Κεφάλαιο 15

Από το Βιβλίο Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ

 Η Αποδοχή του Εαυτού μας όπως Είμαστε

 

Η πιο ουσιαστική μορφή της αποδοχής είναι η αποδοχή του εαυτού μας. Είναι η αυτοαμφισβήτησή μας που μας κάνει να απορρίπτουμε τους άλλους και τις καταστάσεις της ζωής, ιδιαίτερα όταν έχουμε την ψευδαίσθηση ότι θέτουν σε κίνδυνο την αξία μας.

Έχουμε δύο βασικά εμπόδια προς την αυτοπαραδοχή. Το ένα είναι τα αισθήματα ενοχής για σκέψεις, λόγια ή πράξεις μας. Έχουμε ήδη συζητήσει αυτό το θέμα στο κεφάλαιο πάνω στο να νιώθουμε την εσωτερική μας αθωότητα παράλληλα με τα ελαττώματα και τα λάθη μας. Το δεύτερο εμπόδιο είναι οι κοινωνικοί προγραμματισμοί μας, που μας έχουν κάνει να έχουμε ψευδαισθήσεις για το πότε κάποιος αξίζει ή όχι το σεβασμό και την αγάπη. Σε κάποιες κοινωνίες οι άνθρωποι απορρίπτονται απλά επειδή ανήκουν σε μια μειονότητα και όχι για τα ατομικά χαρακτηριστικά τους. Η άγνοια μάς οδηγεί στο ρατσισμό.

Έχουμε, επίσης, προγραμματιστεί να πιστεύουμε ότι η αξία μας εξαρτάται από τα χρήματά μας, το είδος του επαγγέλματός μας ή από το μέρος της πόλης όπου μένουμε. Αυτός είναι ίσως ένας από τους τομείς όπου επιδεικνύουμε τη μεγαλύτερη άγνοια. Σαν νέα παιδιά μαθαίνουμε από τους ενήλικες να διακρίνουμε τους ανθρώπους σ’ αυτούς που αξίζουν και σ’ αυτούς που δεν αξίζουν αποδοχή, σεβασμό, ισότητα και αγάπη. Υπάρχει ακόμη κι ένα είδος προκατάληψης για τους ανθρώπους που είναι βαρύτεροι ή γηραιότεροι. Αυτό είναι ένα λάθος που χρειάζεται να διορθωθεί. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από τον εαυτό μας. Μπορούμε να το θεραπεύσουμε με το να αποδεχτούμε τον εαυτό μας ακριβώς όπως είμαστε και να θεραπεύσουμε αυτές τις κοινωνικές ψευδαισθήσεις.

Όταν αποδεχόμαστε και αγαπάμε τον εαυτό μας, παρόλο που δεν εκπληρώνουμε κάποιες από αυτές τις λανθασμένες κοινωνικές προϋποθέσεις, βοηθάμε όλη την κοινωνία να γίνει λίγο πιο ελεύθερη απ’ αυτές τις ψευδαισθήσεις.

 

Για να τολμήσουμε να είμαστε ευτυχισμένοι, θα χρειαστεί να τολμήσουμε να αποδεχτούμε τον εαυτό μας όπως είμαστε. Ακολουθούν κάποια παραδείγματα:

 

1. Η πρώτη ψευδαίσθηση είναι ότι η αξία μας εξαρτάται από τη γνώμη ή τη συμπεριφορά των άλλων προς εμάς. Αυτό δεν μπορεί να είναι αλήθεια, αν έχουμε διάφορους ανθρώπους που έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και συμπεριφορές προς εμάς. Αυτό που είμαστε και η αξία μας δεν καθορίζεται από τους άλλους. Αυτό που είμαστε δεν αλλάζει, όταν οι άλλοι έχουν λανθασμένους προγραμματισμούς που τους κάνουν να σκέφτονται ή να φέρονται με δυσάρεστο τρόπο. Η συμπεριφορά τους είναι καθρέφτισμα των δικών τους φόβων και προβλημάτων και της ανικανότητάς τους να αντιληφθούν και να σέβονται εμάς (ίσως και τον εαυτό τους) γι’ αυτό που πραγματικά είμαστε.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Πώς η αντίληψη και η συμπεριφορά των άλλων καθορίζουν την αξία μου;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Έχει γίνει κάποια επιστημονική μελέτη για να αποδειχτεί αυτό ή είναι μια ψευδαίσθηση, καλλιεργημένη από την άγνοια της αληθινής φύσης μας;
• Ποιος αποφασίζει πόσο αξίζω, εκείνοι που με απορρίπτουν ή εκείνοι που με αποδέχονται και με αγαπούν;
• Αν τουλάχιστον οι μισοί άνθρωποι γύρω μου με αποδέχονται, αυτό σημαίνει ότι αξίζω ακόμη κι αν οι άλλοι μισοί δεν με αποδέχονται;
• Κι αν ένας άνθρωπος έχει μια εξαιρετικά θετική γνώμη για μένα και κάποιοι άλλοι έχουν ουδέτερη ή ελαφρώς αρνητική γνώμη, αυτή η πολύ θετική γνώμη του ενός ανθρώπου με κάνει να αξίζω;
• Κι αν πολλοί άνθρωποι με αποδέχονται και με αγαπούν και ένας άνθρωπος, που είναι πολύ σημαντικός για μένα, για κάποιο λόγο, δεν με αποδέχεται όπως είμαι; Αξίζω ή δεν αξίζω σ’ αυτή την περίπτωση;
• Είναι ασφαλές να νιώθω άξιος, όταν οι άλλοι δεν έχουν θετική γνώμη για μένα;
• Πώς γνωρίζω τη γνώμη των άλλων για μένα; Θα έπρεπε να τους ρωτήσω; Έχει σημασία;
• Ποιος ξεκίνησε αυτή την ψευδαίσθηση;
• Ποιος τη συνεχίζει;
• Θέλω να συνεχίσω να τροφοδοτώ αυτή την ψευδαίσθηση με το φόβο της γνώμης των άλλων για μένα;
• Είναι εντάξει να νιώθω άξιος και καλός, ακόμη κι όταν οι άλλοι με αμφισβητούν;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν έχουν θετική γνώμη για μένα ή δεν μου φέρονται με σεβασμό;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν έχουν θετική γνώμη για μένα ή δεν μου φέρονται με σεβασμό;

 

2. Μαθαίνουμε από τους γονείς μας, το σχολείο και την κοινωνία να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Όταν αξιολογούμε ότι είμαστε «καλύτεροι από κάποιον σε κάτι», αισθανόμαστε ότι αξίζουμε. Τότε, όταν θεωρούμε κάποιον σαν «καλύτερο από μας», αισθανόμαστε ότι δεν αξίζουμε. Μπορεί να συγκρίνουμε τον εαυτό μας σε σχέση με κάποιο από τα ακόλουθα: εξυπνάδα, καλή εμφάνιση, καλλιτεχνικές ικανότητες, ευφράδεια λόγου, πλούτο, ωραίο σπίτι, επαγγελματική επιτυχία, τα παιδιά τους έχουν επιτυχίες, είναι καλοί στον αθλητισμό, στη μαγειρική, κάνουν εύκολα φίλους ή αυτοπειθαρχίες, ασχολούνται με πνευματικές δραστηριότητες ή αρέσουν στο αντίθετο φύλο.

Αν το σκεφτούμε, είναι αρκετά ανόητο. Μια ώρα πριν θεωρούσαμε τον εαυτό μας σαν καλύτερο από κάποιον άλλον σε κάποια από τις όψεις που επιλέγουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας, όπως εμφάνιση, επιτυχίες, επαγγελματική θέση, χρήματα κλπ, και νιώθαμε υπέροχα. Και τώρα που βλέπουμε ή ακούμε ότι κάποιος άλλος είναι καλύτερος, νιώθουμε άσχημα. Δεν μπορεί να υπάρχει αλήθεια σ’ αυτό. Είναι όλο μια ψευδαίσθηση. Ποιο είναι καλύτερο, ένα μήλο, ένα πορτοκάλι ή ένα αχλάδι; Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε. Είμαστε όλοι μοναδικοί. Δεν μπορούμε να αξίζουμε περισσότερο ή λιγότερο σεβασμό και αγάπη από κάποιον άλλο.

Μπορεί, επίσης, να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους ως προς το πόση προσοχή παίρνουμε από τους άλλους. Αυτό ξεκινά στα παιδικά μας χρόνια, αν τα αδέλφια μας έπαιρναν περισσότερη προσοχή, χάρες, δώρα ή βοήθεια. Αυτό επαναλήφθηκε στην εφηβεία, όταν οι άλλοι ήταν πιο εξωστρεφείς και έπαιρναν περισσότερη προσοχή. Μερικοί από μας νιώθουμε απόρριψη ακόμη κι όταν ο σύντροφός μας δίνει περισσότερη προσοχή στα παιδιά μας. Αυτή η αυτοαμφισβήτηση και η επακόλουθη ζήλια είναι συνηθισμένη και στα ζώα, που ενοχλούνται όταν άλλα ζώα παίρνουν περισσότερη προσοχή. Μπορεί να ερμηνεύουμε λανθασμένα ότι αυτό σημαίνει πως είμαστε λιγότερο αγαπητοί και άξιοι. Η αξία μας δεν καθορίζεται από την προσοχή που παίρνουμε από τους άλλους. Είμαστε αυτό που είμαστε, ανεξάρτητα από την προσοχή των άλλων. Αυτό που είμαστε δεν αλλάζει επειδή έχουμε ή δεν έχουμε την προσοχή τους.

Μια άλλη όψη αυτής της ψευδαίσθησης είναι η αυτοαμφισβήτηση, ο φόβος και η ζήλια, όταν ο σύντροφός μας προσέχει κάποιον άλλο. Μερικοί ζούμε μέσα στο φόβο για κάτι τέτοιο, ακόμη και χωρίς παρόμοια συμπεριφορά εκ μέρους του συντρόφου μας. Ίσως επειδή δεν βιώνουμε αρκετή αυτοπεποίθηση για την ικανότητά μας να είμαστε ενδιαφέροντες και αγαπητοί στον άλλον. Ή ίσως επειδή εμείς οι ίδιοι βρίσκουμε τον εαυτό μας να παρατηρεί ή να σκέφτεται το αντίθετο φύλο και συμπεραίνουμε ότι και ο σύντροφός μας θα κάνει το ίδιο. Μπορεί, επίσης, να έχουμε πληγωθεί στο παρελθόν σε μια τέτοια κατάσταση ή να έχουμε δει τους γονείς μας να υποφέρουν.

Και πάλι ζούμε μέσα στην ψευδαίσθηση πως αξίζουμε όταν έχουμε ένα σύντροφο που μας αγαπά αποκλειστικά και δεν αξίζουμε αν ο σύντροφός μας ενδιαφέρεται για άλλον ή μας αφήνει. Οι σχέσεις διαρκούν για όσο χρειάζεται ώστε να μάθουμε τα μαθήματα, για τα οποία τις έχουμε επιλέξει. Η αξία μας δεν έχει σχέση με την ικανότητα του συντρόφου μας να μας αγαπά αγνά, τις ψευδαισθήσεις του ότι μπορεί να βρει αλλού την ευτυχία ή επειδή περνά μια κρίση της μέσης ηλικίας και αναζητά ποικιλία ή επιβεβαίωση σε κάποιον άλλον. Δεν είναι ντροπή να μας αφήσει ο σύντροφός μας. Είμαστε το ίδιο ον. Μπορεί ακόμη και να το έχουμε επιλέξει πριν ενσαρκωθούμε, για να έχουμε την πρόκληση μέσα απ’ αυτή την αλλαγή και τις νέες καταστάσεις ζωής να ανακαλύψουμε την εσωτερική μας δύναμη και αξία.

Ένα άλλο ερώτημα είναι γιατί η αξία μου εξαρτάται από το συγκεκριμένο άτομο και όχι από το πώς με αντιλαμβάνονται έξη δισεκατομμύρια άτομα πάνω στη γη. Πώς γίνεται έξη δισεκατομμύρια άνθρωποι να μπορούν να είναι ευτυχισμένοι χωρίς την αποκλειστική αγάπη και προσοχή από το δικό μου σύντροφο. Πώς είναι ικανοί να είναι ευτυχισμένοι;

Φυσικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μια τέτοια κατάσταση για την αυτογνωσία μας, ρωτώντας τον εαυτό μας πώς μπορεί να έχουμε συμβάλει σ’ αυτό το χωρισμό και ποιες συμπεριφορές μπορεί να θέλουμε να αλλάξουμε σαν αποτέλεσμα αυτής της ευκαιρίας εξέλιξης.

Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε μια αμετάβλητη άμορφη ουσία, πίσω από το σώμα και το νου και ότι αξίζουμε πάντοτε αγάπη και σεβασμό. Όταν αρχίσουμε να το βιώνουμε, βοηθάμε τους άλλους να κάνουν το ίδιο.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Γιατί η αξία μου εξαρτάται από το πώς συγκρίνομαι με τους άλλους;
• Ποιος δημιούργησε αυτή την ιδέα;
• Έχει αποδειχθεί από επιστημονικές μελέτες ή είναι κοινωνική ψευδαίσθηση;
• Είναι κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Μήπως θα έπρεπε να προσλάβω κάποιον για να κάνει μια μελέτη πάνω στο πώς χίλιοι άνθρωποι συγκρίνονται μαζί μου, ώστε να μπορώ να αποφασίσω αν αξίζω ή όχι;
• Αν γινόταν μια τέτοια μελέτη, ποιο θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα; Πού θα βρισκόμουν στον κατάλογο των καλύτερων ή των χειρότερων;
• Κι αν εγώ ήμουν καλύτερος στην εξυπνάδα και ο άλλος στην εμφάνιση και τα χρήματα; Ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εγώ είμαι καλύτερος στην ηθική συμπεριφορά και ο άλλος πιο έξυπνος και πιο πετυχημένος; Ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εγώ κάνω μεγάλη προσπάθεια και ο άλλος δεν κάνει καθόλου προσπάθεια και έχει καλύτερα αποτελέσματα από μένα, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν ο άλλος είναι από πλούσια οικογένεια κι εγώ από φτωχή, ποιος είναι καλύτερος;
• Κι αν εγώ είμαι πιο αγαπητός και ο άλλος πιο έξυπνος ή ικανός, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εγώ έχω τρεις ανθρώπους που με αγαπούν και ο άλλος έχει δέκα, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εκείνοι που με αγαπούν είναι πιο έξυπνοι από εκείνους που τον αγαπούν, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εγώ είχα καλύτερους βαθμούς στο σχολείο, αλλά τώρα εκείνος έχει περισσότερα χρήματα, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Κι αν εγώ είμαι ικανός να κάνω τους άλλους να με αγαπούν, αλλά καταπιέζω τον εαυτό μου και κάποιος άλλος δεν το κάνει και δεν έχει κανένα να τον αγαπά, ποιος αξίζει περισσότερο;
• Είναι εντάξει να σταματήσω να συγκρίνομαι με τους άλλους και να αποδεχτώ τον εαυτό μου όπως είμαι;
• Τι θα έλεγαν οι γονείς μου, αν το έκανα;
• Θα έπρεπε να τους ρωτήσω; Είναι εκείνοι μέσα στο νου μου που κάνουν όλες αυτές τις κρίσεις ή είμαι εγώ που τις κάνω;
• Είναι αυτό γελοίο ή όχι;
• Πότε θα σταματήσω;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν τα αποτελέσματα της σύγκρισής μου με κάποιον άλλον δεν είναι καλά σε συγκεκριμένο τομέα;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν τα αποτελέσματα της σύγκρισής μου με κάποιον άλλον δεν είναι καλά σε συγκεκριμένο τομέα;

 

3. Έχουμε, επίσης μάθει να απορρίπτουμε τον εαυτό μας όταν κάνουμε λάθος ή δεν έχουμε τα αποτελέσματα που επιθυμούμε ή είμαστε προγραμματισμένοι να χρειαζόμαστε για να αξίζουμε στα μάτια των άλλων. Αυτό το συζητήσαμε αλλού. Εμείς και όλοι οι άλλοι αξίζουμε τον ίδιο σεβασμό και αγάπη, όταν κάνουμε λάθη όπως κι όταν δεν κάνουμε. Το σημαντικό είναι να μάθουμε από τα λάθη μας και να τα χρησιμοποιήσουμε σαν πληροφορία για το πώς να κάνουμε κάτι ακόμη καλύτερα. Όταν τελικά το κάνουμε καλύτερα, δεν θα αξίζουμε περισσότερο, αλλά θα είμαστε απλώς πιο ικανοί να το κάνουμε.

Χρειάζεται να διακρίνουμε ανάμεσα σε ικανότητα και ηθικότητα και στο αν αξίζουμε την αγάπη και το σεβασμό. Καθένας, ανεξάρτητα από την ικανότητα ή την ηθικότητά του, αξίζει το σεβασμό και την αγάπη, απλώς επειδή είναι μια προσωρινή προέκταση της θεϊκής συνειδητότητας στην υλική διάσταση. Έχουμε ήδη αναφέρει ότι έχουμε όλοι την εικόνα του Θείου μέσα μας και ότι είμαστε σε διαδικασία να κάνουμε την εικόνα ομοίωση ή να εκδηλώσουμε εξωτερικά αυτές τις θεϊκές ιδιότητες.

Έτσι, όταν είμαστε ανίκανοι ή ανήθικοι, αξίζουμε τον ίδιο σεβασμό και αγάπη λόγω της αμετάβλητης εσώτερης θεϊκής φύσης μας. Εντούτοις, θα μπορούσαμε να μην αξίζουμε θέσεις ευθύνης που απαιτούν περισσότερη ικανότητα ή θέσεις εμπιστοσύνης μέχρι να ευθυγραμμιστούμε με την ηθική μας. Αν η ηθική μας είναι αδύναμη, μπορεί να μην αξίζουμε ελευθερία, επειδή είμαστε επικίνδυνοι. Αλλά αξίζουμε τον ίδιο σεβασμό και αγάπη.

Έχουμε το ίδιο πρόβλημα, όταν δεν έχουμε τα αποτελέσματα που ελπίζαμε ή είμαστε προγραμματισμένοι να πιστεύουμε ότι χρειάζεται να έχουμε για να είμαστε άξιοι και αποδεχτοί. Σε μια διαδικασία εξέλιξης, θα ήταν παράλογο να περιμένουμε ότι θα είχαμε τα αποτελέσματα που θέλαμε από την πρώτη φορά που προσπαθήσαμε κάτι. Ο Τόμας Έντισον χρειάστηκε 10.000 προσπάθειες για να δημιουργήσει ένα λαμπτήρα φωτισμού που δούλευε. Ήταν αυτό 10.000 αποτυχίες ή 10.000 εμπειρίες μάθησης που τον οδήγησαν να ανακαλύψει πώς να φτιάξει ένα λαμπτήρα;

Δεν υπάρχουν λάθος αποτελέσματα. Αν κοιτάζουμε τα αποτελέσματα για να αποδείξουμε την αξία μας, κάνουμε λάθος. Αυτό είναι λάθος κίνητρο. Ένα καλύτερο κίνητρο είναι να αναζητάμε αποτελέσματα επειδή βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής για μας, τους αγαπημένους μας και την κοινωνία σαν σύνολο. Όλα τα αποτελέσματα θα εκφυλλιστούν και θα εξαφανιστούν με τον καιρό. Ακόμη και τα πιο μεγαλειώδη κτίρια και ακόμη και οι θρησκείες του κόσμου. Τα αποτελέσματα είναι προσωρινές μορφές, που παίζουν ένα ρόλο στην εξελικτική διαδικασία μας και, όταν δεν είναι πια χρήσιμα, εξαφανίζονται. Δεν αυξάνουν την αξία μας.

Κάθε αποτέλεσμα είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται να συμβεί μια δεδομένη στιγμή σαν ερέθισμα για την ατομική και κοινωνική εξέλιξή μας. Μπορεί να πιστεύουμε ότι ένα διαφορετικό αποτέλεσμα θα ήταν καλύτερο, αλλά το σύμπαν γνωρίζει καλύτερα. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο προϊόν της προσπάθειας ή των κινήτρων μας. Είναι, επίσης, το αποτέλεσμα των υποσυνείδητων προγραμματισμών μας και αυτό που τελικά θα επιφέρει το ύψιστο καλό για το σύνολο σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Ο νους θα ερμηνεύσει ένα αποτέλεσμα σαν αποτυχία, όταν δεν ικανοποιεί την προσωπική υποκειμενική αντίληψή μας ως προς το ποια θα ήταν η καλύτερη έκβαση. Το αποτέλεσμα είναι πάντοτε η καλύτερη έκβαση για τη διαδικασία μας.

Έτσι, θα ήταν καλύτερα να εστιαστούμε στην αγνότητα των κινήτρων μας και στην ποιότητα των προσπαθειών μας. Αν αυτά μας ικανοποιούν, ας είμαστε ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας και ας προσφέρουμε το αποτέλεσμα στη θεϊκή σοφία, αφήνοντας όλες τις προσκολλήσεις μας και την ανάγκη για συγκεκριμένο αποτέλεσμα για να νιώθουμε αξία ή ασφάλεια βασισμένες σε εξωτερικούς παράγοντες. Ο μόνος τρόπος για να μην κάνουμε καθόλου λάθη θα ήταν να κάνουμε, για το υπόλοιπο της ζωής μας, μόνο αυτά που ήδη γνωρίζουμε να κάνουμε. Αν θέλουμε να μάθουμε κάτι νέο, θα κάνουμε προφανώς τα αποκαλούμενα λάθη, ώστε να μάθουμε. Αυτό ισχύει για όλες τις όψεις της ζωής, συμπεριλαμβάνοντας την εργασία μας και το μεγάλωμα των παιδιών μας.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Ποιος καθόρισε το γεγονός ότι κάποιος που κάνει λάθη αξίζει λιγότερο από κάποιον που δεν κάνει;
• Είναι αυτό ένα επιστημονικό γεγονός αποδεδειγμένο από εκτεταμένες μελέτες;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Κι αν κάποιος δεν προσπαθεί ποτέ κάτι νέο κι έτσι δεν κάνει λάθη, και κάποιος άλλος αναζητά συνεχώς να μάθει και ασχολείται με νέες δραστηριότητες και κάνει πολλά λάθη στη διαδικασία; Ποιος αξίζει περισσότερο;
• Μπορώ να μάθω κάτι νέο χωρίς να κάνω λάθη;
• Στην πραγματικότητα υπάρχουν λάθη ή είναι απλά εμπειρίες, με τις οποίες μαθαίνουμε;
• Μπορούμε να δημιουργήσουμε την πραγματικότητα κάποιου άλλου; Το έχουμε δει ποτέ να γίνεται; Αν ναι, ας το γνωρίσουμε. Θα θέλαμε να μάθουμε πώς γίνεται.
• Πώς γνωρίζουμε ποιο αποτέλεσμα είναι το καλύτερο για την εξέλιξή μας; Είναι πάντοτε αυτό που θέλουμε;
• Είναι αυτό που οι άλλοι μάς λένε ότι θα έπρεπε να έχουμε;
• Θα έπρεπε να αποδέχομαι και να αγαπώ τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα αποτελέσματα που θα ήθελα;
• Μπορώ να αποδέχομαι και να αγαπώ τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα αποτελέσματα που θα ήθελα;
• Θα αποδεχόμουν και θα αγαπούσα κάποιον άλλο, ακόμη κι όταν δεν έχει τα αποτελέσματα που θα ήθελε;
• Οι άλλοι ενδιαφέρονται πραγματικά τόσο πολύ για τα δικά μας αποτελέσματα ή αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό για μας;
• Κι αν είχα κάποια «καλά» αποτελέσματα πριν ένα χρόνο, με κάνει αυτό να αξίζω, ακόμη κι αν σήμερα δεν έχω το αποτέλεσμα που πιστεύω ότι θα έπρεπε να έχω;
• Πόσα αποτελέσματα θα χρειαζόταν να έχω για να αξίζω την αγάπη και το σεβασμό;
• Πόσα αποτελέσματα θα χρειάζονταν οι άλλοι να έχουν για να αξίζουν την αγάπη και το σεβασμό;
• Κι αν δεν είχα ποτέ αποτελέσματα και έχω σήμερα, αλλάζει αυτό κάτι;
• Κι αν είχα πάντα καλά αποτελέσματα και σήμερα δεν έχω; Τι σημαίνει αυτό;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα αποτελέσματα που νόμιζα ότι θα έπρεπε να έχω;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα αποτελέσματα που νόμιζα ότι θα έπρεπε να έχω;

 

4. Μερικοί από μας έχουμε προγραμματιστεί ότι χρειάζεται να είμαστε καλύτεροι, πρώτοι ή τέλειοι για να αξίζουμε την αγάπη και το σεβασμό. Κάποιοι έχουν γεννηθεί με μια τέτοια τάση, ενώ άλλοι αποκτούν ένα τέτοιο σύστημα πεποιθήσεων από τους γονείς ή το σχολείο. Ακόμη και γονείς και δάσκαλοι με καλές προθέσεις μπορεί να συμβάλουν σ’ έναν παρόμοιο προγραμματισμό με το να μας δίνουν περισσότερη προσοχή και αγάπη όταν τα καταφέρνουμε. Αυτό μας κάνει να πιστεύουμε ότι χρειάζεται να είμαστε καλοί ή τέλειοι για να αξίζουμε αποδοχή και αγάπη. Αυτό μπορεί να μας κάνει πολύ ανταγωνιστικούς με τους άλλους για αποτελέσματα και τελειότητα.

Ένας τέτοιος προγραμματισμός δημιουργεί εσωτερική ένταση και φόβο ότι μπορεί να μην είμαστε τέλειοι στην εμφάνιση, το σπίτι, την εργασία, την έκφρασή μας κλπ. Μας κάνει ανίκανους να επιτρέπουμε στους άλλους να κάνουν πράγματα για μας, επειδή μπορεί να μην τα κάνουν τέλεια. Αυτό είναι κουραστικό για μας και για τους άλλους. Καταβάλουμε τον εαυτό μας και νιώθουμε αδικία επειδή οι άλλοι δεν μας βοηθούν, αλλά δεν τους επιτρέπουμε να το κάνουν, γιατί μπορεί να μην το κάνουν τέλεια ή γιατί θέλουμε να πιστωθούμε ότι το έχουμε κάνει εμείς. Χάνουμε πολύ χρόνο και ενέργεια αναζητώντας την ψευδαίσθηση της τελειότητας ή του να είμαστε καλύτεροι από τους άλλους.

Κανείς δεν μας το ζητά. Στην πραγματικότητα, είναι φανερό ότι ενοχλούνται απ’ αυτό και μας εκτιμούν λιγότερο από κάποιον άλλο που δεν έχει αυτή την πίεση και τον ανταγωνισμό για τελειότητα. Είμαστε λιγότερο ευχάριστοι στην παρέα. Η ψευδαίσθηση είναι ότι θα είμαστε πιο αγαπητοί αν αναζητάμε να είμαστε τέλειοι. Προφανώς ισχύει το αντίθετο.

Είναι θαυμάσιο να προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε και να αναζητάμε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αλλά αυτό είναι διαφορετικό από την προσκόλλησή μας στο αποτέλεσμα και την ανικανότητά μας να βιώσουμε την αξία μας αν κάτι δεν είναι τέλειο. Ταυτόχρονα, δημιουργούμε ένταση στους άλλους με το άγχος μας σε σχέση με το αποτέλεσμα.

Ας εστιαστούμε στο να κάνουμε την καλύτερη προσπάθεια και ας συνειδητοποιήσουμε ότι η αξία μας είναι αμετάβλητη και εντελώς άσχετη με τα αποτελέσματά μας. Δεν αξίζουμε περισσότερο ή λιγότερο την αγάπη και το σεβασμό λόγω των αποτελεσμάτων μας.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Μπορεί κάτι που κάνω να είναι τέλειο; Ποιος θα κρίνει αν είναι τέλειο ή όχι;
• Κάποιος, που κάνει κάτι καλύτερα από κάποιον άλλο, αξίζει περισσότερη αγάπη και σεβασμό;
• Ένα παιδί, που δεν μπορεί να κάνει κάτι, αξίζει αγάπη και σεβασμό; Γιατί;
• Ένας άνθρωπος σε κώμα, που δεν μπορεί να κάνει κάτι, αξίζει αγάπη και σεβασμό; Γιατί;
• Αξίζω αγάπη και σεβασμό, ακόμη κι όταν δεν μπορώ να κάνω κάτι τέλεια;
• Κι αν κάνω κάτι καλά, αλλά κάποιος άλλος το κάνει καλύτερα; Αξίζω;
• Πόσο περισσότερο χρόνο και ενέργεια θέλω να αφιερώσω σε κάποια προσπάθεια για να είναι καλύτερη ή τέλεια μέσα στο νου μου; Είμαι εντάξει με το χρόνο και την ενέργεια που αφιερώνω σ’ αυτή την προσπάθεια;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα τέλεια αποτελέσματα που θέλω;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν έχω τα τέλεια αποτελέσματα που θέλω;

 

5. Ένας παρόμοιος λανθασμένος προγραμματισμός είναι ότι αξίζουμε μόνον όταν κάνουμε πολλές δουλειές σε μια μέρα. Αξιολογούμε τον εαυτό μας με την ποσότητα των αποτελεσμάτων, όταν στο προηγούμενο παράδειγμα τον αξιολογούσαμε με την ποιότητα. Σ’ αυτή την ψευδαίσθηση, προσπαθούμε να κάνουμε καθημερινά όσο το δυνατόν περισσότερα, το οποίο δεν αποτελεί πρόβλημα εφόσον δεν έχουμε άγχος και φόβο σε σχέση με το χρόνο να τα κάνουμε όλα και εφόσον συνειδητοποιούμε ότι αυτό δεν θα αυξήσει την αξία μας. Θα αυξήσει την ικανότητά μας να έχουμε αποτελέσματα μέσα στο χωροχρόνο, όπου όλα θα εξαφανιστούν.

Σημαντικότερο από το πόσα πραγματοποιούμε σε μια μέρα είναι η κατάσταση του νου μας ενώ κάνουμε οτιδήποτε. Μπορούμε να έχουμε πολύ εντυπωσιακά εξωτερικά αποτελέσματα και μηδενικά εσωτερικά αποτελέσματα, επειδή είμαστε σε κατάσταση άγχους και ίσως σε ανταγωνισμό με τους άλλους ή με το χρόνο.

Αν δημιουργούμε ένταση στους άλλους λόγω της ανάγκης μας για αποτελέσματα, δεν θα πάρουμε μαζί μας κανένα από αυτά τα εξωτερικά αποτελέσματα ούτε θα μας κάνουν πιο αγαπητούς, ίσως ακόμη και το αντίθετο. Αυτό που θα πάρουμε μαζί μας και θα μας κάνει πιο αγαπητούς είναι μια εσωτερική κατάσταση ηρεμίας, που μπορούμε να μάθουμε να βιώνουμε καθώς κάνουμε τις δουλειές μας.

Το να είμαστε επιτυχημένοι δεν θα μας βγάλει από το ειρηνικό κέντρο μας, αν μπορούμε να παραμείνουμε σε επίγνωση ότι δεν έχουμε πραγματικά τίποτα να κερδίσουμε ή να χάσουμε στη δημιουργική διαδικασία και απλά να την απολαύσουμε σαν παιχνίδι. Μπορούμε να απολαύσουμε κάθε πράξη σαν μια απαιτητική δημιουργική διαδικασία. Θα μπορέσουμε να το κάνουμε, όταν απελευθερωθούμε από τις προσκολλήσεις στο αποτέλεσμα. Θα απολαύσουμε τη διαδικασία και θα ξέρουμε ότι το αποτέλεσμα θα είναι ό,τι μπορεί να είναι σ’ αυτό το στάδιο της διαδικασίας για μας και τους άλλους.

Ας μάθουμε να απολαμβάνουμε να κάνουμε όσα περισσότερα μπορούμε από αυτά που καθοδηγούμαστε από μέσα μας να κάνουμε, χωρίς να συγχέουμε την αξία μας με τα αποτελέσματα.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Πόσες δουλειές πρέπει να τελειώσω σε μια μέρα για να νιώθω ότι αξίζω;
• Τι συμβαίνει αν τελειώσω λιγότερες;
• Τι συμβαίνει αν τελειώσω περισσότερες; Αξίζω ακόμη περισσότερο;
• Πόσο άγχος θα έπρεπε να έχω γι’ αυτό;
• Αν τελειώσω πολλές δουλειές τη μία βδομάδα, μπορώ να χαλαρώσω την επόμενη;
• Θα μπορέσω να πάρω μαζί μου, όταν αφήσω το φυσικό μου σώμα, την πίστωση για όλα όσα έχω κάνει;
• Θα αναγνωριστεί η πίστωσή μου στον παράδεισο;
• Κι αν κάποιος κάνει περισσότερα από μένα; Θα έχει μια καλύτερη θέση στον παράδεισο;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν κάνω σε μια μέρα τόσα πολλά πράγματα όσα θα ήθελα;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν κάνω σε μια μέρα τόσα πολλά πράγματα όσα θα ήθελα;

 

6. Μια παρόμοια ψευδαίσθηση είναι ότι, για να αξίζω και να είμαι αγαπητός, χρειάζεται να είμαι πάντα δυνατός και να μην έχω στιγμές αδυναμίας. Ή τουλάχιστον χρειάζεται να φαίνομαι δυνατός και να μην αφήνω κανένα να αντιλαμβάνεται την αδυναμία, την ανάγκη ή το φόβο μου. Μια όψη αυτού είναι η πεποίθηση ότι οι δυνατοί αξίζουν και οι αδύναμοι όχι. Μια άλλη όψη είναι ότι, αν οι άλλοι δουν την αδυναμία και τις ανάγκες μου, θα χάσουν το σεβασμό τους για μένα ή ίσως ακόμη και να το χρησιμοποιήσουν εναντίον μου.

Η προσπάθειά μας να φαινόμαστε δυνατοί, μαζί με την προσπάθειά μας να φαινόμαστε τέλειοι ή πολύ ικανοί, μπορεί να μην προσελκύσει την αγάπη που ελπίζουμε. Μπορεί να προσελκύσει ακόμη και μνησικακία, ανταγωνισμό και άλλες δυσάρεστες αντιδράσεις, επειδή σε κανένα δεν αρέσει να βρίσκεται κοντά σε κάποιον που θεωρεί τον εαυτό του καλύτερο από τους άλλους.

Όλοι έχουμε αδυναμίες και αδύναμες στιγμές. Όλοι χρειαζόμαστε βοήθεια και στήριξη κατά καιρούς, ακόμη κι αν είναι επειδή έχουμε ένα κοινό κρυολόγημα ή κάποια άλλη ελαφρά αδιαθεσία. Οι άνθρωποι, που δεν μπορούν να παραδεχτούν την αδυναμία ή την ανάγκη τους, δημιουργούν συχνά ένα περιβάλλον όπου οι άλλοι δεν μπορούν να αντιληφθούν ή να σεβαστούν τις ανάγκες τους, ακόμη κι όταν τελικά τις εκφράζουν. Τότε το άτομο, που έπαιζε το ρόλο του δυνατού, νιώθει μεγάλη αδικία, επειδή βοηθούσε τους άλλους για τόσα χρόνια και τώρα κανείς δεν ανταποκρίνεται στο κάλεσμά του για βοήθεια.

Σαν ψυχή έχουμε απεριόριστη δύναμη. Σαν εγώ και σώμα δεν έχουμε δύναμη και θα χρειαστεί να συμβιβαστούμε μ’ αυτό. Ακόμη και οι μεγαλύτεροι πνευματικοί δάσκαλοι έχουν αρρωστήσει και πεθάνει από διάφορες ασθένειες και αποδέχτηκαν τις αδυναμίες και την ανάγκη τους για βοήθεια.

Το να μην δεχόμαστε βοήθεια δεν είναι πνευματική αξία. Είναι μια εγωιστική προσπάθεια να εγκαταστήσουμε μια ψευδαίσθηση της αξίας μας. Το να μπορούμε να παραδεχόμαστε την αδυναμία μας και να ζητάμε και να δεχόμαστε βοήθεια είναι ένα σημαντικό μέρος της αίσθησης του εαυτού μας σαν ξεχωριστού από το εγώ, καθώς και της ανάπτυξης της πνευματικής ιδιότητας της ταπεινοφροσύνης. Το να φοβόμαστε να δείξουμε αδυναμία δεν είναι δύναμη, αλλά μάλλον αδυναμία που δημιουργείται από την ανικανότητα να αντιληφθούμε την εσώτερη αξία μας.

Σε τέτοια περίπτωση, χρειάζεται να μπορούμε να βιώσουμε την αξία μας ακόμη κι όταν είμαστε άρρωστοι, φοβισμένοι και έχουμε ανάγκη βοήθειας και, επίσης, όταν μας βοηθούν οι άλλοι.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Πόσο δυνατός πρέπει να είμαι για να νιώθω ότι αξίζω;
• Τι συμβαίνει, αν φαίνομαι δυνατός στους άλλους, αλλά δεν είμαι μέσα μου; Είμαι ακόμη αγαπητός;
• Γιατί ένας δυνατός άνθρωπος αξίζει περισσότερο από έναν όχι τόσο δυνατό;
• Ο φόβος να δείξω αδυναμία είναι δύναμη ή αδυναμία;
• Αν είμαι δυνατός σωματικά, αλλά όχι νοητικά, αξίζω;
• Αν είμαι δυνατός νοητικά, αλλά όχι σωματικά, αξίζω;
• Ποιος δημιούργησε αρχικά αυτή την ιδέα; Είναι αληθινή;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν νιώθω δυνατός;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν δεν νιώθω δυνατός;

 

7. Μια άλλη ψευδαίσθηση είναι ότι χρειαζόμαστε οι άλλοι να συμφωνούν μαζί μας και να είναι ικανοποιημένοι με μας, για να αξίζουμε την αγάπη και το σεβασμό. Γιατί δίνουμε στους άλλους αυτή τη δύναμη; Γιατί χρειαζόμαστε την έγκρισή τους; Χρειάζονται οι άλλοι να συμφωνούμε μαζί τους και να είμαστε ικανοποιημένοι μ’ αυτούς, για να αξίζουν; Αν δεν συμφωνούμε, αυτό σημαίνει ότι κάποιος από μας πρέπει να κάνει λάθος ή απλά ότι έχουμε διαφορετικές αντιλήψεις; Δεν χρειάζεται οι άλλοι να συμφωνούν ούτε να είναι ικανοποιημένοι με μας, για να αξίζουμε την αγάπη και το σεβασμό. Χρειάζεται να είμαστε εντάξει με τη συνείδησή μας και να μπορούμε να νιώθουμε ότι έχουμε κάνει το καλύτερο και ότι έχουμε κάνει στους άλλους αυτό που θα θέλαμε να κάνουν εκείνοι σε μας.

Έτσι, όταν κάποιος δεν συμφωνεί μαζί μας, μπορούμε να επιλέξουμε να διαφωνούμε με αγάπη, επιτρέποντας στον καθένα να διατηρήσει τη δική του υποκειμενική αντίληψη ως προς το τι χρειάζεται να πιστεύει αυτή τη στιγμή. Όταν οι άλλοι δεν είναι ικανοποιημένοι με μας, μπορούμε να ρωτήσουμε τον εαυτό μας, «Εγώ είμαι ικανοποιημένος με τον εαυτό μου; Έχω κάνει το καλύτερο που μπορούσα; Θα ήμουν ικανοποιημένος, αν ο άλλος έκανε το ίδιο σε μένα;» Αν η απάντηση σ’ αυτές τις ερωτήσεις είναι ναι, τότε έχουμε το δικαίωμα να είμαστε ήσυχοι με τη συνείδησή μας και να εξηγήσουμε στον άλλον ότι λυπούμαστε που δεν είναι ικανοποιημένος και ότι τον αγαπάμε και ελπίζουμε να βρει έναν τρόπο να νιώθει καλά με την παρούσα κατάσταση.

Η ανάγκη μας να συμφωνούν οι άλλοι μαζί μας και να είναι ικανοποιημένοι με μας είναι μια υποσυνείδητη ανάγκη για έγκριση, που έχουμε από την παιδική μας ηλικία. Χρειάζεται να θεραπεύσουμε το εσωτερικό μας παιδί από αυτές τις αυτοαμφισβητήσεις, ώστε να μπορούμε να νιώθουμε άνετα σε τέτοιες καταστάσεις και να φερόμαστε με ώριμο τρόπο.

Όταν δεν είμαστε σίγουροι για τον εαυτό μας, τείνουμε να προσελκύουμε περισσότερη αποδοκιμασία από τους άλλους, οι οποίοι καθρεφτίζουν τη δική μας αντίληψη για τον εαυτό μας. Όταν εγκρίνουμε τον εαυτό μας, αυτό θα εξαφανιστεί.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Γιατί χρειάζομαι να συμφωνούν οι άλλοι μαζί μου ή να είναι ικανοποιημένοι με μένα για να νιώθω ότι αξίζω;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Γιατί πρέπει να συμφωνούμε; Μπορούμε να σεβόμαστε ο ένας την άποψη του άλλου;
• Αν ο ένας έχει δίκιο, πρέπει ο άλλος να έχει άδικο;
• Γιατί χρειάζομαι να είναι οι άλλοι ικανοποιημένοι με μένα;
• Είμαι εγώ ικανοποιημένος με τον εαυτό μου;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί μου ή δεν είναι ικανοποιημένοι με μένα;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν συμφωνούν μαζί μου ή δεν είναι ικανοποιημένοι με μένα;

 

8. Έχουμε ήδη συζητήσει τη δυσκολία να νιώθουμε ότι αξίζουμε ή είμαστε αγαπητοί, όταν λέμε «όχι» σ’ ένα αίτημα των άλλων. Έχουμε προγραμματιστεί να πιστεύουμε ότι ένας «καλός και αγαπητός άνθρωπος» δεν λέει ποτέ «όχι». Επίσης, πιστεύουμε ότι θα χάσουμε την αγάπη των άλλων, αν πούμε «όχι». Το να πούμε «ναι», όταν στην πραγματικότητα δεν θέλουμε να κάνουμε κάτι, επειδή φοβόμαστε την απόρριψη ή επειδή είμαι εγκλωβισμένοι στο ρόλο του «καλού ανθρώπου», δεν είναι αγάπη. Δεν είναι πνευματική αξία. Το να πούμε «ναι» με αγάπη και χωρίς φόβο είναι αξιοθαύμαστο και σημάδι ανιδιοτέλειας. Το να πούμε «ναι» επειδή φοβόμαστε τι θα συμβεί αν δεν το κάνουμε, είναι το αντίθετο της αγάπης. Η αγάπη δεν είναι φόβος. Κάνω αυτό που κάνω από αγάπη ή από φόβο;

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Θα ήθελα οι άλλοι να κάνουν πράγματα για μένα, όταν στην πραγματικότητα δεν το θέλουν;
• Θα ήθελα οι άλλοι να καταπιέζονται, επειδή με φοβούνται;
• Θα ήθελα οι άλλοι να καταπιέζονται, επειδή είναι εγκλωβισμένοι στο ρόλο του «καλού παιδιού» και όχι επειδή θέλουν πραγματικά να το κάνουν;
• Θέλω να καταπιέζω τον εαυτό μου από φόβο απόρριψης ή μήπως θεωρηθώ κακός άνθρωπος;
• Είμαι κακός άνθρωπος, όταν επιλέγω να μην κάνω κάτι που μου ζητείται;
• Μπορώ να συνεχίσω να αγαπώ τους άλλους, όταν μου λένε «όχι»;
• Μπορώ να θυμηθώ μια φορά που κάποιος μού είπε «όχι»; Ήμουν ικανός να το ξεπεράσω και να αγαπώ τον άλλον; Κρατώ ακόμη αρνητικά συναισθήματα γι’ αυτό;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, όταν λέω «όχι» σε κάτι που μου ζητείται;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, όταν λέω «όχι» σε κάτι που μου ζητείται;

 

9. Μερικοί άνθρωποι κρατούν λογαριασμό για το πόσα έχουν πάρει από τους άλλους και πόσα έχουν προσφέρει στους άλλους, με την ιδέα ότι, όποιος δίνει περισσότερα, αξίζει περισσότερο. Έτσι, αν μας έχουν καλέσει τρεις φορές στο σπίτι τους ή μας έχουν δώσει ένα δώρο που αξίζει ένα «Χ» ποσό χρημάτων, πρέπει να κάνουμε το ίδιο και, αν δεν το κάνουμε, αξίζουμε λιγότερο απ’ αυτούς. Αυτό είναι ένα μάλλον ανόητο παιχνίδι. Αν προσφέρουμε με αγάπη, έχουμε ήδη πάρει πίσω το δώρο μας. Αν λαμβάνουμε με αγάπη, οι άλλοι έχουν ήδη πάρει πίσω το δώρο τους. Αλλιώς παίζουμε ένα παιχνίδι τού ποιος αξίζει περισσότερο και ποιος χρωστάει σε ποιον. Η αξία μας βασίζεται στην αμετάβλητη πνευματική ουσία μας και δεν έχει σχέση με το πόσα προσφέρουμε ή λαμβάνουμε. Ας προσφέρουμε και ας λαμβάνουμε με χάρη και ας χάσουμε το λογαριασμό για το «αποτέλεσμα».

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Αυτός που προσφέρει αξίζει περισσότερο από αυτόν που λαμβάνει; Ποιος το λέει;
• Αυτός που λαμβάνει αξίζει περισσότερο από αυτόν που προσφέρει; Ποιος το λέει;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Το να προσφέρω με κάνει να αξίζω περισσότερο και το να λαμβάνω να αξίζω λιγότερο;
• Ποιος θεσπίζει αυτούς τους κανόνες;
• Θέλω να μου δίνουν οι άνθρωποι, επειδή τους πρόσφερα ή επειδή με αγαπούν και αποφάσισαν αυθόρμητα να μου δώσουν κάτι;
• Θέλω να δίνω στους άλλους, επειδή μου πρόσφεραν ή επειδή ένιωσα αυθόρμητα την ανάγκη να τους δώσω κάτι;
• Μπορούμε να προσφέρουμε, όταν δεν είναι γενέθλια ή κάποια άλλη αφορμή; Πρέπει να προσφέρουμε, όταν είναι γενέθλια ή κάποια άλλη αφορμή όπου συνηθίζεται να δίνουμε ένα δώρο;
• Πρέπει το δώρο μας να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το δικό τους; Μας κάνει αυτό καλύτερους;
• Κι αν μας ξεγελούν και μας δίνουν ένα πιο ακριβό δώρο από αυτό που τους έχουμε δώσει; Κερδίζουν;
• Θέλω να δίνω δώρα με αυθόρμητη αγάπη ή επειδή πρέπει να τα δώσω;
• Θέλω να παίρνω δώρα από αυθόρμητη αγάπη ή επειδή πρέπει να μου τα δώσουν;
• Και τι θα κάνω με όλα αυτά τα δώρα που δεν μου είναι χρήσιμα; Είναι εντάξει να τα περάσω σε κάποιον άλλο;
• Είναι εντάξει για μένα, αν κάποιος μού περάσει το δώρο που έδωσα σε κάποιον άλλο; Γιατί;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν προσφέρω λιγότερα απ’ όσα λαμβάνω;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν προσφέρω λιγότερα απ’ όσα λαμβάνω;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν προσφέρω περισσότερα απ’ όσα λαμβάνω;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν προσφέρω περισσότερα απ’ όσα λαμβάνω;

 

10. Μπορεί, επίσης, να αξιολογούμε την αξία μας με το πόσοι άνθρωποι νιώθουν ασφάλεια να ανοιχτούν σε μας, να μας εμπιστευτούν και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους μαζί μας. Ίσως η ιδέα είναι ότι, αν οι άνθρωποι με εμπιστεύονται, αυτό σημαίνει πως με βλέπουν σαν έναν αξιόπιστο και καλό άνθρωπο και τότε πρέπει να αξίζω. Έτσι στηρίζουμε την αξία μας στο να είμαστε αξιόπιστοι. Αλλιώς μπορεί να συμπεραίνουμε ότι ο άλλος δεν μας εμπιστεύεται και ότι ίσως να μην είμαστε καλοί άνθρωποι. Η πιο προφανής αιτία, να μην ανοίγεται ο άλλος σε μας, είναι ότι γενικά φοβάται ή ντρέπεται να ανοιχτεί. Μπορεί να έχει σχέση με μας ή μπορεί και όχι. Επίσης, οι άνδρες γενικά δυσκολεύονται να νιώσουν, να αποδεχτούν και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους. Δεν θεωρείται αντρίκιο και δεν έχουν μάθει να το κάνουν. Όταν μια γυναίκα νιώθει απόρριψη επειδή ένας άνδρας δεν μοιράζεται μαζί της, μπορεί να κάνει λάθος. Αυτός ο άνδρας προφανώς την αγαπάει και δεν την απορρίπτει, αλλά απλώς είναι ανίκανος, αν δεν έχει εκπαίδευση σε κάποιο είδος αυτογνωσίας, να κάνει αυτό που του ζητά. Επομένως, μπορούμε να νιώθουμε την αξία μας, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν μας εμπιστεύονται αρκετά για να μοιράζονται μαζί μας;

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Αξίζω περισσότερο ή λιγότερο ανάλογα με το αν κάποιος ανοίγεται σε μένα ή όχι;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Η ικανότητά του να με εμπιστεύεται και να ανοίγεται σε μένα εξαρτάται από την αξία μου ή από τους φόβους του;
• Νιώθω ασφαλής να ανοίγομαι με όλους τους ανθρώπους; Αν όχι, τους κάνει αυτό να μην αξίζουν;
• Θέλω πραγματικά να χρησιμοποιώ τους άλλους μ’ αυτό τον τρόπο για να βρω την αξία μου;
• Θέλω οι άλλοι να χρησιμοποιούν εμένα σαν μέτρο της δικής τους αξίας;
• Μπορώ να τους αγαπώ, ακόμη κι όταν δεν ανοίγονται σε μένα;
• Γιατί χρειάζομαι να ανοίγονται σε μένα, όταν δεν τους έρχεται φυσικό ή όταν φοβούνται;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν με εμπιστεύονται αρκετά για να μοιραστούν μαζί μου;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι δεν με εμπιστεύονται αρκετά για να μοιραστούν μαζί μου;

 

11. Μερικοί από μας πιστεύουμε ότι χάνουμε την αξία μας, όταν μας λένε ψέματα ή μας χρησιμοποιούν με κάποιο τρόπο. Ίσως η πεποίθηση είναι ότι, αν μας λένε ψέματα ή μας χρησιμοποιούν ή μας ξεγελούν με κάποιο τρόπο, δεν είμαστε αρκετά έξυπνοι και επομένως αξίζουμε λιγότερο. Γιατί αξίζουμε εμείς λιγότερο, αν αυτοί είναι ανήθικοι; Τι θα έπρεπε να κάνουμε, να αμφιβάλουμε για τον καθένα μέχρι να αποδείξει ότι είναι τίμιος και ηθικός; Θα έπρεπε να ζούμε με το φόβο μήπως μας ξεγελάσουν;

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Πραγματικά αξίζω λιγότερο, αν κάποιος μου λέει ψέματα ή είναι ικανός να με χρησιμοποιεί με κάποιο τρόπο; Γιατί;
• Ποιος ξεκίνησε αυτή την ιδέα;
• Είναι κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Ο φόβος και η ανηθικότητά του με κάνει να αξίζω λιγότερο;
• Η άγνοιά του της δικής του αληθινής θεϊκής φύσης με κάνει να αξίζω λιγότερο;
• Είναι καλύτερα να αμφιβάλω για τον καθένα και να είμαι σε επιφυλακή ή να θεωρώ ότι είναι όλοι αθώοι μέχρι να αποδειχτούν διαφορετικοί;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι μου λένε ψέματα ή είναι ικανοί να με χρησιμοποιούν;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν οι άλλοι μου λένε ψέματα ή είναι ικανοί να με χρησιμοποιούν;

 

12. Σε μερικές χώρες υπάρχει μια λανθασμένη κοινωνική πεποίθηση, ότι οι άνδρες αξίζουν περισσότερο από τις γυναίκες. Αυτή η πεποίθηση έχει εξαφανιστεί στη Δύση, αλλά ακόμη ευδοκιμεί καθώς κινούμαστε Ανατολικά. Αυτό μπορεί να αφήνει μια αμφιβολία στο υποσυνείδητο εκείνων των ψυχών που έχουν επιλέξει μια θηλυκή ενσάρκωση σ’ εκείνα τα μέρη του πλανήτη. Συχνά, ακόμη κι όταν μια γυναίκα έχει εντελώς απελευθερωθεί συνειδητά από αυτή τη λανθασμένη πεποίθηση, το υποσυνείδητο μπορεί να επηρεάζεται. Σαν ψυχές, δεν έχουμε φύλο. Επιλέγουμε το φύλο μας, όταν αποφασίζουμε τα συγκεκριμένα μαθήματα που θα θέλαμε να μάθουμε σε μια συγκεκριμένη ενσάρκωση. Εκτός από την επιλογή των γονιών μας και των καταστάσεων της οικογένειάς μας, επιλέγουμε επίσης το φύλο και τη χώρα όπου θα ενσαρκωθούμε. Μαθαίνουμε άλλα μαθήματα σαν γυναίκα στη Βόρεια Ευρώπη και άλλα σαν γυναίκα στην Ινδία ή στο Αφγανιστάν. Η αλήθεια είναι ότι όλες οι ψυχές είναι δημιουργημένες ισότιμες και ότι όλες αξίζουν αγάπη και σεβασμό ακριβώς όπως είναι. Το να πιστεύουμε ότι οι γυναίκες αξίζουν λιγότερο από τους άνδρες είναι μια μορφή «φυλετικού ρατσισμού», που δεν έχει σχέση με την αλήθεια. Επομένως, κάθε γυναίκα πρέπει να απελευθερωθεί από αυτή την ψευδαίσθηση και να βιώσει την ισότητά της με όλους.

Εντούτοις, μια γυναίκα δεν χρειάζεται να αναζητά ή να αποδεικνύει την ισότητά της με ανδρικούς όρους. Δεν χρειάζεται να αρνηθεί τη θηλυκότητά της για να είναι ισότιμη. Κάθε φύλο έχει τις θετικές ιδιότητές τους. Φυσικά, είμαστε όλοι μοναδικοί συνδυασμοί αρσενικών και θηλυκών ιδιοτήτων. Καθένας από μας αξίζει αγάπη και σεβασμό ακριβώς όπως είναι.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Αξίζουν οι γυναίκες λιγότερο από τους άνδρες;
• Ποιος ξεκίνησε αυτή την ιδέα;
• Είναι κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Έχει αυτό αποδειχτεί επιστημονικά;
• Έχει φύλο η ψυχή;
• Οι αντιλήψεις των άλλων γι’ αυτό με κάνουν να αξίζω λιγότερο;
• Αν είμαι γυναίκα, χρειάζεται να κάνω περισσότερα από έναν άνδρα για να αποδείξω την αξία μου;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν είμαι γυναίκα σε μια κοινωνία που επηρεάζεται από τέτοιες ψευδαισθήσεις;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, ακόμη κι όταν είμαι γυναίκα σε μια κοινωνία που επηρεάζεται από τέτοιες ψευδαισθήσεις;

 

13. Μερικές ψυχές έχουν επιλέξει την εμπειρία να γεννηθούν σε μια οικογένεια που δεν ήταν έτοιμη να έχει παιδί εκείνη τη στιγμή, ίσως για οικονομικούς ή συναισθηματικούς λόγους ή επειδή οι γονείς δεν ήταν σε θέση να διαχειριστούν τις ευθύνες εκείνη τη στιγμή. Επειδή η ψυχή έχει επίγνωση των συναισθημάτων των γονιών, θα θεωρήσει φυσικά ότι είναι βάρος και πρόβλημα και ότι δεν αξίζει αγάπη και μια ευτυχισμένη ζωή. Αν αυτές οι ψυχές δεν εργαστούν για τη θεραπεία αυτής της ψευδαίσθησης πως δεν αξίζουν, μπορεί να δημιουργήσουν μια ζωή αυτοϋπονόμευσης, μην επιτρέποντας στον εαυτό τους να είναι ευτυχισμένος. Αυτό το λανθασμένο συμπέρασμα χρειάζεται να θεραπευτεί.

Η βασική αλήθεια που χρειάζεται να έχουμε στο νου μας είναι ότι τα συναισθήματα των γονιών μας δεν έχουν, με κανένα τρόπο, σχέση με μας. Οι ψυχές, που παίζουν το ρόλο των γονιών μας, δεν μας συνάντησαν και μας αξιολόγησαν και αποφάσισαν ότι δεν αξίζουμε. Απλώς ήταν σε κατάσταση όπου το να έχουν παιδί (ή ακόμη ένα παιδί) δεν ήταν κάτι που προτιμούσαν. Το ερχόμενο παιδί μπορεί να ήταν το πιο όμορφο και πιο πνευματικό ον που έχει ποτέ ενσαρκωθεί. Δεν παίζει ρόλο. Τα συναισθήματά τους δεν έχουν σχέση με αυτό το συγκεκριμένο ον, αλλά με άλλο ένα σώμα να φροντίσουν.

Επομένως, αυτή η υποτιθέμενη απόρριψη δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την αξία μας, αλλά μόνο με τους φόβους και τα προβλήματα των γονιών μας. Είμαστε θεϊκά όντα που έχουμε προβάλει τη συνειδητότητά μας σ’ αυτά τα σώματα. Όλοι μας αξίζουμε αγάπη και σεβασμό όπως είμαστε.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Αξίζω λιγότερο, επειδή οι ψυχές που έπαιζαν το ρόλο των γονιών μου φοβόντουσαν την ευθύνη ενός παιδιού εκείνη τη στιγμή;
• Είμαι με κάποιο τρόπο υπεύθυνος για τους φόβους τους και άλλα συναισθήματά τους;
• Είναι αυτό κάτι που θα πίστευε ένα φωτισμένο ον; Γιατί; Γιατί όχι;
• Υπάρχει κάτι προσωπικό σ’ αυτό; Μήπως με συνάντησαν και με αξιολόγησαν;
• Μήπως πέρασα μια δοκιμασία και απέτυχα;
• Υπήρχε κάποιος άλλος λόγος για να αισθάνονται έτσι εκτός από τους φόβους και τα προβλήματά τους;
• Έχουν αυτοί οι φόβοι και τα προβλήματα καμία σχέση με μένα;
• Είναι εντάξει να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, παρόλο που οι γονείς φοβόντουσαν να έχουν παιδί;
• Επιλέγω να αγαπώ και να αποδέχομαι τον εαυτό μου, παρόλο που οι γονείς φοβόντουσαν να έχουν παιδί;

 

Η άλλη κατηγορία λόγων που αμφιβάλλουμε για την αξία μας και δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε τον εαυτό μας έχει σχέση με θέματα συνείδησης, τα οποία θα συζητήσουμε στο κεφάλαιο για την αποδοχή της έμφυτης αθωότητάς μας.

 

Ας θυμηθούμε ότι συζητάμε την αξία της αποδοχής για να τολμήσουμε να είμαστε ευτυχισμένοι.

 

Πεποιθήσεις που θα μας βοηθήσουν να δεχτούμε τον εαυτό μας όπως είναι:

1. Όλοι αξίζουν αγάπη και σεβασμό όπως είναι.
2. Έχω κάνει την καλύτερη προσπάθεια που μπορούσα σε κάθε στάδιο της εξέλιξής μου.
3. Είμαι καλός άνθρωπος και έχω καλές προθέσεις.
4. Έχω καταφέρει αρκετά στη ζωή μου.
5. Έχω τόσα ταλέντα και ικανότητες.
6. Γενικά ενδιαφέρομαι για τους άλλους και θέλω να είναι καλά.
7. Είμαι πρόθυμος να βοηθήσω όταν χρειάζεται.
8. Βασικά είμαι ένας ηθικός άνθρωπος.
9. Είμαι αρκετά εντάξει με τη συνείδησή μου.
10. Έχω αρκετές αρετές.
11. Η αξία μου είναι εσωτερική – όχι συγκριτική – και δεν έχει σχέση με την εμφάνιση και τίποτα άλλο εξωτερικό.
12. Τα λάθη είναι μέρος του πειράματος της ψυχής μέσα στον υλικό κόσμο.
13. Η αξία μου δεν μετριέται με την υποκειμενική γνώμη του καθενός και την ικανότητά του να αντιληφθεί την εσωτερική μου φύση.
14. Έχω δημιουργηθεί κατ’ εικόνα και ομοίωση του Θεού.
15. Η αξία μου στηρίζεται στην εσωτερική μου ουσία και όχι στα αποτελέσματα που έχω.
16. Είμαι μια έκφραση του Θείου.
17. Η αξία μου δεν εξαρτάται από τα πόσα κάνω αλλά από την αληθινή μου πνευματική φύση.
18. Είμαι πνεύμα και όχι σώμα ή νους.
19. Όλοι αξίζουμε αγάπη και σεβασμό όπως είμαστε λόγω, της εσώτερης Θείας φύσης μας.

• Η αξία μου είναι δεδομένη σαν μέρος του Θεού και είναι ανεξάρτητη από τη γνώμη και τη συμπεριφορά των άλλων.

21. Οι άλλοι δημιουργούν την πραγματικότητά τους.
22. Δεν μπορώ να είμαι ποτέ η αίτια τού τι συμβαίνει στους άλλους, αλλά μόνο το μέσον.
23. Ο Θεός βλέπει τον αληθινό εαυτό μου και με αγαπάει όπως είμαι.
24. Είμαι όπως με δημιούργησε ο Θεός – αγνός, αθώος και ιερός – χωρίς καμία επίδραση του χρόνου.
25. Δεν υπάρχει αμαρτία, ούτε διάβολος, ούτε κόλαση – αλλά μόνον ο Θεός και είμαι μέρος Του.

 

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

• Είμαι έτοιμος να είμαι ευτυχισμένος;
• Είμαι έτοιμος να αποδέχομαι και να αγαπώ τον εαυτό όπως είμαι, σαν ένα σημαντικό βήμα της αποδοχής των άλλων και της ζωής όπως είναι;
• Θέλω να συνεχίσω να θέτω όρους στην αποδοχή του εαυτού μου και των άλλων; Αν ναι, πώς αυτό βοηθάει εμένα ή εκείνους;
• Ποια θα ήταν τα οφέλη της αποδοχής του εαυτού μου όπως είμαι;
• Αυτή η αποδοχή με εμποδίζει να βελτιώσω τον εαυτό μου;
• Υπάρχουν κίνδυνοι να αποδεχτώ τον εαυτό μου όπως είμαι;
• Τα φωτισμένα όντα με αποδέχονται όπως είμαι;
• Θα ήθελε ο Θεός να αποδέχομαι τον εαυτό μου όπως είμαι;
• Ο Θεός με αποδέχεται όπως είμαι;
• Ποια θα ήταν τα οφέλη της αποδοχής των άλλων όπως είναι;
• Αυτή η αποδοχή με εμποδίζει να τους ζητήσω μια διαφορετική συμπεριφορά;
• Ποια θα ήταν τα οφέλη της αποδοχής της ζωής όπως είναι;
• Αυτή η αποδοχή με εμποδίζει να αναζητώ να βελτιώσω τις συνθήκες της ζωής μου;
• Είμαι έτοιμος να μάθω το μάθημα της αποδοχής;