V. Τυχαίο, Θέληση του Θεού, Κάρμα ή Επιλογές της Ψυχής;
Με το «Επιλογές της Ψυχής» εννοούμε ότι εμείς, ως ψυχές, μπορούμε να επιλέξουμε να βιώσουμε ορισμένα γεγονότα και καταστάσεις σαν ευκαιρίες να μάθουμε συγκεκριμένα μαθήματα. Πολλοί μπορεί να συγχέουν αυτές τις επιλογές της ψυχής με το κάρμα. Όμως, η έννοια του κάρμα έχει συνδεθεί με την τιμωρία ή με την ιδέα ότι, αν υποφέρουμε αρκετά, ίσως κάποια λάθη του παρελθόντος να ξεπληρωθούν ή να εξισορροπηθούν. Αυτό μοιάζει με ξεπερασμένη αντίληψη όπως και η ιδέα του θυμωμένου Θεού τιμωρού της Παλαιάς Διαθήκης, αντί για το Θεό της συγχώρεσης και της αγάπης της Καινής Διαθήκης.
Όταν εμείς, ως ψυχές, είμαστε έτοιμοι να ενσαρκωθούμε ξανά στην υλική διάσταση, χρειάζεται να καθοριστούν οι συνθήκες αυτής της ενσάρκωσης. Οι κατάλληλες συνθήκες για την εξέλιξή μας θα υπαγορευτούν από τις προηγούμενες πράξεις μας και τα μαθήματα που δεν έχουμε μάθει. Καρμικοί παράγοντες θα επηρεάσουν πολλές όψεις της γέννησής μας και τις κυριότερες εμπειρίες της ζωής μας. Αλλά με κανένα τρόπο δεν θα έπρεπε να ερμηνευτούν σαν κάποιο είδος τιμωρίας ή ότι αν υποφέρουμε αρκετά θα ξεπληρωθεί αυτό το «χρέος».
Δεν έχει αξία ο πόνος. Ο πόνος δεν μας εξιλεώνει. Η μάθηση, η αγάπη, η υπηρεσία και η εξέλιξη αυξάνουν την πνευματικότητά μας. Έτσι, η επίδραση του κάρμα είναι να μας προσφέρει τις καλύτερες ευκαιρίες να μάθουμε αυτό που ήρθαμε να μάθουμε σ’ αυτή τη ζωή. Σε ποιο βαθμό αυτό είναι μια συνειδητή επιλογή εκ μέρους μας ως ψυχές μπορεί να συζητηθεί, αλλά δεν είναι σημαντικό. Κάποιο μέρος της ύπαρξής μας έχει αποφασίσει σ’ αυτή τη ζωή να αντιμετωπίσει ορισμένες καταστάσεις σαν ευκαιρίες να μάθουμε συγκεκριμένα πνευματικά μαθήματα. Αυτό είναι που αποκαλούμε επιλογές της ψυχής. Υπάρχουν χιλιάδες μαθήματα στο ψυχικό σώμα μας που περιμένουν να τα μάθουμε. Μερικά από αυτά τα μαθήματα είναι καρμικά, με την έννοια ότι έχουν δημιουργηθεί από προηγούμενες πράξεις και επιλογές μας. Άλλα μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με προηγούμενες πράξεις, αλλά να είναι επιλογές της ψυχής βασισμένες σε αυτό που θα θέλαμε να μάθουμε συγκεκριμένα σ’ αυτή τη ζωή.
Ένας φοιτητής που θέλει να πετύχει ένα υψηλό επίπεδο ειδίκευσης σε οποιοδήποτε πεδίο γνώσης μπορεί να «υποφέρει» πολλά χρόνια σπουδάζοντας και μαθαίνοντας για να φθάσει σ’ αυτό το στόχο. Δεν το κάνει λόγω κάποιων λαθών του παρελθόντος, για τα οποία πληρώνει, αλλά επειδή έχει επιλέξει να φθάσει σ’ αυτό το στόχο. Έτσι, σ’ αυτή την περίπτωση θα μπορούσαμε να πούμε ότι το μέλλον και όχι το παρελθόν είναι η αιτία της τωρινής εμπειρίας. Αυτό βρίσκεται σε συμφωνία με τους νόμους της κβαντικής φυσικής και τη συμμετρία του χρόνου, όπου θεωρητικά το μέλλον μπορεί να είναι η αιτία του παρελθόντος όσο και το παρελθόν μπορεί να είναι η αιτία του μέλλοντος – που είναι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε το χρόνο. Στην πραγματικότητα, τώρα που γνωρίζουμε ότι ο χρόνος είναι δημιουργία του νου, χρειάζεται να χαλαρώσουμε την αντίληψή μας για το κάρμα και ιδιαίτερα για το πόσο άκαμπτο είναι.
Για παράδειγμα, αν θέλουμε να μάθουμε αυτοπαραδοχή, μπορεί να επιλέξουμε να κάνουμε «συμφωνίες ψυχής» ή «συμβόλαια ψυχής» με αγαπημένες αδελφές ψυχές, όπου θα συμφωνήσουμε να μας απορρίπτουν και, γενικά, να μας αρνούνται κάθε εξωτερική επιβεβαίωση, ώστε να μπορούμε να έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε να βασίζουμε την αξία μας στην εσωτερική θεϊκή φύση μας και όχι σε εξωτερικές επιβεβαιώσεις. Μπορεί να έχουμε «επιλέξει» διάφορες εξωτερικές συνθήκες ζωής που θα αποκλείσουν εξωτερικές πηγές αξίας, ώστε να μάθουμε αυτό το μάθημα. Παρόμοιες συνθήκες μπορεί να είναι καρμικές ή επιλογές της ψυχής.
Μπορεί, επίσης, να έχουμε επιλέξει να μάθουμε αυτάρκεια και έτσι να έχουμε κάνει «συμφωνίες» με άλλες ψυχές να μας εγκαταλείψουν και να αρνηθούν να μας στηρίξουν, ώστε να μπορούμε να έχουμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε τη δύναμη και καθοδήγηση μέσα μας, που δεν θα είχαμε ανακαλύψει αν μπορούσαμε να εξαρτιόμαστε από τους άλλους.
Μπορεί να έχουμε αποφασίσει να μάθουμε τη συγχώρεση και την αγάπη χωρίς όρους και έτσι κάναμε συμφωνίες ψυχής με αγαπημένες αδελφές ψυχές να μας προδώσουν και να μας αδικήσουν, ώστε να έχουμε την ευκαιρία να μάθουμε αυτές τις πολύτιμες ψυχικές ιδιότητες της αγάπης και της συγχώρεσης.
Μπορεί να έχουμε αποδεχτεί να είμαστε σωματικά ή νοητικά ανάπηροι ή άρρωστοι για να προσφέρουμε στις αγαπημένες αδελφές ψυχές την ευκαιρία, καθώς μας φροντίζουν και μας υπηρετούν, να μάθουν τη θυσία, την αφοσίωση και την αγάπη. Μπορεί να έχουμε επιλέξει να αφήσουμε το σώμα μας σε πρώιμη ηλικία για να προσφέρουμε στην αγαπημένη μας οικογένεια την ευκαιρία να ερευνήσει ακόμη πιο βαθιά τη φύση της ζωής, του θανάτου και του πνευματικού εαυτού.
Μπορεί να έχουμε συμφωνήσει να είμαστε μέλη οικογένειας ψυχών που θα πεθάνουν νωρίς ή ακόμη και θα αυτοκτονήσουν, προσφέροντας μας ευκαιρία να αναπτυχθούμε μέσα από τέτοιες έντονες εμπειρίες. Μπορεί να έχουμε συμφωνήσει να γεννηθούμε σε μια οικογένεια όπου οι γονείς δεν μπορούν να μας φερθούν με αγάπη και τρυφερότητα ή έχουν αναγκαστεί να μας εγκαταλείψουν, ώστε να μπορούμε να βιώσουμε αυτή την εμπειρία σαν μια ευκαιρία για εξέλιξη.
Μπορούμε να θεωρήσουμε τις αιτίες των παραπάνω καταστάσεων σαν:
- Τυχαίες καταστάσεις μέσα σε ένα σύμπαν χωρίς Θεό, έλεγχο, νόμους και νόημα.
- Αποφάσεις του Θεού για το τι συμβαίνει στον καθένα. Οι αποφάσεις Του δεν έχουν σχέση με τις πράξεις μας, εφόσον δεν υπάρχει ύπαρξη πριν από αυτή τη ζωή. Για κάποιο λόγο κάνει κάποιους να υποφέρουν και άλλους όχι.
- Καρμική αντίδραση σε προηγούμενες πράξεις, σχεδιασμένη για να υποφέρουμε και να τακτοποιήσουμε λογαριασμούς.
- Τωρινές σκέψεις, πεποιθήσεις, συναισθήματα και συμπεριφορές μας που έλκουν αυτές τις καταστάσεις μέσα από το νόμο της έλξης.
- Επιλογές της ψυχής που μας προσφέρουν ευκαιρίες για αυτοπραγμάτωση.
Στην πρώτη περίπτωση, θα νιώθουμε θύματα των τυχαίων περιστάσεων μέσα σε έναν άδικο κόσμο χωρίς Θεό. Στην δεύτερη περίπτωση, νιώθουμε αδικία από το Θεό και ανήμποροι να κατανοήσουμε γιατί «Εκείνος» το επιτρέπει να συμβαίνει ή τι μπορεί να έχουμε κάνει για να το αξίζουμε ή γιατί μας «τιμωρεί».
Στην τρίτη, τέταρτη και πέμπτη περίπτωση, οι επεξηγήσεις δεν μας αφήνουν χώρο να πιστέψουμε ότι είμαστε θύματα. Στην τρίτη επεξήγηση, βιώνουμε το αποτέλεσμα των προηγούμενων πράξεών μας, κατά τα λόγια του Χριστού, «Όπως σπείρεις, έτσι θα θερίσεις». Αυτό είναι το κάρμα.
Η τέταρτη επεξήγηση του γιατί συμβαίνει κάτι στη ζωή μας είναι ότι εμείς το έλκουμε με τις πεποιθήσεις μας, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας. Ο νόμος της έλξης μάς φέρνει πραγματικότητες που ανταποκρίνονται στις συνειδητές και υποσυνείδητες πεποιθήσεις μας για τον εαυτό μας, τους άλλους και τη ζωή. Όταν έχουμε την πεποίθηση ότι οι άλλοι δεν μας αγαπούν, ότι δεν είμαστε αξιαγάπητοι, ότι οι άλλοι θα μας απορρίψουν, ή θα προσπαθήσουν να μας χρησιμοποιήσουν, να μας εγκαταλείψουν, να μας ελέγξουν ή να μας καταπιέσουν, θα προσελκύσουμε παρόμοιες πραγματικότητες. Αν πιστεύουμε το αντίθετο από αυτές τις αρνητικές αντιλήψεις, θα προσελκύσουμε μια θετική πραγματικότητα.
Αν πιστεύουμε ότι θα αποτύχουμε, θα το κάνουμε. Ο Χένρι Φορντ είπε: «Είτε πιστεύετε ότι μπορείτε είτε πιστεύετε ότι δεν μπορείτε, έχετε δίκιο». Αυτό που πιστεύουμε – ιδιαίτερα υποσυνείδητα – θα γίνει πραγματικότητα. Αν δεν μπορούμε να δούμε τη σχέση ανάμεσα στις πεποιθήσεις μας και την πραγματικότητα, χρειάζεται να κοιτάξουμε μέσα στο υποσυνείδητο. Αλλάζοντας τις πεποιθήσεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά μας, μπορούμε να αλλάξουμε την πραγματικότητά μας.
Η πέμπτη επεξήγηση προσφέρει ένα αίσθημα συμμετοχής και μια διέξοδο. Προφανώς αν έχουμε επιλέξει μια εμπειρία για να μάθουμε κάτι, και όχι απλά για να υποφέρουμε, τότε αυτό που χρειάζεται να κάνουμε είναι να μάθουμε το μάθημα και τότε δεν χρειαζόμαστε πια αυτή την κατάσταση. Ακόμη κι αν δεν εξαφανιστεί, δεν αποτελεί πια πρόβλημα. Όταν αντιλαμβανόμαστε τη ζωή μ’ αυτόν τον τρόπο, δεν υπάρχουν πια προβλήματα, υπάρχουν μόνο ευκαιρίες για εξέλιξη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν άδικες πράξεις και καταστάσεις. Όταν ταυτιζόμαστε με το εγώ μας, μπορούμε εύκολα να δράσουμε άδικα. Μπορούμε να βλάψουμε, να κλέψουμε, να εξαπατήσουμε, να προδώσουμε, να πούμε ψέματα, ακόμη και να σκοτώσουμε. Ως ψυχές, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να κάνουμε κάτι απ’ αυτά. Ως ψυχές, είμαστε συνδεδεμένοι με την αλήθεια και την αγάπη και συμπεριφερόμαστε στους άλλους με τον τρόπο που θα θέλαμε να συμπεριφέρονται εκείνοι σε μας.
Όταν, όμως, το εγώ είναι ικανό να βλάψει κάποιον, το σύμπαν το επιτρέπει επειδή το «θύμα» έχει δημιουργήσει τις συνθήκες για να συμβεί αυτό μέσα από τις αιτίες που αναφέραμε προηγουμένως:
- Προηγούμενες πράξεις και επιλογές. (Νόμος του Κάρμα)
- Τωρινές πεποιθήσεις, συναισθήματα και συμπεριφορές που το έλκουν. (Νόμος της Έλξης)
- Επιλογές της ψυχής που αναφέραμε πιο πάνω. (Επιλογές της Ψυχής)
Επομένως, ενώ υπάρχουν άδικες πράξεις, δεν υπάρχουν θύματα, επειδή τα θύματα έχουν δημιουργήσει τις συνθήκες για να μπορέσει να τους συμβεί αυτό και έχουν τώρα την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν αυτή την «αδικία» για την εξέλιξή τους.
Από την άλλη μεριά, ως ψυχές που είμαστε αποδέκτες ή και παρατηρητές αυτών των άδικων πράξεων, είμαστε υποχρεωμένοι να τις εμποδίσουμε και να τις σταματήσουμε με κάθε ηθικό και ειρηνικό μέσο. Και αυτό επίσης είναι μέρος της εξελικτικής πορείας μας: να αγωνιστούμε για ισότητα, δικαιοσύνη, σωστή δράση, ειρήνη και αλήθεια. Όμως, να το κάνουμε χωρίς μίσος. Πίσω από κάθε αρνητική συμπεριφορά υπάρχουν θεϊκές ψυχές που κάνουν το καλύτερο που μπορούν με τις τραυματικές εμπειρίες που τις οδηγούν σ’ αυτή τη συμπεριφορά. Και πρέπει να θυμόμαστε ότι μπορεί να μην έχουν έλεγχο των πράξεών τους (ακόμη κι ο νόμος το αναγνωρίζει σε περίπτωση νοητικής ασθένειας) και μπορεί στην πραγματικότητα να παρέχουν σε μας μια υπηρεσία, την οποία είχαμε συμφωνήσει πριν να μπούμε στη φυσική διάσταση. Μπορεί να έχουμε κάνει μια ψυχική συμφωνία μ’ αυτήν την ψυχή να συμπεριφερθεί σ’ εμάς με ανήθικο τρόπο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το μάθημά μας είναι να επιτρέπουμε σ’ αυτές τις ψυχές να συμπεριφέρονται τελικά μ’ αυτούς τους τρόπους. Είναι δικαίωμα και υποχρέωσή μας να κάνουμε ηθικά ό,τι μπορούμε για να τις εμποδίσουμε και να τις βοηθήσουμε να θεραπευτούν από τη σύγχυσή τους. Από την άλλη, το μάθημά μας είναι πάντοτε να τις συγχωρούμε και να τις αγαπάμε ακόμη κι όταν τις αντιμετωπίζουμε, και να έχουμε πάντοτε επίγνωση ότι είμαστε απέναντι σε μια αιώνια θεϊκή συνειδητότητα, με την οποία έχουμε συμφωνήσει γι’ αυτή την εμπειρία αμοιβαίας εξέλιξής μας. Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη συμπεριφορά τους, ενώ διατηρούμε αγάπη και κατανόηση για την ψυχή μέσα τους.
Το βασικό κλειδί εδώ είναι να θυμόμαστε ότι είμαστε 100% υπεύθυνοι για την πραγματικότητά μας και ότι αυτές οι ψυχές δεν θα μπορούσαν να φερθούν μ’ αυτούς τους τρόπους, αν κάτι μέσα μας δεν είχε συμφωνήσει γι’ αυτή την εμπειρία σαν ευκαιρία μάθησης. Σε κάθε περίπτωση θα χρειαστεί να καθορίσουμε αν το μάθημά μας είναι να εμποδίσουμε και να αλλάξουμε τη συμπεριφορά τους. Άλλο μάθημα μπορεί να είναι να απομακρυνθούμε από αυτές τις ψυχές, ενώ ευχόμαστε πάντοτε να είναι καλά. Ανεξάρτητα από το τι επιλέγουμε να κάνουμε, πάντα επιθυμούμε να αγαπάμε. Και πάντα χρειάζεται να ρωτάμε τον εαυτό μας, γιατί έλκουμε αυτή τη συμπεριφορά. «Τι μπορώ να μάθω εδώ;»
Η αρχαία Χαβανέζικη μέθοδος του Ho’oponopono είναι ένας εξαιρετικός τρόπος αντιμετώπισης παρόμοιων καταστάσεων. Στο τέλος του βιβλίου θα εξηγήσουμε περισσότερα πάνω σ’ αυτό.