1^ος χρόνος αυτογνωσίας

 

5^η συνάντηση (7^ο μάθημα)

 

Στο σημερινό μάθημα θ’ αναφερθούμε στη δημιουργία των συναισθημάτων και πώς μπορούμε ν’ απελευθερωθούμε από ανεπιθύμητα συναισθήματα.

Η αιτία των συναισθημάτων μας είναι οι πεποιθήσεις μας, δηλαδή αυτό που πιστεύομε για οτιδήποτε συμβαίνει στη ζωή μας, για οποιοδήποτε γεγονός, κατάσταση, έξω από μας για οποιαδήποτε αλλαγή στη ζωή μας: αυτή η εξωτερική πραγματικότητα ονομάζεται ερέθισμα και περνά μέσα από το σύστημα πεποιθήσεών μας, ερμηνεύεται σαν ευχάριστο ή δυσάρεστο και δημιουργεί τα συναισθήματα ανάλογα με την ερμηνεία που δίνομε. Κάθε άνθρωπος ερμηνεύει τα ερεθίσματα διαφορετικά, δημιουργώντας έτσι τον δικό του συναισθηματικό κόσμο.

• Πρώτο είδος ερεθισμάτων είναι λοιπόν τα γεγονότα και οι καταστάσεις.
• Δεύτερο είδος είναι η μνήμη: Χωρίς να συμβαίνει κάτι, θυμόμαστε κάτι και αυτό παράγει συναισθήματα, αρνητικά ή θετικά ανάλογα την ανάμνηση που έχομε. Όταν είμαστε προσκολλημένοι σε μνήμες του παρελθόντος δυσάρεστες, υποφέρομε, δεν ζούμε το παρόν, και δεν συγχωρούμε.
• Τρίτο είδος είναι οι σκέψεις του μέλλοντος: Σκεφτόμαστε τι θα γίνει μελλοντικά στη ζωή μας σε σχέση με τα γηρατειά, τη δουλειά, την οικογένεια, τα παιδιά, κάνομε υποθετικά σενάρια και παράγομε συναισθήματα ανάλογα με τις σκέψεις μας.
• Τέταρτο είδος είναι η ενεργειακή μας κατάσταση: Έχει αποδειχθεί πως όταν η ενέργειά μας είναι χαμηλή, παράγονται αρνητικά συναισθήματα, το νευρικό μας σύστημα εξασθενεί, γινόμαστε επιθετικοί, δεν έχομε κατανόηση, και αντοχή.
• Πέμπτο είδος είναι η ορμονική μας κατάστασή: Με την αλλαγή των ορμονών εμφανίζονται στο υποσυνείδητό μας συναισθήματα όπως αδικία, εκνευρισμός, πόνος κ.τ.λ., συχνά χωρίς εμφανή αιτία ή λόγο. Βέβαια, είθισται να έρχονται στην επιφάνεια τα βαθύτερά μας συναισθήματα.

Χρειαζόμαστε λοιπόν άσκηση, χαλαρώσεις, αναπνοές, θετική προβολή, θετικό οραματισμό, καλή διατροφή για να κρατάμε την ενέργειά μας ψηλά και τις ορμόνες σε ισορροπία.

Ας έχομε στο νου μας ότι τα συναισθήματα είναι σαν τη ροή του ποταμού: αν δεν υπάρχουν, «στεγνώνομε» κι αν ξεχειλίζουν έξω από τα όρια του εαυτού μας, μας καταστρέφουν. Όταν έχομε ηρεμία και αρμονία στη ζωή μας, καλλιεργούμε θετικά συναισθήματα. Προσοχή όμως, μην μπούμε στο παιχνίδι της άρνησης, δηλαδή να μη βλέπομε τ’ αρνητικά μας συναισθήματα και να πιστεύομε ότι τα έχομε ξεπεράσει, ενώ στην πραγματικότητα τα έχομε απλά «θάψει» βαθιά μέσα μας. Γιατί τότε προκαλούν μπλοκαρίσματα και ψυχοσωματικές ασθένειες.

Αναγνωρίζομε τα ανεπιθύμητα συναισθήματα, μαθαίνομε, ανακαλύπτομε γιατί τα έχομε, τα αποδεχόμαστε, και απαλλασσόμαστε απ’ αυτά. Καλό είναι να θυμόμαστε πως πίσω από κάθε αρνητικό συναίσθημα όπως ο θυμός, η στενοχώρια, η ενοχή υπάρχει ο φόβος (συνήθως κρυμμένος φόβος).

Όταν συμβαίνει ένα ερέθισμα, περνά από το νου μας, αρχίζομε να το ερμηνεύομε ανάλογα με το σύστημα πεποιθήσεών μας, και βγάζομε το συμπέρασμα σχετικά με το αν είναι απειλή (κίνδυνος) για μας ή όχι. Τι όμως απειλείται από ένα ερέθισμα; Η αξία, η ασφάλεια, η ελευθερία, η ευχαρίστησή μας (απόλαυση). Η απειλή κάποιων ή όλων αυτών των παραπάνω παράγει αρνητικά συναισθήματα, που στη συνέχεια προκαλούν αντιδράσεις.

Ερέθισμα à Πεποίθηση à Συναίσθημα à Αντίδραση

Οι αντιδράσεις μας (ανάλογα με αυτά που νιώθουμε) μπορεί να στρέφονται προς τον εαυτό μας (κλείσιμο, αυτοαπόρριψη) ή προς τους άλλους (επιθετικότητα, απόμακρη στάση, κριτική κ.ά.). Ταυτόχρονα γίνονται ερεθίσματα για τους άλλους γύρω μας. Εκείνοι με τη σειρά τους, ανάλογα με τις δικές τους πεποιθήσεις, παράγουν συναισθήματα και στη συνέχεια αντιδράσεις κι επιστρέφουν σε μας σαν νέα ερεθίσματα, μπαίνοντας έτσι σ’ ένα φαύλο κύκλο, και καταλήγοντας σαν δύο ρομποτάκια που ανταγωνίζονται επειδή αλληλεπιδρούν οι πεποιθήσεις και οι προγραμματισμοί μας. Υπάρχουν άπειρα καθημερινά παραδείγματα αυτής της αλληλεπίδρασης.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

• Ν’ αλλάξομε την εξωτερική κατάσταση ώστε να γίνει όπως την επιθυμούμε.
• Να αποδεχτούμε την εξωτερική κατάσταση έτσι όπως είναι, παραμένοντας ευτυχισμένοι έως ότου την αλλάξομε.

Μία βασική τεχνική αυτοπαρατήρησης είναι να γράφομε αυτά που μας συμβαίνουν, μας ενοχλούν, τα συναισθήματα, τις πεποιθήσεις, και τις αντιδράσεις μας. Μας βοηθά πολύ να συνειδητοποιούμε βαθύτερα συναισθήματα.

Το βασικότερο απ’ όλα είναι να μάθομε να νιώθομε αξία, ασφάλεια, ελευθερία, απόλαυση, αποδεχόμενοι ότι δεν κινδυνεύομε από κάτι και ν’ αποδεχτούμε ότι δεν μπορεί ν’ αλλάξει.

Ερωτήσεις

• Τι είναι το ερέθισμα και τι προκαλεί;
• Με ποιο τρόπο μπορούμε να είμαστε πιο ευτυχείς και πιο ήρεμοι, όταν η εξωτερική πραγματικότητα δεν μας ικανοποιεί;
• Πώς αλληλεπιδρούν οι αντιδράσεις και τα συναισθήματά μας μ’ αυτά των άλλων;

Άσκηση

Βρείτε ένα ερέθισμα που σας ενοχλεί.

• Γράψτε τις πεποιθήσεις που σας επηρεάζουν ως προς αυτό.

Βρείτε τα συναισθήματά σας

Βρείτε τις αντιδράσεις σας

• Τι θέλετε να πιστεύετε για ν’ αλλάξετε αυτό που σας ενοχλεί;
• Τι χρειάζεται να πιστεύετε για να δεχτείτε αυτή την κατάσταση (το ερέθισμα) που δεν σας αρέσει;
• Τι κινδυνεύει σε σας από την κατάσταση ή το ερέθισμα που σας ενοχλεί;