Βιολογικά προϊόντα

Ανθρώπινη Αρμονία – Tόμος 1 Φυλλάδιο αρ.90

Άρθρο για τα βιολογικά προϊόντα; Θα με ρωτήσετε γιατί;
Πάντα πίστευα ότι είμαστε υπεύθυνοι προσωπικά ο καθένας μας, αλλά και όλοι μαζί γιαοτιδήποτε συμβαίνει γύρω μας. Είμαστε όλοι μέρος ενός συνόλου που, όσα πιο πολλά και σωστά γνωρίζει, αποκτά υπεροχή και δύναμη.
Σήμερα υπάρχει μία εντεινόμενη βιομηχανοποίηση της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων, που έχει οδηγήσει και σε κάποια ηχηρά σκάνδαλα, όπως είναι η σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια, οι διοξίνες κ.ά. Δημιουργείται μία αβεβαιότητα για το τι τρώμε και οι καταναλωτές θα ήθελαν να στραφούν σε φυσικότερα και ασφαλέστερα προϊόντα διατροφής Αυτό μεταφράζεται σε τροφές και ίσως και σε άλλα είδη, που δεν περιέχουν χημικά κατάλοιπα ή αντιβιοτικά, που δεν έχουν τροποποιηθεί γενετικά και παρασκευάζονται με τρόπο που σέβεται και προστατεύει το περιβάλλον. Γνωρίζω ότι θα έχετε πολλά ερωτηματικά.
Ας πάρουμε τις ερωτήσεις μία προς μία και ας προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις.
Τι είναι τα βιολογικά προϊόντα;
Στη γεωργία είναι τα προϊόντα, τα οποία προέρχονται από καλλιέργειες στις οποίες δεν χρησιμοποιούνται χημικά και φυτοφάρμακα, δηλαδή λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα και ορμόνες, που αναμφισβήτητα έχουν επιπτώσεις στην υγεία μας αλλά και στη φύση. Οι βιολογικές καλλιέργειες σέβονται το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.
Στην κτηνοτροφία το ζώο αντιμετωπίζεται ως φυσικό ον και όχι ως μηχανή αναπαραγωγής. Απαγορεύεται η χρήση ορμονών για τον έλεγχο της αναπαραγωγής ή άλλων σκοπών. Απαγορεύεται χρήση γενετικά τροποποιημένων ζωοτροφών. Το περιβάλλον των ζώων (στάβλοι, κ.τ.λ.), πρέπει να διασφαλίζει πλήρη ελευθερία κίνησης των ζώων, καθαρό αέρα και άνετη πρόσβαση σε καθαρό νερό και τροφή. Εάν το ζώο έχει ανάγκη φαρμάκων, τότε χορηγούνται σε αυτό ομοιοπαθητικά ή φυτοθεραπευτικά φάρμακα. Εάν δεν αντιμετωπισθεί η ασθένεια στο ζώο και χορηγηθούν σε αυτό συνθετικά χημικά φάρμακα και αντιβιοτικά, διπλασιάζεται ο χρόνος αναμονής μέχρι να διατεθούν για κατανάλωση τα ζώα ή τα παράγωγά τους (γάλα, τυρί, αυγά). Τα ζώα αυτά δεν βοσκούν σε γεωργικές εκτάσεις συμβατικών καλλιεργειών, αλλά μόνο σε βιολογικές εκτάσεις. Καταλαβαίνουμε έτσι ότι τα ζώα ελευθέρας βοσκής δεν είναι βιολογικά.
Γιατί να προτιμούμε τα βιολογικά προϊόντα
Α) Είναι προϊόντα φυσικά,και ειδικά στο χώρο της γεωργία, έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες (εκτός από τα συμβατικά δημητριακά, τα οποία έχουν καλλιεργηθεί με αζωτούχα λιπάσματα), βιταμίνες (κυρίως C), ιχνοστοιχεία και ένζυμα. Περιέχουν 30% λιγότερο νερό. Έχουν καλύτερη γεύση αδιαμφισβήτητα.
Β) Δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των βιοκαλλιεργητών οι δραστηριότητες του ανθρώπου πρέπει να έχουν στόχο την ελάχιστη επίδραση στο περιβάλλον. Αποφεύγουν τη χρήση υλικών, που ζημιώνουν τις λειτουργίες της φύσης. Ο βιοκαλλιεργητής ακολουθεί το παράδειγμα της φύσης, στην οποία δεν υπάρχουν εξωτερικές πηγές υλικών, αλλά όλα ανακυκλώνονται μέσα στο σύστημα. Είναι μία αντίληψη ζωής που πιστεύει ότι όλα στη φύση είναι τμήματα ενός συνόλου, τα οποία αλληλεπιδρούν και αλληλεξαρτώνται μεταξύ τους.
Γ) Προστατεύονται οι καλλιεργητές, αφού δεν εκτίθενται σε μεγάλες ποσότητες φυτοφαρμάκων, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο προβλήματα στο μέλλον (καρκίνος, νόσοι αναπνευστικού, αλλεργίες κ.λ.π.).
Είναι πραγματικά τα βιολογικά προϊόντα πιο ακριβά από τα συμβατικά;
Έτσι φαίνεται, είναι όμως έτσι;
H απόδοση μίας βιολογικής καλλιέργειας μπορεί να είναι κάποιες φορές και 70% πιο χαμηλή από μία συμβατική. Χωρίς χημικά και λιπάσματα τα φυτά εύκολα εκτίθενται σε ασθένειες. Επιπλέον, οι εκτάσεις των βιοκαλλιεργητών είναι ακόμη περιορισμένες με αποτέλεσμα το αυξημένο κόστος της συλλογής των προϊόντων. Ένα πολύ σημαντικό μειονέκτημα είναι ότι τα καταστήματα που πουλούν βιολογικά προϊόντα είναι λίγα και βρίσκονται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Έτσι δε λειτουργεί ο εμπορικός ανταγωνισμός για να πέσουν οι τιμές.
Ο αντίλογος από τους βιοκαλλιεργητές είναι ότι τη διαφορά την πληρώνει έμμεσα ο καταναλωτής. Πόσα από τα συμβατικά προϊόντα οδηγούνται για απόσυρση; Αυτό είναι κόστος που το πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής με τη φορολογία. Ακόμη, τα συμβατικά προϊόντα για την παραγωγή τους ρυπαίνουν το περιβάλλον. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα απορρύπανσης, απονιτροποίησης περιοχών ή του υδροφόρου ορίζοντα και άλλες ενέργειες, που έχουν ως σκοπό να μειωθούν οι ζημιές που προκάλεσαν τα χημικά λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Πάλι αυτό το κόστος δεν το πληρώνει ο καταναλωτής;
Υπάρχει μία οπτική βάσει της οποίας τα βιολογικά προϊόντα είναι φθηνότερα. Τα συμβατικά περιέχουν 30% περισσότερο νερό. Συγκρίνοντας τις τιμές βιολογικών και συμβατικών συγκρίνεις τελικά δύο ανόμοια πράγματα. Μήπως τελικά ξεχνάμε ότι αυτό που μετρά δεν είναι η απόλυτη τιμή σε χρήματα αλλά η σχέση ποιότητας-τιμής;
Υπάρχει εγγύηση ότι τα προϊόντα που αγοράζουμε είναι πραγματικά βιολογικά;

Η σημερινή κοινωνία είναι απρόσωπη και έτσι η κατανάλωση πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη σχέσεων εμπιστοσύνης ανάμεσα στον παραγωγό, τον έμπορο και τον καταναλωτή. Τη θεμελίωση αυτής της εμπιστοσύνης την έχουν αναλάβει οι οργανισμοί πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων, που μαζί με τους κρατικούς φορείς ελέγχου αποτελούν τους θεματοφύλακες των αξιών και της φιλοσοφίας της βιοκαλλιέργειας και της βιολογικής κτηνοτροφίας. Το αντικείμενο τους ξεκινά από την παραγωγή και φθάνει μέχρι τα καταστήματα πώλησης.
Ποιοι είναι αυτοί οι φορείς ελέγχου και πιστοποίησης;
1. Υπουργείο Γεωργίας (Γραφείο Βιολογικών Προϊόντων)
2. Οργανισμός Πιστοποίησης & Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων
(ΟΠΕΓΕΠ)
3. Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης
4. ΔΗΩ (Μη κερδοσκοπικός οργανισμός)
5. ΒΙΟΕΛΛΑΣ ΕΠΕ
6. Φυσιολογική ΕΠΕ
Στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί η πιστοποίηση να γίνεται και από οργανισμούς πιστοποίησης άλλων χωρών.
Πως γίνεται η πιστοποίηση;
H διαδικασία ελέγχου ακολουθεί αυστηρά το νομικό πλαίσιο των κανονισμών που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στα βιολογικά προϊόντα ζωικής προέλευσης οι έλεγχοι γίνονται αρχικά στις βιολογικές τροφές των ζώων και τα βοσκοτόπια με κριτήριο η τροφή να είναι 100% βιολογική και να μη περιλαμβάνει κατάλοιπα ή γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Επίσης, ελέγχονται οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής, οι χώροι σταβλισμού, ενώ απαγορεύεται ρητά η χρήση ορμονών ή τεχνητών παχυντικών μέσων.
Στη βιολογική γεωργία ισχύει ό,τι έχουμε ήδη αναφέρει. Ο παραγωγός ή ο μεταποιητής που αποφασίζει να ακολουθήσει αυτό το σύστημα έρχεται σε επαφή με κάποιον από τους τρεις οργανισμούς πιστοποίησης (ΔΗΩ, ΒΙΟΕΛΛΑΣ ΕΠΕ, ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΕ) και υπογράφει ένα ιδιωτικό συμφωνητικό. Από εκείνη τη στιγμή πραγματοποιούνται επισκέψεις στη μονάδα παραγωγής, αρχικά για να καταγραφεί η υπάρχουσα κατάσταση και στη συνέχεια για επιτήρηση. Μόλις περάσει ο πρώτος χρόνος, το προϊόν μπορεί να αναγράφει επάνω του «βιολογικό προϊόν σε μεταβατικό στάδιο». Ακολουθεί άλλη μία χρονιά που το προϊόν φέρει τον ίδιο τίτλο. Σε αυτό το χρονικό διάστημα γίνεται και έλεγχος επιτόπου, το υλικό μαζεύεται και από εκεί και πέρα αξιολογείται από τον οργανισμό από το τμήμα πιστοποίησης και από ένα σώμα ανεξάρτητο από τον οργανισμό, το Συμβούλιο Πιστοποίησης. Σε αυτό το συμβούλιο συμμετέχουν ενώσεις καταναλωτών, περιβαλλοντικές οργανώσεις, ενώσεις παραγωγών, επιστήμονες από τη Γεωπονική Σχολή ή από ερευνητικά ιδρύματα. Αυτοί όλοι οι συμμετέχοντες παίρνουν στα χέρια τους το υλικό που έχει συγκεντρώσει ο οργανισμός πιστοποίησης και αποφασίζουν εάν ο παραγωγός τηρεί τις προϋποθέσεις για να πιστοποιηθεί.
Τι πρέπει ο καταναλωτής να προσέχει, όταν αγοράζει βιολογικά προϊόντα;

1. Nα γράφουν επάνω τον οργανισμό πιστοποίησης (εάν πρόκειται για ελληνικά προϊόντα να γράφουν ΔΗΩ ή ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΕ ή ΒΙΟΕΛΛΑΣ ΕΠΕ) και να φέρουν τη σήμανση «βιολογικό», ή «προϊόν βιολογικής γεωργίας».
Εάν αγοράζετε βιολογικό προϊόν στη λαϊκή αγορά, θα πρέπει ο παραγωγός να έχει αναρτημένη την απόφαση πιστοποίησης και τη σφραγίδα του οργανισμού που τον πιστοποιεί.
2. Να ελέγχετε την ημερομηνία πιστοποίησης. Αν διαπιστώσετε ότι η ημερομηνία είναι μεγαλύτερη από έξι μήνες, δεν πρέπει να αγοράζονται τα προϊόντα αυτά. Η πιστοποίηση δεν ισχύει για αόριστο χρονικό διάστημα και ειδικά στα προϊόντα που πωλούνται χύμα.
3. Να ρωτάτε. Οι βιοκαταναλωτές είναι συνειδητοποιημένοι καταναλωτές. Ενδιαφέρονται για το είδος του προϊόντος, την προέλευσή του, για τον τόπο που καλλιεργείται. Ρωτούν και κάνουν συγκρίσεις στις τιμές. Κάποιο βιολογικό προϊόν δεν σημαίνει ότι είναι 200%-300% ακριβότερο από το αντίστοιχο συμβατικό. Όποιος ψάχνει στην αγορά κερδίζει.
Φθάνοντας στο τέλος αυτού του άρθρου, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η έκθεση σε φυτοφάρμακα που απορρέει από την κατανάλωση συμβατικών προϊόντων δεν έχει τεκμηριωθεί ότι αποτελεί απειλή για τον υγιή ενήλικα, όταν βέβαια αυτός δεν αντιμετωπίζει προβλήματα με το ανοσοποιητικό ή δεν παρουσιάζει αλλεργικά συμπτώματα σε κάποια χημική ουσία. Όμως, οι έγκυες γυναίκες και όσες προσπαθούν να συλλάβουν πρέπει οπωσδήποτε να προτιμούν τις βιολογικές τροφές, διότι τα σημερινά επίπεδα φυτοφαρμάκων στις συμβατικές τροφές είναι επικίνδυνα για τα έμβρυα, τα νήπια και τα παιδιά των οποίων το σώμα είναι σε φάση ανάπτυξης.
Πιστεύω ότι η κατανάλωση βιολογικών προϊόντων είναι ιδεολογία, που έχει ως στόχο την καλύτερη ποιότητα ζωής και το σεβασμό προς το περιβάλλον. Είναι μία στάση ζωής, που βασίζεται στη συλλογικότητα και την προάγει. Προϋποθέτει επίσης την ενεργό συμμετοχή του καταναλωτή-πολίτη σε όλα τα επίπεδα. Αναπόσπαστο και ουσιώδες κομμάτι αυτής της συμμετοχής είναι η ενημέρωση και η γνώση του καταναλωτή. Η γνώση είναι δύναμη, γιατί αυξάνει τη διάκριση, αλλά είναι και το κίνητρο που ενεργοποιεί και θέτει σε κίνηση τους μηχανισμούς άμυνας και αντίστασης του καθένα μας σε έναν κόσμο που άλλοι θέλουν να αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
1. «Βιολογική γεωργία. Κόστος, αποδοτικότητα, ανάλυση αγοράς & στρατηγικές marketing», Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.), Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών (Ι.ΓΕ.Κ.Ε.)», Εκδόσεις: ΑΘ.ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ, Αθήνα, 2000.
Προτεινόμενες Ιστοσελίδες
1. http://www.grecovillage.blogspot.com
2. http://www.in.gr/agro/_laws/elenhos/ELENHOS1.asp
3. http://www.agrocert.gr
4. http://www.ecolife.gr
5. http://www.efet.gr
6. http://www.esyd.gr
7. http://dionet.gr


Πηγή Προέλευσης

Aπό την Αγγελική Σεληνίδου
Οδοντίατρος, ειδικευμένη σε θέματα Δημόσιας Υγείας

Προσοχή: H σωματική και ψυχολογική σας υγεία ειναι αποκλειστικά δική σας ευθύνη. Πάντα να συμβουλευθείτε τον γιατρό σας πριν εφαρμόσετε οποιαδήποτε τεχνική ή μέθοδο.

Comments are closed.