Ηράκλειτος, 544-484 π.Χ.,

Ο «Σκοτεινός Φιλόσοφος»

Προσωκρατικός φιλόσοφος που έζησε τον 6ο με 5ο π.Χ. αιώνα στην Έφεσο. Ήταν απόγονος του ιδρυτή της πόλης, Ανδρόκλου. Από το έργο του σώθηκαν περίπου 130 αποσπάσματα που δεν είναι βέβαιο αν προέρχονται από ένα ενιαίο έργο. Είναι όλα σύντομα, αποφθεγματικά και αινιγματικά ακολουθώντας το πρότυπο των δελφικών χρησμών. Ο Διογένης Λαέρτιος αποδίδει στον Ηράκλειτο ένα έργο με τίτλο «Περί Φύσεως». Ο Ηράκλειτος δεν είχε μαθητές, δεν ίδρυσε σχολή ούτε ενδιαφέρθηκε για την προβολή των ιδεών του. Παρ’ όλα αυτά, η επίδραση του υπήρξε σημαντική για την εξέλιξη της αρχαιοελληνικής και δυτικής φιλοσοφικής σκέψης.

Από την αρχαιότητα ακόμα του είχε αποδοθεί ο χαρακτηρισμός «Σκοτεινός φιλόσοφος».

 

«Τα πάντα ρει και ουδέν μένει». Τα πάντα αλλάζουν.

Ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι ο θεός του πεπρωμένου του.

Αν δεν ελπίζεις το ανέλπιστο, δεν θα το βρεις.

Ο βλάκας θέλει να πτοείται με το παραμικρό.

Ένας είναι ο δρόμος προς τα πάνω και προς τα κάτω.

Δεν μπορείς να μπεις δυο φορές στο ίδιο ποτάμι.

Για εμένα, ο ένας αξίζει όσο δέκα χιλιάδες, εάν είναι άριστος.

Μην τα βάζεις με κάποιον που είναι απών.

Σε έναν κύκλο, κάθε σημείο είναι ταυτόχρονα και αρχή και τέλος.

Τα γουρούνια ευχαριστιούνται περισσότερο στον βούρκο, παρά στο καθαρό νερό.

Η έπαρση είναι εμπόδιο της προκοπής.

Να μη μιλάς μόνο και μόνο επειδή αυτό σε ευχαριστεί.

Οι γνώμες των ανθρώπων είναι παιδιάστικα παιχνίδια.

Ο χρόνος είναι ένα παιδί που παίζει πεσσούς. Το βασίλειο ανήκει σ’ αυτό το παιδί.

Καλύτερα να κρύβεις την αμάθειά σου παρά να τη φανερώνεις.

Ακόμα και ο ήλιος δεν μπορεί να υπερβεί το μέτρο.

Τα ψυχρά θερμαίνονται, το θερμό ψύχεται, το υγρό ξεραίνεται, το στεγνό δροσίζεται.

Όλα είναι γραμμένα.

Να μην ασχολούμαστε επιπόλαια με τα μεγάλα ζητήματα.

Ο λαός πρέπει να υπερασπίζεται τον νόμο σαν να είναι το τείχος της πόλης.

Τα γαϊδούρια προτιμούν τα τρώνε σκουπίδια παρά χρυσό.

Μην ξέροντας να ακούν δεν ξέρουν και να μιλούν.

Οι αθάνατοι είναι θνητοί, οι θνητοί είναι αθάνατοι που ζουν το θάνατο εκείνων ενώ πεθαίνουν τη ζωή εκείνων.

Η πείνα έφερε τη χόρταση και η κούραση την ανάπαυση.

Θάνατος είναι όσα βλέπουμε ξύπνιοι, ενώ όσα βλέπουμε κοιμισμένοι είναι ύπνος.

Προτιμότερο να σβήνεις την υπεροψία παρά την πυρκαγιά.

Είναι πιο δύσκολο να αντιστέκεσαι στην ηδονή παρά στην επιθυμία.

Ακόμα και ο χυλός κόβει όταν δεν ανακατεύεται.

Ο θεός είναι ημέρα νύχτα, χειμώνας καλοκαίρι, πόλεμος ειρήνη, κόρος λιμός.

Η ηδονή είναι δόλωμα για τα πιο μεγάλα κακά.

Οι συνδέσεις είναι όλα κι όχι όλα, ομόνοια, διχόνοια, συμφωνία, ασυμφωνία, και το ένα γεννιέται απ’ όλα και από το ένα όλα.

Ο άρχοντας στον οποίο ανήκει το μαντείο στους Δελφούς, ούτε λέει ούτε κρύβει, αλλά μονάχα σημαίνει.

Αν όλα τα πράγματα μπορούσαν να γίνουν καπνός, οι μύτες θα τα ξεχώριζαν.

Το πρωί είναι το ξεκίνημα της νύχτας. Η γέννηση είναι το ξεκίνημα του θανάτου.

Ακόμα μια ψυχή που κοιμάται εργάζεται σκληρά να κάνει κάτι στο κόσμο.

Η ψυχή χρωματίζεται από τις σκέψεις.

Σκεφθείτε μόνο σκέψεις σε αρμονία με τις αρχές σας.

Ο χαρακτήρας σας είναι δική σας επιλογή

Η τιμιότητα είναι ο προορισμός σας – είναι το φως που σας οδηγεί.

Η ηρεμία είναι η μεγαλύτερη αρετή.

Η πολλή μάθηση δεν διδάσκει κατανόηση.

Πλησιάσουμε τον εαυτό μας όταν είμαστε σαν τα παιδιά που παίζουν.

Πως να κρυφθείς από κάτι που δεν φεύγει ποτέ;

Η σοφία είναι η ενότητα του νου που οδηγεί και διαπερνά όλα.

Μέσα από την αλλαγή βρίσκουμε το σκοπό μας.

Όταν τα διαφορετικά ενώνονται – από τις διαφορές δημιουργείται κάτι όμορφο.

Οι άνθρωποι πρέπει να παλεύουν για το δίκαιο.

Ο Ήλιος είναι καινούργιος κάθε μέρα.

Η σιωπή είναι θεραπεία.

Εσύ επιλέγεις τι κάνεις και πως θέλεις να είσαι.

Οι ξυπνοί μοιράζουν ένα κοινό κόσμο άλλα στο ύπνο βρίσκουν το προσωπικό κόσμο.

Αυτά που σκορπίζονται ξανά μαζεύονται. Αυτό που μαζεύτηκε, ξανά σκορπίζεται.

Οι θνητοί είναι αθάνατοι και οι αθάνατοι είναι θνητοί. Η ζωή του ενός είναι θάνατος του άλλου και ο θάνατος τους ενός η ζωή του άλλου.

Η ζωή έχει το όνομα “ζωή” αλλά είναι στην πραγματικότητα, θάνατος,

Ο δρόμος πάνω και κάτω είναι ίδιος.

Οι άνθρωποι είναι θνητοί ,Θεοί και οι Θείοι είναι αθάνατοι άνθρωποι.

Τα πάντα γεννιούνται από την σύγκρουση των αντιθέτων.

Χωρίς αδικίες τι θα λεγόταν δικαιοσύνη;

Να έχεις όλα όσα θέλεις δεν είναι καλό. Η αρρώστια κάνει την υγεία γλυκιά. Η πείνα μας κάνει την νιώθουμε ευγνωμοσύνη για το φαγητό. Η κούραση μας κάνει να απολαύσουμε την ξεκούραση.

Ο σκύλος γαβγίζει σε αυτό που δεν καταλαβαίνει.

Ο ήλιος έχει το φάρδος ενός ποδιού του ανθρώπου.

Δεν είναι αργά να αναζητήσουμε ένα πιο νέο κόσμο.

Ο καλός χαρακτήρας δεν γίνεται σε μια εβδομάδα ή ένα μήνα. Δημιουργείται σιγά- σιγά , μέρα με την μέρα. Χρειάζεται πολύ υπομονή.

Δεν καταλαβαίνουν πως τα διαφορετικά συμφωνούν (αλληλοσυμπληρώνονται). Είναι η εναρμόνιση των αντιθέτων – όπως η λύρα και δοξάρι.

Μερικοί δεν έχουν επίγνωση τι κάνουν στην εγρήγορση όπως δεν καταλαβαίνουν τι κάνουν στον ύπνο.

Η έννοια του ποταμού δεν είναι ότι όλα αλλάζουν ώστε να μην συναντάμε το ίδιο δυο φορές – αλλά ότι μερικά πράγματα μένουν ίδια μόνο αλλάζοντας.

Ο κόσμος λειτουργεί με την αρμονία των εντάσεων όπως η λύρα και το δοξάρι. Καλό και κακό είναι ένα. Ο θεός τα βλέπει όλα σαν καλά. Ο άνθρωπος βλέπει αδικία και δικαιοσύνη.

Ας μην βγάζουμε επιπόλαια συμπεράσματα για σημαντικά θέματα.

Επειδή η αλήθεια είναι τόσο απίστευτη, συχνά δεν κατανοείται.

Η πιο όμορφη διάταξη γίνεται όταν πολλά πράγματα έχουν χυθεί σκόρπια.