Τι μπορούμε να μάθουμε απο το θάνατο ενος ανθρώπου που αγαπάμε

Θεωρούμε τον θάνατο ενός αγαπημένου ανθρώπου σαν το πιο οδυνηρό βίωμα της ζωής μας. Πολλοί θα προτιμούσαμε να πεθάνουμε εμείς οι ίδιοι παρά να βρεθούμε αντιμέτωποι με τη ζωή χωρίς κάποιον που είχε τόση σημασία για μάς.

Αν όμως μπορούμε να δεχτούμε ότι η ζωή είναι ένα σχολείο, κι ότι κάθε εμπειρία που περνάμε είναι μιαν ευκαιρία να προχωρήσουμε στο μονοπάτι της εξέλιξής μας, τότε θα καταλάβουμε ότι υπάρχουν μερικά πολύ χρήσιμα μαθήματα που μπορούμε να πάρουμε, ακόμα και κάτω από αυτές τις τόσο δυσάρεστες συνθήκες.

1.- Να δεχτούμε ότι η απώλεια αποτελεί βασικό συστατικό του βίου μας. Υπάρχει ένας συμπαντικός νόμος που λέει πως ότι γεννήθηκε πρέπει και να πεθάνει, κι ότι αναπτύσσεται πρέπει και να αποσυντεθεί. Έχουμε την φυσιολογική τάση να θεωρούμε τα υλικά μας σώματα σαν αθάνατα. Το γεγονός όμως είναι πως οτιδήποτε βλέπουμε γύρω μας κάποτε θα πρέπει να διαλυθεί και να πάψει να υπάρχει, κι αυτός ο κανόνας περιλαμβάνει όλα τα φυτά, τα ζώα, τον άνθρωπο, τα κτίρια, τις πόλεις, τον πλανήτη γή, τον ήλιο, κι ακόμη και τον γαλαξία. Τα πάντα στο υλικό σύμπαν είναι προσωρινά. Όταν όμως συνειδητοποιήσουμε και αποδεχτούμε την αλήθεια αυτής της άποψης, τότε θα αρχίσουμε να αναζητούμε άλλες εσώτερες πηγές για την ασφάλεια και την ευτυχία μας.

2.- Να μπορούμε να επιβιώσουμε, να ζήσουμε, και είμαστε και πάλι ευτυχείς. Μερικοί έχουμε την αίσθηση ότι δεν μπορούμε να προχωρήσουμε πια , ή να ξαναγίνουμε ευτυχείς, χωρίς το αγαπημένο μας πρόσωπο. Ο χρόνος όμως σιγά-σιγά θεραπεύει τα τραύματα της καρδιάς, και κάποτε αποτολμούμε να γελάσουμε (στην αρχή βέβαια όταν δεν μας βλέπει κανείς, λόγω της άποψης ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν σωστό), και να αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε ότι μέσα μας έχουμε περισσότερο κουράγιο απ’ όσο φανταζόμαστε.3.- Να μπορούμε να αυξήσουμε την πίστη μας στη συμπαντική σοφία και δικαιοσύνη. Είναι πιθανόν να αισθανθούμε θυμό απέναντι στο Θεό όταν το αγαπημένο μας πρόσωπο αφήσει το υλικό του σώμα. Αν χάσουμε τη πίστη μας στη σοφία και στη δικαιοσύνη των συμπαντικών νόμων, τότε δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι αυτή η απώλεια ίσως και να αποτελεί μέρος ενός μεγαλυτέρου σχεδίου, απλά επειδή δεν υπήρξε μέρος του δικού μας σχεδίου. Δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε το γεγονός αυτό σαν κάτι το απαραίτητο για την εξελικτική μας πορεία. Μπορούμε να μάθουμε να έχουμε πίστη, και να αποδεχόμαστε το γεγονός ότι θα πρέπει να υπάρχει κάποιος βαθύτερος λόγος για το γεγονός αυτό. Δεν υπάρχουν ατυχήματα.

4.- Να αναπτύξουμε μια σχέση με το Θείον. Αφού έχουμε αναζητήσει ευτυχία, επιβεβαίωση, αγάπη και ασφάλεια σε διάφορες σχέσεις, αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε ότι η επιτυχία μας στην προσπάθειά μας αυτή συναντά δύο σημαντικά εμπόδια.
Το πρώτο εμπόδιο είναι το γεγονός ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι ακόμη και τόσο ώριμοι και δυνατοί ώστε να μας αγαπήσουν πραγματικά και χωρίς όρους, όπως θα θέλαμε εμείς. Σε γενικές γραμμές κι εμείς οι ίδιοι δεν αγαπάμε αρκετά τον εαυτό μας, επομένως είναι τουλάχιστον δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να βρούμε κάποιον άλλο που να είναι αρκετά προχωρημένος πνευματικά ώστε να μας αγαπάει άνευ όρων και να μας κάνει να αισθανόμαστε ασφαλείς

Το δεύτερο εμπόδιο είναι το γεγονός ότι τα σώματα εκείνα, τα οποία κατέχονται από τις ψυχές που τόσο αγαπάμε σήμερα, είναι θνητά, κι αυτό έχει σαν συνέπεια την πιθανότητα ότι το άτομο αυτό, που τόσο πολύ αγαπάμε σήμερα, και που είναι σε θέση να μας παρέχει ότι χρειαζόμαστε και επιθυμούμε, μπορεί να το χάσουμε ανά πάσα στιγμή.

Όταν δημιουργούμε μια σχέση με το Θεό καλλιεργούμε μιαν εσωτερική πηγή ασφάλειας και αγάπης η οποία δεν στηρίζεται πάνω σε κανέναν άλλον άνθρωπο, και με τον τρόπο αυτό μπορούμε να απολαύσουμε τις άλλες σχέσεις μας χωρίς το φόβο της απώλειας, ή ακόμη χωρίς να εξουθενωθούμε συναισθηματικά από την αποχώρηση του αγαπημένου μας ανθρώπου από το σώμα του. Έτσι μπορούμε να αγαπάμε χωρίς προσκόλληση ή εξάρτηση, πράγμα που είναι πολύ πιο εποικοδομητικό και για μας και για τους άλλους.
Η τάση αυτή μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή με το παραμύθι του που μας μιλάει για το «πουλί πάνω στο κλαδί».

«Κάποτε πάνω σ’ ένα κλαδί κάθισε ένα κουρασμένο πουλί να ξαποστάσει. Εκεί άρχισε να απολαμβάνει την ομορφιά της θέας από το ψηλό κλαδί, και την ασφάλεια που του παρείχε απέναντι στα επικίνδυνα ζώα. Μόλις όμως άρχισε να συνηθίζει το κλαδί εκείνο, μαζί με τη στήριξη και την ασφάλεια που ένιωθε, ένας δυνατός άνεμος βάλθηκε να φυσάει, και το κλαδί να κουνιέται μπρος-πίσω τόσο δυνατά που έδειχνε να κοντεύει να σπάσει.

«Όμως το πουλί καθόλου δεν ανησύχησε, μια που ήξερε δύο σημαντικές αλήθειες. Η πρώτη ήταν ότι, είτε με κλαδί, είτε χωρίς κλαδί, το πουλί ήξερε να πετάει κι έτσι θα είναι πάντα ασφαλές με τη δύναμη των δύο του φτερούγων. Η δεύτερη ήταν ότι υπάρχουν πολλά άλλα κλαδιά πάνω στα οποία μπορεί να ξεκουραστεί.»
Το μικρό αυτό παράδειγμα εκφράζει τις ιδανικές σχέσεις που θα πρέπει να υπάρχουν ανάμεσα σε μας και στα άλλα πρόσωπα με τα οποία σχετιζόμαστε, τα όσα κατέχουμε και την κοινωνική και επαγγελματική μας θέση. Έχουμε κάθε δικαίωμα να τα απολαμβάνουμε όλα αυτά, αλλά δεν μπορούμε να τα απολαύσουμε όσο εξαρτιόμαστε από αυτά και μαζί φοβόμαστε μην τα χάσουμε.

Όλα βρίσκονται συνεχώς σε κατάσταση αλλαγής, και ανά πάσα στιγμή μπορεί να εξαφανιστούν από τα μάτια μας. Η πραγματική μας δύναμη δεν βρίσκεται στα εξωτερικά και εφήμερα αυτά πράγματα, αλλά στις δύο μας εσώτερες φτερούγες της αγάπης και της σοφίας. Αυτές οι δύο θα πρέπει να γίνουν η βάση της ασφάλειάς μας, η πηγή της απόλαυσης και της ευτυχίας μας.

5.-Να αντιμετωπίσουμε το θάνατο. Μας δημιουργείται η ανάγκη να ρωτήσουμε «τι είναι ο θάνατος;» Ποια είναι η φύση αυτής της ενέργειας, αυτής της δύναμης, αυτής της συνειδητότητας η οποία, για όσο καιρό ήταν μέσα στο σώμα εκείνο το έκανε να σκέπτεται, να μιλάει, να κινείται, να αγαπάει, να συναισθάνεται και να δημιουργεί και τώρα που έφυγε, το σώμα είναι μια μάζα από κύτταρα που σύντομα θα διαλυθούν; Τι είναι η ζωή; Τι είναι ο σκοπός της; Μερικοί από εμάς ήρθαμε στην ανάγκη να εξετάσουμε αυτά τα ερωτήματα λόγω του θανάτου κάποιου αγαπημένου ανθρώπου. Τελικά ο θάνατος μας εξαναγκάζει να ρίξουμε βαθύτερες ματιές στη φύση και στο σκοπό της ζωής.

6.- Να επανεξετάσουμε τις αξίες και τους σκοπούς της ζωής μας. Η επαφή μας με το θάνατο μας αφυπνίζει ώστε να συνειδητοποιήσουμε το γεγονός ότι κάποτε κι εμείς θα πεθάνουμε, κι αυτό δημιουργεί ένα σωρό ερωτήματα. Θα έχουμε προλάβει να εκπληρώσουμε το σκοπό της ζωής μας; Γιατί ήρθαμε εδώ στη γή; Γιατί ντυθήκαμε αυτό το υλικό σώμα; Η ζωή μας είναι άραγε μέρος κάποιας ευρύτερης διαδικασίας; Κι αν είναι έτσι, τι απαιτήσεις έχει από εμάς; Και πως θα μπορούσαμε να ζήσουμε τη ζωή μας εναρμονισμένοι με το σκοπό αυτό; Oι απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα πιθανόν να μας παρακινήσουν ώστε να αλλάξουμε τρόπο ζωής , να ζήσουμε μια ζωή πιο γεμάτη με νόημα, να βελτιώσουμε το χαρακτήρα μας, να εξαγνίσουμε την αγάπη μας ή ακόμη και να διερευνήσουμε τις βαθύτερες αλήθειες της ζωής. Ίσως ακόμη και να ανακαλύψουμε ότι η ζωή έχει αποκτά μεγαλύτερο νόημα όταν εκτιμούμε περισσότερο τους άλλους και τις ανάγκες τους.
7.- Να αναπτύξουμε τη διάκριση ανάμεσα στο σώμα, το νου και την ψυχή. Το σώμα και η προσωπικότητα αποτελούν προσωρινούς φορείς που χρησιμεύουν για την εκδήλωση της ψυχής εδώ στη γη. Όταν το σώμα πεθάνει εμείς δεν παύουμε να υπάρχουμε, όπως δεν παύουμε και να υπάρχουμε όταν το αυτοκίνητό μας διαλύεται, κι ούτε παύει να υπάρχει ένας ραδιοσταθμός όταν κλείνουμε το ραδιόφωνό μας. Η επίγνωση ότι η υλική μας υπόσταση είναι κάτι προσωρινό μας προτρέπει να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στις αιώνιες πνευματικές θεωρήσεις της ζωής, οπότε και θα αρχίσουμε να δίνουμε λιγότερη σημασία στη συγκέντρωση προσωρινών υλικών αγαθών, και θα διαθέτουμε μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς μας στην καλλιέργεια της αγάπης, της σοφία και της αυτοεπίγνωσης.

(Περίληψη από κείμενο του βιβλίου Η Ψυχολογία της Ευτυχίας του Ρόμπερτ Νατζέμυ.)

Μετάφραση: Μάνος Νομικός

Comments are closed.