Δημόκριτος, 470-370 π.Χ.

Προσωκρατικός φιλόσοφος που, γεννήθηκε στα Άβδηρα στη Θράκη. Μαθητής του Λεύκιππου. Πίστευε ότι η ύλη αποτελείτο από αδιάσπαστα, αόρατα στοιχεία, τα άτομα. Επίσης ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε ότι ο Γαλαξίας είναι το φως από μακρινά αστέρια. Ήταν ανάμεσα στους πρώτους που ανέφεραν ότι το σύμπαν έχει και άλλους “κόσμους” και μάλιστα ορισμένους κατοικημένους.

Ασχολήθηκε σχεδόν με όλους τους τομείς της ανθρώπινης γνώσης. Το ύφος του Δημόκριτου επαινούνταν πολύ στην αρχαιότητα και αξιολογούνταν στο ίδιο επίπεδο με αυτό του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Από τον τεράστιο όγκο των γραπτών του σώζονται ελάχιστα αποσπάσματα.

 

Οι άνθρωποι επινόησαν τη θεά της τύχης για να δικαιολογήσουν τη δική τους έλλειψη θέλησης.

Οι ανόητοι ζουν χωρίς να είναι ευχαριστημένοι που ζουν.

Ο γέρος υπήρξε νέος αλλά ο νέος δεν είναι σίγουρο ότι θα φτάσει να γίνει γέρος.

Ο κόσμος είναι μια συνεχής αλλαγή, η ζωή είναι γέννημα της φαντασίας.

Η γυναίκα είναι πιο ξύπνια από τον άντρα στις πονηριές.

Διάλεξε να είσαι αγαπητός παρά να σε φοβούνται. Αυτός που τον φοβούνται όλοι, τους φοβάται όλους.

Μια ζωή χωρίς γιορτές [και πανηγύρια] είναι σαν ένας μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχείο.

Κάποιοι κυβερνούν πόλεις αλλά είναι δούλοι γυναικών.

Το καλό [και σωστό] είναι όχι μόνο να μην αδικείς αλλά ούτε να θέλεις να το κάνεις.

Μην επιθυμείς να τα μάθεις καλά όλα για να μη μείνεις αμαθής σε όλα.

Οι περισσότεροι γίνονται ικανοί με την άσκηση παρά από τη φύση τους.

Είναι μεγαλοψυχία να αντιμετωπίζεις με πραότητα ένα μικρό σφάλμα.

Πολλοί που είναι πολυμαθείς δεν έχουν μυαλό.

Τα άτομα και το κενό είναι η αρχή των πάντων και τα υπόλοιπα είναι κατασκευάσματα του νου.

Όχι από φόβο, αλλά επειδή έτσι είναι το σωστό πρέπει να απέχει κανείς από τα αμαρτήματα.

Η διαρκής αναβολή δεν ολοκληρώνει τις πράξεις.

Για όλους τους ανθρώπους, το καλό και το αληθινό είναι το ίδιο. Αυτό που προκαλεί ευχαρίστηση όμως είναι διαφορετικό στον καθέναν.

Γήρας και πενία δύο τραύματα δυσθεράπευτα.

Είναι αγαπητοί στους θεούς μόνο όσοι εχθρεύονται την αδικία.

Στο νόμο, στον άρχοντα και στον σοφό είναι σωστό να υποχωρεί κανείς.

Καλύτερα να δίνεις λίγα παρά να εγγυάσαι πολλά.

Αν δεν επιθυμείς πολλά, τα λίγα θα σου φαίνονται πολλά.

Η τόλμη είναι η αρχή κάθε πράξης, όμως η τύχη καθορίζει το τέλος.

Όποιος ξεχνά τα δικά του σφάλματα, αποθρασύνεται.

Ο φθόνος είναι πληγή της αλήθειας.

Να αποκτάς αγαθά δεν είναι αισχρό· όμως, το να τα αποκτάς αδικώντας, είναι το χειρότερο από όλα.

Να σκέφτεσαι σωστά, να μιλάς σωστά και να κάνεις αυτά που πρέπει.

Είναι προτιμότερο να σκέφτεσαι πριν από τις πράξεις παρά να μετανοείς αργότερα.

Είναι πλεονεξία το να λες τα πάντα, αλλά να μη θέλεις να ακούς τίποτα.

Δεν γνωρίζουμε τίποτα στην πραγματικότητα, επειδή η αλήθεια είναι στον βυθό.

Έχουμε χρέος να λέμε την αλήθεια, όχι να λέμε πολλά.

Στα ζώα η καλή ράτσα φαίνεται από το γερό σώμα και στους ανθρώπους από τον καλό χαρακτήρα.

Ο λόγος είναι η σκιά της πράξης.

Αυτοί που η συμπεριφορά τους είναι σε τάξη και η ζωή τους είναι τακτοποιημένη.

Ο υποταγμένος σε υλικά αγαθά δεν μπορεί να είναι ποτέ δίκαιος.

Αυτός που φθονεί βασανίζει τον εαυτό του σαν να είναι εχθρός.

Είναι προτιμότερο να εξετάζεις τα δικά σου λάθη παρά των άλλων.

Ευτυχισμένος αυτός που με λίγα πράγματα είναι χαρούμενος και δυστυχισμένος εκείνος που έχοντας πολλά πράγματα, δεν μπορεί να χαρεί.

Η ιατρική θεραπεύει τις νόσους του σώματος και η σοφία αφαιρεί τους πόνους της ψυχής.

Από τη σοφία ωφελείσαι σε τρία πράγματα: παίρνεις σωστές αποφάσεις, μιλάς σωστά και κάνεις αυτά που πρέπει.

Οι σφοδρές επιθυμίες για ένα πράγμα τυφλώνουν την ψυχή για τα άλλα πράγματα.

Μην είσαι καχύποπτος με όλους, αλλά να είσαι προσεκτικός, οπότε θα είσαι ασφαλής.

Οι πολύ μεγάλες επιθυμίες φέρνουν πολύ μεγάλες φτώχειες.