Ενεργητική Ακρόαση – Συντονιστές

Ενεργητική Ακρόαση – Συντονιστές

Θέλω να τονίσω ότι προς το τέλος της ενεργητικής ακρόασης, όπου έχουμε φτάσει στο σημείο που θέλουμε το άτομο να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει να δουλέψει, πιθανόν να αφήσουμε το άτομο με μία ερώτηση. Θα θυμηθείτε τις βασικές ερωτήσεις με τις οποίες μπορούμε να αφήσουμε το άτομο. Είναι στα χαρτιά που έχετε για τις εργασίες, στη σελίδα 22. Επαναλαμβάνω ότι υπάρχουν πάρα πολλές ερωτήσεις μέχρι το σημείο αυτό, τις έχουμε διαβάσει και υποτίθεται ότι τις έχετε δουλέψει και με το να ρωτήσετε εσείς το άτομο, αλλά και με το να απαντήσετε εσείς αυτές τις ερωτήσεις γύρω από ένα θέμα. Και φτάνουμε στο σημείο που γνωρίζουμε ή δεν γνωρίζουμε τι θέλει να δουλέψει το άτομο. Μπορούμε να ζητήσουμε, όπως λέει εδώ, να κρατήσει ένα ημερολόγιο μέχρι την επόμενή μας συνάντηση, να σημειώσει τις σημαντικές του εμπειρίες. Αυτό θα τον βοηθήσει να δυναμώσει τον «παρατηρητή», να δυναμώσει την ικανότητά του να παρατηρεί πώς λειτουργεί ο συναισθηματικός του κόσμος. Μπορούμε να ζητήσουμε να θυμηθεί γεγονότα του παρελθόντος που τον απασχολούν. Δηλαδή όταν εγώ κάνω EFT με κάποιον συνήθως ζητάω να μου φέρει δύο λίστες στην επόμενη συνάντηση. Η μία λίστα είναι αυτά που τον ενοχλούν τώρα και η άλλη λίστα είναι αυτά που τον έχουν ενοχλήσει στο παρελθόν στη ζωή του. Και αυτές είναι οι δύο λίστες που εμποδίζουν την ευτυχία του ανθρώπου αυτού και άρα είναι αυτά που χρειάζεται να δουλέψουμε με το άτομο αυτό.

Καμία φορά μπορεί να ζητήσετε από το άτομο για την επόμενη φορά να γράψει ένα γράμμα και να το φέρει στην επόμενη συνάντηση, αν κρίνετε ότι το πρόβλημά του είναι ότι έχει κάποια μπλοκαρισμένα συναισθήματα σε σχέση με κάποιο άλλο άτομο και χρειάζεται να συνειδητοποιήσει τι νιώθει και τι χρειάζεται και να τα εκφράσει. Δεν είναι σπάνιο να πούμε: «Ξέρεις, νομίζω θα χρησιμεύσει, δεν θα δώσεις το γράμμα αλλά θα το γράψεις, θα εκφράσεις και τα αρνητικά και τα θετικά…». Γιατί δεν είναι μόνο ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να εκφράσουν ανάγκες ή παράπονα ή συναισθήματα, αλλά δεν μπορούν να εκφράσουν ούτε αγάπη, ευγνωμοσύνη και τρυφερότητα. Και το φέρνει την επόμενη φορά.

Οπότε ή του αφήνουμε ερωτήσεις ή του ζητάμε να κρατάει ημερολόγιο ή του ζητάμε να γράψει ένα γράμμα ή να μας φέρει μία λίστα ή υπάρχουν εδώ κάποιες συγκεκριμένες ερωτήσεις με τις οποίες μπορούμε να αφήσουμε το άτομο. Είναι σημαντικό όταν τελειώσετε ένα ραντεβού να αφήσετε το άτομο με κάτι με το οποίο θα ασχοληθεί . Μπορεί να είναι μία τεχνική, για παράδειγμα μπορώ να του πω: «Αν θέλεις πάρε το DVD για το EFT, το στάδιο 1, να το μάθεις και έλα την επόμενη φορά να μου πεις αν έχεις καμία απορία, να το κάνουμε μαζί ή δοκίμασε να το κάνεις σπίτι σου ή πάρε το DVD για τη μέθοδο SEDONA ή πάρε αυτό το CD για την χαλάρωση, για την αυτοπεποίθηση ή την αυτοπαραδοχή ή θα ήθελα να κάνεις κάθε μέρα τη μισή λαμπάδα και να κάνεις μία χαλάρωση μέσα στη μισή λαμπάδα και να μου πεις πως νιώθεις την επόμενη φορά». Να δώσουμε κάτι στο άτομο που θα αξιοποιήσει αυτόν τον χρόνο. Να μην βασίζεται σε αυτά τα ραντεβού ή σε αυτήν την ομάδα που έχουμε αυτήν τη στιγμή και όλες οι άλλες μέρες να πηγαίνουν χαμένες.

Μερικές ερωτήσεις είναι αυτές που είναι γραμμένες στη σελίδα 22. «Γιατί με ενοχλεί αυτό τόσο πολύ;» Δεν ξέρω αν έχετε φτάσει σε αυτό το σημείο, αλλά είναι μία ερώτηση με την οποία μπορώ να αφήσω το άτομο να σκεφτεί όλη αυτήν την εβδομάδα μέχρι την επόμενη συνάντηση, είτε είναι ομάδα ή προσωπικό ραντεβού. Άλλη ερώτηση: «Τι πιστεύω που με κάνει να νιώθω…», κι εδώ συμπληρώνουμε το συναίσθημα: Να νιώθω φόβο, να νιώθω θυμό, να νιώθω αδικία όταν αυτό συμβαίνει. Δηλαδή προσπαθούμε εδώ να βοηθήσουμε το άτομο, να το αφήσουμε να σκεφτεί τι συμβαίνει ή τι έχει συμβεί στο παρελθόν που τον κάνει τόσο ευαίσθητο σε αυτό. Ένα πράγμα που χρειάζεται να μάθετε, ίσως πάνω απ’ όλα στον ρόλο αυτό, είναι ότι δεν χρειάζεται να έχετε απαντήσεις. Χρειάζεται να απελευθερωθείτε απ’ αυτήν την πολύ λανθασμένη αντίληψη που είναι όχι μόνο λάθος, αλλά εμπόδιο να λειτουργήσετε σωστά σαν συντονιστές. Όχι μόνο δεν χρειάζεται να έχετε απαντήσεις, αλλά δεν πρέπει να έχετε απαντήσεις. Είναι λάθος να έχετε απαντήσεις. Είναι λάθος να νομίζετε ότι ξέρετε τι συμβαίνει στον άλλον και τι είναι αυτό που κάνει τον άλλον να λειτουργεί έτσι και τι πρέπει να κάνει ο άλλος. Είναι η μεγαλύτερη παγίδα του ρόλου αυτού. Να μπαίνω στον ρόλο του δασκάλου, να μπαίνω στον ρόλο του σωτήρα και να νιώθω την εσωτερική πίεση ότι εγώ πρέπει να ξέρω τι συμβαίνει μέσα στον άλλον, κι εγώ πρέπει να έχω την λύση. Και να νιώθω υπερηφάνεια και εγωισμό όταν ο άλλος έχει αποτελέσματα και αίσθηση αποτυχίας και αυτό-απόρριψης όταν δεν έχει αποτελέσματα. Είναι μία πολύ σημαντική παγίδα από την οποία χρειάζεται να απελευθερωθούμε. Εμείς είμαστε εδώ μόνο να ρωτήσουμε τις σωστές ερωτήσεις, να κινητοποιήσουμε αυτή την εσωτερική διαδικασία της αυτογνωσίας μέσα στον άλλον. Όχι να έχουμε τις απαντήσεις. «Τι είναι το μάθημά σου εδώ;» Άλλη ερώτηση. «Τι πραγματικά θέλω εδώ;» Άλλη σημαντική ερώτηση να σκεφτεί το άτομο. «Τι θέλω;» Πολλές φορές οι άνθρωποι ξέρουν πάρα πολύ καλά τι δεν θέλουν, αλλά δεν ξέρουν τι θέλουν. «Ξέρεις, δεν θέλω αυτό και το άλλο και το άλλο…», αλλά ρωτώντας «τι θέλεις;» δεν το συγκεκριμενοποιούν πολύ καλά και είναι το πρώτο βήμα προς το να βρούνε την ευτυχία που αναζητούν. «Τι θέλω εδώ;» «Γιατί είναι τόσο σημαντικό για μένα όταν οι άλλοι ή κάποιο ειδικό πρόσωπο…» και εδώ θα συμπληρώσετε τη συμπεριφορά. Γιατί δηλαδή, το ερέθισμα αυτό, το θέμα αυτό, είναι τόσο σημαντικό για μένα, ώστε να χάνω την ηρεμία, την ευτυχία, την αγάπη μου. Γιατί μου είναι τόσο σημαντικό να πάρω αυτό από έναν συγκεκριμένο άνθρωπο.

Βασικά η ευτυχία μπορεί να ορίζεται πάρα πολύ εύκολα. Η ευτυχία είναι όταν έχω αυτά που θέλω και δυστυχία είναι όταν δεν έχω αυτά που θέλω. Τόσο απλά τα πράγματα. Όμως δεν είναι τόσο απλό γιατί βάζουμε όρους. Δεν είναι μόνο να έχω αυτά που θέλω, αλλά είναι ότι τα θέλω από έναν συγκεκριμένο άνθρωπο. Δεν μου φτάνει να έχω έγκριση ή αγάπη ή συνεργασία ή στήριξη από οπουδήποτε. Θέλω να τα έχω από έναν συγκεκριμένο άνθρωπο. Έχω προσκόλληση, θέλω να τα έχω από μία συγκεκριμένη πηγή. Περιορίζω δηλαδή την πηγή από την οποία μπορώ να ικανοποιηθώ και να νιώθω ευτυχισμένος μέσα στη ζωή. Όταν το βλέπουμε αυτό, τότε ρωτάμε γιατί είναι τόσο σημαντικό να πάρεις από τον συγκεκριμένο άνθρωπο αυτό και αν υπάρχουν άλλες πηγές για να ικανοποιηθεί αυτή η ανάγκη.

Μετά ερχόμαστε στο θέμα της απόφασης του τι θα κάνουμε. Τι είναι αυτό που πραγματικά θέλει να κάνει το άτομο και αυτές οι ερωτήσεις είναι γραμμένες στην σελίδα 23. Έτσι λοιπόν μπορούμε να τελειώσουμε την ενεργητική ακρόαση με ερωτήσεις που σφραγίζουν την απόφαση της διαδικασίας. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που το άτομο έχει καταλήξει σε κάποια πράγματα. Θέλει να αλλάξει κάποιες πεποιθήσεις. Ίσως θέλει να επικοινωνήσει με κάποια άτομα. Ίσως θέλει να υιοθετήσει κάποιες πειθαρχίες, κάποια αλλαγή στον τρόπο ζωής του. Εμείς τώρα, επειδή οι άνθρωποι έχουν δυσκολία με τις αποφάσεις τους και παίρνουν πάρα πολλές αποφάσεις που δεν τηρούν και με τον εαυτό τους και με τους άλλους, θέλουμε να βοηθήσουμε αυτή την απόφαση να είναι πιο συνειδητή. Και εδώ είναι μερικές ερωτήσεις που βοηθάνε σε αυτό. «Γιατί θέλεις να κάνεις αυτή την αλλαγή στη ζωή σου;» Να μην το πάρουμε σαν δεδομένο. Το άτομο λέει: «θέλω να κάνω δίαιτα ή θέλω να έχω περισσότερη αυτοπεποίθηση ή θέλω να μιλήσω με τον άνθρωπο αυτό». Κάθε ενέργεια του κάθε ανθρώπου γίνεται με ένα από δύο κίνητρα: Να έχει ευχαρίστηση και να αποφύγει τον πόνο. Και κάθε αλλαγή στη ζωή του ανθρώπου την έχει ταυτίσει με τον πόνο, άσχετα αν αυτή η αλλαγή είναι κάτι που εγκεφαλικά ξέρει ότι θα του κάνει πάρα πολύ καλό. Μόνο και μόνο που είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που έχει κάνει όλα αυτά τα χρόνια περιέχει πόνο. Η αλλαγή για τον άνθρωπο είναι κάτι δυσάρεστο. Δεν του αρέσει. Το θέλει, βλέπει τη λογική να το κάνει αλλά έχει μία δυσφορία με την ιδέα του να αλλάξει τον τρόπο που νιώθει, που πιστεύει, που λειτουργεί, τις συνήθειες μέσα στη ζωή του. Εμείς χρειάζεται με τις ερωτήσεις μας να γυρίσουμε το βάρος εδώ και να βλέπει τι έχει να κερδίσει από αυτή την αλλαγή και τι έχει να χάσει αν δεν την κάνει. Και χρειάζεται να κάνουμε αυτό το κέρδος και αυτό το χάσιμο συνειδητό. Όταν λέει κάποιος «θέλω να κάνω αυτή την αλλαγή», δεν το παίρνουμε σαν δεδομένο. Θέλουμε να ξέρουμε γιατί. Τι έχει να κερδίσει. Ποιο είναι το κίνητρό του. Τι έχει να χάσει αν δεν κάνει αυτή την αλλαγή. Και με αυτές τις ερωτήσεις να βοηθήσουμε το ίδιο το άτομο να πάρει ενέργεια από αυτή τη συνειδητοποίηση. Πρέπει να πάρει αρκετή ενέργεια από την συνειδητοποίηση του κέρδους και του χασίματος, να υπερβεί τη δύναμη της αδράνειας. Αν η δύναμη της αδράνειας, η αντίσταση προς την αλλαγή, το βόλεμα στην τωρινή κατάσταση, παρόλο που είναι δυσάρεστη, είναι μεγαλύτερη από την ενέργεια της επιθυμίας της αλλαγής, δεν θα κάνει τίποτα. Εμείς χρειάζεται να έχουμε σαν μοχλό αυτή την ενέργεια και βοηθάμε το άτομο να δει τι έχει να χάσει και τι έχει να κερδίσει με αυτή την αλλαγή που αποφασίζει να κάνει. Είναι σημαντικό. «Γιατί θέλεις να το κάνεις; Γιατί Θέλεις να μεταμορφώσεις αυτή την πεποίθηση; Δηλαδή, μπορούμε να είμαστε πιο συγκεκριμένοι; Πώς θα νιώθεις διαφορετικά αν έχεις άλλη πεποίθηση; Ποια διαφορετικά συναισθήματα θα έχεις; Τι θα κερδίσεις αν αλλάξεις την πεποίθηση; Πώς θα είναι η ζωή σου αν αλλάξει η πεποίθηση; Και αν δεν την αλλάξεις, πώς θα είσαι σε 5 χρόνια; Πώς θα νιώθεις αν δεν την αλλάξεις; Πώς θα είναι η ζωή σου; Πάρε την επίδραση της πεποίθησης αυτής που έχεις τώρα και κάνε την να αυξάνεται μέσα από τα χρόνια για να δούμε πως θα είσαι σε 5 χρόνια με την ίδια πεποίθηση, σε 10 χρόνια, σε 15 χρόνια και πως θα είσαι σε 5 χρόνια με την άλλη πεποίθηση και πώς θα είσαι σε 10 χρόνια». Δηλαδή βοηθάμε το άτομο να τα συνειδητοποιήσει αυτά. Βιώνεις πιο αρνητικά τον κόσμο από την πεποίθηση που θέλεις να μεταμορφώσεις. Τότε ζητάμε από το άτομο να κάνει μία λίστα. Πολλές φορές ζητάω από το άτομο να έχει μαζί του ένα χαρτί και να τα γράφει αυτά. «Γράψε αυτό: Αν αλλάξω πεποίθηση θα νιώθω έτσι, αν δεν την αλλάξω θα έχει αυτή την επίδραση. Οι αρνητικές επιπτώσεις της πεποίθησης αυτής στη ζωή μου είναι αυτό, αυτό, αυτό, αυτό. Στην υγεία μου αυτό, στη σχέση με τον σύντροφό μου αυτό, στη σχέση με τους γονείς μου αυτό, στην οικονομική μου κατάσταση η επίδραση είναι αυτή». Όταν το γράφει ο ίδιος, όταν τα σκέφτεται καταρχήν ο ίδιος, δεν του τα λέμε εμείς, όταν το σκέφτεται ο ίδιος και το γράφει ο ίδιος, αρχίζει να παίρνει ενέργεια από αυτό. Έχει μπροστά του σημαντικούς λόγους να αλλάξει την πεποίθηση. «Ποια είναι τα αρνητικά επακόλουθα του τρόπου ζωής σου μέχρι σήμερα που σε κάνανε να θέλεις τώρα αυτές τις αλλαγές;» Βοηθάμε το άτομο να θυμηθεί τα αρνητικά μέχρι τώρα του τρόπου σκέψης και λειτουργίας του πάνω στο θέμα αυτό. «Σε ποιες ενέργειες σχεδιάζεις να προβείς τώρα; Τι είναι αυτό που θα κάνεις;» Αυτά μπορεί να είναι εσωτερικά – εξωτερικά: «Να αλλάξω πεποιθήσεις, να κάνω EFT, να κάνω SEDONA, να κάνω σεμινάρια, να μιλήσω με έναν άνθρωπο, να ξυπνάω πιο νωρίς το πρωί να κάνω ασκήσεις, να κάνω μία προσπάθεια να βρω μία άλλη δουλειά, ό,τι είναι. Να μιλήσω, να κάνω ένα «εγώ μήνυμα» σε κάποιον που είναι σημαντικός για μένα». Το άτομο αποφασίζει ποιες είναι οι ενέργειες. Μερικές ενέργειες αφορούν τον εσωτερικό του κόσμο και μερικές ενέργειες τον εξωτερικό. «Πότε και πού σχεδιάζεις να ξεκινήσεις;» Τώρα αρχίζουμε να τον ζορίζουμε. Πότε και που. Όταν λέει ότι θα κάνει κάποιες ασκήσεις, κάποιες τεχνικές, ποια ώρα της ημέρας σχεδιάζει να εφαρμόσει αυτές τις τεχνικές και τις ασκήσεις. Γιατί όταν φεύγει αόριστα ότι θα τα κάνει… δεν γίνονται πολλά πράγματα. «Ποια ώρα της ημέρας θα ήταν πιο εύκολο, πώς το βλέπεις με το πρόγραμμά σου;» Το τονίζω στο άτομο να είναι ρεαλιστικός. «Μη μου πεις κάτι και μην πεις κάτι στον εαυτό σου που δεν μπορείς να κάνεις». Πολλές φορές μου λένε θα κάνω μία ώρα ασκήσεις. «Μπορείς να κάνεις μία ώρα; Πράγματι; Σκέψου το. Τι ώρα ξυπνάς; Τι ώρα πρέπει να φύγεις από το σπίτι; Τι άλλο πρέπει να κάνεις; Θες να ξεκινήσουμε με μία ώρα ή με 20 λεπτά;» Όταν έχει στο νου του ότι πρέπει να είναι μία ώρα και δεν μπορεί να το κάνει, δεν κάνει ούτε τα 20 λεπτά. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε το άτομο να είναι ρεαλιστικό σε αυτό που θα αποφασίσει. «Ποια ώρα; Υπάρχει ησυχία αυτή την ώρα; Γίνεται; Υπάρχουν άλλες ανάγκες;» Το γεγονός ότι κάποιος έχει ένα πρόγραμμα για κάποια χρόνια και δεν έχει εφαρμόσει τη λύση, σημαίνει ότι υπάρχουν κάποια εμπόδια, είτε εξωτερικά ή εσωτερικά. Είναι δική μας εργασία να βοηθήσουμε το άτομο να συνειδητοποιήσει τι έχει λειτουργήσει μέχρι τώρα για να μην ξεκινήσει. «Σε ποιο δωμάτιο του σπιτιού θα κάνεις αυτές τις τεχνικές; Υπάρχει κάποιος χώρος; Πρέπει να κάνεις χώρο; Θα υπάρχει ησυχία; Αν υπάρχει τηλέφωνο, θα το βγάλεις; Τι θα κάνεις;» Όλες αυτές είναι ερωτήσεις. Δεν επιβάλλαμε στο άτομο τίποτα. Είναι όλα υπό δική του απόφαση, αν θέλει να κάνει κάτι. Αλλά προσπαθούμε να το βοηθήσουμε να δημιουργήσει μία πιο συγκεκριμένη σκεπτομορφή. Φεύγοντας από εσάς, γνωρίζοντας την ώρα και το δωμάτιο, είναι πολύ διαφορετικό από το φεύγοντας από εσάς να πει «θα κάνω αυτό». Αλλά πάμε και πιο βαθιά. «Μήπως προβλέπεις κάποια εξωτερική αντίδραση ή φόβο να εφαρμόζεις αυτές τις τεχνικές ή αποφάσεις; Δηλαδή προβλέπεις κάποια αντίσταση από την οικογένειά σου, από τον σύντροφο, από τους γονείς, τα παιδιά; Μήπως σε κοροϊδεύουν; Πώς το βλέπεις; Είναι κάτι που σε εμποδίζει;» Το συζητάμε και αυτό. Αν αυτό θα είναι εμπόδιο γι’ αυτόν ή όχι. Και ερώτηση 10: «Μήπως νιώθεις κάποια εσωτερική αντίδραση ή φόβο να εφαρμόσεις αυτές τις τεχνικές ή αποφάσεις;». Συζητάμε επίσης πιθανά εμπόδια είτε εξωτερικά είτε εσωτερικά και ένας τρόπος είναι να ζητήσουμε στο άτομο έστω και για δύο λεπτά να κλείσει τα μάτια του και να του πούμε: «Τώρα φαντάσου ότι κάνεις αυτό. Φαντάσου αυτό που αποφασίσαμε», και το περιγράφουμε στο νου του, «ότι σηκώνεσαι κάνεις αυτό, κάνεις το άλλο, και εφαρμόζεις αυτό, πώς νιώθεις με αυτή την ιδέα». Ακόμα με μία μικρή προβολή να δούμε τι συναισθήματα έχει το άτομο. «Προβλέπεις να νιώθεις καταπίεση; Προβλέπεις να νιώθεις κάποια αντίσταση προς αυτό; Ας το συζητήσουμε και αυτό, φυσικό δεν είναι; Είναι κάτι καινούριο, θα πρέπει να κάνεις χώρο, θα πρέπει να θυσιάσεις κάτι άλλο».

Όλα αυτά μέσα σε ένα πνεύμα αποδοχής, αγάπης, ουδετερότητας, ότι δεν έχουμε κάτι που εμείς νομίζουμε ότι πρέπει να κάνει. Είναι εντελώς δική του απόφαση. Δεν έχουμε κάποια γνώμη αν πρέπει να κάνει κάτι, αν δεν πρέπει να κάνει κάτι άλλο. Όλη την ευθύνη την έχει αυτός και όλες οι αποφάσεις και όλη την ελευθερία την έχει το άτομο για να αποφασίσει ό,τι θέλει να κάνει. Μπορεί να μας πει ότι δεν θέλει να αλλάξει καμία πεποίθηση, κανένα συναίσθημα, «έχω δίκιο και θέλω να μείνω θυμωμένος». Δικαίωμά του. Δεν είναι δική μας απόφαση αυτό. Το σεβόμαστε. «Τότε, θέλεις να κάνουμε κάτι άλλο; Έχουμε συζητήσει και έχεις καταλήξει ότι προτιμάς να είσαι θυμωμένος. Είσαι ικανοποιημένος με αυτή την απόφαση; Ωραία, έχουμε κάτι άλλο να κάνουμε;» Είναι εντελώς δικό του θέμα, είναι δική του απόφαση. Βέβαια μπορούμε να ρωτήσουμε: «Υπάρχει κάποιο μέρος του εαυτού σου που υποφέρει όταν είσαι θυμωμένος; Αυτό το κομμάτι συμφωνεί; Έχει κάποιο πρόβλημα; Υποφέρει; Θέλεις να μιλήσουμε γι’ αυτό το κομμάτι;» Αλλά πάντα τον τελευταίο λόγο τον έχει ο άλλος.

Μέσα σε αυτό, πιθανό το άτομο να δημιουργήσει μία επιβεβαίωση. Δηλαδή έχοντας εντοπίσει την αρνητική πεποίθηση που θέλει να αλλάξει, να ζητήσουμε μία εναλλακτική θετική πεποίθηση. «Τι θέλεις να πιστέψεις αντί αυτό που πιστεύεις μέχρι τώρα; Τι θέλεις να πιστεύεις; Ποια εναλλακτική θετική πεποίθηση θα θέλεις να φέρεις στο νου σου τη στιγμή που συμβαίνει αυτό;». Όταν μας εκφράζει αυτό, καμιά φορά χρειάζεται να τον βοηθήσουμε να το κάνει πιο σωστά. Δηλαδή δεν πρέπει να έχει τη λέξη «δεν» ή αρνητικότητα «ότι δεν θα νιώθω πιάσιμο, όταν ο άλλος κάνει αυτό.» Πρέπει να εκφραστεί θετικά. «Επιλέγω να νιώθω γαλήνη και κατανόηση όταν ο άλλος κάνει αυτό». Όποτε βάζουμε «όχι» ή «δεν» δεν λειτουργεί η επιβεβαίωση γιατί θεωρείται ότι το υποσυνείδητο δεν καταλαβαίνει το «δεν». Καταλαβαίνει μόνο την λέξη που ακούει. Ακούει θυμό και δεν καταλαβαίνει το «δεν θα θυμώσω», ακούει ότι «θα θυμώσω». Είναι μία θεωρία αυτή, αλλά εκτός από το αν αληθεύει ή όχι, είναι καλύτερα να εκφραζόμαστε θετικά. «Επιλέγω να νιώθω ασφαλής, να νιώθω την αξία μου, την ασφάλεια, ακόμα όταν ο άλλος συμπεριφέρεται έτσι». Είναι επίσης σημαντικό η επιβεβαίωση, η φράση, να μη αναφέρεται στο μέλλον. Να μην είναι «θα». «Ότι μία μέρα θα καταφέρω να μη νιώθω έτσι». Να μην αναβάλλεται η αλλαγή κάπου στο μέλλον, να μην υπάρχει οποιαδήποτε λέξη που βάζει στο μέλλον αυτό που θέλω να πιστέψω. Το πιστεύω τώρα. Και να μην υπάρχει καμία άλλη λέξη που να αποδυναμώνει τη φράση. «Ελπίζω να μπορώ να νιώθω έτσι» ή «σιγά-σιγά θα νιώθω έτσι». Τίποτα που αποδυναμώνει ή βάζει στο μέλλον ή χρησιμοποιεί αρνητικότητα.

Σε μερικές εβδομάδες θα έχετε την ευκαιρία να δημιουργήσετε ένα CD μίας χαλάρωσης που θα φτιάξετε εσείς για τον άλλον. Θα κάνετε ζευγάρια, θα αποφασίσετε ποιες θετικές επιβεβαιώσεις χρειάζεται ο άλλος μετά από μία σύντομη ενεργητική ακρόαση και ο άλλος θα κάνει το ίδιο για εσάς. Θα μάθετε να οδηγήσετε τον άλλον σε χαλάρωση και μετά να του πείτε στην κατάσταση της χαλάρωσης θετικές επιβεβαιώσεις. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό εκεί, οι φράσεις που χρησιμοποιείτε να τηρούν αυτούς τους κανόνες που σας είπα τώρα. Να μην υπάρχει δεν, να μην είναι στο μέλλον και να μην υπάρχουν λέξεις που αποδυναμώνουν την φράση.

Και ολοκληρώνουμε. Φεύγει το άτομο και έχει συνειδητοποιήσει κάποια πράγματα, έχει αποφασίσει κάποια πράγματα, έχει συγκεκριμενοποιήσει αυτά που θα κάνει και έρχεται μετά από μία, δύο, τρεις εβδομάδες, είτε στην ομάδα είτε για προσωπικό ραντεβού. Τώρα αξιολογούμε την πορεία. Ένα ενδεχόμενο είναι ότι θα πει ότι δεν έκανε τίποτα από αυτά που είπαμε. Δεν ρωτάμε γιατί. Ρωτάμε: «εντάξει, τι θα κάνεις;» Δεν είμαστε ο δάσκαλος να πούμε γιατί δεν το έκανες, θα σου δώσω χαμηλό βαθμό. «Εντάξει, θέλεις να τα κάνεις; Θέλεις να ξεκινήσεις; Πότε; Ποια ήταν τα εμπόδια; Πως τα αντιμετωπίζουμε τα εμπόδια αυτά αυτή την φορά, έχοντας συνειδητοποιήσει ποια ήταν τα εμπόδια; Υπάρχουν πρακτικές λύσεις; Υπάρχουν εσωτερικές λύσεις; Τι χρειάζεται να κάνουμε; Νιώθεις αντίσταση; Να κάνουμε EFT για την αντίσταση;» Και αξιολογούμε. Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι ότι έχει κάνει κάποια πράγματα, έχει κάποια αποτελέσματα, συζητάμε τι έχει μείνει. «Ποιο είναι το κύριο συναίσθημα τώρα που σου έχει μείνει;», γιατί μπορεί μερικά πράγματα να έχουν λυθεί και άλλα όχι. «Τότε με ποιο συναίσθημα ή ερέθισμα θέλεις να εργαστείς αυτή την εβδομάδα;» συνεχίζουμε σε αυτή την πορεία και πολύ πιθανόν καθώς προχωράμε κάποια στιγμή θα χρειαστεί να αγγίξουμε τα παιδικά χρόνια. Αυτό βέβαια είναι κάτι που δεν θα συζητήσουμε τώρα, είναι μια ολόκληρη διαδικασία που θα κάνουμε επάνω σε αυτό και πάλι προτείνω να έχει το άτομο πάντα ένα χαρτί μπροστά του όπου σημειώνει ο ίδιος τις ανακαλύψεις του, τις ανακαλύψεις που κάναμε μέσα στην συζήτηση. «Α, αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον και σημαντικό, θέλεις να το σημειώσεις;» Του δίνουμε χρόνο να το σημειώσει. «Συνειδητοποίησα αυτό και θέλω να κάνω αυτό». Κι έτσι το άτομο συμμετέχει, δεν είναι παθητικός εκεί και απλώς απαντάει ή ακούει. Παίρνει μια ευθύνη όταν γράφει αυτά που συνειδητοποιεί.

Έρχεται το ερώτημα πόσο πιέζω και πόσο αφήνω τον άλλον να πάει με τον δικό του ρυθμό. Ο καθένας έχει δικές του άμυνες και υπάρχουν φορές που χρειάζεται να σεβόμαστε αυτές τις άμυνες. Υπάρχουν άλλες φορές που δεν θα προχωρήσει καθόλου το θέμα αν δεν πιέσουμε λίγο. Υπάρχουν συντονιστές που ίσως είναι λίγο πιο πολύ προς το να μην πιέζουν τα όρια και άλλοι συντονιστές που πιέζουν περισσότερο τα όρια. Μερικοί άνθρωποι ωφελούνται από τον έναν, άλλοι ωφελούνται από τον άλλον. Δεν υπάρχει κάποιος νόμος επάνω σε αυτό. Επιθυμούμε βέβαια να φτάσουμε στο τέλειο. Δηλαδή να έχουμε αρκετή εσωτερική ευαισθησία και εμπειρία, να ξέρουμε κάθε στιγμή πόσο να πιέσουμε ή όχι, αλλά δεν είναι πάρα πολύ εύκολο αυτό. Αυτό μάλλον χρειάζεται μία φωτισμένη κατάσταση. Υπάρχουν μερικά άτομα που παρόλο που αντιδράνε όταν πιέζουμε λίγο περισσότερο, μετά έχουν ευγνωμοσύνη και λένε «σε ευχαριστώ πάρα πολύ, δεν ήθελα να το δω αυτό, αλλά τώρα που το βλέπω είμαι ευγνώμων που με έφτασες να το βλέπω». Από την άλλη πλευρά υπάρχουν άνθρωποι που θα το βάλουν στα πόδια. Θα εξαφανιστούν. Άρα δεν μπορώ να σας πω μέχρι εδώ, αριθμό τάδε και αριθμό τάδε. Είναι κάτι που οπωσδήποτε έχει σχέση με εσάς, έχει σχέση με το άτομο, έχει σχέση με τη διαδικασία. Μπορείτε να ρώτησε το ίδιο το άτομο. «Έχω σκεφτεί κάποια πράγματα που θα ήθελα να σε ρωτήσω και δεν ξέρω πόσο πιο βαθιά θέλεις να πας εδώ. Πόσο βαθιά θέλεις να πας στο rabbit hole ας πούμε. Θέλεις να πάμε βαθύτερα; Θέλεις να αγγίξεις κάποιες εμπειρίες του παρελθόντος; Θέλεις να αγγίξεις κάποια βαθύτερα συναισθήματα; Είσαι ικανοποιημένος;» Αν δεν μπορούμε να ρωτήσουμε και να αφήσουμε όλη τη διαδικασία στην ευθύνη του άλλου, δεν υπάρχει κάτι που δεν μπορούμε να μοιραστούμε ή να ρωτήσουμε. Μπορεί να υπάρχει πάντα ειλικρίνεια, αρκεί να υπάρχει εκ μέρους σας μία αίσθηση άνεσης με τον άλλον. Αγάπη και άνεση. Ότι τον σέβεστε, νιώθετε ενότητα με τον άλλον, τον αποδέχεστε όπως είναι. Όσο πιο πολύ αποδοχή νιώθει, τόσο πιο βαθιά μπορεί να πάει γιατί νιώθει ότι δεν κινδυνεύει, ότι μπορεί να αποκαλύψει οτιδήποτε και θα είναι αποδεκτός. Θα είναι εντάξει στα μάτια σας. Δεν θα τον απορρίψετε. Δεν έχετε κάποια γνώμη. Δεν έχετε κάποια προκατάληψη γύρω από το θέμα αυτό. Κι εκεί που έχουμε προκατάληψη για κάποια συγκεκριμένα θέματα, ίσως για τις σχέσεις, ίσως και κάποια ηθικά θέματα, αυτές θα λειτουργούν σαν εμπόδιο και για μας και για τον άλλον άνθρωπο.

Ολοκληρώνοντας, πριν κάνετε την άσκησή σας, σας υπενθυμίζω για τη λέξη «γιατί». Η λέξη «γιατί» μπορεί να χρησιμοποιείται σαν να προέρχεται από ένα αγνό παιδί που δεν ξέρει, που είναι το επιθυμητό, από έναν δικηγόρο που ψάχνει να βρει ποια είναι η αλήθεια εδώ και από έναν δικαστή που δεν είναι καθόλου ωραία ερώτηση «Γιατί έκανες αυτό;» «γιατί;» Δηλαδή δεν είναι ούτε ερώτηση, δεν είναι ούτε δικηγόρος, είναι δικαστής. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να προσέξετε αυτό το πράγμα. Τον τόνο της φωνής σας. Δεν είναι κάτι που θα βρείτε και θα ελέγξετε τον τόνο της φωνής σας. Θα ελέγξετε τον νου σας. Δηλαδή ο νους σας πρέπει να απελευθερωθεί από την τάση να κρίνετε και να έχετε μία γνώμη και συνέχεια το αγνό «γιατί» και «γιατί» και «γιατί» και «γιατί», αλλά πάντα με μία αίσθηση ότι δεν ξέρω την απάντηση και όποια απάντηση μου δώσεις είναι αποδεκτή και να πάμε βαθύτερα και βαθύτερα.

 

Ερωτήσεις-Συζήτηση

Ερώτηση: Πώς λειτουργούν όλα αυτά σε κάποιον ο οποίος έχει διαγνωσμένη μανιοκατάθλιψη και είναι με φαρμακευτική αγωγή;

Καταρχήν δεν πρέπει να σταματήσουμε την φαρμακευτική αγωγή. Εξαρτάται από την αιτία. Αν η αιτία είναι χημική δεν υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, εκτός από το να τον βοηθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο να σκεφτεί θετικά. Μάλλον πιο πολύ αυτό το άτομο χρειάζεται εργασιοθεραπεία. Να έχει κάποια απασχόληση, να μην έχει πολλές ώρες να σκεφτεί.

Ερώτηση: Όταν δεν θέλει, φοβάται την ευθύνη και δεν κάνει τίποτα;

Όχι. Να κάνει κάποια ανιδιοτελή προσφορά. Να έρθει εδώ, να βοηθάει στο γραφείο, να πάει κάπου χωρίς να δεσμεύεται για πληρωμή και για ευθύνη. Απλά πράγματα. Κι έτσι να απασχολείται με κάτι. Ο ελεύθερος χρόνος επιτρέπει τον νου να πλατειάζει και να σκέφτεται διάφορα πράγματα. Αν αυτή η κατάσταση παρόλο που μπορεί να έχει διαγνωστεί ότι είναι μανιοκατάθλιψη δεν είναι αυτό, αλλά είναι απλώς μία βαθιά απογοήτευση και μπλοκάρισμα, τότε χρειάζεται να εντοπίσουμε τα βασικά βιώματα που έχουν οδηγήσει σε αυτό. Κάποια τραυματική εμπειρία του παρελθόντος που δεν μπορεί το άτομο να αφομοιώσει ακόμα.

Ερώτηση: Δηλαδή ένας βιασμός για παράδειγμα.

Τότε αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό και αυτό το κάνει πιο εύκολο γιατί υπάρχει αιτία και όταν υπάρχει αιτία μπορούμε να δουλέψουμε. Όταν δεν υπάρχει αιτία, δεν μπορούμε να δουλέψουμε. Αυτό για μένα είναι ενθαρρυντικό γιατί ξέρω ότι με το EFT και το TAT μπορώ να κάνω κάτι γι’ αυτό. Το άλλο είναι ότι υπάρχει η κατάθλιψη επειδή σήμερα η ζωή μου δεν είναι όπως την θέλω και νιώθω αδύναμος να το κάνω, να κάνω κάτι. Σ΄αυτήν την περίπτωση πρέπει να βοηθήσουμε το άτομο να συνειδητοποιήσει τι θέλει, γιατί φοβάται να νιώθει τι θέλει πολλές φορές και να βοηθήσουμε το άτομο στο να έχει ένα πρόγραμμα και πώς να το πραγματοποιήσει. Και η άλλη μορφή κατάθλιψης είναι όταν ο άνθρωπος πιστεύει ότι όλα είναι μάταια. Ότι δεν έχει τίποτα αξία. Ότι δεν είναι τίποτα σημαντικό. Τίποτα δεν του δίνει χαρά και νόημα. Σε αυτήν την περίπτωση χρειάζεται να τον βοηθήσουμε να βρει έστω και ένα πράγμα που να μπορεί να πει: Ναι, πιστεύω σε αυτό, πιστεύω ότι αυτό είναι σημαντικό.

Ερώτηση: Μετά κολλάμε σε κάτι και από το πρωί μέχρι το βράδυ δεν κάνουμε τίποτα άλλο. Σήμερα θέλω να μάθω κιθάρα. Πάω δίνω 500 ευρώ, αγοράζω ηλεκτρική κιθάρα, παίζω δύο μέρες και μετά την αφήνω. Την Τετάρτη θυμήθηκα ότι θέλω να βγάλω δίπλωμα. Πάω δίνω άλλα 500 ευρώ για να βγάλω δίπλωμα.

Αν έχει τα χρήματα, εντάξει. Γιατί να μην τα κάνει αυτά; «Εσύ έχεις πρόβλημα με αυτό;» Αν το άτομο θέλει κάθε μέρα να δοκιμάζει κάτι, εμπειρίες είναι. Αν το άτομο έρχεται και λέει δεν μπορώ με αυτήν την κατάσταση, εντάξει, ή αν φτάνει στο σημείο να είναι επικίνδυνος για τον εαυτό του ή τους άλλους, τότε θα χρειαστεί να κάνουμε κάτι. Αλλά αν απλώς είναι φευγάτος και αν δεν βλάπτει κανέναν, εντάξει. Αν είναι επικίνδυνος, τότε χρειάζεται εργασία. Δεν έχουμε γνωρίσει το άτομο και δεν μπορούμε να ξέρουμε την κατάσταση.

Μιλήσαμε για τέσσερις περιπτώσεις: χημικό αίτιο, εμπειρία του παρελθόντος, ανικανοποίητος με την ζωή σήμερα και αίσθηση ματαιότητας. Καμιά φορά κατάθλιψη μπορεί να έχουμε στον πνευματικό δρόμο, γιατί όλα τα υλικά πράγματα ξαφνικά τα απομυθοποιούμε. Καμιά φορά η κατάθλιψη είναι θετική. Για μένα είναι ενθαρρυντικό που υπάρχουν συγκεκριμένες εμπειρίες του παρελθόντος που μπορούν να εξηγήσουν την κατάθλιψη. Αυτά μπορούν να δουλευτούν. Θα πρέπει το άτομο να θέλει βοήθεια. Αν δεν θέλει βοήθεια δεν γίνεται. Αλλά εμείς δεν είμαστε για να δουλέψουμε με βαριές μορφές μανιοκατάθλιψης. Τον στέλνουμε στον ψυχίατρο. Μπορεί σήμερα να δούμε ένα άτομο, αλλά να μην αναλάβουμε το άτομο. Είναι σημαντικό να ξέρουμε τι μπορούμε να αναλάβουμε και τι δεν μπορούμε να αναλάβουμε.

Comments are closed.