Ekp syn 27
Είναι το 27ο μάθημα για την εκπαίδευση συντονιστών και συνεχίζουμε την ανάλυση των συγκεκριμένων συναισθημάτων. Την προηγούμενη φορά ακολουθήσαμε κάποια ερωτηματολόγια και κάναμε ενεργητική ακρόαση βάσει συγκεκριμένων ερωτήσεων. Σήμερα θέλω να κάνουμε εσωτερική εργασία πάνω στα συναισθήματα. Θα σας καθοδηγήσω σε μια χαλάρωση στην αρχή για να μπορείτε να συνειδητοποιείτε τις φορές που νιώθετε κάποια συναισθήματα και μάλιστα την προηγούμενη εβδομάδα είχατε σημειώσει αυτές τις στιγμές. Σας ανέφερα κάποια συναισθήματα και εσείς γράψατε πότε νιώθετε αυτά τα συναισθήματα.
Σήμερα θα επικεντρωθούμε στις πεποιθήσεις που δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα και στις αντίθετες θετικές πεποιθήσεις που θα μας απελευθερώσουν από αυτά τα συναισθήματα. Έχω δημιουργήσει μια σελίδα που θα σας βοηθήσει με αυτό. Κοιτάξτε τη σελίδα 117 που λέει από πάνω «Κάτω από κάθε συναίσθημα σημείωσε τις πεποιθήσεις και προσκολλήσεις που δημιουργούν το συναίσθημα αυτό και επίσης τις θετικές πεποιθήσεις που σε ελευθερώνουν από αυτά.» Θα μπορούσαμε να πούμε πεποιθήσεις, προσκολλήσεις και ανάγκες γιατί όπως ξέρετε από τη μέθοδο Sedona πίσω από κάθε αρνητικό συναίσθημα υπάρχει μια ανάγκη. Ανάγκη για αναγνώριση, ανάγκη για αξία, ανάγκη για ασφάλεια, ανάγκη για ελευθερία, ανάγκη για έλεγχο, ανάγκη για απόλαυση. Αλλά μια ανάγκη για κάποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις έξω από τον εαυτό μας για να μπορούμε να νιώσουμε αυτά. Και όπως ξέρετε, με τη μέθοδο Sedona όταν αφήνω την ανάγκη, ουσιαστικά δεν αφήνω την ανάγκη αλλά αφήνω την προϋπόθεση που υπάρχει μέσα στο νου μου για να ικανοποιώ την ανάγκη. Δηλαδή όταν λέω αφήνω την ανάγκη για αναγνώριση ή για ασφάλεια αυτό που εννοώ είναι ότι αφήνω την ανάγκη για αναγνώριση μέσα από το συγκεκριμένο ερέθισμα. Αφήνω την ανάγκη για ασφάλεια μέσα από τη συγκεκριμένη κατάσταση, δηλαδή ότι έχω εξωτερικεύσει την ιδέα της αξίας ή της ασφάλειας. Και στη μέθοδο αυτή είναι πολύ απλό: πώς αφήνω την ανάγκη με το να συνειδητοποιώ ότι έχω ήδη μέσα μου αυτό που νόμιζα ότι θα μπορούσα να το έχω μόνο μέσα από την εξωτερική προσκόλληση. Ότι οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα δημιουργείται επειδή μια πεποίθηση, προσκόλληση, ή ανάγκη λέει ότι δεν αξίζω, δεν είμαι ασφαλής, δεν είμαι ελεύθερος, δεν μπορώ να είμαι καλά αν τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως εγώ τα έχω διαμορφώσει στο μυαλό μου. Και αυτό είναι ή πεποίθηση, ή προσκόλληση, ή ανάγκη. Οι πεποιθήσεις δημιουργούν τις ανάγκες και οι ανάγκες δημιουργούν και τις πεποιθήσεις. Και η προσκόλληση είναι απλώς μια πεποίθηση που λέει, πρέπει να έχω. Η προσκόλληση είναι μια πεποίθηση. Πεποίθηση που λέει, πρέπει να έχω την έγκριση του συγκεκριμένου ανθρώπου, πρέπει να έχω τη συγκεκριμένη εμφάνιση, πρέπει να έχω τις συγκεκριμένες γνώσεις, πρέπει να είμαι καλύτερος από τον άλλο, οτιδήποτε. Πρέπει να κάνω πολλά πράγματα, πρέπει να είναι όλα τέλεια. Η προσκόλληση είναι μια πεποίθηση που λέει, πρέπει τα πράγματα να είναι έτσι για να αξίζω, να είμαι ασφαλής, να είμαι ελεύθερος, να έχω έλεγχο, ή ό,τι άλλο θέλετε.
Όπως έχουμε πει μπορεί κάποιος να έχει μια ανάγκη για δυο λόγους: ένα συναίσθημα, το συναίσθημα το αρνητικό μπορεί να υπάρχει για να ερεθίσει τον άνθρωπο, να είναι μια ευκαιρία για τον άνθρωπο να απελευθερωθεί από την προσκόλληση, να απελευθερωθεί από την αδυναμία και την άρνηση του μεγαλείου που υπάρχει μέσα του επειδή έχει εξωτερικεύσει την αξία του, την ασφάλειά του, την ευτυχία του και τα έχει βάλει κάπου έξω από τον εαυτό του. Ο δεύτερος λόγος που κάποιος έχει ένα αρνητικό συναίσθημα είναι να ενεργοποιηθεί περισσότερο και να δρα πιο αποτελεσματικά στον εξωτερικό κόσμο. Και τρίτο, που είναι μέρος του δεύτερου λόγου, είναι να επικοινωνήσει πιο αποτελεσματικά με τους ανθρώπους γύρω του, γύρω από τις ανάγκες του, χωρίς κριτική, χωρίς απόρριψη. Άρα όταν κάνουμε ενεργητική ακρόαση, εμείς δεν ξέρουμε τι μάθημα έχει ο άλλος. Ξέρουμε ότι είναι καλύτερα για τον κάθε άνθρωπο να μην εξωτερικεύει την αξία, την ασφάλεια, την ευτυχία του, αλλά να τα βρει μέσα του. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι βιώνοντας αυτό δεν έχει και το μάθημα του να δρα πιο αποτελεσματικά και να αλλάξει τις εξωτερικές συνθήκες. Βέβαια θα ήταν προτιμότερο να αλλάξει τις εξωτερικές συνθήκες απλώς επειδή το βλέπει σαν κάτι καλύτερο και όχι επειδή νιώθει ότι δεν αξίζει αν δεν το κάνει, ή νιώθει ανασφάλεια αν δεν το κάνει. Είναι κατώτερα κίνητρα που υπάρχουν στην ψυχολογία του ανθρώπου αλλά είναι τα κίνητρα που μας κινητοποιούν στο επίπεδο της εξέλιξης που βρισκόμαστε. Αργότερα θα συνεχίσουμε να κάνουμε αλλαγές από αγάπη, από όραμα, από τη συνειδητοποίηση ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε κάτι καλύτερο και χωρίς να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι κινδυνεύει η αξία μας, η ασφάλειά μας, η ελευθερία μας. Μέχρι να φτάσουμε εκεί όμως ο άνθρωπος κινητοποιείται από τέτοια κίνητρα στη ζωή του. Άρα δική μας εργασία είναι να βοηθήσουμε τον άνθρωπο να ξεκαθαρίσει πώς θα νιώσει καλά με τα πράγματα όπως είναι, πώς θα αλλάξει τα πράγματα αν θέλει να τα αλλάξει, και τι χρειάζεται να επικοινωνήσει. Να έχετε στο νου σας πάντα αυτές τις 3 όψεις της ενεργητικής ακρόασης, μην αφήσετε κενά εκεί.
Κοιτάξτε τις ερωτήσεις που θα σας ρωτήσω στην χαλάρωση και μετά θα γράψετε τις απαντήσεις. Θα σκεφτείτε φορές που νιώθετε άγχος και φόβο και θα σκεφτείτε τις πεποιθήσεις ή προσκολλήσεις που προκαλούν το άγχος. Μετά θα σκεφτείτε θετικές αντιλήψεις που σας απελευθερώνουν. Μετά για τον πόνο, τη λύπη και την αδικία. Τι πιστεύετε, ποιες είναι οι προσκολλήσεις ή ανάγκες που δημιουργούν μέσα σας πόνο, λύπη ή αδικία και ποιες είναι οι θετικές αντιλήψεις που σας απελευθερώνουν. Μετά απογοήτευση και αποθάρρυνση, ποιες πεποιθήσεις το δημιουργούν αυτό και ποιες πεποιθήσεις είναι η λύση για την απογοήτευση. Γυρίστε στη σελίδα 118. Ζήλια. Τι πιστεύετε όταν ζηλεύετε και τι χρειάζεται να πιστέψετε για να απελευθερωθείτε από τη ζήλια. Θυμός. Τι πιστεύετε όταν θυμώνετε και τι χρειάζεται να πιστεύετε για να απελευθερωθείτε από το θυμό και μετά ντροπή, ενοχή και αυτοαπόρριψη. Τι πιστεύετε που δημιουργεί το συναίσθημα αυτό και τι χρειάζεται να πιστεύετε για να απελευθερωθείτε.
Θα κάνουμε τώρα αυτή την άσκηση σε μια μορφή χαλάρωσης. Θα σας καθοδηγήσω και εσείς θα δέχεστε απαντήσεις από μέσα σας. Μετά τη χαλάρωση θα σηκώσετε το χαρτί και θα αρχίσετε να σημειώσετε αμέσως απαντήσεις, είτε αυτές που ήρθαν στη χαλάρωση είτε αυτές που σας έρχονται την ώρα που γράφετε. Μπορεί να μη σας ήρθε κάτι στη χαλάρωση αλλά να σας έρθει την ώρα που βλέπετε την ερώτηση και αρχίζετε να απαντάτε. Αυτό μπορείτε να το κάνετε στην καθιστή θέση ή στην ξαπλωτή, αποφασίστε εσείς. Πάρτε τη θέση που θέλετε για να κάνουμε αυτή την άσκηση.
Βρείτε τη θέση που σας ταιριάζει, κλείστε τα μάτια σας, είτε καθιστοί είτε ξαπλωτοί, πάρτε μερικές πιο βαθιές αναπνοές, εισπνεύστε, κάντε λίγο κράτημα και μετά εκπνεύστε. Κάντε το αυτό μερικές φορές. Συνεχίστε με την αναπνοή σας και ηρεμήστε. Ελέγξτε το σώμα σας, τα πόδια να είναι χαλαρά, τα χέρια χαλαρά, αφήστε την κοιλιά σας χαλαρή, ελεύθερη, αφήστε το ηλιακό πλέγμα να ξεσφίξει, να χαλαρώσει, αφήστε τους ώμους να χαλαρώσουν, αφήστε το πρόσωπό σας να χαλαρώσει, το σαγόνι, τα μάγουλα αφήστε τα να χαλαρώσουν, αφήστε τα μάτια σας να χαλαρώσουν, νιώστε το μέτωπό σας, αφήστε το μέτωπο να χαλαρώσει. Τώρα με κάθε αριθμό θα αφεθείτε λίγο πιο βαθιά, πιο χαλαρά. 10 αφεθείτε προς τα μέσα, χαλαρώστε. 9 χαλαρώστε πιο βαθιά, 8 αφεθείτε, 7 όλο και πιο βαθιά, 6 πιο βαθιά αφεθείτε, 5, 4 χαλαρώστε πιο βαθιά, 3 ηρεμήστε πιο βαθιά, 2 και 1. Χαλαρώστε.
Τώρα σκεφθείτε τις φορές που έχετε άγχος ή φόβο, επιλέξτε και εντοπίζοντας τις φορές αυτές συνειδητοποιήστε τις πεποιθήσεις ή προσκολλήσεις που δημιουργούν το άγχος ή το φόβο αυτές τις φορές. Τι πιστεύετε; Σε τι είστε προσκολλημένοι; Τι είναι αυτό που φοβάστε ότι δεν θα γίνει και έχετε άγχος ή φόβο γι’ αυτό που θα γίνει; Ποια ανάγκη κινδυνεύει και νιώθετε άγχος ή φόβο;
Τώρα σκεφθείτε τις λύσεις, τις θετικές πεποιθήσεις που σας ελευθερώνουν από το άγχος και το φόβο. Τι χρειάζεται να πιστεύετε που θα σας βοηθήσει να είστε χωρίς άγχος και χωρίς φόβο; Τι χρειάζεται να πιστεύετε για να είστε ελεύθεροι από άγχος ή από φόβο;
Τώρα φέρτε στο νου σας φορές που νιώθετε πόνο ή ερεθίσματα που όταν τα σκέφτεστε νιώθετε πόνο, λύπη ή αδικία. Σε σχέση με τι νιώθετε αυτά τα συναισθήματα; Πόνο, λύπη ή αδικία. Επιλέξτε μια περίπτωση από αυτές, μια περίπτωση, και συνειδητοποιήστε τις πεποιθήσεις ή προσκολλήσεις που δημιουργούν αυτό το συναίσθημα. Τι πιστεύετε που σας κάνει να νιώθετε έτσι; Σκεφτείτε τώρα τι θετική πεποίθηση ή πεποιθήσεις θα σας ελευθερώνουν από το συναίσθημα αυτό. Τι είναι αυτό που θα σας ελευθερώσει; Τι είναι αυτό που χρειάζεται να θυμηθείτε ώστε να μη νιώθετε αυτό το συναίσθημα;
Τώρα σκεφτείτε φορές και ερεθίσματα που προκαλούν το αίσθημα της απογοήτευσης μέσα σας. Είτε απογοήτευση με τους άλλους, με τον εαυτό σας, με τη ζωή. Σκεφτείτε στιγμές απογοήτευσης. Επιλέξτε μια περίπτωση, ένα ερέθισμα που προκαλεί αίσθημα απογοήτευσης μέσα σας και συνειδητοποιήστε τις πεποιθήσεις και προσκολλήσεις ή ανάγκες που δημιουργούν αυτή την ενέργεια που λέγεται απογοήτευση. Τι πιστεύετε; Τι χρειάζεστε; Τι χρειάζεστε, ποιες είναι οι ανάγκες σας που όταν δεν ικανοποιούνται νιώθετε απογοήτευση; Τώρα σκεφτείτε εναλλακτικές αντιλήψεις, θετικές ή πνευματικές αντιλήψεις, που σας απελευθερώνουν από την απογοήτευση. Τι χρειάζεται να θυμηθείτε για να είστε ελεύθεροι; Τι χρειάζεται να θυμηθείτε, τι θέλετε να θυμηθείτε, για να είστε ελεύθεροι από απογοήτευση;
Τώρα σκεφτείτε τι θέλετε να θυμηθείτε για να είστε ελεύθεροι από άγχος και φόβο; Τι θέλετε να θυμηθείτε για να είστε ελεύθεροι από πόνο, λύπη και αδικία; Και τι θέλετε να θυμηθείτε για να είστε ελεύθεροι από απογοήτευση;
Θα μετρήσω από το 1 ως το 5 και με κάθε αριθμό γυρίζουμε πιο πολύ στην εγρήγορση. 1.. 2.. 3.. γυρίζοντας στην επίγνωση, 4.. και 5. Μπορείτε να συνέρχεστε. Αποφεύγοντας να μιλάτε μπορείτε να απαντήσετε αυτές τις ερωτήσεις στη σελίδα 117 για τα τρία αυτά συναισθήματα.
Σίγουρα μπορείτε να αξιοποιήσετε περισσότερο χρόνο για να γράψετε και θα ήθελα να δώσετε χρόνο για την άλλη εβδομάδα και για τα συναισθήματα για τα οποία κάναμε τη μικρή χαλάρωση σήμερα αλλά και για τα άλλα συναισθήματα που είναι από την άλλη πλευρά της σελίδας. Θα ήθελα να το κάνετε σαν άσκηση, δηλαδή για τη ζήλια, το θυμό, την ενοχή και την ντροπή, αλλά μην περιοριστείτε στις δικές σας πεποιθήσεις. Σκεφτείτε πιο πλατιά. Εκτός από τις δικές σας πεποιθήσεις φανταστείτε ότι γράφετε ένα βιβλίο, ή ένα κεφάλαιο για κάποιο βιβλίο, πάνω στα συναισθήματα και θέλετε να βοηθήσετε τους ανθρώπους να καταλάβουν τι είδος πεποιθήσεων μπορούν να δημιουργήσουν αυτά τα συναισθήματα. Δηλαδή μια ανάλυση της ψυχολογίας του ανθρώπου και ποιες πεποιθήσεις μπορούν να ελευθερώνουν τον άνθρωπο. Ίσως υπάρχει μεγαλύτερη ποικιλία πεποιθήσεων που δημιουργούν τα συναισθήματα και ίσως λιγότερη ποικιλία για το τι χρειάζεται να θυμηθούμε για να είμαστε ελεύθεροι. Αυτές είναι 5, 6, 10 βασικές σκέψεις, αλήθειες που μας απελευθερώνουν σχεδόν από όλα τα συναισθήματα.
Για την επόμενη φορά, για να μην αξιοποιούμε χρόνο εδώ στην ομάδα για κάτι που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας, παρακαλώ γεμίστε τη σελίδα αυτή ή πάρτε ένα τετράδιο και γράψτε σε μια σελίδα φόβος, άγχος. Και κάθε φορά που παρατηρείτε στον εαυτό σας ή σκέφτεστε ή παρακολουθείτε κάποιον άλλο, ή συζητάτε με κάποιον άλλο και βλέπετε άλλες πεποιθήσεις, έχετε ξεχωριστές σελίδες για το κάθε συναίσθημα, γράψτε τις πεποιθήσεις που μπορεί να οδηγήσουν στα συναισθήματα αυτά και μετά γράψτε και πιθανές εναλλακτικές αντιλήψεις και πεποιθήσεις. Είναι πολύ σημαντική άσκηση, παρακαλώ κάντε την. Και μάλιστα γιατί να μην τα μαζέψουμε την ερχόμενη εβδομάδα; Ας τα μαζέψουμε και ας κάνουμε ένα φυλλάδιο από αυτά που θα γράψετε. Θα κάνουμε μια ένωση από όλα αυτά, θα βγάλουμε όσα επαναλαμβάνονται και θα κάνουμε λίστες από πεποιθήσεις που δημιουργούν συναισθήματα αλλά και λύσεις. Εντάξει; Θα είναι η δική σας προσφορά προς τα μέλη. Περιμένω από εσάς όσες σελίδες χρειάζεται για την επόμενη φορά – το συναίσθημα, πεποιθήσεις, προσκολλήσεις και ανάγκες που δημιουργούν το συναίσθημα αυτό, εναλλακτικές πεποιθήσεις για τις 6 βασικές κατηγορίες συναισθημάτων – άγχος, φόβος, πόνος, λύπη, αδικία, απογοήτευση, ζήλια, θυμός, ενοχή και ντροπή. Περιμένω να τα παραδώσετε αυτά την επόμενη φορά. Είναι μια σημαντική άσκηση.
Για να μπούμε λίγο πιο βαθιά σε αυτό, ας ακούσουμε κάποια παραδείγματα ίσως για να κάνετε πιο σωστή εργασία μέσα στην εβδομάδα.
Ποιες είναι οι πεποιθήσεις που δημιουργούν άγχος; Ας ακούσουμε κάποια παραδείγματα.
Η αξία.
Κινδυνεύει η αξία μου. Άλλη πεποίθηση;
Φοβάμαι ότι δεν θα τα καταφέρω.
Φοβάμαι ότι δεν θα τα καταφέρω, δεν μπορώ να τα καταφέρω. Δεν είμαι ικανός να τα καταφέρω. Και η επόμενη πεποίθηση αν δεν τα καταφέρω;
Δεν αξίζω.
Και μετά η επόμενη πεποίθηση αν δεν αξίζω;
Δεν θα με αγαπάνε.
Δεν θα με αγαπάνε. Και η επόμενη πεποίθηση αν δεν με αγαπάνε;
Θα μείνω μόνη.
Και η επόμενη πεποίθηση αν μένω μόνη;
Θα πεθάνω.
Θα είμαι μια χαρά. (γέλια) Νομίζω σας είπα το ανέκδοτο με τον άρρωστο άνθρωπο και το θάνατο. Υπάρχει ένας άνθρωπος που είναι άρρωστος, δεν είναι καλά και ο φίλος του τον ρωτάει, πώς είσαι; Χάλια απαντάει ο άνθρωπος. Μη στεναχωριέσαι, λέει ο φίλος, υπάρχουν δύο περιπτώσεις: ή θα γίνεις καλά σύντομα, ή θα γίνεις καλά αργότερα ή δεν θα γίνεις καλά σύντομα. Στην πρώτη περίπτωση όλα καλά, στη δεύτερη υπάρχουν δύο τινά: ή θα γίνεις καλά αργότερα ή δεν θα γίνεις καλά αργότερα. Στην πρώτη περίπτωση όλα καλά, θα γίνεις καλά αργότερα. Στη δεύτερη περίπτωση υπάρχουν δύο πιθανότητες: ή θα γίνεις καλά αργότερα ή θα πεθάνεις. Στην πρώτη περίπτωση όλα καλά, στη δεύτερη περίπτωση υπάρχουν δυο πιθανότητες: μια πιθανότητα είναι ότι θα πας στον παράδεισο, η άλλη πιθανότητα είναι ότι θα πας στην κόλαση. Στην πρώτη περίπτωση όλα καλά, στην δεύτερη περίπτωση θα βρεθείς με όλους τους φίλους και συγγενείς σου και θα είσαι καλά. Όλα είναι λυμένα, καμία στενοχώρια.
Ακολουθείστε τις σκέψεις για να φτάσετε στη ρίζα. Γιατί όπως το έχω, δεν θα βρεθεί κανένας στον παράδεισο. Υπάρχει κανένας εδώ που δεν έχει αμαρτήσει; Που είναι τέλειος; Θα κάνουμε πάρτι στην κόλαση, όλοι μαζί.
Άλλες πεποιθήσεις που δημιουργούν άγχος και φόβο;
Δεν θα προλάβω.
Δεν θα προλάβω. Και η επόμενη πεποίθηση αν δεν προλάβω;
Δεν αξίζω.
Και αν δεν αξίζω θα μείνω μόνη, δεν θα με αγαπάνε, και αν δεν με αγαπάνε θα μείνω μόνη. Και αν μείνω μόνη τι;
Θα είμαι ευτυχής.
Θα είμαι ευτυχής.
Άλλη πεποίθηση για το άγχος και το φόβο;
Κινδυνεύω να πάθω πανικό.
Κινδυνεύω από τον ίδιο το φόβο. Αυτό είναι δευτερογενές. Δηλαδή φοβάμαι το φόβο, φοβάμαι τα συμπτώματα. Και αν έχω πανικό, η πεποίθηση είναι;
Κινδυνεύω.
Πώς κινδυνεύω, από τι κινδυνεύω αν έχω πανικό;
Αν φοβάμαι πάρα πολύ κινδυνεύει η υγεία μου.
Κινδυνεύει η υγεία μου, αν φοβάμαι πάρα πολύ κινδυνεύει η υγεία μου. Και αν κινδυνεύει η υγεία μου η πεποίθηση είναι;
Μπορεί να πεθάνω.
Και αν πεθάνω η πεποίθηση είναι; Τι; Θα πάω στον παράδεισο ή στην κόλαση. (γέλια)
Είμαστε όλο πεποιθήσεις. Και πεποιθήσεις που χρειάζονται απομυθοποίηση. Όσο μένουν έτσι όπως τις έχουμε στη σκιά του υποσυνείδητου μας ελέγχουν. Ακόμα και αν πεθάνω τι θα γίνει δηλαδή; Χειρότερα από εδώ δεν μπορεί να είναι.
Δεν είναι φυσιολογικό να λες ότι…(?)
Ο θάνατος; Ωραία, ας φτάσουμε στο σημείο να δεχτούμε και το θάνατο.
Μην κοιτάς εσύ, είσαι 30 χρόνια.
Όλα αυτά είναι φυσικό να τα φοβόμαστε και κάποιος θα σου πει πως και οι πρώτες, και οι μικρές πεποιθήσεις είναι φυσικές. Όλες είναι φυσικές. Το ερώτημα είναι πώς θα απελευθερωθούμε.
Τελικά όμως μπορείς να δεχτείς όλες τις πεποιθήσεις λίγο πριν το θάνατο, δηλαδή εκεί είναι η δυσκολία τελικά.
Βασικά υπάρχουν δύο κύριοι φόβοι στους ανθρώπους: η γνώμη των άλλων – η απόρριψη και η μοναξιά, και ο θάνατος. Αυτές είναι οι δυο βασικότερες φοβίες των ανθρώπων. Η απόρριψη και ο θάνατος. Αν μπορούμε να απελευθερωθούμε και από αυτούς τους δύο φόβους ξέρετε πόση ελευθερία θα έχουμε; Πόσο όμορφη θα είναι η ζωή;
Η απόρριψη είναι πιο εύκολη από το θάνατο.
Μην το λες καθόλου αυτό.
Αυτό ήθελα να πω. Όχι ότι είναι πολύ εύκολο αλλά τουλάχιστον ο θάνατος είναι κάτι που θέλει τεράστιες δυνάμεις για να τον υπερβείς.
Το θάνατο;
Ναι, το φόβο του θανάτου βασικά, ενώ το φόβο της απόρριψης κάπως το δουλεύεις, κατά κάποιο τρόπο το παλεύεις.
Πολλοί άνθρωποι χάνουν ολόκληρη τη ζωή τους από το φόβο της απόρριψης. Θυσιάζουν χρόνο, χρήματα, αξίες, ενδιαφέροντα, όνειρα. Τα πάντα. Το γνήσιο εαυτό τους προσπαθώντας να είναι αυτό που θέλουν οι άλλοι. Αυτό δεν είναι θάνατος;
Ναι, αργός, μεγάλος θάνατος.
Αυτός είναι μεγαλύτερος θάνατος από τον υλικό θάνατο. Είναι ο θάνατος του εαυτού ουσιαστικά.
Ναι, του αληθινού εαυτού. Άρα έχουμε δυο θανάτους λοιπόν, έναν συνεχή θάνατο και έναν μπαμ και κάτω.
Έχουμε σαν στόχο στην επιθυμία αυτογνωσίας και στην επιθυμία για ελευθερία και για ευτυχία και για φώτιση να απελευθερωθούμε από αυτούς τους δυο φόβους. Κοιτάξτε τις προσωπικότητες που το έκαναν. Ο Σωκράτης, ο Χριστός, ο Γκάντι, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Και τι έχουν κοινό μεταξύ τους; Τους σκοτώσανε όλους. (γέλια) Είναι μια απόφαση να απελευθερωθούμε από το φόβο. Και για τη γνώμη των άλλων αλλά και για το θάνατο. Σκεφτείτε το.
Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί άγχος και φόβο;
Ότι κινδυνεύω χωρίς χρήματα.
Και αν δεν έχω χρήματα ποια είναι η πεποίθηση;
Δεν θα έχω υλικά αγαθά.
Και αν δεν έχω υλικά αγαθά ποιος είναι ο κίνδυνος; Αν δεν έχω σπίτι ας πούμε.
Δεν θα μπορώ να καλύψω τις ανάγκες μου.
Οκ, ας πούμε ότι δεν έχω σπίτι. Ποια είναι η πεποίθηση γι’ αυτό; Πόσα άτομα στον πλανήτη δεν έχουν σπίτι.
Πάρα πολλά, τα περισσότερα.
Ίσως ένα 20% δεν έχουν σπίτι;
Πολύ λίγα άτομα έχουν δικό τους σπίτι.
Εγώ θα έλεγα ίσως ένα 20%. Εννοώ τους άστεγους, αυτούς που ζουν χωρίς σπίτι, που ζουν στο δρόμο ή στη φύση. Υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι. Πιστεύετε ότι είναι λιγότερο ευτυχισμένοι από εμάς; Είναι ένα ερώτημα.
Δεν το ξέρουμε.
Δεν ξέρω. Μπορώ να σου πω ότι περπατώντας στις Ινδίες αρκετές φορές και βλέποντας ανθρώπους χωρίς, έχουν περισσότερα χαμόγελα από ό,τι εδώ στην Ελλάδα. Δεν χρωστάς σε κανέναν τίποτα, δεν έχεις τίποτα που να σου το κλέψουν οι άλλοι, δεν έχεις τίποτα να προστατεύεις.
Η διαφορά είναι ότι ένας άστεγος ο οποίος έχει γεννηθεί άστεγος έχει προσαρμοστεί σε αυτό. Ένας άνθρωπος που έχει ένα σπίτι και το χάσει και βρεθεί άστεγος θέλει τη δουλειά αυτή που κάνουμε εμείς εδώ.
Όλο το ερώτημα είναι, γιατί σίγουρα είναι άλλο αν κινδυνεύουν τα πράγματα να έχω μια ανησυχία και να κάνω ενέργειες να το λύσω κάνοντας αυτές τις ενέργειες έχει μια αξία, και άλλο να έχω γενικά μια ανασφάλεια σε σχέση με κάτι. Καταλαβαίνετε τη διαφορά; Για παράδειγμα, αν ο αγαπημένος μας είναι άρρωστος, σοβαρά άρρωστος, είναι φυσικό να φοβόμαστε την απώλεια του αγαπημένου μας. Υπάρχουν άτομα που θα έρθουν σε σας που χωρίς καμία αφορμή φοβούνται την απώλεια των παιδιών τους, ζουν με έναν εφιάλτη μήπως χάσουν τα παιδιά τους, χωρίς να υπάρχει καμία αφορμή, καμία ιδέα. Δηλαδή δεν έχουν λόγο για να το σκέφτονται αυτό. Άλλο είναι να έχω συνθήκες που μου προκαλούν κάποια ανησυχία και άλλο να έχω αδικαιολόγητες φοβίες. Θα συναντήσετε ανθρώπους που για κάποιο λόγο έχουν αυτές τις έμμονες ιδέες, αυτές τις σκέψεις ότι κινδυνεύουν.
Άλλη πεποίθηση;
Φόβος για το άγνωστο.
Οκ, κινδυνεύω από το άγνωστο. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα συγκεκριμενοποιήσετε, τι φοβάσαι για το άγνωστο; Τι μπορεί να υπάρχει μέσα στο άγνωστο, τι πιθανότητες υπάρχουν; Τι μπορεί να υπάρχει στο άγνωστο για να το φοβάμαι;
Κάτι που δεν θα ξέρω, κάτι που δεν θα ξέρω να διαχειριστώ.
Με την έννοια αυτή ξέρεις τι θα γίνει αύριο;
Όχι.
Γιατί δεν φοβάσαι; Το αύριο δεν είναι άγνωστο; 5 λεπτά από τώρα δεν είναι άγνωστο; Λένε για σεισμούς. Είναι μια ψευδαίσθηση το ότι γνωρίζουμε τι γίνεται, έτσι δεν είναι; Γνωρίζουμε τίποτα; Γνωρίζουμε τι θα γίνει απόψε; Έχουμε μια ιδέα.
Και ο έλεγχος ψευδαίσθηση είναι.
Ο έλεγχος είναι μια ψευδαίσθηση. Νομίζουμε ότι ελέγχουμε κάτι. Δεν ελέγχουμε απολύτως τίποτα. Το μόνο στο οποίο έχουμε κάποιο μικρό έλεγχο είναι πώς αντιδράμε στα γεγονότα. Αλλά έλεγχο πάνω στα γεγονότα δεν έχουμε ιδιαίτερο. Τι θα γίνει από στιγμή σε στιγμή. Άρα το αίσθημα της ασφάλειας που βασίζεται πάνω σε κάποια πράγματα που φανταζόμαστε ότι έχουμε ή είναι με κάποιο τρόπο ώστε να νιώθουμε ασφάλεια είναι μια ψευδαίσθηση. Όλα αυτά σε ένα δευτερόλεπτο μπορεί να εξαφανιστούν. Απλώς το μυαλό μας επιτρέπει στον εαυτό του να νιώθει ασφάλεια επειδή έχω αυτό το σύντροφο, έχω αυτό το σπίτι, έχω αυτά τα χρήματα, αλλά αύριο αυτά μπορεί να εξαφανιστούν όλα. Γι’ αυτό επιμένω ότι η βάση της ασφάλειας χρειάζεται να πάει αλλού, στο ότι είμαι ασφαλής επειδή είμαι αιώνιος και οι αγαπημένοι μου είναι αιώνιοι, ότι είμαι ασφαλής επειδή μπορεί να συμβεί μόνο αυτό που εξυπηρετεί την εξέλιξη και ευνοεί το λόγο ύπαρξής μου, και το ίδιο ισχύει για τους αγαπημένους μου, και είμαι ασφαλής επειδή μέσα μου υπάρχει η δύναμη να αντιμετωπίζω οτιδήποτε προκύψει. Με αυτές τις 3 πεποιθήσεις, εκεί μπορεί να υπάρχει αίσθημα ασφάλειας που δε στηρίζεται πάνω στο τι έχω ή στο τι φαντάζομαι πως θα είναι πάντα εκεί. Για την επόμενη φορά σκεφτείτε όλο και περισσότερο για το άγχος και για το φόβο.
Πόνος, λύπη και αδικία. Ποιες πεποιθήσεις δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα; Παραδείγματα. Πόνος, λύπη και αδικία. Όχι όλα μαζί. Ελπινίκη;
Είμαι ασφαλής όταν με αγαπούν οι άλλοι. Διαφορετικά θα μείνω μόνη.
Οκ, ο πόνος είναι ότι δεν έχω την αγάπη που θέλω. Δεν έχω την αγάπη και πονάω επειδή πιστεύω ότι χρειάζομαι την αγάπη των άλλων και αν δεν είχα την πεποίθηση ότι χρειάζομαι την αγάπη των άλλων δεν θα πονούσα. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί πόνο;
Όταν κάποιος νομίζω ότι με απορρίπτει.
Οκ, όταν νιώθω ότι με απορρίπτουν μπορεί να νιώθω πόνο και αδικία. Και η πεποίθηση είναι ότι θέλω και χρειάζομαι την αποδοχή του άλλου για να είμαι καλά. Γιατί χρειάζομαι την αποδοχή του άλλου για να είμαι καλά;
Επειδή μόνο τότε αξίζω.
Πρέπει να προσέξετε ένα πράγμα όταν κάνετε ενεργητική ακρόαση. Είναι πολύ εύκολο να δεχτείτε μια απάντηση σαν να είναι βέβαιη. Αυτό είναι λάθος. Πρέπει να είστε σαν ένα παιδί 2 χρονών που δεν καταλαβαίνετε τίποτα απολύτως. Είστε ένα παιδί 2 χρονών που δεν ξέρει γιατί κάποιος χρειάζεται αποδοχή για να νιώθει καλά. Γιατί να είναι δεδομένο αυτό; Δεν υπάρχουν άνθρωποι που έχουν καταφέρει να είναι καλά χωρίς αυτό, άνθρωποι που τους έχει απορρίψει όλη η κοινωνία; Που έχουν διωχτεί από την κοινωνία αλλά επειδή είναι τόσο συνδεδεμένοι με το λόγο ύπαρξής τους, με τα ιδανικά τους, με το σκοπό τους μέσα τους, και με την επαφή τους με το θείο που δεν έχουν πρόβλημα; Γιατί είναι δεδομένο; Είναι πολύ σημαντικό σαν συντονιστές να μη σταματήσετε ακόμα και εκεί που φτάσαμε. Και αν πεθάνεις τι πιστεύεις για το θάνατο; Είναι η διαδικασία του θανάτου; Είναι ο πόνος; Είναι αυτό που φαντάζεσαι ότι θα γίνει μετά από το θάνατο; Τι συγκεκριμένο φοβάσαι; Γιατί να μη ρωτάω συγκεκριμένα για το θάνατο τι φοβάται ο άνθρωπος; Γιατί είναι δεδομένο ότι πρέπει να φοβάται το θάνατο; Ή ότι χρειάζεται αποδοχή για να νιώθει καλά. Όλα είναι πεποιθήσεις. Είναι πολύ σημαντικό να μη σταματήσουμε.
Είπαμε ότι χρειάζομαι την αποδοχή του άλλου γιατί τότε μόνο αξίζω. Θα σταματήσουμε εκεί δηλαδή;
Όχι. Και γιατί αξίζεις όταν σε αποδέχεται ο άλλος και δεν αξίζεις όταν δεν σε αποδέχεται;
Γιατί αξίζεις όμως σαν άνθρωπος; Δηλαδή η ερώτηση θα πάει εκεί;
Οκ, τι είναι αυτό που αξίζεις και δεν αξίζεις, γιατί αξίζεις αν σε δέχεται ο άλλος και δεν αξίζεις αν δεν σε δέχεται; Επειδή η πεποίθησή μου στηρίζεται στην αποδοχή του άλλου; Και αν έχεις 10 άτομα και κάθε ένα έχει άλλη γνώμη; Σύμφωνα με ποιανού τη γνώμη αξίζεις; Δεν σταματάμε. Δεν ξέρουμε. Είναι πολύ σημαντικό. Ο συντονιστής δεν ξέρει τίποτα. Και συνεχίζει, δεν σταματάει ότι ναι, εντάξει, είναι δεδομένο, καταλαβαίνω. Καταλαβαίνουμε, δεν είναι ότι δεν καταλαβαίνουμε, δεν απορρίπτουμε το γεγονός ότι –, γιατί έχουμε τις ίδιες πεποιθήσεις και τους ίδιους μηχανισμούς αλλά δεν σημαίνει αυτό ότι εκεί τελειώνει το θέμα. Είναι όλα πεποιθήσεις.
Άμα κολλήσει σε ένα σημείο και δεν μπορεί να πάει παρακάτω; Προσπαθείς να του πεις εσύ κάτι;
Μπορεί να πούμε, ξέρεις, έρχονται στο νου μου μερικές πιθανότητες. Χωρίς να θέλω καθόλου να σε επηρεάζω, γιατί οι πιθανότητες που θα πω μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με σένα. Θέλω να μοιραστώ μαζί σου κάποιες πιθανότητες που έρχονται στο νου μου. Σκέφτομαι αυτό, σκέφτομαι το άλλο. Αλλά με έναν τέτοιο πρόλογο. Και να νιώθεις απόλυτη ελευθερία να μη δεχτείς αυτό που λέω. Και τότε μπορώ να μοιραστώ τις πιθανότητες που έρχονται στο νου μου λόγω διαίσθησης ή λόγω εμπειρίας. Και ότι η εμπειρία επίσης σιγά-σιγά θα δημιουργεί και διαίσθηση. Σιγά-σιγά αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε γιατί γίνεται, από την πολλή εμπειρία που αποκτάμε.
Αυτές οι ερωτήσεις μπορούν να πάνε τόσο βαθιά σε έναν άνθρωπο που δεν έχει ιδέα και δεν έχει μπει σε αυτή τη διαδικασία;
Εξαρτάται από τον άνθρωπο. Μπορεί οι άνθρωποι να μην ασχολούνται αλλά να έχουν μια αυτογνωσία χωρίς να ασχοληθούν με την αυτογνωσία. Μπορεί να αντιδράσει και τότε σταματάμε. Νιώθεις ότι σε πιέζω; Θέλεις να σταματήσω με τις ερωτήσεις; Όλα γίνονται. Δηλαδή με μια απλότητα, με μια ειλικρίνεια, με μια άνεση. Ότι έχεις κάθε δικαίωμα να σταματήσουμε εδώ. Θέλεις να το σκεφτείς; Σκέψου τι είναι αυτό που θέλεις. Θέλεις να πάμε βαθύτερα; Προτιμάς να το αφήσουμε έτσι σήμερα; Είναι όλα πάρα πολύ απλά. Είναι πολύ απλά τα πράγματα και είναι σημαντικό όσο πιο άνετοι είμαστε εμείς και όσο δεν τσιμπάμε ότι εμείς πρέπει να βρούμε τη λύση και ότι ο άνθρωπος πρέπει να φύγει φωτισμένος και χαρούμενος. Είναι μεγάλη παγίδα. Ξέρεις πόσες φορές αυτή την εβδομάδα δεν ήξερα καθόλου και άφησα τον άνθρωπο να φύγει χωρίς να ξέρω ούτε εγώ ούτε αυτός τι πρέπει να κάνει. Είναι δική σου απόφαση, εγώ δεν ξέρω τι πρέπει να κάνεις. Δεν έχω ιδέα. Και ακούω τον εαυτό μου να το λέει αυτό όλο και περισσότερο. Εκεί που πριν από 15 χρόνια έλεγα, να κάνεις αυτό, να κάνεις το άλλο. Καταλαβαίνω ότι δεν ξέρω καθόλου τι πρέπει να κάνει ο άλλος. Είναι μια μεγάλη ψευδαίσθηση αυτό. Ξέρω τι πρέπει να κάνει για να βρει την ευτυχία; Δεν ξέρω τι πρέπει να κάνει.
Άλλο για τον πόνο, τη λύπη, την αδικία;
Θλίβομαι όταν με εμποδίζει κάποιος να κάνω κάτι που το γνωρίζω και που η αξία μου ανεβαίνει με το να πω να, αυτή είναι η λύση.
Και ο πόνος είναι ότι εμποδίζεσαι να κάνεις κάτι που αυξάνει την αξία σου, κατά τη γνώμη σου. Και η πεποίθηση είναι ότι;
Ότι αξίζω όταν το μυαλό μου – θυμάμαι τη μητέρα μου που έλεγε πίσω από τον πατέρα μου, κοίτα, το μυαλό του δεν παίρνει στροφές, δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Από τότε εγώ ήθελα να αποδείξω ότι το μυαλό μου παίρνει στροφές. Προσπαθούσα και ένιωθα ότι η αξία μου είναι εκεί.
Οκ, η πεποίθηση είναι ότι πρέπει να αποδείξω την αξία μου και πονάω όταν οι άλλοι με εμποδίζουν.
Εδώ βέβαια η ενεργητική ακρόαση θα πάει σε δυο κατευθύνσεις: πώς θα απελευθερωθεί από την πεποίθηση που την κάνει να νιώθει την ανάγκη να αποδείξει την αξία της και συγκεκριμένα με τις στροφές, και δεύτερο οι πεποιθήσεις που την κάνουν να επιτρέπει σε κάποιον να την εμποδίζει, δηλαδή ο μηχανισμός που λέει, πώς μπορεί κάποιος να σε εμποδίζει να σκεφτείς;
Ας πούμε η αδερφή μου. Ήξερε ότι θα βρω τη λύση, έλεγα ότι η λύση είναι αυτή, οπόταν φρόντιζε να μην υπάρχει λύση για να υπάρχει εμπόδιο.
Οκ, και πάλι το ερώτημα είναι, σήμερα αν μπορεί κάποιος να σου το κάνει αυτό;
Βεβαίως και μπορεί και το καταλαβαίνω.
Πώς;
Είχα φτιάξει στο σπίτι το αυθαίρετο ένα τοιχίο πριν από χρόνια και ένας γείτονας με κάρφωσε στην αστυνομία ότι σήμερα το έκανα το τοιχίο. Βέβαια κατάφερα πάλι με τις στροφές να αποδείξω ότι ήταν από χρόνια αυτό το τοιχίο, όμως το εμπόδιο ήταν εκεί και η θλίψη ήρθε.
Ναι, αλλά τα κατάφερες. Θέλω να πω ότι δεν μπορούσε ο άλλος – Δηλαδή η πεποίθηση ότι οι άλλοι μπορούν να με εμποδίζουν δεν είναι παρά μια πεποίθηση. Και μια προδιάθεση στο μυαλό σου ότι κινδυνεύω από τη διάθεση των άλλων να με εμποδίζουν. Έχει γίνει μια σκεπτομορφή που δημιουργεί αυτή την πραγματικότητα. Την ελκύεις. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί πόνο ή αδικία ή λύπη;
Όταν με εγκαταλείπουν οι άλλοι.
Και τι πιστεύεις όταν σε εγκαταλείπουν οι άλλοι; Που σε κάνει να πονάς;
Ότι δεν αξίζω.
Και γιατί δεν αξίζεις όταν σε εγκαταλείπουν οι άλλοι;
Γιατί κάτι κάνω λάθος.
Και αν κάνεις κάτι λάθος;
Δεν αξίζω.
Και αν δεν αξίζεις;
Θα με εγκαταλείψουν. Ένας φαύλος κύκλος είναι. Είναι δύο πεποιθήσεις.
Οκ, ότι δεν αξίζω και θα με εγκαταλείψουν.
Είμαι ένοχη μάλλον που με εγκαταλείπουν.
Φταίω εγώ που με εγκαταλείπουν. Και εδώ η θετική πεποίθηση είναι τι;
Στο καλό παιδιά, μια χαρά είμαι μόνη μου. Οι άλλοι έχουν το πρόβλημα.
Οκ, στο καλό. Να ευχόμαστε στον άλλον να είναι καλά. Πολλές φορές όταν υπάρχει μια προσκόλληση ζητάω από τον άλλον να οραματιστεί αυτόν που φεύγει μέσα σε φως, να είναι καλά. Να ευχόμαστε για την ευτυχία του, για την υγεία του, για την εξέλιξή του. Γιατί έχοντας θετικές ευχές για αυτόν που μας εγκαταλείπει είναι μια βασική λύση εσωτερική. Είναι μια θέση δύναμης και όχι αδυναμίας.
Και τον ελευθερώνουμε να πράξει με την επιθυμία του.
Ελευθερώνουμε και τον εαυτό μας από την προσκόλληση αυτή.
Όταν ελευθερώνουμε τον άλλον ελευθερωνόμαστε και εμείς.
Ποιες άλλες θετικές πεποιθήσεις μας απελευθερώνουν από τον πόνο, τη λύπη ή την αδικία;
Ότι είμαστε 100% υπεύθυνοι για τα θέματά μας, δηλαδή δεν μας τα δημιουργούν οι άλλοι.
Οκ, δεν δημιουργούν οι άλλοι τα συναισθήματά μας, τα δημιουργούμε εμείς. Ότι αυτό που συμβαίνει, συμβαίνει για να εξυπηρετήσει την εξέλιξη. Άλλες πεποιθήσεις που μας ελευθερώνουν;
Είμαι ασφαλής ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των άλλων.
Είμαι ασφαλής έτσι κι αλλιώς
Ότι δεν είμαι ο στόχος, ο άλλος λειτούργησε έτσι από δική του __
Σημαντικό. Δεν είμαι ο στόχος της αρνητικότητας του άλλου, έχει προβλήματα.
Για την επόμενη εβδομάδα θέλω να δημιουργήσετε πιο ολοκληρωμένες καταστάσεις, με πεποιθήσεις που οδηγούν στα συναισθήματα αυτά. Μην περιοριστείτε στις δικές σας πεποιθήσεις, σκεφτείτε και πεποιθήσεις άλλων ανθρώπων και πεποιθήσεις που είναι η λύση. Ας μιλήσουμε λίγο για το τελευταίο: απογοήτευση. Ποιες πεποιθήσεις δημιουργούν απογοήτευση;
Οι επιλογές που μπορεί να κάνεις.
Αυτό είναι η αφορμή. Κάνω λανθασμένες επιλογές.
Και νιώθω απογοήτευση.
Απογοητεύομαι με τον εαυτό μου επειδή δεν κάνω σωστές επιλογές. Και αν δεν κάνεις σωστές επιλογές;
Αν δεν κάνω σωστές επιλογές, κάνω λάθη. Και αν κάνω λάθη, δεν αξίζω.
Πάλι καταλήγεις στην αξία σου. Γιατί δεν δέχεστε ότι δεν αξίζετε έτσι κι αλλιώς και να τελειώσει το θέμα; (γέλια) Δεν αξίζω, τελείωσε, δεν κάνω καμία άλλη προσπάθεια, ούτε το φοβάμαι, είναι δεδομένο. Σαν προσωπικότητες πώς να αξίζουμε παιδιά; Δηλαδή η αξία μας δεν μπορεί να στηρίζεται εκεί. Είναι γεμάτο με αδυναμίες, με εγωισμό, με φόβους, με προσκολλήσεις. Αξίζεις σαν όργανο στην εξέλιξη αλλά δεν μπορούμε να στηρίξουμε την αξία μας εκεί. Σίγουρα θα υπάρχει περηφάνια, θα υπάρχει εγωισμός, θα υπάρχει ψευδαίσθηση, θα υπάρχει σύγκριση, θα υπάρχει φόβος. Από τη στιγμή που καταλαβαίνω ότι η αξία μου δεν στηρίζεται επάνω σε αυτή την προσωπικότητα, προσπαθώ να έχω σαν βιτρίνα μέσα στη ζωή μου και να αξίζω και ότι η αξία μου βρίσκεται απλώς σαν θεία ύπαρξη, απαλλάσσομαι από το παιχνίδι πια. Είναι πολύ κουραστικό. Και βέβαια, σαν θεία ύπαρξη δεν φοβάμαι και το θάνατο. Λύνει και τα δύο βασικά προβλήματα του ανθρώπου, δηλαδή την αξία και το θάνατο. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί απογοήτευση;
Απογοητεύομαι όταν αντιμετωπίζω την αχαριστία. Η πεποίθησή μου είναι ότι η ευγνωμοσύνη είναι χαρακτηριστικό του σωστού ανθρώπου. Ότι είναι απαραίτητη. Από άποψη(..?), από άποψη συνειδήσεως, δηλαδή έτσι το νιώθω.
Οκ, τι κάνει εδώ τώρα; Καλύπτει μια ανάγκη με μια γενική πεποίθηση. Λέει, έτσι είναι το σωστό. Αλλά δεν υποφέρουμε επειδή δεν γίνεται το σωστό, υποφέρουμε επειδή θίγει μια δική μας ανάγκη. Όποτε κάποιος απαντάει με μια τέτοια πεποίθηση πρέπει να το κάνετε πιο προσωπικό και να ρωτήσετε, τι χάνεις εσύ όταν ο άλλος δεν έχει ευγνωμοσύνη; Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου, ότι είναι μια αρετή, ότι το σωστό θα ήταν όλοι οι άνθρωποι να έχουν ευγνωμοσύνη. Είμαστε σε πλήρη συμφωνία αλλά δεν θα έχανες τον ύπνο σου γι’ αυτό και δεν θα στενοχωριόσουν γι’ αυτό αν δεν έχανες και κάτι εσύ. Γιατί αν εμείς έχουμε σαν προϋπόθεση τη σωστή συμπεριφορά όλων των ανθρώπων για να είμαστε καλά, θα ήμασταν στο τρελοκομείο όλοι μας. Γιατί δεν υπάρχει σωστή συμπεριφορά. Δεν υπάρχει. Αλλά δεν το αφήνουμε αυτό να μας εμποδίζει να είμαστε ευτυχισμένοι. Το αφήνουμε όταν θίγει μια προσωπική ανάγκη. Προσέξτε, μην παγιδευτείτε σε αυτό. Όταν ο άλλος κάνει μια γενικότητα και λέει, επειδή πιστεύω ότι αυτό είναι το σωστό, στενοχωριέμαι. Όχι. Στενοχωριέσαι επειδή θίγει κάποια προσωπική σου ανάγκη. Τι είναι αυτό που χάνεις εσύ όταν δεν υπάρχει ευγνωμοσύνη; Τι χάνεις όταν υπάρχει αγνωμοσύνη εκ μέρους των άλλων; Τι κινδυνεύει αν ο άλλος δεν έχει ευγνωμοσύνη για αυτά που έχεις προσφέρει, για αυτά που κάνεις;
Καταρχήν, εγώ όταν προσφέρω δεν περιμένω να πάρω.
Τότε γιατί σε στενοχωρεί η αγνωμοσύνη;
Οι θετικές μου αντιλήψεις εδώ είναι ότι η άγνοια των άλλων και όλοι είμαστε δημιουργήματα του θεού και ίσως κάτι θέλει να με διδάξει και για τον άλλον, κάτι να θέλει να μου πει.
Γιατί χρειάζεσαι ο άλλος να έχει ευγνωμοσύνη;
Δεν μπορώ να σκεφτώ συγκεκριμένα.
Οκ, για την επόμενη εβδομάδα, σκέψου το. Γιατί χρειάζεσαι ο άλλος να έχει ευγνωμοσύνη;
Όχι προς εμένα, γενικά μιλάω.
Οτιδήποτε. Μήπως θέλεις παρέα;
Έχω.
Στην ευγνωμοσύνη.
Όχι, είμαι εντάξει από αυτό.
Κάτι κινητοποιεί, είναι συμπαθητική δόνηση. Προσέξτε τον νόμο της συμπαθητικής δόνησης. Με ενοχλεί επειδή χτυπάει κάτι μέσα μου. Χτυπάει κάτι που έχω βιώσει σαν παιδί, μου χτυπάει μια ανάγκη που έχω αυτή τη στιγμή, κάτι χάνω, κάτι ξυπνάει μέσα μου όταν το βλέπω αυτό. Και δοκίμασε εργασία είναι (?) να μην το δεχτούμε αυτό, ότι δεν μπορώ να νιώθω καλά επειδή είναι λανθασμένη η συμπεριφορά γιατί θα τρελαθούμε όλοι. Δεν υπάρχουν σωστές συμπεριφορές γύρω μας. Άρα πρέπει να δούμε τι χτυπάει μέσα μου αυτό. Εντάξει;
Τι θα μπορούσε να κάνει;
Καταρχήν αν δεν είναι ευγνωμοσύνη προς εμένα τότε είναι μια αναγνώριση της προσφοράς μου, άρα της αξίας μου.
Έτσι όπως το είπε, δηλαδή ενοχλούμαι όταν οι άλλοι είναι αγνώμονες.
Θα πρέπει να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Δώστε μας 5 παραδείγματα. Και επιλέγουμε ένα παράδειγμα και κάνουμε ανάλυση πάνω στο παράδειγμα. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί απογοήτευση; Θυμηθείτε τι σημαίνει απογοήτευση.
Όταν έχω προσκόλληση στο αποτέλεσμα.
Κάθε προσκόλληση προς κάθε αποτέλεσμα δημιουργεί απογοήτευση όταν δεν ικανοποιείται αυτή η προσκόλληση. Και το ερώτημα είναι, πάντα με την απογοήτευση, τι χάνω όταν τα πράγματα δεν γίνονται όπως περιμένω και χρειάζομαι να γίνονται. Είναι η αξία, είναι η ασφάλεια, είναι η ελευθερία, είναι η απόλαυση; Τι χάνω; Αδυνατώ να καταλάβω γιατί γράφουν τεράστια βιβλία για την ψυχολογία. Αδυνατώ να καταλάβω. Για μένα η ψυχολογία είναι πάρα πολύ απλό πράγμα: κινδυνεύουν ανάγκες. Τι άλλο χρειάζεται να ξέρω; Δεν χρειάζεται να ξέρουμε τίποτε άλλο. Οι ανάγκες δημιουργούν συναισθήματα. Έχεις ερωτικό συναίσθημα; Κάποια ανάγκη κινδυνεύει, κάποια ανάγκη θίγεται. Ποια ανάγκη θίγεται; Τι είναι όλη αυτή η περίπλοκη ανάλυση, από εδώ και από εκεί, στατιστικά; Γιατί χρειάζεται; Ο άνθρωπος έχει μια ανάγκη που δεν ικανοποιείται και είναι στενοχωρημένος, θυμωμένος, νιώθει ζήλια. Είναι τόσο απλό το πράγμα. Η ψυχολογία του ανθρώπου είναι πάρα πολύ απλό πράγμα. Η ποικιλία της εμφάνισης του ίδιου μηχανισμού είναι μεγάλη. Κάθε άνθρωπος θα τον εμφανίζει διαφορετικά. Αλλά στο βάθος, απλώς κάποια ανάγκη δεν ικανοποιείται, η ο άνθρωπος φοβάται ότι μια ανάγκη δεν θα ικανοποιηθεί. Ή νιώθει ότι δεν αξίζει να ικανοποιηθεί μια ανάγκη του. Όλο για ανάγκες είναι.
Να ρωτήσω κάτι; Όταν αισθάνεσαι ότι χάνεις χρόνο, τι ανάγκη είναι;
Για χρόνο. Να κάνεις κάτι συγκεκριμένο με το χρόνο σου που δεν το κάνεις. Τι είναι αυτό που θέλεις να κάνεις με το χρόνο σου και δεν το κάνεις;
Κάνω κάτι, μπορεί να μην το πετύχω.
Για να έχω την πεποίθηση ότι χάνω χρόνο σημαίνει ότι δεν εκτιμάω αυτό που κάνω με το χρόνο μου και έχω βάλει στο νου μου ότι κάτι άλλο αξίζει περισσότερο ή χρειάζομαι να κάνω με το χρόνο μου. Είναι απλό. Τότε γιατί δίνω αξία σε αυτό που με κάνει να λέω ότι χάνω το χρόνο μου, και τι είναι αυτό που πιστεύω ότι χρειάζομαι να κάνω για να νιώθω ότι αξιοποιώ και δεν χάνω το χρόνο μου;
Δεν ξέρω, το ψάχνω.
Εντάξει, να το ψάξεις. Αξίζει ή δεν αξίζει να ξοδεύεις χρόνο για αυτό το θέμα.
Για να ψάχνω;
Ναι.
Τώρα αν φωτιστώ ξαφνικά θα σου πω, μια χαρά. Αλλά δεν φωτίζομαι.
Επειδή εσύ είσαι ήδη φωτισμένη. Έχεις πεποίθηση ότι δεν είσαι φωτισμένη. Μια πεποίθηση είναι και αυτή επίσης. (γέλια) Για ποιο άλλο λόγο απογοητευόμαστε;
Όταν κάποια πράγματα επαναλαμβάνονται. Η αίσθηση ότι δεν υπάρχει πρόοδος.
Οκ. Η ερώτηση είναι, τι χρειάζομαι από την περίπτωση αυτή και δεν το έχω και νιώθω απογοήτευση; Τι χρειάζομαι από τους άλλους, τι χρειάζομαι από τον εαυτό μου, ποια είναι η ανάγκη που απογοητεύομαι; Προσέξτε και την λέξη. Για να απογοητεύομαι πρώτον πρέπει να γοητεύομαι. Για να απογοητεύομαι από αυτό στο οποίο έχω γοητευτεί. Που σημαίνει ότι έχω κάποια προσδοκία. Κάποια ιδέα στο νου μου για το τι χρειάζεται να γίνει είτε από εμένα είτε από τους άλλους. Κι όταν δεν γίνεται αυτό που πιστεύω ότι χρειάζομαι ή από τους άλλους ή από τον εαυτό μου φεύγω από την γοήτευση και νιώθω απογοήτευση. Όπως έλεγε ο Σουάμι Σατσιντανάντα, no appointments, no disappointments. Δεν περιμένεις τίποτα, δεν απογοητεύεσαι. Δεν έχεις κάποια συγκεκριμένα πράγματα στο νου σου που πρέπει να γίνουν ή να έχεις από τον εαυτό σου. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε ιδανικά και στόχους. Και πολλές φορές νιώθουμε απογοήτευση επειδή πραγματικά το μάθημά μας είναι να προχωρήσουμε και να δράμε. Όπως είπα στην αρχή του μαθήματος, το μάθημα δεν είναι μόνο να απελευθερωθώ από το αρνητικό συναίσθημα αλλά πολλές φορές το μάθημα είναι να δραστηριοποιηθώ πιο ενεργά και να κάνω αυτό για το οποίο νιώθω απογοήτευση, να το φτιάξω και εξωτερικά το πράγμα.
Πρέπει να απογοητεύεται κανείς όταν έχει ένα στόχο αλλά δεν έχει την υπομονή να περιμένει να εξελιχθεί ο υψηλός στόχος;
Οκ, νιώθω απογοήτευση από ανυπομονησία δηλαδή. Και από έλλειψη μεθοδικότητας και έλλειψη αφοσίωσης.
Ναι το περισσότερο που έχω στο μυαλό έχει να κάνει με την υπομονή.
Οκ, υπάρχουν άνθρωποι που απογοητεύονται εύκολα ή που απογοητεύονται βλέποντας το στόχο και βλέποντάς τον πολύ μακριά, και μη κάνοντας τα πρώτα βήματα προς το στόχο που άλλοι που απλώς βάζουν το κεφάλι τους κάτω και λένε, εντάξει, το πρώτο βήμα είναι αυτό και το επόμενο βήμα είναι αυτό, μετά από ένα χρονικό διάστημα έχουν φτάσει εκεί που άλλοι δεν έχουν ξεκινήσει επειδή νιώθουν ότι ο στόχος είναι πολύ μακριά και είναι δύσκολο.
Αυτό λέγεται αποθάρρυνση. Πρώτο στάδιο είναι η αποθάρρυνση, η απογοήτευση έρχεται μετά.
Συμφωνώ. Άλλο;
Απογοητεύομαι όταν, παρόλη την αυτογνωσία που έχω κάνει, βλέπω ότι τα ίδια γεγονότα επαναλαμβάνονται στη ζωή μου. Ακόμα δεν έχω πάρει το μάθημά μου;
Είναι πολύ φυσικό αυτό και ο Πατάντζαλι αναφέρεται σε αυτό σαν ένα από τα νέα βασικά εμπόδια στην εξέλιξη. Η απογοήτευση με την ανικανότητά μας να διατηρήσουμε ένα επίπεδο εξέλιξης. Λέει ότι αυτό είναι ένα βασικό εμπόδιο στην εξέλιξη που κάνει πολλούς ανθρώπους να απογοητεύονται και να σταματούν την προσπάθεια. Και τότε η λύση γι’ αυτό τι είναι; Η αντίθετη θετική σκέψη είναι ποια;
Ό,τι έχει γίνει μέχρι τώρα έχει γίνει, μπορώ από εδώ και πέρα να δώσω περισσότερη ..?..
Οκ, το παρελθόν δεν έχει σημασία, αυτό που έχει σημασία είναι ότι ακόμα επιθυμώ αυτό το αποτέλεσμα. Άλλο;
Ότι είμαι ασφαλής ανεξάρτητα από το βαθμό εξέλιξής μου.
Άλλο;
Ότι αξίζω έτσι κι αλλιώς.
Άλλο;
Ότι είμαι στο σημείο εξέλιξης που πρέπει να είμαι.
Οκ, είμαι εκεί που μπορώ να είμαι και είμαι εκεί που είμαι. Και αν δεν το δεχτώ αυτό είναι σαν να είμαι στην Αθήνα και ξεκινώ να πάω στη Θεσσαλονίκη και να καταλάβω ότι είμαι ακόμα στην Λάρισα και μου ακούγεται κάπως αυτό και σταματάω γιατί είμαι ακόμα στην Λάρισα. Θα δεχτώ ότι είμαι στην Λάρισα και θα συνεχίσω για να πάω στη Θεσσαλονίκη, δηλαδή δεν έχει κανένα νόημα να σταματήσω. Να καταλάβω επίσης ότι αν είναι σημαντικό για μένα αυτό, άσχετα με το τι έχω καταφέρει ή όχι. Και επίσης να καταλάβω τη φύση του χρόνου και τη φύση των ανθρώπινων ιδιοτήτων με την έννοια ότι αυτές οι τάσεις έχουν διαμορφωθεί μέσα από χιλιάδες ενσαρκώσεις, μέσα από χιλιάδες χρόνια και είναι πολύ φυσικό να θέλουν λίγο χρόνο για να τονωθούν.
Πολλές φορές πιστεύω ότι η προσπάθεια για να.., επειδή κάνω προσπάθεια με ένα στόχο συγκεκριμένο, η πορεία αυτή με την προσπάθεια έχει μια γοητεία, μια απόλαυση. Δηλαδή το αποτέλεσμα πολλές φορές δεν είναι αυτό που προσδοκάς αλλά το ταξίδι ας πούμε στην Ιθάκη έχει αυτή τη διάρκεια που πολλές φορές είναι ταξίδι ζωής ας πούμε, και δεν το φτάνεις ποτέ, είναι σαν ουτοπία.
Οκ, να αλλάξω την εστίασή μου από το αποτέλεσμα στη διαδικασία, στο ταξίδι. Να απολαμβάνω την πορεία παρά να στενοχωριέμαι ότι δεν είμαι στο αποτέλεσμα. Να απολαμβάνω τη διαδικασία, την πρόκληση της διαδικασίας. Άλλη λύση για την αποθάρρυνση και την απογοήτευση;
Έχουμε κι άλλες ζωές (γέλια)
Έχουμε κι άλλες ζωές αλλά να μην αράξουμε εντελώς σε αυτή. Νομίζω ότι αυτός είναι ένας από τους λόγους που η εκκλησία έχει βγάλει από την Καινή Διαθήκη τις αναφορές στην μετενσάρκωση, για να μην ποντάρουν οι άνθρωποι σε αυτό.
Ναι, αλλά μιλάει για την μετά θάνατο ζωή και αυτό το λέει για να ελέγξει.
Ναι, και τα δυο είναι για τον έλεγχο. Να σκεφτούμε επίσης την ιδέα ότι έχω άλλες ενσαρκώσεις. Τι σημαίνει αυτό; Ότι έχω άλλες ενσαρκώσεις για να συνεχίσω να υποφέρω μέχρι να αλλάξω. Γιατί όσο δεν αλλάζω θα υποφέρω. Τότε η ιδέα άλλων ενσαρκώσεων δεν έχει κανένα νόημα γιατί απλώς υποφέρω περισσότερο χρονικό διάστημα. Ο στόχος αυτή τη στιγμή δεν είναι να είμαι αγαπητός στο Θεό, είναι να ελευθερωθώ από την άγνοια που με κάνει να υποφέρω και δημιουργώ μια μειονεκτική πραγματικότητα και για μένα αλλά και για τους ανθρώπους γύρω μου. Η ιδέα της άλλης ενσάρκωσης δεν είναι μεγάλη παρηγοριά. Άλλο;
Λέει ο Καζαντζάκης, δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα, είμαι ελεύθερος.
Ακριβώς. Άλλες θετικές πεποιθήσεις που μας ελευθερώνουν από την απογοήτευση; Τι σας βοηθάει να ελευθερωθείτε από την απογοήτευση και την αποθάρρυνση;
Είναι όλα όπως πρέπει να είναι.
Οκ, είναι όλα όπως πρέπει να είναι, ότι τα πράγματα είναι όπως πρέπει να είναι. Δεν σημαίνει αυτό ότι τα αποτελέσματα πρέπει να είναι τα ίδια αποτελέσματα σε λίγο. Εντάξει; Ας προχωρήσουμε και ας κοιτάξουμε τη ζήλια που δεν δουλέψαμε σήμερα και θα γράψετε αυτή την εβδομάδα, άρα έχουμε λίγο χρόνο να ακούσουμε τις ιδέες σας πάνω σε αυτό. Ποιες πεποιθήσεις δημιουργούν ζήλια;
Πρέπει να είμαστε καλύτεροι από τους άλλους.
Οκ, πρέπει να είμαι καλύτερη από τους άλλους επειδή;
Επειδή έτσι αξίζω.
Και αξίζω όταν είμαι καλύτερη από τους άλλους επειδή;
Θα έχω την αποδοχή των άλλων.
Και θα έχω την αποδοχή των άλλων επειδή;
Είναι φαύλος κύκλος. Επειδή αξίζω και θα έχω την αποδοχή των άλλων.
Αληθεύει αυτό; Μας αποδέχονται οι άλλοι επειδή είμαστε καλύτεροι από αυτούς;
Ποτέ.
Ή μας ζηλεύουν και μας φθονούν και επιθυμούν την ..; Δηλαδή με ποιους ανθρώπους νιώθουμε άνετα; Με τους ανθρώπους που είναι τέλειοι ή με τους ανθρώπους που έχουν ελαττώματα;
Θαυμάζουμε τους δυνατούς.
Τους θαυμάζουμε αλλά τους κάνουμε παρέα;
Αν θέλουμε να μάθουμε από αυτούς, ναι, τους κάνουμε παρέα.
Αλλά με ποιον νιώθεις άνετα; Ποιον δέχεσαι σαν φίλο; Έναν τέλειο άνθρωπο ή έναν ..;
Έναν άνθρωπο τον έχεις φίλο και έναν άλλο άνθρωπο τον κάνεις παρέα ..
Έχουμε την πεποίθηση ότι θα με αγαπούν αν είμαι τέλειος. Είπες, θα με αγαπούν αν είμαι ανώτερη. Και εγώ λέω, είναι αλήθεια αυτό; Οι άνθρωποι αγαπούν αυτούς που τους θεωρούν ανώτερους ή τους ζηλεύουν; Δεν σου λέω ότι δεν συμβαίνει αλλά είναι έτσι σε όλες τις περιπτώσεις;
Όχι.
Θέλω να πω ότι νομίζω πως δεν στέκει ιδιαίτερα σαν πεποίθηση.
Μα μιλάμε για τη ζήλια τώρα.
Έχω ζήλια επειδή πιστεύω ότι αν είμαι καλύτερος από τους άλλους θα με αγαπούν.
Και το αντίθετο.
Είναι αγάπη αυτό;
Εγώ δεν είπα να με αγαπούν, είπα να με αποδέχονται.
Οκ, θα με αποδέχονται. Και τότε θα αξίζω.
Ναι, είναι φαύλος κύκλος. Τότε αξίζω και πότε αξίζω; Όταν με αποδέχονται και πάει γύρω γύρω.
Οκ, μπορώ να είμαι ανώτερος από κάποιον;
Όχι, πεποίθηση είναι. Μπορώ να έχω χαρακτηριστικά καλύτερα από κάποιον άλλο, τα ταλέντα που λέμε.
Θα είσαι καλύτερα από κάποιο ποσοστό τοις εκατό και θα είσαι χειρότερα από κάποιο άλλο τοις εκατό. Και θα ζεις όλη την ημέρα αυτή την τραμπάλα. Όλη την ημέρα (γέλια). Όλη την ημέρα οι ορμόνες θα πηγαίνουν πάνω κάτω επειδή είστε ανώτεροι και κατώτεροι, ανώτεροι και κατώτεροι. Δεν σταματάει αυτό. Είναι πολύ κουραστικό πράγμα και οδηγεί σε αρνητικά συναισθήματα. Και στην επιφάνεια, και στον εγωισμό, και στην αλαζονεία, και στη ζήλια. Μέσα στη ζήλια δεν υπάρχει η επιθυμία για το καλό του άλλου, μας αρέσει να μην πετύχει. Μας αρέσει να συμβαίνουν στραβά σε κάποιον όταν τον ζηλεύουμε. Δηλαδή μας ανεβάζει όταν αποτυγχάνει ο άλλος. Και είναι οπωσδήποτε μια παγίδα. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί ζήλια;
Εγώ δεν θα πω πεποίθηση αλλά θα πω το εξής: δεν έχω νιώσει ποτέ ζήλια στη ζωή μου. Έχω νιώσει όμως άλλους να με ζηλεύουνε αλλά δεν με νοιάζει.
Οκ, τώρα όμως ρωτάω μια συγκεκριμένη ερώτηση. Ποιες πεποιθήσεις δημιουργούν ζήλια.
Δεν είμαι αυτό που θα ήθελα να είμαι.
Οκ, θα ήθελα να είμαι κάτι άλλο, άρα θα ήθελα να είμαι σαν κάποιον άλλο. Δηλαδή αν είχα τις ιδιότητες του άλλου τι;
Είτε χρήματα, είτε μόρφωση.
Αν είχα τα χρήματά του ή τη μόρφωσή του τι;
Θα άξιζα περισσότερο.
Τότε είναι θέμα αξίας. Άλλη πεποίθηση που δημιουργεί ζήλια; Όλο το θέμα είναι ότι η πεποίθηση είναι ότι αν έχω αυτό που έχει ο άλλος ή αν είμαι – και όταν λέω έχω μπορεί να είναι κάτι υλικό, π.χ. τη γυναίκα του, τον άντρα της (γέλια), ή το σπίτι του ή οτιδήποτε, ή αν έχω την ηρεμία του ή τις γνώσεις του ή την εμφάνισή του, θα ήμουν καλύτερα. Άρα θα ήμουν πιο ασφαλής, θα άξιζα, θα είχα τον θαυμασμό των άλλων, θα ήμουν πιο πνευματικός – ό,τι είναι αυτό που θαυμάζω και ζηλεύω. Το να έχω κάποιον σαν πρότυπο για μια καλλιέργεια αρετών δεν είναι άσχημο, αλλά προσέξτε, γιατί όταν εμείς εξελισσόμαστε δεν σημαίνει ότι θα γίνουμε σαν τον άλλον. Ο κάθε ένας έχει μια μοναδική κατάληξη της εξέλιξης που δεν πρέπει να τη βάλουμε σε καλούπια. Ότι δεν θα μου αρέσουν οι σοκολάτες και δεν θα καπνίζω και δεν θα πίνω και δεν θα μιλάω για τέτοια πράγματα. Δηλαδή θέλω να πω ότι η εξέλιξη δεν είναι αυτό το στενό πράγμα που έχουμε στο μυαλό μας, ένα συγκεκριμένο παράδειγμα του εξελιγμένου ανθρώπου. Κάθε άνθρωπος στη δική του εξέλιξη είναι μια μοναδική περίπτωση. Αλλά οι ιδιότητες της αγάπης, της ανιδιοτέλειας, της ειρήνης, της ανοχής, της συμπόνιας, της προσφοράς είναι ιδιότητες που καλά κάνουμε και θέλουμε να καλλιεργήσουμε. Όχι όμως να συγκρίνουμε τον εαυτό μας και να νιώθουμε λιγότερη αξία λόγω αυτού. Βασικά η ζήλια έρχεται από την ιδέα ότι θα ήμουν καλύτερα. Και κάθε ένας θα πρέπει να απαντά, γιατί; Αξία, ασφάλεια, ελευθερία, ευτυχία, τι; Τι θα έχεις αν έχεις αυτό που έχει ο άλλος. Άρα η θετική πεποίθηση είναι τι; Ποια είναι η λύση για τη ζήλια;
Αξίζω όπως είμαι.
Αξίζω όπως είμαι και δεύτερο;
Αξίζω σε κάθε περίπτωση.
Αξίζω σε κάθε περίπτωση, αξίζω το ίδιο με τον άλλον, όχι περισσότερο ούτε λιγότερο αλλά επίσης τι άλλο;
Είμαι μοναδική.
Είμαι μοναδικός και τι άλλο; Έχω ακριβώς αυτό που χρειάζομαι για τη δική μου εξέλιξη. Ο άλλος έχει τη γυναίκα και τα χρήματα και το αυτοκίνητο και ό,τι χρειάζεται για τη δική του εξέλιξη και τα δικά του μαθήματα και εγώ έχω το σύντροφο και την οικονομική κατάσταση και την υγεία και το σώμα που χρειάζομαι για τη δική μου εξέλιξη. Τώρα, το ότι έχω αυτό που χρειάζομαι για αυτή την εξέλιξή μου πάντα πέφτει σε δυο κατηγορίες: επειδή το μάθημά μου είναι να νιώθω καλά με αυτό που έχω ή επειδή το μάθημά μου είναι να αλλάξω αυτό που έχω. Επειδή έχω αυτό ακριβώς που χρειάζομαι για την εξέλιξή μου δεν σημαίνει ότι ο μόνος λόγος που το έχω είναι να το δεχτώ. Ο λόγος μπορεί να είναι και για να το αλλάξω. Όχι να αλλάξω το σύντροφο, αλλά να αλλάξω τη συμπεριφορά μου, να αλλάξω την κατάσταση.
Μπορεί το μάθημα να είναι και τα δυο; Πρώτα το ένα και μετά το άλλο; Πρώτα να το δεχτώ και μετά να το αλλάξω;
Βεβαίως.
Μου είπε ένας πελάτης μου ότι με χιλιάδες λίρες που του άφησε ο πατέρας του περιουσία, εκείνος παντρεύτηκε μια γυναίκα και έκανε ένα παιδί με προβλήματα υγείας και όλες αυτές οι λίρες πήγανε για να κοιμάται τώρα στο παγκάκι γιατί έκανε δουλειές διάφορες που πήγανε χαμένες. Πώς θα μπορούσα να είχα ζηλέψει αυτή την περιουσία από τους γονείς μου που δόξα τω θεώ …
Και όταν ζηλεύουμε δεν ξέρουμε τι άλλο έχει ο άλλος. Βλέπουμε αυτό που νομίζουμε ότι είναι καλύτερο από αυτό που έχουμε εμείς αλλά πόσοι άνθρωποι είχαν τα πάντα και αυτοκτόνησαν ή ήταν πολύ δυστυχισμένοι τελικά; Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι κάθε ψυχή βρίσκεται εκεί που έχει επιλέξει και έχει τις συνθήκες που χρειάζεται για την εξέλιξή της. Και το νόημα είναι η εξέλιξη. Και δεν θα ήταν καλύτερη η εξέλιξη αν είχατε τις συνθήκες του άλλου. Αν έχω τις συνθήκες που έχω για να μάθω να τις αλλάξω καλά κάνω. Αλλά χρειάζομαι αυτές τις συνθήκες για δικό μου ερέθισμα αυτή τη στιγμή. Και αν δεν μου αρέσει η ζωή μου ας την αλλάξω. Ας βάλω ενέργεια για να αλλάξω τα πράγματα. Δυο λεπτά ακόμα, ο θυμός. Ποιες πεποιθήσεις δημιουργούν το θυμό;
Φταίει ο άλλος. Σημαντικό. Αλλά για να φταίει υπάρχει κάτι πριν από αυτό.
Με εμποδίζει να πάρω/κάνω ό,τι θέλω.
Χρειάζομαι κάτι, ο άλλος με εμποδίζει να το έχω και φταίει που δεν έχω αυτό που θέλω. Πάντα όταν υπάρχει θυμός ρωτήστε, ποια ανάγκη σου εμποδίζει ο άλλος να ικανοποιήσεις; Π.χ. να κοιμάμαι, να έχω το σύντροφο που έχω, να έχω τα χρήματα που έχω, να έχω την επαγγελματική θέση που θέλω να έχω, να έχω το σεβασμό που θέλω, να έχω την αγάπη που θέλω, να έχω μια εικόνα στα μάτια των άλλων. Δηλαδή ο θυμός υπάρχει όταν ο άλλος μας εμποδίζει να ικανοποιήσουμε μια ανάγκη και εμείς θεωρούμε ότι ο άλλος είναι η αιτία που δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε αυτή την ανάγκη. Το ξαναλέω, δεν ξέρω γιατί γράφουν μεγάλα βιβλία για την ψυχολογία. Είναι τόσο απλά τα πράγματα. Μείνετε απλοί και θα δείτε πολύ καλύτερα αποτελέσματα από όλες τις περίπλοκες σκέψεις που τελικά δεν βοηθάνε. Είναι πολύ απλό. Τι είναι αυτό που χρειάζεσαι αυτή τη στιγμή και ο άλλος σε εμποδίζει να το έχεις; Αξία, ασφάλεια, ελευθερία, νιώθεις καταπίεση, δεν μπορείς να απολαύσεις κάποια πράγματα; Και πώς σε εμποδίζει ο άλλος; Γιατί εδώ είναι άλλο ερώτημα. Σε δένει σε καρέκλα με σκοινί, σου βάζει το πιστόλι στο κεφάλι, ή παίζει με την αξία σου μη δίνοντας έγκριση; Πώς σε εμποδίζει ο άλλος; Εσύ του επιτρέπεις να σε εμποδίζει. Εσύ από το φόβο σου και από τη δύναμη που δίνεις στον άλλο του επιτρέπεις να σε εμποδίζει. Υπάρχουν κάποιες εξαιρετικές περιπτώσεις που πράγματι βάζουν το πιστόλι στο κεφάλι αλλά τις περισσότερες φορές δεν συμβαίνει αυτό. Το 99% είναι ότι με απορρίπτει, με κριτικάρει, με απειλεί. Δηλαδή είναι πράγματα που εμείς παραδίδουμε την ελευθερία μας από το φόβο για τις συνέπειες του τι θα γίνει και συνήθως θα χάσω την αγάπη ή την έγκριση ή την υποστήριξη του άλλου. Αυτή είναι μια σημαντική ερώτηση. Πώς σε εμποδίζει; Με ποιο τρόπο; Και να καταλάβει ο άνθρωπος ότι τις περισσότερες φορές ο άλλος δεν ευθύνεται, εγώ δίνω τη δύναμη αυτή. Εγώ εμποδίζω τον εαυτό μου, όχι ο άλλος.
Ή γιατί μένω στο παρελθόν και είμαι θυμωμένη.
Οκ, μετά έχουμε το θυμό για αυτά που έχουν γίνει και δεν μπορούμε να το δεχτούμε και αυτό πολλές φορές κρύβει κάτι άλλο. Για παράδειγμα, είχα μια κυρία το Σαββατοκύριακο στην Κρήτη όπου ήμουν και που είπε, είμαι πάρα πολύ θυμωμένη με την νύφη μου που δεν σταμάτησε τον άντρα της, δηλαδή το γιο μου, να κάνει καταδύσεις και το παιδί πέθανε, 35 χρονών. Η γυναίκα έχασε τον άντρα της αλλά έπρεπε να τον σταματήσει αυτή. Και δεν μπορώ να τη συγχωρέσω με τίποτα. Μα πώς να τον σταματήσει; Αυτό πιθανόν κρύβει από πίσω την ενοχή της ίδιας της γυναίκας, της μητέρας του δηλαδή, που μάλλον οι σχέσεις δεν ήταν καλές και για να βρει διέξοδο γι’ αυτό έχει μείνει με μια οργή προς τη νύφη που υποτίθεται πως έπρεπε να τον σταματήσει από το σπορ αυτό που του άρεσε τόσο πολύ και ήταν σημαντικό γι’ αυτόν. Πολλές φορές χρησιμοποιούμε το θυμό, γιατί ξέρουμε όλοι ότι είναι δευτερογενές συναίσθημα, για να καλύψουμε και άλλα συναισθήματα. Πίσω από το θυμό υπάρχει ενοχή, φόβος, πόνος, εκμετάλλευση, και άλλα. Για την άλλη εβδομάδα συμπληρώστε όσο πιο πολύ μπορείτε, βάλτε το μυαλό σας να δουλέψει, μην τα παίρνετε όλα από εμένα έτοιμα. Ας πάρει μερικές στροφές το κεφάλι σας όπως είπατε νωρίτερα (γέλια), σκεφτείτε και δώστε μου χαρτιά την άλλη εβδομάδα με πεποιθήσεις που δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα και πεποιθήσεις που θα λύσουν το πρόβλημα. Εντάξει;
… μια πεποίθηση είναι παγιωμένη από τα παιδικά χρόνια και είναι πολύ έντονη. Μπορεί να διαγραφεί εντελώς και να αντικατασταθεί από μια άλλη;
Μια πεποίθηση μπορεί να διαγραφεί τώρα, ιδιαίτερα με τις νέες ενέργειες, με το eft, το tat, το ho’oponopono – όλα αυτά σιγά-σιγά μπορούν να μετατρέψουν τις πεποιθήσεις ώστε να είναι πάρα πολύ αδύναμες. Το τελειωτικό κάψιμο, όπως λέγεται στη γιόγκα, των σαμσκάρα ή τάσεων γίνεται ουσιαστικά με την οριστική συνειδητοποίηση ότι δεν είμαι το σώμα και δεν είμαι ο νους, δηλαδή με τη φώτιση. Αλλά από εκεί και πέρα μέχρι τότε μπορούμε να τα αποδυναμώσουμε πάρα πολύ. Και ουσιαστικά να είναι σε λανθάνουσα κατάσταση στη ζωή μας. Μπορεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις να κινητοποιούνται αλλά γενικά δεν χαρακτηρίζουν την πραγματικότητά μας.
Με το eft μπορούμε να σβήσουμε πεποιθήσεις ή συναισθήματα;
Σβήνουμε τα ενεργειακά συστήματα που διατηρούν πεποιθήσεις.