτό θα κάνετε. Θα δώσει το λόγο σε όποιον θέλει να μιλήσει. Και το δεύτερο είναι να μην ξέρετε τίποτα, να μην παίρνετε τίποτα σαν δεδομένο που λέει ο άλλος. Να ρωτάτε, και γιατί, και γιατί, και γιατί. Αυτό είναι όλο το θέμα. Έχεις βιώματα στα παιδικά σου χρόνια; Έχεις εντοπίσει ποια είναι αυτά τα βιώματα;

Έχω κάνει και eft, έχει μαλακώσει βέβαια γιατί πριν από κανένα μήνα ήθελα να φύγω. Αλλά είπα, κάτσε, δεν θα το κάνεις πάντα αυτό.

Δεν θα συντονίσετε όλοι και δεν χρειάζεται να αποφασίσετε να συντονίσετε επειδή παρακολουθείτε το σεμινάριο. Το σεμινάριο είναι και για τη δική σας εξέλιξη. Συνέχισε να κάνεις eft για να το μαλακώσεις κι άλλο.

Για τη δική μου εξέλιξη πολλές φορές λέω στην πελατεία μου, αν θέλεις, αν νιώθεις καλά, απαντάς στο ερώτημά μου. Επίσης, μπορεί να νιώσεις ότι λέω βλακείες. Είσαι ελεύθερος ή ελεύθερη.

Να σου πει ότι λες βλακείες;

Ναι, γιατί αυτό το λέω πιο πολύ για να το ακούσω εγώ ότι απελευθερώνομαι αν συμβεί κάτι τέτοιο. Αυτομάτως σου λένε, όχι, δεν λες βλακείες και απαντούν. Αυτό με βοηθάει γιατί το λέω δυνατά, δεν με νοιάζει, το λέω στον άλλο για να το ακούσω εγώ.

(γέλια)

Άλλο συναίσθημα;

Ξένια: υπευθυνότητα για τις ψυχές που θα είναι απέναντί μου και όπως εγώ όταν συντονίζουμε κάτι περιμένω όταν έρθει η σειρά μου ή μέσα από απαντήσεις άλλων να πάρω αυτό που θέλω, αισθάνομαι ότι και τα άτομα που θα είναι απέναντί μου κάτι θα περιμένουν από εμένα.

Και πώς νιώθεις όταν σκέφτεσαι ότι περιμένουν κάτι από εσένα; Τι συναίσθημα έχεις;

Θέλω από την ψυχή μου να τους δώσω αυτό που περιμένουν.

Και πώς νιώθεις όταν αισθάνεσαι έτσι; Είναι θετικό ή έχεις μια ανησυχία;

..?.. από την αγωνία μου εκείνη την ώρα να πάρουν αυτό που θέλουν αυτές οι ψυχές που έρχονται ίσως με πόνο, με πίκρα. Δεν ξέρω, όπως και η δική μου η ψυχή και θέλω πάρα πολύ να φύγουν με αγαλλίαση όπως έφυγα και εγώ κάποιες φορές χαρούμενη ή με κάτι καινούριο στο μυαλό μου.

Οκ, αυτή η αγωνία που νιώθεις να φύγουν πιο θετικά και να πάρουν κάτι από αυτή τη συζήτηση, αυτή η αγωνία σε βοηθάει να είσαι πιο συντονισμένη με τον εαυτό σου και να ρωτάς καλύτερες ερωτήσεις ή σε εμποδίζει;

Μάλλον με εμποδίζει.

Πώς αλλιώς θα μπορούσες να το δεις; Εντάξει, αυτοί έρχονται επειδή περιμένουν βοήθεια. Θέλουν να βοηθηθούν. Έχουν κάτι που τους στενοχωρεί, ή μπορεί να μην έχουν προβλήματα αλλά να έρχονται για την αυτογνωσία. Γιατί άλλο να έρχεται κάποιος να λύσει προβλήματα και άλλο να έρχεται για αυτογνωσία και για πνευματική εξέλιξη. Η πλειοψηφία έρχονται για να λύσουν προβλήματα, ένα μέρος για αυτογνωσία και ένα άλλο μέρος, μικρότερο, για την πνευματική τους εξέλιξη. Πώς αλλιώς μπορείς να το δεις;

Να σκέφτομαι ότι εγώ θα κάνω το καλύτερο που μπορώ για να πάρει ο καθένας αυτό που θέλει – γνώσεις, βοήθεια σε κάποιο πρόβλημα. Εγώ θα κάνω το καλύτερο δυνατόν ανεξάρτητα από το τι θα μπορέσω. Μέχρι εκεί που μπορώ.

Οκ, ότι θα κάνεις το καλύτερο που μπορείς. Και όταν το σκέφτεσαι αυτό ηρεμείς;

Ναι.

Πιστεύετε ότι ένας καθρέφτης έχει αγωνία αν θα μας δείξει τον εαυτό μας; Για το ρόλο του, για την αποστολή του;

Όχι βέβαια.

Αυτό είστε εσείς. Εσείς απλώς με τις ερωτήσεις σας θα καθρεφτίσετε αυτό που λέει ο άλλος. Και νιώθεις αυτό; Και πιστεύεις αυτό; Και τι άλλο πιστεύεις; Και τι άλλο νιώθεις; Και τι θέλεις να πιστεύεις; Είναι πάρα πολύ απλό. Και αυτή η προσκόλληση στο αποτέλεσμα είναι ο νούμερο ένα εχθρός σας, που θα σας εμποδίζει, δεν θα σας βοηθήσει στο έργο που έχετε να κάνετε. Επίσης, με ποιον έχετε να κάνετε; Έχετε να κάνετε με ένα κομμάτι του Θεού. Με μια θεία ενσάρκωση που έχει όλες τις απαντήσεις μέσα της. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να κρατήσετε αυτή τη σκεπτομορφή, να μη βλέπετε τον άλλο σαν αδύναμο, ή χαμένο, ή προβληματικό. Να τον βλέπετε πάντα σαν ψυχή στην εξέλιξη και να έχετε αυτή την εικόνα: να είστε σίγουροι ότι ο άλλος μπορεί να ξεπεράσει το πρόβλημά του, ότι το πρόβλημά του είναι ακριβώς αυτό που επέλεξε για την εξέλιξή του. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, δεν είναι θύμα, δεν είναι αδύναμος, είναι ήδη η θεία δύναμη μέσα σε ένα σώμα. Είναι πολύ σημαντικό να κρατήσετε αυτή τη σκεπτομορφή μέσα στο νου σας την ώρα του συντονισμού. Γιατί ό,τι σκεπτομορφή έχετε εσείς με τη συμπαθητική δόνηση ενεργοποιείτε αυτό το κομμάτι του άλλου. Και όταν τον βλέπετε χαμένο ή αδύναμο ή με σοβαρό πρόβλημα, αυτό θα ενεργοποιήσετε στον άλλο. Κρατήστε το καθαρά στο νου σας αυτό. Άλλο συναίσθημα;

Γεωργία: ντροπή και ενοχή.

Ντροπή για ποιο λόγο;

Για το ότι δεν είμαι αρκετά καλή.

Έχεις την πεποίθηση ότι δεν είσαι αρκετά καλή σε τι; Τι να κάνεις συγκεκριμένα;

Να κάνω τις ερωτήσεις για να οδηγηθώ κάπου.

Δηλαδή να κάνεις τις κατάλληλες ερωτήσεις για να φτάσει ο άλλος σε ένα αποτέλεσμα. Σε βοηθάει η ντροπή αυτή και η ενοχή;

Όχι βέβαια.

Τότε υπάρχουν κάποια βιώματα στη ζωή σου που σε κάνουν να νιώθεις ντροπή ή ενοχή όταν δεν ξέρεις κάτι;

Ναι, με μάλωναν οι γονείς μου, δεν είχα πάρει αποδοχή για τα λάθη μου, για όλα.

Τώρα που είσαι δασκάλα, τι αντίληψη έχεις για το λάθος;

Πέρασαν πολλά χρόνια εις βάρος των παιδιών για να το δεχτώ. (γέλια)

Τώρα πώς αντιμετωπίζεις το λάθος με τα παιδιά;

Με επιείκεια.

Και γιατί το κάνεις αυτό;

Γιατί καταλαβαίνω ότι έτσι τα βοηθάω περισσότερο να μάθουν αυτό που επιδιώκω να μάθουν.

Δηλαδή είναι φυσικό για τα παιδιά να κάνουν λάθη όταν μελετάνε κάτι που δεν ξέρουν.

Ναι.

Και με τον ίδιο τρόπο είναι φυσικό για σένα να μην είσαι τέλεια στην ενεργητική ακρόαση από την στιγμή που ξεκινάς να τη μαθαίνεις. Και εγώ που το κάνω 35 χρόνια, θα υπάρχουν φορές που δεν θα είναι εύστοχη η ερώτησή μου.

Δεν θα το καταλάβει όμως κανένας.

Καταρχήν δεν ξέρω γιατί δεν θα καταλάβουν το δικό μου και θα καταλάβουν το δικό σου αλλά ας πούμε ότι έτσι είναι εφόσον έτσι το φαντάζεσαι. Τι σημασία έχει; Αν είναι άστοχη, είναι άστοχη.

Αν φοβάσαι την κριτική των άλλων έχει σημασία.

Και τι θέλεις να κάνεις για το φόβο της κριτικής των άλλων;

Εγώ προσωπικά ή η Γεωργία;

Εσύ προσωπικά. Αφού πήρες το λόγο, θα το πληρώσεις. (γέλια) Τι θέλεις να κάνεις για το φόβο της κριτικής από τους άλλους;

Δεν με απασχολεί η κριτική των άλλων, δεν με απασχολεί.

Και πώς θα φτάσεις στο σημείο να μη σε απασχολεί;

Είμαι πολύ καλή στην ενεργητική.

Κι αν δεν είσαι;

Μα πώς δεν είμαι, αφού θα το διαβάσω το ζήτημα. Δηλαδή, πώς να σου πω, δεν έχω καμία δικαιολογία, τουλάχιστον σε επίπεδο μάθησης. Εκεί θα είμαι καλή. Τώρα από εκεί και πέρα είναι το ψυχολογικό που θα το δουλέψω με το eft.

Το φόβο της κριτικής από τον άλλο; Οκ, θα τελειοποιήσεις την ικανότητά σου να κάνεις ενεργητική ακρόαση.

Δεν θα την τελειοποιήσω. Δεν θα με ενοχλεί η κριτική των άλλων πια.

Ναι, επειδή θα είσαι σίγουρη, θα το κάνεις καλά. Και Γεωργία, γυρίζοντας σε σένα, στην ενοχή και στην ντροπή. Τι θέλεις να κάνεις;

Να δεχτώ τον εαυτό μου στο σημείο που είμαι και να προσπαθώ για το καλύτερο.

Και ποια πεποίθηση θα σε βοηθήσει να δεχτείς τον εαυτό σου και να προσπαθείς για το καλύτερο;

Ότι είμαι τέλεια εδώ που βρίσκομαι και ότι εξελίσσομαι. Αν θα το εντοπίσω θα προσπαθήσω να το ξεπεράσω.

Οκ, είσαι σε μια εξέλιξη και το στάδιο που βρίσκεσαι στην εξέλιξη είναι τέλειο σαν στάδιο στην εξέλιξη. Φανταστείτε αν εγώ είχα πρόβλημα να κάνω λάθη στα Ελληνικά.

Δεν θα μιλούσες καθόλου. (γέλια)

Δεν καταλαβαίνετε πόσα λάθη κάνω. Δεν τα ακούτε. Αν γράφαμε ένα κείμενο με αυτά που λέω και το διαβάζατε θα βλέπατε πόσα λάθη κάνω. Αλλά επειδή δεν με ενδιαφέρει, με ενδιαφέρει μόνο να μοιραστώ τις ιδέες. Ούτε με ενδιαφέρει αν με κριτικάρετε και αν με διορθώνετε γιατί ξέρω ότι δεν είμαι καλός. Δεν έχω κάνει μαθήματα ποτέ. Δηλαδή, φυσικά και κάνω λάθη.

Ναι, αλλά τα δικά σου είναι χαριτωμένα. (γέλια)

Τότε να δείτε και τα δικά σας λάθη σαν χαριτωμένα. Πιστεύετε ότι κάποιος θα πεθάνει αν του κάνετε λάθος ερώτηση; Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί τι είναι δηλαδή;

Να φύγει. (γέλια)

Δηλαδή εκτός από το να σας κριτικάρουν ή να φύγουν, με το σύστημα αυτό αν μείνετε μόνο στην ενεργητική ακρόαση δεν μπορείτε να κάνετε ζημιά. Αν αρχίσετε να λέτε γνώμες, μπορείτε. Αν αρχίσετε με διδασκαλία, μπορείτε. Αλλά αν μείνετε μόνο στο να ρωτάτε ερωτήσεις δεν μπορείτε να κάνετε ζημιά. Και βέβαια θα σέβεστε όταν ο άλλος πει, δεν θέλω να πάω εκεί, δεν θέλω να το ψάξω αυτό, το δεχόμαστε. Περιμένουμε να νιώσει έτοιμος.

Και αν ήμουν τέλεια, δεν θα είχα γεννηθεί.

Και αν ήσουν τέλεια, δεν θα έκανες αυτό το σεμινάριο. Δεν θα ήμασταν σε αυτή την άσκηση, έτσι δεν είναι; Άλλο εμπόδιο; Άλλο συναίσθημα;

Με κάλυψαν οι προηγούμενοι αλλά έχω αμφιβολία για το αν θα τα καταφέρω. Έχω παιδικά βιώματα από τη δασκάλα μου γιατί όλο με έκρινε, με είχε βάλει στόχο. Ο Θεός να την συγχωρέσει εκεί που είναι αλλά τέλος πάντων μου άφησε πολλά.

Ο Θεός την έχει συγχωρέσει, εσύ την έχεις συγχωρέσει; Ο Θεός την έβαλε στη ζωή σου.

Δεν είχα θέματα από τον περίγυρο ή από την μητέρα μου, να έχω από τη δασκάλα μου; Ήταν φοβερό αυτό. Η πεποίθηση όμως που με ελευθερώνει είναι ότι εφόσον προσπαθώ, θα τα καταφέρω μια χαρά. Δεν είμαι τέλεια, δεν ευθύνομαι για το αποτέλεσμα και έχω αγάπη και θέλω να βοηθήσω. Αυτό. Αυτό νιώθω.

Ωραία. Δούλεψε αν θέλεις με τις εμπειρίες που είχες με τη δασκάλα αυτή.

Της έχω γράψει γράμματα, έχω γράψει γράμματα στο φόβο.

Κάνε και eft για ό,τι ένιωσες από τη συμπεριφορά της.

Είμαι σε καλύτερη κατάσταση, δεν μπορώ να πω. Όσον αφορά τη δασκάλα, έτσι; Γιατί μόνο αυτό είχα, αλλά κάτι τσιμπάει ακόμα.

Οκ, δούλεψε το υπόλοιπο που υπάρχει. Να ξέρετε ότι ο νούμερο ένα φόβος των ανθρώπων είναι να μιλούν δημόσια, το να βρίσκεσαι μπροστά σε μια ομάδα ανθρώπων και να μιλάς. Εσείς δεν θα το κάνετε αυτό, δεν ζητείται από εσάς να ξέρετε κάτι και δεν χρειάζεται να διδάξετε τίποτα. Αλλά στο βαθμό που έχετε αυτό το αίσθημα ότι είστε υπεύθυνοι για την ομάδα, είναι φυσικό να νιώθετε αυτό το φόβο. Όμως είναι πάρα πολύ σημαντικό να απελευθερωθείτε από το φόβο αυτό. Άρα, όλα αυτά που είπατε τώρα, φανταστείτε τον εαυτό σας στην ομάδα – ακυρώστε το «μπροστά» στην ομάδα, δεν είστε μπροστά στην ομάδα, είστε στην ομάδα. Φύγετε από τη σκεπτομορφή ότι είμαι εγώ και είναι η ομάδα. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είμαστε μια ομάδα.

Δηλαδή εννοείς ότι νιώθουμε ξεχωριστοί από την ομάδα;

Ακριβώς. Νιώθετε ξεχωριστότητα στο ρόλο σας. Μπορείτε όσο πιο πολύ νιώθετε ότι είστε στην ομάδα χωρίς να αγνοήσετε το γεγονός ότι εσείς χρειάζεται να δώσετε το λόγο και να ρωτάτε ερωτήσεις. Είναι μια καλύτερη σκεπτομορφή από το είμαι μπροστά στην ομάδα ή στην τάξη ή στο ακροατήριο και κάνω μια ομιλία. Είναι ένας πολύ κοινός φόβος. Φανταστείτε τον εαυτό σας αυτές τις εβδομάδες μέσα στην ομάδα και κάντε eft για ό,τι νιώθετε, για όποιο φόβο έχετε προκειμένου να συντονίσετε την ομάδα αυτή. Κάποιο άλλο συναίσθημα; Ας πούμε τα θετικά συναισθήματα. Τι θετικά συναισθήματα νιώθετε;

Νιώθω δημιουργικότητα, χαρά, αυτοπεποίθηση, αυτοπαραδοχή, αγάπη για τους άλλους.

Οκ, άλλα θετικά συναισθήματα με την ιδέα να συντονίσετε;

Έχω συνειδητοποιήσει ότι όλα αυτά που μαθαίνω όλο αυτό τον καιρό καλά πήγανε.

Ικανοποίηση ότι έμαθα αυτά που ήθελα να μάθω.

Μεταφέρω αυτό που διδάχτηκα με αγάπη.

Το συναίσθημα ποιο είναι;

Ικανοποίηση, χαρά, ότι συμμετέχω, νιώθω τα συγκοινωνούντα δοχεία, νιώθω την υποχρέωση να μεταφέρω την ενότητα.

Ικανοποίηση της προσφοράς.

Συμπόνια και τρυφερότητα για τον άλλον και χαρά όταν βλέπω χαμόγελα απέναντί μου γιατί όταν είμαι με έναν άνθρωπο λειτουργώ εντελώς διαφορετικά.

Ας δούμε τώρα μέχρι πού νιώθετε άνετα. Με έναν άνθρωπο; Σηκώστε χέρια. Με δυο; Κρατήστε τα χέρια σας σηκωμένα. Με τρία; Με τέσσερα; Κατεβάστε τα χέρια σας όταν δεν νιώθετε τόσο άνετα. Πέντε; Έξι; Εφτά; Οκτώ; Εννέα; Εκατόν πενήντα; (γέλια) Σκεφτείτε το αυτό. Και τι σημασία έχει ο αριθμός; Τι κίνδυνος αυξάνει με τον αριθμό;

Ο αριθμός μπορεί να μας θυμίζει δημόσια ομιλία, όπως είπες πριν.

Και ο κίνδυνος είναι;

Πολλά παίζουν.

Να με κρίνουν;

Ναι.

Σίγουρα κάποιοι θα σε κρίνουν. Μπορείς να το δεχτείς αυτό; Φανταστείτε το χειρότερο και δεχτείτε το. Ότι οι μισοί σας κρίνουν, οι άλλοι μισοί φεύγουν. (γέλια) Εγώ έχω κάνει την καλύτερη δουλειά που μπορώ και είμαι ήσυχος με τον εαυτό μου. Ένας τρόπος να ξεπεράσετε το φόβο είναι να φανταστείτε το χειρότερο και να το δεχτείτε και αυτό. Ένα κριτήριο χρειάζεστε: αν εσείς δώσατε το καλύτερο που μπορούσατε. Δεν υπάρχει άλλο κριτήριο. Όλα τα άλλα κριτήρια είναι εξωτερικά και είναι λάθος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ακούω κάποιο σχόλιο, ότι δεν θα ακούσω ότι κάποιος θα ήθελε η ομάδα να λειτουργήσει διαφορετικά. Γι’ αυτό και κάθε χρόνο βάζουμε τους ανθρώπους να σας αξιολογήσουν. Και πρέπει να διαβάσετε τις αξιολογήσεις και να δείτε ότι σας έχουν βάλει 6 στο δεν παίζετε το δάσκαλο ή γιατί κρατάτε την ομάδα σε τάξη. Πρέπει λίγο να δυναμώσετε τον εαυτό σας, να μπορείτε να δεχτείτε αυτή την εποικοδομητική κριτική που θα σας βοηθήσει να βελτιωθείτε. Δεν πρέπει να σκεφτείτε, αυτός έχει πρόβλημα που πολλοί συντονιστές προσπαθούν να δικαιολογήσουν. Μπορεί βέβαια να έχει πρόβλημα αλλά όταν υπάρχουν 5 πεντάρια στο ίδιο σημείο, τότε αρχίζουμε να κοιτάμε. Όταν είναι ένα και τα υπόλοιπα είναι 10 και ένας έχει βάλει 2 και 3 και 5, καταλαβαίνετε ότι έχει πρόβλημα ο άλλος. Όταν όμως βλέπουμε ότι οριζόντια σε μια ποιότητα αρκετοί με έχουν βαθμολογήσει χαμηλά πρέπει να του δώσω σημασία. Άλλο θετικό συναίσθημα που νιώθετε με την ιδέα να συντονίσετε;

Εγώ νιώθω αγάπη και ενότητα.

Αγάπη και ενότητα. Ωραία, είναι πολύ καλό να ξεκινήσετε με αυτό.

Κανένα άλλο δυσάρεστο συναίσθημα που έχετε στο νου σας; Οκ, θα σας δώσουμε τώρα την ευκαιρία να συντονίσετε. Θα κάνουμε μια ομάδα εδώ μπροστά. Εσείς οι 5 ελάτε εδώ, η Έφη θα συντονίσει και θα έχουμε την εμπειρία που κάποιος από την ομάδα θα θίξει το θέμα του. Θα ξεκινήσουμε τη συνάντηση με το να ενώσετε τα χέρια. Έφη, έχεις ξεκινήσει ποτέ μια ομάδα, ξέρεις τι κάνουμε στην αρχή;

Έχω ξεκινήσει δυο τρεις φορές αλλά πάντα βασίζομαι στο δικό σου θέμα.

Δικό μου θέμα;

Ναι, λες εσύ στις ομάδες, σήμερα θα κάνουμε αυτό.

Οκ, αυτό που θα πεις είναι, πάρτε μερικές αναπνοές και νιώστε την ενότητα και μετά ο κάθε ένας ας σκεφτεί το θέμα που θέλει να συζητήσει σήμερα. Εντάξει;

Ας πάρουμε μερικές βαθιές αναπνοές και ο καθένας ας σκεφτεί το θέμα που θέλει να συζητήσει σήμερα.

Το επόμενο βήμα είναι να κάνετε ένα γύρο όπου ο καθένας λέει σε ένα λεπτό ή λιγότερο το θέμα του. Χωρίς ανάλυση. Έτσι με αυτό τον τρόπο κάνουμε τον κάθε ένα να νιώθει μέλος της ομάδας και να ενώνεται ενεργειακά με την ομάδα με το μοίρασμα. Ανάλογα με το θέμα μπορεί η ομάδα να αποφασίσει ποιος θα είναι ο πρώτος που θα μιλήσει. Ρωτάμε, ποιος θέλει να ξεκινήσει ή αν δούμε ότι κάποιος έχει ένα πιο σοβαρό πρόβλημα από τους άλλους, λέμε στην ομάδα ότι, μου φαίνεται ότι η/ο τάδε έχει σοβαρό πρόβλημα σήμερα, έχει κανένας αντίρρηση να ξεκινήσουμε με αυτήν/όν; Ας ξεκινήσουμε τώρα ένα γύρο.

Ελπινίκη, θα ήθελες να μιλήσεις για το θέμα σου;

Θα ήθελα να μιλήσω για ένα φόβο που έχω στη ζωή μου που αφορά την ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά του άλλου. Δηλαδή ενώ κάποιος μου φέρεται καλά πιστεύω ότι κάποια στιγμή εντελώς ξαφνικά θα αλλάξει και θα αρχίσει να μου φέρεται άσχημα.

Θέλεις να φέρεις ένα παράδειγμα, πιο συγκεκριμένο;

Όχι, δεν θα το κάνετε αυτό τώρα, ο καθένας να μιλήσει πρώτα για λίγο και μετά θα αρχίσετε την ανάλυση σε έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, γιατί αν αρχίσεις με αυτό..

Θα το σταμάταγα, απλά να το ανέφερε.

Θα το συνεχίσεις μετά.

Σόνια, θέλεις να μας πεις εσύ;

Όταν με κατηγορούν άδικα, νιώθω θυμό.

Ξένια, θέλεις εσύ να μας πεις;

Αυτό που με απασχολεί στη ζωή μου και με γονατίζει, στην ηλικία που βρίσκομαι τώρα – γιατί κάποτε είχα πιο πολλά πράγματα για να ανησυχώ και να προβληματίζομαι – είναι ό,τι έχει σχέση με την υγεία της οικογένειάς μου. Όλα τα άλλα θέματα τα θεωρώ πάρα πολύ ασήμαντα. Δηλαδή με την υγεία των γονιών μου, της κόρης μου και των αδελφών μου.

Αλεξάνδρα;

Εμένα το θέμα μου είναι αυτό που είπα και πριν. Φοβάμαι την κριτική των άλλων.

Σε ποια περίπτωση;

Σε πολλές περιπτώσεις και συγκεκριμένα στο να συντονίσω. Φοβάμαι την κριτική των άλλων.

Πες και δικό σου. Ο συντονιστής θα πει επίσης ποιο θέμα δικό του δουλεύει αυτή την εποχή. Αυτό δημιουργεί ενότητα στην ομάδα.

Έχω κι εγώ ένα άγχος συγκεκριμένα για τον συντονισμό, ως ποιο βαθμό να πιέσω κάποιον στην ενεργητική ακρόαση που θα του κάνω. Αυτή την εποχή δουλεύω αυτό το άγχος.

Οκ, συνέχισε.

Θεωρεί κάποιος το πρόβλημά του σημαντικό ώστε να ξεκινήσουμε με αυτόν; Θέλει κάποιος να μιλήσει πρώτος;

Να μιλήσω εγώ αλλά θέλω να κάνω μια ερώτηση πάνω σε αυτό που έκανε η Έφη ως προς τη Σόνια. Είπε δύο πράγματα: είπε ότι φοβάμαι ότι θα με κατηγορούν και νιώθω θυμό. Δεν θα πρέπει να ρωτήσουμε το ερέθισμα;

Όχι, δεν θα κάνουμε καθόλου ανάλυση. Δεν κάνουμε ανάλυση ακόμα. Ο κάθε ένας απλώς μίλησε, ανοίχτηκε και συνδέθηκε ενεργειακά με την ομάδα. Εντάξει. Από εκεί και πέρα θα διευκρινίσουμε ό,τι χρειάζεται διευκρίνιση.

Έφη, θύμισέ μας πάλι το θέμα.

Το ερέθισμα για μένα είναι ο φόβος μου ότι κάποιος που μου φέρεται καλά μπορεί ξαφνικά να αλλάξει συμπεριφορά και να αρχίσει να μου φέρεται άσχημα. Και αυτό συμβαίνει κυρίως στις συντροφικές σχέσεις. Όχι σε επαγγελματικές ούτε σε φιλικές. Σε συντροφικές. Δηλαδή είμαι με κάποιον και φοβάμαι την ξαφνική αλλαγή στην συμπεριφορά του.

Αυτός ο φόβος είναι αόριστος; Δηλαδή έχεις ένα απτό παράδειγμα να μας αναφέρεις; Έγινε κάτι τώρα πρόσφατα;

Όχι. Είναι ένας φόβος που έχω από τον καιρό που γεννήθηκα. Όσο καιρό θυμάμαι τον εαυτό μου τέλος πάντων.

Γι’ αυτό το φόβο υπάρχει κάποιο παράδειγμα συγκεκριμένο; Δηλαδή έχει συμβεί αυτό στη ζωή σου;

Όχι, δεν έχει συμβεί αλλά το φοβάμαι.

Δηλαδή μιλάμε για ένα φανταστικό φόβο ή μιλάμε για ένα φόβο που εν δυνάμει μπορεί να γίνει ή μπορεί να έχει γίνει ή μπορεί κάπου να το έχεις δει;

Τον έχω βιώσει. Τον έχω βιώσει με τη μητέρα μου η οποία ήταν απρόβλεπτη. Δηλαδή εκεί που ήταν καλά, ξαφνικά κάτι την έπιανε και μπορεί να με χαστούκιζε, να μου έδινε ξύλο και την άλλη ώρα πάλι ήταν καλά.

Θυμάσαι ένα συγκεκριμένο περιστατικό;

Πολλές φορές είχε γίνει αυτό και το βλέπω και τώρα γιατί έχει μια γατούλα η μαμά μου και ενώ την αγαπάει πάρα πολύ την έχω πιάσει 2-3 φορές εντελώς ξαφνικά να της βάζει τις φωνές. Φύγε από εδώ, με γεμίζεις τρίχες – ενώ την αγαπάει. Την άλλη ώρα μπορεί να τη χαϊδεύει. Και όταν το βλέπω αυτό μου ξυπνάει ακριβώς αυτό το πράγμα που μου έκανε και εμένα όταν ήμουν παιδί. Δεν ήξερα ποτέ τι με περιμένει από τη μάνα μου. Εκεί που την έβλεπα καλά, εκεί την έπιανε. Και αυτός ο φόβος υπάρχει μέσα μου ότι ο σύντροφός μου, οποιοσδήποτε κι αν είναι αυτός, είτε ο άντρας μου είτε πιο παλιά που είχα σχέσεις, θα μου φερθεί με τον ίδιο τρόπο. Ότι θα με αγαπάει, θα με προσέχει, και ξαφνικά κάτι θα αλλάξει.

Τι θα ήθελες να συζητήσουμε; Θα ήθελες να συζητήσουμε αυτό που νιώθεις με τη μαμά σου ή θα ήθελες να αναφερθούμε στο σύντροφό σου, γιατί είναι δυο διαφορετικά θέματα.

Συνδέονται όμως. Και έχω βρει και τις πεποιθήσεις που συνδέονται.

Ωραία, ας τα κουβεντιάσουμε και τα δυο. Θέλεις να αρχίσουμε με τη μαμά σου;

Ναι.

Τώρα τελευταία υπάρχει ένα γεγονός με τη μαμά σου που σε έκανε να αισθανθείς αυτό το φόβο; Ή έστω και παλιότερα. Αυτό τον έντονο φόβο.

Με εμένα όχι, το είδα όμως με τη γάτα της.

Τι ακριβώς έκανε στη γάτα;

Ενώ την αγαπάει πάρα πολύ, ξαφνικά της λέει, φύγε από δω γιατί με γεμίζεις τρίχες. Και τη διώχνει.

Δηλαδή εκεί που τη χαϊδεύει, ξαφνικά τη διώχνει.

Ναι.

Εσύ τι νιώθεις όταν το βλέπεις αυτό;

Λύπη για τη γάτα, σκέφτομαι ότι και εγώ έχω περάσει τα ίδια και λυπάμαι για τον εαυτό μου, νιώθω θυμό με τη μάνα μου που συμπεριφέρεται έτσι.

Άλλο συναίσθημα;

Ανασφάλεια. Και μου περνάει η σκέψη ότι μπορεί να μου φερθεί και εμένα έτσι κάποια στιγμή.

Από όλα αυτά τα συναισθήματα, με ποιο θα ήθελες να δουλέψεις;

Με το φόβο. Μην τυχόν και μου συμπεριφερθεί έτσι και αν μου συμπεριφερθεί έτσι, πιστεύω ότι κινδυνεύω. Υπάρχει κίνδυνος πίσω από το φόβο, υπάρχει μια πεποίθηση ότι κινδυνεύω από τη συμπεριφορά της, γι’ αυτό και τη φοβάμαι.

Αυτό το φόβο τον νιώθεις συχνά; Δηλαδή είναι συχνό φαινόμενο στη ζωή σου;

Ναι.

Αν πας πίσω στα παιδικά χρόνια αυτό το φόβο μπορείς να τον εντοπίσεις σε ένα παιδικό βίωμα;

Θυμάμαι μια φορά πάλι με τη μάνα μου που με χαστούκισε πολύ δυνατά, φορούσε και δαχτυλίδι.

Σε χάιδευε πριν;

Ναι. Και όταν με χτύπησε πόνεσα πάρα πολύ. Το βλέμμα της, εκεί που ήταν καλά, άλλαζε και εγώ πάγωνα. Αυτά θυμάμαι. Και τις φωνές της. Φώναζε πάρα πολύ.

Τι πιστεύεις που σε κάνει να νιώθεις αυτό το συναίσθημα;

Το φόβο;

Ναι.

Τι πιστεύεις ότι μπορεί να συμβεί;

Σε μια τέτοια περίπτωση κινδυνεύω και γιατί κινδυνεύω; Γιατί πιστεύω ότι ο άλλος όταν μου συμπεριφέρεται έτσι δεν θα με θέλει. Η πεποίθησή μου είναι ότι κινδυνεύω από την ξαφνική έχθρα του άλλου. Είναι η πρώτη πεποίθηση και αυτό μου δημιουργεί φόβο. Πηγαίνοντας πιο πίσω λέω, γιατί κινδυνεύω από αυτό; Γιατί πιστεύω ότι ο άλλος δεν θα με θέλει.

Να ρωτήσω: λες ότι κινδυνεύεις από την ξαφνική έχθρα του άλλου.

Το απρόοπτο, το ξαφνικό, αυτό είναι που με φοβίζει. Ότι ξαφνικά κάτι θα γίνει και δεν θα μπορώ να το αντιμετωπίσω.

Τι θεωρείς έχθρα;

Να φύγει ή να αρχίσει να μου φέρεται άσχημα, να μη με αγαπάει, να μη με προσέχει.

Δηλαδή έχθρα είναι να μη σε προσέχει κάποιος, να μη σε αγαπάει..

Η άσχημη συμπεριφορά, ναι. Να φύγει.

Τι άλλο είναι έχθρα για σένα;

Αυτά. Ή να είναι μαζί μου και να μου φέρεται άσχημα ή να φύγει.

Δηλαδή όταν ένας άνθρωπος αλλάζει συμπεριφορά εσύ κινδυνεύεις;

Ναι.

Γιατί;

Σε μια τέτοια περίπτωση κινδυνεύω γιατί πιστεύω ότι ο άλλος δεν θα με θέλει.

Σε ποια περίπτωση; Πάρε μια από αυτές τις περιπτώσεις, ποια είναι η χειρότερη περίπτωση που μπορεί να σου συμβεί και τι κίνδυνος υπάρχει;

Η χειρότερη περίπτωση είναι να φύγει.

Και αν φύγει, τι κίνδυνος υπάρχει για σένα; Τι είναι το χειρότερο που μπορεί να σου συμβεί;

Ότι θα μείνω μόνη, το φοβάμαι πάρα πολύ. Μια βαθύτερη πεποίθηση είναι ότι αν μείνω μόνη θα χάσω τη ζωή μου.

Δηλαδή το χειρότερο που μπορεί να σου συμβεί είναι να μείνεις μόνη. Τι πιστεύεις για τους ανθρώπους που ζούνε μόνοι τους; Ή μάλλον, τι εννοείς μόνη; Ότι θα είσαι μόνη στο διαμέρισμα;

Θα είμαι στη ζωή μου μόνη. Δεν θα με προστατεύει κανείς, δεν θα έχω κάποιον άνθρωπο δίπλα μου.

Για να κάνει τι ο άνθρωπος αυτός;

Για να νιώθω ασφάλεια.

Άρα, το μόνη για σένα σημαίνει έλλειψη προστασίας, δεν θα είμαι ασφαλής, ότι μπορεί να μου συμβεί κάτι και να είμαι μόνη, δεν θα έχω τη βοήθεια κάποιου.

Από αυτά τα τρία που ανέφερες, ποιο είναι το χειρότερο για σένα;

Να μου συμβεί κάτι και να μην έχω κάποιον δίπλα μου.

Κατ’ αρχήν τι να σου συμβεί, ποιο είναι το χειρότερο που θα μπορούσε να σου συμβεί;

Μια ασθένεια ή να μην έχω χρήματα και να χρειάζομαι τη βοήθεια κάποιου.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό για σένα που θα μπορούσε να συμβεί και να μην έχεις κάποιον δίπλα σου;

Μια ασθένεια. Και γι’ αυτό έχω μια βαθύτερη πεποίθηση που καταλήγω εκεί, ότι θα πεθάνω χωρίς να είναι κάποιος δίπλα μου.

Πριν φτάσουμε σε αυτή την τελευταία πεποίθηση: μια ασθένεια – το χειρότερο λοιπόν που φοβάσαι είναι το ότι θα πεθάνεις από την ασθένεια ή το ότι θα είσαι κατάκοιτη και ενώ ζεις δεν θα σου προσφέρει κάποιος βοήθεια; Ποιος είναι ο φόβος σου;

Της μοναξιάς, ότι θα αντιμετωπίσω αυτή την εμπειρία μόνη μου.

Δεν καταλαβαίνω, ποια εμπειρία;

Της ασθένειας.

Το ότι θα είσαι κατάκοιτη ή το ότι την ώρα του θανάτου δεν θα έχεις ένα χέρι δίπλα σου;

Και τα δυο, είναι μια εμπειρία άσχημη που φοβάμαι να την αντιμετωπίσω μόνη μου.

Για αυτό το θέμα, για το ότι είμαστε άρρωστοι και δεν έχουμε κάποιον δίπλα μας όταν πεθαίνουμε τι έχεις ακούσει από τους γονείς σου;

Την έχω η ίδια την εμπειρία αυτή γιατί είχα κάνει μια πολύ σοβαρή εγχείριση όταν ήμουν μικρή και ήμουν μόνη μου.

Α, έχεις ένα παιδικό βίωμα. Και τι είχε συμβεί τότε;

Ήμουν σε ένα χειρουργείο, είχα περιτονίτιδα, μόνη, και όλοι έλεγαν την προλαβαίνουμε δεν την προλαβαίνουμε, πεθαίνει. Και εγώ το άκουγα αυτό. Ήμουν μόνη σε ένα χειρουργείο, ούτε γονείς ούτε κανείς, με ξένους ανθρώπους.

Και τι ένιωσες τότε;

Τεράστιο φόβο.

Ότι θα πεθάνεις μόνη;

Για την όλη διαδικασία. Φόβο ότι ήμουν μόνη, δεν ήξερα τι με περιμένει, πολλά. Με παγώνει αυτή η εμπειρία.

Αυτή η εμπειρία έγινε τότε. Είναι ένα βίωμα παιδικό που εντάξει, έχει αφήσει πολλά πράγματα. Αυτή τη στιγμή, αν αφήσεις αυτή την εμπειρία και έρθεις στο τώρα, τι θα μπορούσε να σε βοηθήσει; Που αν το σκεφτείς θα νιώθεις περισσότερη ασφάλεια σε σχέση με αυτό το θέμα; Και μάλιστα είσαι και τυχερή που έχεις βιώσει αυτό το παιδικό βίωμα, δηλαδή θα μπορούσες να βάλεις το παιδικό βίωμα απέναντι σε μια θετική σκέψη. Τι θα μπορούσες να σκεφτείς;

Τώρα σαν ενήλικας δηλαδή.

Σαν ενήλικας πάντα. Μπορείς να κάνεις και έναν παραλληλισμό, ας πούμε τι θα έλεγες σε ένα παιδάκι που θα σου περιέγραφε αυτήν ακριβώς την εμπειρία; Τι θα του έλεγες για να του δώσεις θάρρος;

Ότι έζησες, ότι τα πράγματα πήγαν καλά, αυτό που με βοηθάει πολύ και τώρα είναι ότι τελικά είχα την προστασία του θεού γι’ αυτό και το ξεπέρασα.

Σε σχέση με τη μοναξιά που είπες, ότι να το αντιμετωπίσω μόνη. Θα μπορούσες να πεις κάτι σε αυτό το παιδάκι;

Όχι, δεν μπορώ να πω κάτι ακόμα. Τι θα μπορούσα να του πω για τη μοναξιά εκείνης της ώρας;

Όχι εκείνης της ώρας;

Τη μοναξιά γενικά της ζωής;

Ναι, αν θα μπορούσες να μιλήσεις λίγο στο παιδάκι και να του πεις γενικά για τη μοναξιά, ή έστω και σε σένα. Φαντάσου ότι μπορεί να ακούσει το παιδάκι. Σε σένα τι θα έλεγες;

Εγώ θα έλεγα ότι έχω προστασία, ότι ο θεός είναι κοντά μου, αυτό με βοηθάει και τώρα. Ότι κανένας δεν χάνεται, όλοι βρίσκουν το δρόμο τους, ότι όλο αυτό ήταν για την εξέλιξή μου – το πιστεύω αυτό.

Αυτό το βίωμα θα μπορούσε να σε έχει βοηθήσει στη μετέπειτα ζωή σου;

Κοίτα, αυτό συν κάποια άλλα με έφεραν στην Αρμονική Ζωή. Είχα μια θετική εξέλιξη.

Οκ, ας σταματήσουμε εδώ.

Να σταματήσουμε, κι εγώ έλεγα, μέχρι εδώ.

Οκ, τώρα θα συζητήσουμε λίγο για το πώς νιώσατε και κάθε ένας θα μιλήσει για τα συναισθήματά του. Εσύ πώς ένιωσες σαν συντονίστρια;

Στην αρχή ένιωσα άγχος γιατί μου ήρθε ξαφνικό, δεν το περίμενα. Μετά όμως – κατ’ αρχή φαντάστηκα ότι ήμουν μόνο εγώ και ο απέναντι. Δεν σκεφτόμουν καθόλου ότι υπάρχει και ομάδα. Κάποια στιγμή αισθάνθηκα μεγάλη χαρά. Βέβαια η όλη διαδικασία είχε ένα άγχος για το ποια θα είναι η επόμενη ερώτηση, δηλαδή κάπου στο τέλος δεν ήξερα, να πάω προς τα εκεί, να πάω προς τα εδώ. Τελικά είπα πως όπου και να πάω ας είναι αυτό.

Υπάρχει κάτι που μπορείς να διορθώσεις σε αυτό που έκανες;

Ναι, βέβαια.

Τι;

Να μην νιώθω αυτό το άγχος καταρχήν. Και κατά δεύτερον να μην είμαι προσκολλημένη στο αποτέλεσμα.

Οκ, κάτι άλλο;

Όχι.

Εσύ πώς ένιωσες;

Εμένα η Έφη μου πέρασε αυτό, σκέφτηκα ότι είμαι εγώ και η Έφη και δεν υπήρχε η υπόλοιπη ομάδα.

Όντως, δεν υπήρχε.

Ένιωσα άνετα σε αυτό, επίσης ένιωσα ότι η Έφη προσπαθεί με αγάπη να μου κάνει τις ερωτήσεις που μου έκανε, και ένιωσα μια ενότητα με την Έφη, που το έχω νιώσει με λίγους συντονιστές.

Δεν ένιωσες πίεση;

Όχι, καμία. Επίσης κάποια στιγμή πίστεψα, ένιωσα ότι ήθελα να δουλέψω κάτι άλλο και με πήγε κάπου αλλού.

Ναι, δεν σε άφησε να ολοκληρώσεις κάποια πράγματα.

Δηλαδή ενώ ήθελα να δουλέψω το φόβο για το απρόοπτο, με πήγε στο φόβο της μοναξιάς και της ασθένειας.

Που είναι πιο βαθιά αυτά.

Ναι.

Κάτι άλλο;

Όχι.

Τα άλλα μέλη της ομάδας; Θέλετε να μοιραστείτε πώς νιώσατε;

Είχε ροή, την είδα πάρα πολύ άνετη. Αυτό που με ενοχλούσε ήταν η τσίχλα της. Μου αποσπούσε την προσοχή.

Καλό θα είναι να μη μασάτε τσίχλα.

Δεν το κατάλαβα.

Κάτι άλλο;

Μου άρεσε πάρα πολύ αυτό που άκουγα και προσπαθούσα, επειδή πήγαινε πολύ καλά, να λέω, να, κι εγώ έπρεπε να λέω έτσι. Προσπαθούσα να φανταστώ την επόμενη ερώτηση και σκεφτόμουν, εσύ τι θα έλεγες τώρα; Και προσπαθούσα να συγκρίνω αυτό που θα έκανα εγώ με αυτό που έκανε η Έφη και προσπαθούσα γενικά να μάθω.

Ένιωσες σαν μέλος της ομάδας πώς;

Ένιωσα μέλος της ομάδας, ένιωθα χαρά όταν ένιωθα την Ελπινίκη να ανακουφίζεται και να απαντάει σκάβοντας βαθιά μέσα της. Αυτό, ένιωσα πολύ όμορφα.

Αλεξάνδρα;

Και εγώ ένιωσα καλά, ένιωσα ότι υπήρχε ροή μεταξύ των δυο ατόμων και ότι προχωρούσε η όλη διαδικασία αν και νομίζω ότι η Ελπινίκη κάτι άλλο ήθελε να.., δηλαδή μου έδωσε την εντύπωση ότι κάτι άλλο ήθελε να δουλέψει. Και βέβαια στο τέλος, εκεί που είπε ότι ..εκεί με έπιασε μια έντονη επιθυμία, που είπε ότι αισθάνθηκε μια έντονη μοναξιά μέσα στο χειρουργείο, ότι λογικό δεν είναι στο χειρουργείο να είσαι μόνος; Δεν μπορούν να είναι οι γονείς σε αυτή τη φάση, δηλαδή μήπως η μοναξιά δημιουργήθηκε από λάθος συμπέρασμα εκείνης της στιγμής; Αυτό προκάλεσε μια έντονη ανησυχία μέσα μου να της το πω.

Σαν ενήλικας είναι έτσι, έτσι το σκέφτεσαι αλλά το παιδί δεν μπορεί να το σκεφτεί αυτό.

Οκ, να πω κάποια πράγματα. Ήταν χρήσιμη η ερώτηση αν έχεις βιώσει κάτι που έχει δημιουργήσει το συναίσθημα αυτό. Στην αρχή δεν μπορούσε να σκεφτεί και μετά θυμήθηκε τη μητέρα της. Είναι σημαντικό όταν ρωτάμε να μην περιορίσουμε, δηλαδή να ρωτήσουμε, έχει συμβεί αυτό με σύντροφο; Λέει, όχι. Τότε πρέπει να ρωτήσουμε αν έχει συμβεί με οποιονδήποτε άνθρωπο, γιατί είπε όχι, όχι, όχι και μετά θυμήθηκε ότι η μητέρα της ήταν απρόβλεπτη. Κάποιες φορές ένιωσα ότι ήσουν καταπιεστική, μέχρι και επιθετική καμιά φορά. Και κατάλαβα πώς κάποιος μπορεί να αντιδράει στον τρόπο που κάνεις τις ερωτήσεις. Δεν ένιωσε έτσι η Ελπινίκη αλλά το ένιωσα εγώ. Είπες, δεν κατάλαβα, σαν να φταίει αυτή που δεν κατάλαβες. Ήταν ο τόνος της φωνής σου. Μπορείς να ακούσεις το dvd. Για μένα ο τόνος ήταν.. Και επίσης μερικές φορές μιλούσε και ήθελε να πάει κάπου και εσύ την σταμάτησες. Αυτό έγινε 3-4 φορές. Θα περίμενα να ολοκληρώσει. Αν έχεις κάτι που φοβάσαι μήπως χάσεις στην πορεία μπορείς να το κρατάς στο νου σου γιατί την σταμάτησες 3-4 φορές. Ήθελε να πει, και αυτό, και αυτό.. και την σταμάτησες. Εκεί μπορεί να χάσεις στοιχεία, σταματώντας την. Γιατί έχει κάνει την ανάλυσή της, ήξερε τι γινόταν, όπου με κάποιον άλλον θα ήθελα να μη γίνεται αυτό, αλλά καλύτερα να την αφήσεις να ολοκληρώσει. Αν ακούσεις το dvd θα πεις, όχι ακόμα, πρώτα θέλω να ρωτήσω αυτό.

Ξέρεις γιατί δεν την άφηνα; Υπήρχε λόγος. Φοβόμουν μη χάσω τη δική μου ..

Αυτό σου λέω, μην το φοβάσαι αυτό γιατί κινδυνεύεις να χάσεις κάτι σημαντικό. Θα έπρεπε να έχεις την αυτοπεποίθηση ότι εσύ μπορείς να κρατήσεις το σημείο που είσαι και μετά να γυρίσεις εκεί αν χρειαστεί. Γιατί αυτά που έλεγε ήταν σημαντικά, δεν ήταν ασήμαντα. Κατάλαβες; Κάποια στιγμή έφτασες στο σημείο να ρωτήσεις – εντάξει, ακριβώς ποιος είναι ο κίνδυνος; Θα μπορούσε αυτό να έχει γίνει και νωρίτερα ακόμα. Γιατί είπε, φοβάμαι την απότομη αλλαγή συμπεριφοράς του συντρόφου. Θα μπορούσαμε και εκεί να συγκεκριμενοποιήσουμε. Τι ακριβώς φοβάσαι; Και τι κινδυνεύει; Και τι ένιωθε τότε ότι κινδύνευε με τη μητέρα της; Προς το τέλος φτάσατε εκεί, ότι δεν θα με θέλει και θα μείνω μόνη μου και μόνη μου δεν θα επιβιώσω. Αυτό το είπε και το πέρασες έτσι. Πώς το είπες;

Θα χάσω τη ζωή μου.

Θα χάσω τη ζωή μου. Ήσουν απασχολημένη με αυτό που είχες στο νου σου.

Όχι, τη ρώτησα εκείνη τη στιγμή.

Όχι, το είπε αυτό και δεν το λογάριασες. Θα χάσω τη ζωή μου.

Όχι, τη ρώτησα επειδή το λογάριασα. Τι σημαίνει θα χάσω τη ζωή μου; Δηλαδή θα είμαι κατάκοιτη της λέω, ή θα πεθάνω; Δηλαδή ποιο από τα δυο; Το ρώτησα γιατί το άκουσα.

Ναι, αλλά νομίζω πως δεν δόθηκε σημασία εκεί.

Στο θα χάσω τη ζωή μου;

Ναι.

Μπορεί.

Δηλαδή τι θα έπρεπε να ρωτήσει εκεί;

Πώς φαντάζεται ότι θα χάσει τη ζωή της αν είναι μόνη της; Γιατί όλος ο φόβος της είναι να είναι μόνη της. Και τι είναι αυτό που φαντάζεται ότι μπορεί να συμβεί αν είναι μόνη της που θα προκαλέσει το τέλος της ζωής της; Γιατί όσο πιο πολύ συγκεκριμενοποιούμε το φόβο αυτός απομυθοποιείται. Καλά, αυτό σκέφτομαι; Ότι μπορεί να συμβεί αυτό; Αυτό βέβαια της έφερε στη μνήμη της εμπειρίες ότι ήταν μόνη της σε μια εγχείριση και οι γιατροί έλεγαν, μπορεί να ζήσει, μπορεί να πεθάνει. Σίγουρα εδώ θέλει eft. Και για τη συμπεριφορά της μητέρας της και για την εμπειρία της εγχείρισης που έκανε. Όλο αυτό θέλει eft για να διαλυθεί. Μετά, καλά που την ρώτησες, τι μπορείς να σκεφτείς για να νιώθεις καλύτερα και πολύ καλές οι απαντήσεις της, ότι μπορεί να θυμάμαι αυτό, να θυμάμαι τις πνευματικές αλήθειες. Και βέβαια θα πρότεινα να κάνει eft για αυτά που νιώθει.

Αυτό δεν το σκέφτηκα καθόλου γιατί έμπαινα σε ένα ρόλο ότι ήμασταν ας πούμε στο 1^ο έτος στην ομάδα και δεν είχα εκπαιδευόμενους συντονιστές αλλά μια ομάδα κανονική. Αλλιώς θα της το πρότεινα.

Έτσι κι αλλιώς, όταν κάποιος υποφέρει από πολύ συγκεκριμένες εμπειρίες, μπορείτε και από την πρώτη ημέρα. Να θυμηθείτε ότι το eft το κάνουν σε όλο τον κόσμο χωρίς να κάνουν καθόλου αυτογνωσία. Ότι μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε περίπτωση. Τη στιγμή που έχει τόσο συγκεκριμένες τραυματικές εμπειρίες μπορείς να το προτείνεις σε οποιοδήποτε στάδιο.

Το έχω στο μυαλό μου, με το που μου είπε την εμπειρία το πρώτο που ήθελα να της πω ήταν αυτό αλλά σκέφτηκα να τελειώσει πρώτα και να της το πω στο τέλος.

Συμφωνώ, θα γίνει η ανάλυση, απλώς σαν κατάληξη ήταν σημαντικό. Γιατί είναι πολύ ξεκάθαρες οι εμπειρίες και για να απελευθερωθείς από αυτές λύνεται το πρόβλημά σου. Και βλέπεις την προέκταση του προβλήματος – λέει συνέχεια στη συζήτηση σήμερα, θα φύγει ο άνθρωπος από την ομάδα. Αυτός είναι ο φόβος της, ότι θα φύγει ο άνθρωπος από την ομάδα. Δηλαδή καταλαβαίνετε πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος νους. Είναι μια προέκταση απλώς των παιδικών βιωμάτων, δεν είναι τίποτα άλλο. Κάτι που θέλετε οι άλλοι να πείτε; Εσείς που δεν ήσασταν στην ομάδα;

Γεωργία: μου έκανε εντύπωση ότι δεν αναφέρθηκαν πολύ στις πεποιθήσεις, στις αρνητικές στην αρχή και μετά να φτάσουν στις θετικές. Νομίζω πως τις παρέκαμψαν.

Όχι, δεν θα το έλεγα αυτό. Γιατί είχε κάνει την ανάλυση και έλεγε, κινδυνεύω από μια απρόβλεπτη συμπεριφορά, ο άλλος δεν θα με θέλει και θα με αφήσει, αν μείνω μόνη μου κινδυνεύω. Δηλαδή είναι οι πιο ουσιαστικές πεποιθήσεις. Μπορεί να υπάρχουν πιο εξωτερικές πεποιθήσεις αλλά πιο ριζικές πεποιθήσεις – τις είπαμε, έχει κάνει την ανάλυση γι’ αυτό.

Λέτε να έχει να κάνει με την αξία εδώ, που δεν αναφέρθηκε καθόλου;

Εδώ πιο πολύ με την ασφάλεια έχει να κάνει. Γιατί το έχει βιώσει αυτό, έχει βιώσει κίνδυνο όταν την χτύπησε η μητέρα της που φορούσε και δαχτυλίδι. Μπορεί να υπάρχει ένα κομμάτι αξίας μέσα σε αυτό.

Επειδή είπε για το σύντροφο, ότι η απρόβλεπτη συμπεριφορά και ότι θα φύγει εκεί νόμισα ότι ήταν θέμα αξίας και δεν αναφέρθηκε.

Οκ, πήραμε τον άλλο δρόμο, της μητέρας. Το θέμα είναι ότι το ζήτημα με το σύντροφο είναι εντελώς δευτερογενές εκτός και αν έχεις συγχρόνως την πεποίθηση ότι δεν αξίζεις αρκετά για να κρατάς ένα σύντροφο.

Όχι, τουλάχιστον σε αυτό το κομμάτι δεν ταιριάζει.

Είναι ο φόβος της απρόβλεπτης συμπεριφοράς.

Της ασφάλειας, εκεί είναι.

Και βέβαια υπάρχει εκεί και η μέση αξία αλλά έχει λόγους να νιώθει ανασφάλεια. Έχει βιώματα που δικαιολογούν το ότι νιώθει ανασφάλεια. Αλλά είναι ώρα να απελευθερωθείς. Κάτι άλλο που θέλετε να πείτε ή να ρωτήσετε;

Εγώ αισθάνθηκα κάποια στιγμή την ώρα που γινόταν η διαδικασία, ίσως είναι δική μου εκτίμηση, ότι η Ελπινίκη ήθελε να ξεφύγει από τις ερωτήσεις σχετικά με τη σχέση και να το αναγάγει απευθείας στο παιδικό βίωμα και να δουλέψει με αυτό. Δηλαδή οδηγούσε η ίδια την κατάσταση προς τα εκεί.

Γιατί το έχω δουλέψει και έχει ήδη πάει εκεί.

Εγώ θα έλεγα να πάει εκεί. Γιατί το βλέπω αυτό που γίνεται τώρα ασήμαντο. Είναι καθαρό αποτέλεσμα.

Και εφόσον πιάνει τη ρίζα πάνω στο κομμάτι αυτό.

Ναι. Αλλά δεν είναι ότι ήθελε να αποφύγει το παρόν, απλώς φυσικά κατέληξε εκεί.

Ναι γιατί όταν της έλεγε η Έφη κάποια ερεθίσματα του παρόντος το συμπέρασμα το έβγαζε από το εξής: όταν η Έφη της έλεγε ερεθίσματα του παρόντος εκείνη πήγαινε κατευθείαν στο παρελθόν. Δηλαδή στη μητέρα και ξανά στη μητέρα. Εκεί κατάλαβα ότι κάτι γίνεται ας πούμε.

Η ερώτηση ήταν, το έχεις βιώσει αυτό ποτέ; Και δεν το έχει βιώσει από σύντροφο αλλά το έχει βιώσει από τη μητέρα της. Είναι φυσικό νομίζω να πάει εκεί.

Ήθελα να πω στην Αλεξάνδρα ότι το ερέθισμα για μένα είναι το συναίσθημα, ο φόβος. Δεν έχει σημασία πότε έχει συμβεί ή αν θυμάμαι σωστά το γεγονός. Το ερέθισμα είναι το συναίσθημα, αυτό που νιώθω.

Που είναι αποτέλεσμα και το συναίσθημα.

Ακριβώς. Δηλαδή δεν έχει σημασία το πότε έγινε.

Κάτι που δεν αναλύσαμε καθόλου είναι πώς νιώθεις όταν φοβάσαι. Με την έννοια ότι αν δέχεσαι το φόβο ή αν έχεις δευτερογενή συναισθήματα γύρω από το φόβο.

Τον φοβάμαι το φόβο.

Νιώθεις καθόλου αυτοαπόρριψη επειδή φοβάσαι;

Όχι, είναι τόσος ο φόβος της ανασφάλειας που καλύπτει όλα τα υπόλοιπα σε αυτό το κομμάτι.

Οκ, καλή δουλειά. Να δεις όμως το dvd γιατί νομίζω πως κατάλαβα από αυτό πώς φοβάσαι ότι ο άλλος θα αντιδράσει. Ο κάθε ένας έχει τον τρόπο του. Δεν το εισέπραξε η Ελπινίκη έτσι, εγώ το εισέπραξα έτσι.

Να πω κάτι τώρα που το λες; Τι με ενόχλησε; Έκανε μια κίνηση και ήρθε κοντά μου και αυτό λιγάκι με ενόχλησε.

Για ενότητα το έκανα.

Ναι, το ξέρω.